1402 33 227 0 218

ارزیابی اثر محافظتی عصاره مارچوبه بر سمیت کبدی ناشی از مواجهه با عصاره پیرگیاه در موش های صحرایی نر Evaluation of Asparagus officinalis L. extract on hepatotoxicity induced by Senecio Vulgaris L. in Male Rats 1 1 سابقه و هدف: بیماری کبدی یکی از مشکلات جهانی است که با مرگ و میر بالایی همراه می‌باشد. طبق گزارش WHO در حدود 500 میلیون نفر در جهان مبتلا به هپاتیت مزمن هستند که باعث مرگ بیش از 1 میلیون نفر آن‌ها می‌گردد. گیاهان دارویی به‌عنوان یک منبع حیاتی، به طور بالقوه برای پیشگیری و درمان بیماری‌های کبدی به‌کار می‌روند. یکی از گیاهانی که در طب سنتی جهت درمان آسیب‌های کبدی استفاده می‌شود مارچوبه است. بنابراین اثربخشی آن در برابر سمیت کبدی القاشده با پیرولیزیدین آلکالوئیدها (PA) در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: در این ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺠﺮﺑﻲ 60 ﺳﺮ ﻣﻮش ﺻحرایی نر آﻟﺒﻴﻨﻮ از ﻧﮋاد وﻳﺴﺘﺎر ﺑﻪ 6 ﮔﺮوه ده ﺗﺎﻳﻲ  ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ. ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺑﻪعنوان ﻛﻨﺘﺮل نرمال سالین در نظر گرفته شد و درﮔﺮوه دوم با ﺗﺘﺮاﻛﻠﺮﻳﺪ ﻛﺮﺑﻦ و در چهار ﮔﺮوه بعدی توسط عصاره پیر گیاه به مدت یک هفته، سمیتﻛﺒﺪی اﻳﺠﺎد ﺷﺪ. از اﻳﻦ ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﻳﻚ ﮔﺮوه ﺑﻪ‌ﻋﻨﻮان کنترل منفی و ﺳﻪ ﮔﺮوه دﻳﮕﺮ روزاﻧﻪ ﺑﻪ‌ﺗﺮﺗﻴﺐ 100،300 و 600 میلی‌گرم بر کیلوگرم عصاره مارچوبه به‌صورت خوراکی به‌مدت 14 روز در یافت کردند. درگروه‌های 1 و2 و3 در پایان هفته اول جهت بررسی ایجاد سمیت کبدی و بقیه گروه‌ها در پایان 21 روز، آﻧﺰﻳم‌های آﻻﻧﻴﻦ آﻣﻴﻨﻮﺗﺮاﻧﺴﻔﺮاز( ALT) و آﻟﻜﺎﻟﻴﻦ ﻓﺴﻔﺎﺗﺎز(ALP)، آﺳﭙﺎرﺗﺎت آﻣﻴﻨﻮﺗﺮاﻧﺴﻔﺮا (AST)، هم‌چنین غلظت‌ﻫﺎی ﺳﺮﻣﻲ ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﺗﺎم، آلبومین و ﺑﻴﻠﻲ‌روﺑﻴﻦ ﻛﻪ از ﺷﺎﺧﺺ‌ﻫﺎی آﺳﻴﺐ‌ﻫﺎی ﻛﺒﺪی اﺳﺖ، اﻧﺪازه‌ﮔﻴﺮی و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آزمون آماری ANOVA ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮدﻳﺪ. هم‌چنین بررسی بافتی از کبد به عمل آمد. یافته‌ها: دریافت خوراکی عصاره پیر گیاه باعث افزایش مقدار بیلی روبین، ALP،ALT ، AST و کاهش پروتئین تام و آلبومین در مقایسه با گروه کنترل شد. مصرف عصاره گیاه مارچوبه سبب شد این فاکتورها در بیش‌تر موارد به شکل معنی‌داری به گروه کنترل نزدیک گردد. بررسی‌های بافتی نشانگر بهبود نسبی آسیب‌های کبدی ناشی از پیر گیاه توسط عصاره مارچوبه بود. استنتاج: ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ‌دﻫﺪ ﻋﺼﺎره ﮔﻴﺎه مارچوبه در ﺑﺮاﺑﺮ آﺳﻴﺐ‌ﻫﺎی ﻛﺒﺪی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ عصاره پیر گیاه دارای اﺛﺮات ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﻲ اﺳﺖ 2 Background and purpose: Liver disease is one of the global problems that are associated with high mortality. According to the WHO, about 500 million people are living with chronic hepatitis infection, which kills more than one million people a year. Medicinal plants are a vital resource, potentially used to prevent and treat liver disease. One of the plants used in traditional medicine to treat liver damage is Asparagus. It could be effective against pyrrolizidine alkaloids (PA) induced hepatotoxicity, which was investigated in this study. Materials and methods: In this experimental study, 60 male Wister rats were divided into six groups, each having ten rats. One group was considered as the control group; the second group received carbon tetrachloride, and the other four groups received Senecio vulgaris L. extract for one week to induce liver toxicity. Among four which received Senecio vulgaris extract, one was the negative control, and the others received 100, 300, and 600 mg/kg of Asparagus officinalis L. extract orally for 14 days. Three weeks after the start of the study, aspartate transaminase (AST), alkaline phosphatase (ALP), and alanine transaminase (ALT) enzymes along with the serum concentration of total protein, albumin, and bilirubin were measured. Moreover, liver tissue was assessed in all the groups. The ANOVA test was utilized to analyze the data. Results: Receiving oral Senecio vulgaris extract led to an increase in bilirubin, ALP, ALT, and AST levels and a decrease in total protein and albumin in the experimental groups compared to the control group. Moreover, Asparagus officinalis extract consumption helped these factors to become statistically closer to the control group. Histological studies indicated improvement in liver failure caused by Senecio vulgaris extract. Conclusion: Asparagus officinalis extract has protective effects against liver failures caused by Senecio vulgaris extract. 1 12 2020/12/1 1399/9/11 2023/12/2 1402/9/11 فاطمه مشتاقی Fatemeh Moshtaghi دکتری فیزیولوژی جانوری، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان، دامغان، ایران ایران mehr9037@yahoo.com محمد آزادبخت Mohammad Azadbakht استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ومرکز تحقیقات سلامت فراورده‌های گیاهی و دامی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران azadbakht110@gmail.com سهیل عزیزی Soheil Azizi استادیار، گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران soheil_azizi@yahoo.com سبحان سیناء Sobhan Sina دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران ایران sinasobhan90@yahoo.com فاطمه علیزاده Fateme Alizade دانشجوی دکترای داروسازی سنتی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hepatotoxicity Asparagus officinalis hepatoprotective aminotransferase alkaline phosphatase سمیت کبدی مارچوبه محافظت کبدی آمینوترانسفرازها آلکالین فسفاتاز 1. Fasalu R, Rupesh K, Tamizh M, Mohamed Niyas K. A review of hepatoprotective natural products. Int J Pharm Sci Rev Res 2011; 8(1): 80-84.##2. Xu J, Wang W, Yang X, Xiong A, Yang L, Wang Z. Pyrrolizidine alkaloids: An update on their metabolism and hepatotoxicity mechanism. Liver Research 2019; 3(3-4): 176-184.##3. Stegelmeier B, Edgar J, Colegate S, Gardner D, Schoch T, Coulombe R, et al. Pyrrolizidine alkaloid plants, metabolism and toxicity. Journal of Natural Toxins 1999;8(1):95-116.##4. Zhu L, Wang Z, Wong L, He Y, Zhao Z, Ye Y, et al. Contamination of hepatotoxic pyrrolizidine alkaloids in retail honey in China. Food Control 2018; 85: 484-494.##5. Azadbakht M, Talavaki M. Qualitative and quantitative determination of pyrrolizidine alkaloids of wheat and flour contaminated with Senecio in Mazandaran Province farms. Iranian Journal of Pharmaceutical Research 2010; 2(3): 179-183.##6. Li TS. Medicinal plants: culture, utilization and phytopharmacology: CRC press; 2000.##7. Kowalczyk E, Kwiatek K. Pyrrolizidine alkaloids in honey: determination with liquid chromatography-mass spectrometry method. J Vet Res 2018; 62(2): 173-181.##8. Willmot F, Robertson G. Senecio disease, or cirrhosis of the liver due to Senecio poisoning. The Lancet 1920; 196(5069): 848-849.##9. Shokrzadeh M, Azadbkht M, Abadean S, Abotorabi MA. The effect of Diospyros lotus on liver glutathione level in mice administered by Senecio vulgaris extract. J Mazandaran Univ Med Sci 2013; 22(98): 200-206 (Persian).##10. Duringer JM. Metabolism of toxic plant alkaloids in livestock: comparative studies on the hepatic metabolism of pyrrolizidine alkaloids in sheep and cattle and of ergot alkaloids in an endophyte-resistant mouse model. 2003.##11. Wang Z, Han H, Wang C, Zheng Q, Chen H, Zhang X, et al. Hepatotoxicity of Pyrrolizidine Alkaloid Compound Intermedine: Comparison with Other Pyrrolizidine Alkaloids and Its Toxicological Mechanism. Toxins 2021; 13(12): 849.##12. Healthcare T. PDR for herbal medicines. by Thomson PDR, Montvale. 2004. p. 877-878.##13. Abedi H, Jahromi H, Sadeghi N, Amjadi S, Jahromi Z. Evaluating the effect of aqueous extract of the roots of native edible asparagus in Iran (Asparagus officinalis L) on the concentration of liver factors in male rats treated with cadmium chloride. Journal of Fundamental and Applied Sciences 2016; 8(4): 2008-2022.##14. Negi J, Singh P, Joshi G, Rawat M, Bisht V. Chemical constituents of Asparagus. Pharmacogn Rev 2010; 4(8): 215-220.##15. Saxena V, Chourasia S. A new isoflavone from the roots of Asparagus racemosus. Fitoterapia 2001; 72(3): 307-309.##16. Sekine T, FukasaWA N, Kashiwagi Y, Ruangrungsi N, Murakoshi I. Structure of asparagamine A, a novel polycyclic alkaloid from Asparagus racemosus. Chemical and Pharmaceutical Bulletin 1994; 42(6): 1360-1362.##17. Tang GY, Meng X, Li Y, Zhao CN, Liu Q, Li HB. Effects of vegetables on cardiovascular diseases and related mechanisms. Nutrients 2017; 9(8): 857.##18. Al Mamun A, Hossain M, Uddin MS, Islam MT, Hossain S, Hossain MS, et al. Comparison of the Hypoglycemic, Hypolipidemic and Hepatoprotective Effects of Asparagus racemosus Linn. in Combination with Gliclazide and Pioglitazone on Alloxan-Induced Diabetic Rats. Pharmacology & Pharmacy 2017; 8(2): 52-74.##19. Shokrzadeh M, Azadbkht M, Abadean S, Abotorabi MA. The effect of Diospyros lotus on liver glutathione level in mice administered by Senecio vulgaris extract. J Mazandaran Univ Med Sci 2013; 23(98): 200-206 (Persian).##20. Salem MZ, Ali HM, El-Shanhorey NA, Abdel-Megeed A. Evaluation of extracts and essential oil from Callistemon viminalis leaves: Antibacterial and antioxidant activities, total phenolic and flavonoid contents. Asian Pac J Trop Med 2013; 6(10): 785-791.##21. Poormoosavi SM, Najafzadehvarzi H, Behmanesh MA, Amirgholami R. Protective effects of Asparagus officinalis extract against Bisphenol A-induced toxicity in Wistar rats. Toxicology Reports 2018; 5: 427-433.##22. Ihedioha TE, Odo RI, Onoja US, Nwagu CA, Ihedioha JI. Hepatoprotective properties of methanol leaf extract of Pterocarpus mildbraedii Harms on carbon tetrachloride-induced hepatotoxicity in albino rats (Rattus norvegicus). Journal of Complementary Medicine Research 2019; 10(4): 162-169.##23. Surapaneni KM, Venkataramana G. Status of lipid peroxidation, glutathione, ascorbic acid, vitamin E and antioxidant enzymes in patients with osteoarthritis. Indian J Med Sci 2007; 61(1): 9-14.##24. Kumar CH, Ramesh A, Kumar JS, Ishaq BM. A review on hepatoprotective activity of medicinal plants. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research 2011; 2(3): 501-515.##25. Elakkiya P, Prasanna G. Study on phytochemical screening and invitro antioxidant activity Of Calotropis gigantea L. International Journal of Pharm Tech Research 2012; 4(4): 1428-1431.##26. Drotman R, Lawhorn G. Serum enzymes as indicators of chemically induced liver damage. Drug and Chemical Toxicology 1978; 1(2): 163-171.## ##

ارزیابی اثر مهارکنندگی و بررسی برهم کنش های بین مولکولی مشتقات تریازولیل کرومانون اکسیم اترها بر روی آنزیم آروماتاز موثر در سرطان پستان Evaluation of Inhibitory Effect and Docking Study of Triazolyl Chromanone Oxime Ether Derivatives on Aromatase Enzyme Effective in Breast Cancer 1 1 سابقه و هدف: شیوع بیماری سرطان به همراه درمان‌های پرعارضه، یکی از مسائل مهم درمانی در دنیای امروز می‌باشد و تلاش محققین به منظور یافتن ترکیبات جدید با اثربخشی بهتر و عوارض کم‌تر در این راستا همواره مورد توجه است. آنزیم آروماتاز، نقش مهمی در ایجاد سرطان گیرنده استروژن مثبت پستان دارد. استروژن‌ها به دلیل نقشی که در رشد جنسی و تولید مثل دارند، در انسان و به‌طور عمده در زنان ضروری می‌باشند. اثرات نامطلوب موجود در برخی مهارکننده‌های آروماتاز، نیاز به کشف مهارکننده‌های جدید با توانایی گزینش‌پذیری بالاتر، سمیت کم‌تر و بهبود قدرت را روز به روز افزایش می‌دهند. لذا هدف از مطالعه حاضر ارزیابی اثر مهارکنندگی و بررسی برهم کنش‌های بین مولکولی مشتقات تریازولیل کرومانون اکسیم اترها بر روی آنزیم آروماتاز موثر در سرطان پستان بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه که در دسته پژوهش بنیادی قرار دارد، با استفاده از کیت نیمه آماده  آروماتاز ترکیبات سنتتیک تریازولیل کرومانون اکسیم اترها مورد بررسی قرار گرفتند و با توجه به نتایج مهار به دست آمده بهترین ترکیبات جهت مطالعات داکینگ مولکولی انتخاب و بررسی شدند. یافته‌ها: از بین 40 ترکیب بررسی شده، 7 نمونه که بیش‌ترین اثرات مهاری را از خود نشان دادند جهت بررسی‌های بیش‌تر و تعیین IC50 انتخاب شدند، که در میان آن‌ها مشتقات 6b و 20b به‌ترتیب با IC50‌هایی معادل 0/37 و 0/69 میکرومولار بهترین اثرات مهاری را از خود نشان دادند. هم‌چنین بررسی برهمکنش‌های این ترکیبات با آنزیم آروماتاز ارتباط موثری را با جایگاه فعال آنزیم نشان داد. استنتاج: در نهایت با بررسی مشتقات مختلف حاوی ساختار تریازولیل کرومانون اکسیم اترها به نظر می‌رسد این ترکیبات توانایی مناسبی جهت مهار آنزیم آروماتاز از خود نشان می‌دهند و می‌توان در آینده با طراحی ساختارهایی از این دسته به مشتقات موثرتری جهت مهار این آنزیم دست یافت 2 Background and purpose: The spread of cancer, coupled with the challenges posed by complex treatments, stands as one of the foremost medical issues in today's world. Researchers consistently strive to identify novel compounds with enhanced efficacy and reduced side effects. Aromatase, a pivotal enzyme in estrogen receptor-positive breast cancer, plays a significant role. Estrogens, crucial for human physiology, particularly in women, contribute to sexual development and reproduction. The adverse effects associated with specific aromatase inhibitors underscore the imperative to discover new inhibitors characterized by higher selectivity, lower toxicity, and improved potency. Materials and methods: This research is a basic study in which the semi-prepared aromatase kit was used to investigate synthetic compounds, specifically triazolyl chromanone oxime ethers. The most promising compounds were selected and subjected to molecular docking studies based on the inhibition results obtained. Results: Out of the 40 compounds examined, seven samples exhibiting the most pronounced inhibitory effects were chosen for further scrutiny and IC50 determination. Notably, derivatives 6b and 20b demonstrated the most robust inhibitory effects, with IC50 values of 0.37 and 0.69 μM, respectively. Examining the interactions between these compounds and the aromatase enzyme revealed a significant relationship with the enzyme's active site. Conclusion: In conclusion, the evaluation of various derivatives containing the triazolyl chromanone oxime ether structure suggests their considerable potential as aromatase enzyme inhibitors. Further exploration involving the design of structures within this category holds the promise of yielding more effective derivatives for inhibiting this enzyme.   13 23 2020/12/12023/04/25 1402/2/5 2023/12/22023/11/26 1402/9/5 روشنک حریری Roshanak Hariri دانشجوی دکترای تخصصی شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران hariri.roshanak@gmail.com مریم بعیری Maryam Baeeri دانشیار، پژوهشکده علوم دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران m-baeeri@tums.ac.ir نگار محمد حسینی Negar Mohammadhosseini استادیار، گروه شیمی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران n_mohammadhosseini@yahoo.com سعید امامی Saeed Emami استاد، مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران sd_emami@yahoo.com علیرضا فرومدی Alireza Foroumadi استاد، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران aforoumadi@yahoo.com ملیحه برازنده تهرانی Maliheh Barazandeh Tehrani دانشیار، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران E-mail: barazand@tums.ac.i aromatase inhibitor chromanone oxime ether triazole. مهارکننده آروماتاز تریازول کرومانون اکسیم اتر 1. Chu E, Sartorelli AC, Katzung B. Basic and clinical pharmacology. Cancer chemotherapy 12th ed. Boston: McGraw-Hill; 2012. p. 949-976. ##2. Jemal A, Siegel R, Ward E, Hao Y, Xu J, Murray T, et al. Cancer statistics, 2008. CA Cancer J Clin 2008; 58(2): 71-96.##3. Kasper D, Fauci A, Hauser S, Longo D, Jameson J, Loscalzo J. Harrison's principles of internal medicine, 19e: Mcgraw-hill; 2015.##4. Ma J, Jemal A. Breast cancer statistics. Breast cancer metastasis and drug resistance. 2013: 1-18.##5. Falk R, Fears T, Hoover R, Pike M, Wu A, Nomura A, et al. Does place of birth influence endogenous hormone levels in Asian-American women? British Journal of Cancer 2002; 87(1): 54-60.##6. Pherson KM, Steel C, Dixon J. ABC of breast diseases: breast cancer-epidemiology, risk factors, and genetics. BMJ 2000; 321(7261): 624-628.##7. Ma H, Bernstein L, Pike MC, Ursin G. Reproductive factors and breast cancer risk according to joint estrogen and progesterone receptor status: a meta-analysis of epidemiological studies. Breast Cancer Research 2006; 8(4): 1-11.##8. Walsh T, King MC. Ten genes for inherited breast cancer. Cancer Cell 2007; 11(2): 103-105.##9. Ford D, Easton D, Stratton M, Narod S, Goldgar D, Devilee P, et al. Genetic heterogeneity and penetrance analysis of the BRCA1 and BRCA2 genes in breast cancer families. Am J Hum Genet 1998; 62(3): 676-689.##10. Cancer CGoHFiB. Breast cancer and hormone replacement therapy: collaborative reanalysis of data from 51 epidemiological studies of 52 705 women with breast cancer and 108 411 women without breast cancer. The Lancet 1997; 350(9084): 1047-1059.##11. Marchbanks PA, McDonald JA, Wilson HG, Folger SG, Mandel MG, Daling JR, et al. Oral contraceptives and the risk of breast cancer. N Eng J Med 2002; 346(26): 2025-2032.##12. Maughan KL, Lutterbie MA, Ham P. Treatment of breast cancer. Am Fam Physician 2010; 81(11): 1339-1346.##13. Grizzi G, Ghidini M, Botticelli A, Tomasello G, Ghidini A, Grossi F, et al. Strategies for increasing the effectiveness of aromatase inhibitors in locally advanced breast cancer: an evidence-based review on current options. Cancer Manag Res 2020; 12: 675-686.##14. Zanger UM, Schwab M. Cytochrome P450 enzymes in drug metabolism: regulation of gene expression, enzyme activities, and impact of genetic variation. Pharmacol Ther 2013; 138(1): 103-141.##15. Sychev DA, Ashraf GM, Svistunov AA, Maksimov ML, Tarasov VV, Chubarev VN, et al. The cytochrome P450 isoenzyme and some new opportunities for theprediction of negative drug interaction in vivo. Drug Des Devel Ther 2018; 12: 1147-1156.##16. Simpson ER, Mahendroo MS, Means GD, Kilgore MW, Hinshelwood MM, Graham-Lorence S, et al. Aromatase cytochrome P450, the enzyme responsible for estrogen biosynthesis. Endocr Rev 1994; 15(3): 342-355.##17. Brueggemeier RW, Hackett JC, Diaz-Cruz ES. Aromatase inhibitors in the treatment of breast cancer. Endocr Rev 2005; 26(3): 331-345.##18. Chan HJ, Petrossian K, Chen S. Structural and functional characterization of aromatase, estrogen receptor, and their genes in endocrine-responsive and–resistant breast cancer cells. J Steroid Biochem Mol Biol 2016; 161: 73-83.##19. Sanderson JT. The steroid hormone biosynthesis pathway as a target for endocrine-disrupting chemicals. Toxicol Sci 2006; 94(1): 3-21.##20. Simpson ER, Clyne C, Rubin G, Boon WC, Robertson K, Britt K, et al. Aromatase—a brief overview. Annu Rev Physiol 2002; 64(1): 93-127.##21. NilssonS, Makela S, Treuter E, Tujague M, Thomsen J, Andersson Gr, et al. Mechanisms of estrogen action. Physiol Rev 2001; 81(4): 1535-1565.##22. Simpson ER, Zhao Y, Agarwal VR, Michael MD, Bulun SE, Hinshelwood MM, et al. Aromatase expression in health and disease. Recent Prog Horm Res 1997; 52: 185-213.##23. Blakemore J, Naftolin F. Aromatase: contributions to physiology and disease in women and men. Physiology 2016; 31(4): 258-269.##24. Bhardwaj P, Au CC, Benito-Martin A, Ladumor H, Oshchepkova S, Moges R, et al. Estrogens and breast cancer: Mechanisms involved in obesity-related development, growth and progression. J Steroid Biochem Mol Biol 2019; 189: 161-170.##25. Saha T, Makar S, Swetha R, Gutti G, Singh SK. Estrogen signaling: An emanating therapeutic target for breast cancer treatment. Eur J Med Chem 2019; 177: 116-143.##26. Waks AG, Winer EP. Breast cancer treatment: a review. JAMA 2019; 321(3): 288-300.##27. Smith IE, DowsettM. Aromatase inhibitors in breast cancer. N Engl J Med 2003; 348(24): 2431-2442.##28. Chumsri S, Howes T, Bao T, Sabnis G, Brodie A. Aromatase, aromatase inhibitors, and breast cancer. J Steroid Biochem Mol Biol 2011; 125(1-2): 13-22.##29. Tseng OL, Spinelli JJ, Gotay CC, Ho WY, McBride ML, Dawes MG. Aromatase inhibitors are associated with a higher fracture risk than tamoxifen: a systematic review and meta-analysis. Ther Adv Musculoskelet Dis 2018; 10(4): 71-90.##30. Khosrow-Khavar F, Filion K, Al-Qurashi S, Torabi N, Bouganim N, Suissa S, et al. Cardiotoxicity of aromatase inhibitors and tamoxifen in postmenopausal women with breast cancer: a systematic review and meta-analysis of randomizedcontrolled trials. Ann Oncol 2017; 28(3): 487-496.##31. Chamduang C, Pingaew R, Prachayasittikul V, Prachayasittikul S, Ruchirawat S, Prachayasittikul V. Novel triazole-tetrahydroisoquinoline hybrids as human aromatase inhibitors. Bioorg Chem 2019; 93: 103327.##32. Dytrtová JJ, Bělonožníková K, Jakl M, Ryšlavá H. Triazoles and aromatase: The impact of copper cocktails. Environ Pollut 2020; 266(pt 1): 115201.##33. Mojaddami A, Sakhteman A, Fereidoonnezhad M, Faghih Z, Najdian A, KhabnadidehS, et al. Binding mode of triazole derivatives as aromatase inhibitors based on docking, protein ligand interaction fingerprinting, and molecular dynamics simulation studies. Res Pharm Sci 2017; 12(1): 21-30.##34. Bonfield K, Amato E, Bankemper T, Agard H, Steller J, Keeler JM, et al. Development of a new class of aromatase inhibitors: design, synthesis and inhibitory activity of 3-phenylchroman-4-one (isoflavanone) derivatives. Bioorg Med Chem 2012; 20(8): 2603-2613.##35. Yamaguchi Y, Nishizono N, Oda K. Evaluation of Synthesized Ester or Amide Coumarin Derivatives on Aromatase Inhibitory Activity. Biol Pharm Bull 2020; 43(8): 1179-1187.##36. Luo G, Li X, Zhang G, Wu C, Tang Z, Liu L, et al. Novel SERMs based on 3-aryl-4-aryloxy-2H-chromen-2-one skeleton-A possible way to dual ERα/VEGFR-2 ligands for treatment of breast cancer. Eur J Med Chem 2017; 140: 252-273.##37. Emami S, Shojapour S, Faramarzi MA, Samadi N, Irannejad H. Synthesis, in vitro antifungal activity and in silico study of 3-(1,2,4-triazol-1-yl) flavanones. European Journal of Medicinal Chemistry 2013; 66: 480-488.## ##

پیش درمانی با سیلوستازول بر سمیت سلولی و ژنتیکی ناشی از کربوپلاتین در سلول‌های اپیتلیال برونش (Beas-2B) و لنفوسیت‌های خون انسانی Pretreatment with Cilostazol Attenuates Carboplatin Induced Cytotoxicity and Genotoxicity in Bronchial Epithelial Cells (Beas-2B) and Human Blood Lymphocytes 1 1 سابقه و هدف: سیلوستازول دارویی است که جهت درمان لنگش متناوب در بیماران مبتلا به بیماری‌های عروق محیطی استفاده می شود. مطالعات قبلی نشان داده است که این دارو یک مشتق اکسی‌کینولون با اثرات ضد ترومبوتیک، گشادکننده عروق، آنتی‌میتوژنیک و آنتی‌اکسیدانی است. سیلوستازول اثرات خود را از طریق مهار فعالیت فسفو دی استراز 3 و جلوگیری از تخریب cAMP اعمال می‌کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات محافظتی سیلوستازول در برابر سمیت سلولی و ژنتیکی ناشی از کربوپلاتین در سلول‌های نرمال ریه و لنفوسیت‌های خونی انسان انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، سلول‌های مورد مطالعه با غلظت‌های مختلف سیلوستازول (5، 25، 50 و 100 میکرومولار) با کربوپلاتین در دوز بهینه القا‌کنندگی سمیت (9/2 میکرومولار) پیش درمانی شدند. سمیت سلولی و سمیت ژنتیکی با استفاده از روش میکرونوکلئوس و MTT، مورد بررسی قرار گرفتند. بررسی داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه در نرم‌افزار Prism ورژن 8 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: اثرات سیتوتوکسیک کربوپلاتین در انکوباسیون 48 ساعته با غلظت‌های 0/3، 1، 3، 10 و 30 میکرومولار به صورت وابسته به دوز مشخص شد. پیش درمانی سیلوستازول در غلظت‌های 25، 50 و 100 میکرومولار با کربوپلاتین 2/9 میکرومولار به‌طور قابل‌توجهی زنده‌مانی سلول‌های نرمال ریوی را در مقایسه با کربوپلاتین به ‌تنهایی به‌عنوان گروه کنترل مثبت افزایش داد. به‌علاوه، سیلوستازول در غلظت‌های 50 و 100 میکرومولار اثرات محافظتی ژنتیکی خود را از طریق سنجش میکرونوکلئوس در برابر کربوپلاتین در غلظت IC50 در لنفوسیت‌های خونی نشان داد. استنتاج: سیلوستازول با تعدیل سمیت سلولی و ژنتیکی ناشی از کربوپلاتین در سلول‌های نرمال ریوی (Beas-2B) و لنفوسیت‌های خون انسان، اثرات محافظتی قابل ملاحظه‌ای را از خود نشان داده است. 2 Background and purpose: Cilostazol is a prescription medication for intermittent claudication in patients with peripheral artery disease. Previous research has demonstrated that this 2-oxoquinoline derivative possesses antithrombotic, vasodilator, antimitogenic, and antioxidant effects. Cilostazol exerts its products through the inhibition of PDE3 activity and the prevention of cAMP degradation. The present study aimed to examine the protective properties of cilostazol against carboplatin-induced cytotoxicity and genotoxicity in Beas-2B and human blood lymphocyte cells. Materials and methods: cells were pre-treated with different concentrations of cilostazol (5, 25, 50, and 100 μM) with carboplatin at an optimum cytotoxic dosage (9.2 µM). The MTT and micronucleus assays were used to assess cytotoxicity and genotoxicity. Statistical analysis was performed using the one-way ANOVA in Prism Ver. 8 software. Results: The cytotoxic effect of carboplatin was dose-dependent, as evidenced by the 48h culture treatment with concentrations of 0.3, 1, 3, 10, and 30 µM. Pre-treatment of cilostazol at 25, 50, and 100 µM with carboplatin at 9.2 µM enhanced cell viability in Beas-2B cells compared to the carboplatin alone as positive control. Additionally, cilostazol at 50 and 100 µM showed its potent genoprotective effects via micronucleus assay against carboplatin at IC50 at blood lymphocyte cells. Conclusion: Cilostazol provided conceivable protective effects by modulating cytotoxicity and genotoxicity induced by carboplatin in Beas-2B and human blood lymphocyte cells.   24 36 2020/12/12023/04/252023/04/15 1402/1/26 2023/12/22023/11/262023/12/2 1402/9/11 محمد شکرزاده لموکی Mohammad Shokrzadeh استاد، گروه سم شناسی و داروشناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mslamuki@gmail.com محبوبه رحمتی Mahboube Rahmati دکترای تخصصی سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mahboube.rahmati@gmail.com الهه قره خانی Elahe Gharehkhani دکترای تخصصی سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران egh199012@gmail.com روزبه زارع Rouzbeh Zare دکترای تخصصی سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران roozbeh.z93@gmail.com پارسا پورمحمدی Parsa Pourmohammadi دانشجوی داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران ایران pourmohammadiparsa@gmail.com شقایق آقاجان شاکری Shaghayegh Aghajanshakeri دکترای تخصصی سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران وکمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Shaghayegh.aghajanshakeri@gmail.com cilostazol carboplatin micronucleus assay cytotoxicity سیلوستازول کربوپلاتین سنجش میکرونوکلئوس سمیت سلولی 1. Yu C, Zhou B, Xia X, Chen S, Deng Y, Wang Y, et al. Prevotella copri is associated with carboplatin-induced gut toxicity. Cell Death Dis 2019; 10(10): 1-15.##2. Boyd LR, Muggia FM. Carboplatin/paclitaxel induction in ovarian cancer: the finer points. Oncology (Williston Park) 2018; 32(8): 418-420, 422-424.##3. Herath NI, Berthault N, Thierry S, Jdey W, Lienafa M-C, Bono F, et al. Preclinical studies comparing efficacy and toxicity of DNA repair inhibitors, Olaparib, and AsiDNA, in the treatment of carboplatin-resistant Tumors. Front Oncol 2019; 9: 1097.##4. Kilic A, Barlak N, Sanli F, Aytatli A, Capik O, Karatas OF. Mode of action of carboplatin via activating p53/miR‐145 axis in head and neck cancers. Laryngoscope 2020; 130(12): 2818-2824.##5. Fahmy SA, Ponte F, Sicilia E, El-Said Azzazy HM. Experimental and Computational Investigations of Carboplatin Supramolecular Complexes. ACS Omega 2020; 5(48): 31456- 31466.##6. Shen B, Mao W, Ahn JC, Chung PS, He P. Mechanism of HN‑3 cell apoptosis induced by carboplatin: Combination of mitochondrial pathway associated with Ca2+ and the nucleus pathways. Mol Med Rep 2018; 18(6): 4978-4986.##7. Belal A, Alassaf A, Abdulrahman A-H, Dardas Z, Almousa H, Alsalem M, et al. Genotoxicity of cisplatin and carboplatin in cultured human lymphocytes: a comparative study. Interdiscip Toxicol 2019; 12(2): 93-97.##8. Nunes SC, Ramos C, Lopes-Coelho F, Sequeira CO, Silva F, Gouveia-Fernandes S, et al. Cysteine allows ovarian cancer cells to adapt to hypoxia and to escape from carboplatin cytotoxicity. Sci Rep 2018; 8(1): 1-17.##9. Luparello C, Cruciata I, Joerger AC, Ocasio CA, Jones R, Tareque RK, et al. Genotoxicity and Epigenotoxicity of Carbazole-Derived Molecules on MCF-7 Breast Cancer Cells. Int J Mol Sci 2021; 22(7): 3410.##10. Sommer S, Buraczewska I, Kruszewski M. Micronucleus Assay: The State of Art, and Future Directions. Int J Mol Sci 2020; 21(4): 1534.##11. Kherallah RY, Khawaja M, Olson M, Angiolillo D, Birnbaum Y. Cilostazol: a review of basic mechanisms and clinical uses. Cardiovasc Drugs Ther 2022; 36(4): 777-792.##12. Motta NAV, Autran LJ, Brazao SC, de Oliveira Lopes R, Scaramello CBV, Lima GF, et al. Could cilostazol be beneficial in COVID-19 treatment? Thinking about phosphodiesterase-3 as a therapeutic target. Int Immunopharmacol 2021; 92: 107336.##13. Chen PW, Tseng SY, Chang HY, Lee CH, Chao TH. Diverse Effects of Cilostazol on Proprotein Convertase Subtilisin/Kexin Type 9 between Obesity and Non-Obesity. Int J Mol Sci 2022; 23(17): 9768.##14. Oguchi T, Ono R, Tsuji M, Shozawa H, Somei M, Inagaki M, et al. Cilostazol suppresses Aβ-induced neurotoxicity in SH-SY5Y cells through inhibition of oxidative stress and MAPK signaling pathway. Front Aging Neurosci 2017; 9: 337.##15. Nazari I, Moosavi SM, Salimi N. Impact of Cilostazol on the Balloon Angioplasty for Infrapopliteal Artery Disease in Patients with Lower Limb Ischemia admitted to Vascular Surgery Ward of Ahwaz Golestan Hospital, Ahwaz City, Iran. Jundishapur Scientific Medical Journal 2022; 20: 620-627 (Persian).##16. Christensen SL, Rasmussen RH, Ernstsen C, La Cour S, David A, Chaker J, et al. CGRP-dependent signalling pathways involved in mouse models of GTN-cilostazol-and levcromakalim-induced migraine. Cephalalgia 2021; 41(14): 1413-1426.##17. Chian CW, Lee YS, Lee YJ, Chen YH, Wang CP, Lee WC, et al. Cilostazol ameliorates diabetic nephropathy by inhibiting high-glucose-induced apoptosis. Korean J Physiol Pharmacol 2020; 24(5): 403-412.##18. Park SY, Bae JU, Hong KW, Kim CD. HO-1 Induced by Cilostazol Protects Against TNF-α-associated Cytotoxicity via a PPAR-γ-dependent Pathway in Human Endothelial Cells. Korean J Physiol Pharmacol 2011; 15(2): 83-88.##19. Rababa'h AM, Hussein SA, Khabour OF, Alzoubi KH. The Protective Effect of Cilostazol in Genotoxicity Induced by Methotrexate in Human Cultured Lymphocytes. Curr Mol Pharmacol 2020; 13(2): 137-143.##20. Saeed ZM, Khattab MI, Khorshid NE, Salem AE. Ellagic acid and cilostazol ameliorate amikacin-induced nephrotoxicity in rats by downregulating oxidative stress, inflammation, and apoptosis. Plos One 2022; 17(7): e0271591.##21. Kuhestani S, Shokrzadeh M, Aghajanshakeri S, Shokrzadeh S. Protective Effects of Simvastatin on Cytotoxicity and Oxidative Stress in Human Gingival Fibroblasts Cells Exposed to Venlafaxine. J Mazandaran Univ Med Sci 2022; 31(205): 81-88 (Persian).##22. Fujiwara Y, Banno H, Shinkai Y, Yamamoto C, Kaji T, Satoh M. Protective effect of pretreatment with cilostazol on cytotoxicity of cadmium and arsenite in cultured vascular endothelial cells. J Toxicol Sci 2011; 36(2): 155-161.##23. Aghajanshakeri S, Salmanmahiny A, Aghajanshakeri S, Babaei A, Alishahi F, Babayani E, et al. Modulatory effect of amifostine (WR-1065) against genotoxicity and oxidative stress induced by methotrexate in human umbilical vein endothelial cells (HUVECs). Toxicol Mech Methods 2023; 33(9): 755-765.##24. Shokrzadeh M, Dashti A, Aghajanshakeri S, Pourabbas B, Ghassemi Barghi N, Ogunkunle A. Prevention effects of Foeniculum vulgare (Fennel) hydroalcoholic extract for threatened abortion by misoprostol induction in experimental mice. Int J Trad Nat Med 2019; 9(1): 1-16.##25. Shokrzadeh M, Habibi E, Shadboorestan A, Chabra A, Ahmadi A. The protective effects of Origanum vulgare L. extract on genetic damage of cyclophosphamide in mice blood lymphocytes using micronucleus test. Pharm Biomed Res 2020, 6(4): 297-302 (Persian).##26. Wagstaff AJ, Ward A, Benfield P, Heel RC. Carboplatin: a preliminary review of its pharmacodynamic and pharmacokinetic properties and therapeutic efficacy in the treatment of cancer. Drugs 1989; 37(2): 162-190.##27. Aghajanshakeri S, Ataee R, Karami M, Aghajanshakeri S, Shokrzadeh M. Cytomodulatory characteristics of Granulocyte- Macrophage Colony-Stimulating Factor (GM-CSF) against cypermethrin on skin fibroblast cells (HFF-1). Toxicology 2023; 499: 153655.##28. Yildiz-Ozer M, Oztopcu-Vatan P, Kus G. The investigation of ceranib-2 on apoptosis and drug interaction with carboplatin in human non small cell lung cancer cells in vitro. Cytotechnology 2018; 70: 387-396.##29. de Souza AP, Lehmann M, Dihl RR. Comparative study on the induction of complex genomic alterations after exposure of mammalian cells to carboplatin and oxaliplatin. Drug Chem Toxicol 2017; 40(4): 410-415.##30. Azab B, Alassaf A, Abu-Humdan A, Dardas Z, Almousa H, Alsalem M, et al. Genotoxicity of cisplatin and carboplatin in cultured human lymphocytes: a comparative study. Interdiscip Toxicol 2019; 12(2): 93-97.##31. Jan BL, Ahmad A, Khan A, Rehman MU, Alkharfy KM. Protective effect of chrysin, a flavonoid, on the genotoxic activity of carboplatin in mice. Drug Chem Toxicol 2022; 45(5): 2146-2152.##32. Taghvaei F, Rastin SJ, Milani AT, Khameneh ZR, Hamini F, Rasouli MA, et al. Carboplatin and epigallocatechin-3-gallate synergistically induce cytotoxic effects in esophageal cancer cells. Res Pharm Sci 2021; 16(3): 240-249.##33. Pourmadadi M, Eshaghi MM, Shaghaghi M, Das SS, Arshad R, Ghotekar S, et al. Nano-scale drug delivery systems for carboplatin: A comprehensive review. OpenNano 2023; 13: 100175.##34. Li J, Xiang X, Xu H, Shi Y. Cilostazol Promotes Angiogenesis and Increases Cell Proliferation After Myocardial Ischemia–Reperfusion Injury Through a cAMP-Dependent Mechanism. Cardiovasc Eng Technol 2019; 10(4): 638-647.##35. Ono K, Tsuji M. Pharmacological Potential of Cilostazol for Alzheimer’s Disease. Front Pharmacol 2019; 10: 559.##36. Elsisi AE, Elmarhoumy EH, Osman EY. Protective effect of cilostazol and verapamil against thioacetamide-induced hepatotoxicity in rats may involve Nrf2/GSK-3β/NF-κB signaling pathway. Toxicol Res 2022; 11(5): 718-729.##37. Lee JH, Kim KY, Lee YK, Park SY, Kim CD, Lee WS, et al. Cilostazol prevents focal cerebral ischemic injury by enhancing casein kinase 2 phosphorylation and suppression of phosphatase and tensin homolog deleted from chromosome 10 phosphorylation in rats. J Pharmacol Exp Ther 2004; 308(3): 896-903.##38. Lee JH, Park SY, Lee WS, Hong KW. Lack of antiapoptotic effects of antiplatelet drug, aspirin and clopidogrel, and antioxidant, MCI-186, against focal ischemic brain damage in rats. Neurol Res 2005; 27(5): 483-492.##39. Shichinohe H, Tan C, Abumiya T, Nakayama N, Kazumata K, Hokari M, et al. Neuroprotective effects of cilostazol are mediated by multiple mechanisms in a mouse model of permanent focal ischemia. Brain Res 2015; 1602: 53-61.##40. Chattipakorn SC, Thummasorn S, Sanit J, Chattipakorn N. Phosphodiesterase-3 inhibitor (cilostazol) attenuates oxidative stress-induced mitochondrial dysfunction in the heart. J Geriatr Cardiol 2014; 11(2): 151-157.## ##

مهار شبکه Quorum-Sensing باکتری سودوموناس آئروژینوزا PAO1 با استفاده از لاوسون و مشتقات بیس لاوسون به منظور جلوگیری از تولید بیوفیلم و فاکتورهای بیماری زا Inhibition of Pseudomonas aeruginosa PAO1 Quorum-Sensing Network by Lawsone and Bis-lawsone Derivatives to Prevent Biofilm Formation and Virulence Factors Production 1 1 سابقه و هدف: درمان عفونت های باکتریایی با کمک آنتی بیوتیک ها صورت می پذیرد، اما ظهور سویه‌های مقاوم به چند دارو که با سرعت فزاینده‌ای در حال رشد است، پدیده ای است که جوامع انسانی را تهدید می کند. بنابراین، برای مبارزه با بیماری‌های عفونی به استراتژی‌های جایگزین نیاز است. امروزه، ترکیباتی که بیماری زایی باکتری ها را کاهش می دهند و در عین حال هیچ گونه تداخلی با زنده ماندن یا رشد آن ها ندارند، به عنوان نسل بعدی آنتی بیوتیک ها معرفی می شوند. سودوموناس آئروژینوزا، یکی از پاتوژن های مهم و خطرناک است که از شبکه کوئروم سنسینگ خود برای تنظیم بیماری‌زایی و تولید عوامل بیماری‌زا استفاده می‌کند. در این مطالعه، به بررسی اثر ترکیب نفتوکینونی طبیعی لاوسون (جدا شده از گیاه حنا) و چندین مشتق صناعی آن بر سیستم کوئروم سنسینگ باکتری سودوموناس آئروژینوزا PAO1 می پردازیم. مواد و روش ها: ابتدا MIC هر ترکیب اندازه گیری شد. سپس تأثیر ترکیبات منتخب بر تشکیل بیوفیلم و میزان زنده مانی سلول های باکتری موجود در داخل بیوفیلم، با روش رنگ سنجی بررسی گردید. در نهایت میزان ترشح فاکتورهای بیماری زای تحت کنترل سیستم کوئروم سنسینگ سودوموناس آئروژینوزا شامل پیوسیانین، پیووردین و پروتئاز در حضور ترکیبات منتخب مورد مطالعه قرار گرفت. یافته­ها: نتایج نشان داد که ترکیبات لاوسون و NO2-481 تولید بیوفیلم سودوموناس آئروژینوزا را به ترتیب به میزان حدود 79% و 92% کاهش می دهند. همچنین لاوسون و ترکیب NO2-481 (در هر دو غلظت µg/mL 250 و 125)، میزان زنده مانی سلول های بیوفیلم را در حدود 70٪ کاهش دادند. در ادامهْ مشتق NO2-481 مقدار تولید فاکتورهای بیماری زای پیوسیانین و پیووردین را در بهترین حالت، به ترتیب حدود 55٪ و 81٪ کاهش داد اما بر میزان تولید پروتئاز تأثیری نداشت. استنتاج: مشتق NO2-481 توانایی کاهش بیماری زایی باکتری سودوموناس آئروژینوزا را دارد و در صورت اثبات عدم سمیت سلولی، می تواند وارد فاز مطالعات حیوانی و بالینی گردد تا به عنوان یک ترکیب کمکی در کنار آنتی بیوتیک ها یا ضد عفونی کننده ها مورد استفاده قرار گیرد.   2 Background and purpose: Bacterial infections are treated with antibiotics, but the development of multi-drug resistant strains, which are growing at an increasing rate, is a phenomenon that threatens human societies. Therefore, alternative strategies are needed to combat infectious diseases. Today, compounds that reduce the pathogenicity of bacteria and do not interfere with their survival or growth are introduced as the next generation of antibiotics. Pseudomonas aeruginosa is one of the important and hazardous pathogens that employs its quorum-sensing network to regulate pathogenicity and virulence factors production. Here, we investigated the effect of a natural naphthoquinone compound, Lawsone (isolated from Henna), and its synthetic derivatives on the quorum-sensing system of P. aeruginosa PAO1. Materials and methods: First, the MIC of each compound was evaluated. Then, the effect of the selected compounds on biofilm formation and survival rate of biofilm sessile cells was investigated by colorimetric method. Finally, the virulence factors secretion of P. aeruginosa, including pyocyanin, pyoverdine, and protease was studied in the presence of the selected compounds. Results: The results indicated that Lawsone and NO2-481 reduced the production of P. aeruginosa biofilm by about 79% and 92%, respectively. Moreover, Lawsone and NO2-481 (at both concentrations, 250 and 125 µg/mL) decreased the viability of biofilm cells by about 70%. Furthermore, NO2-481 reduced the production of virulence factors including pyocyanin and pyoverdine by about 55% and 81%, respectively; however, it did not affect the protease production. Conclusion: NO2-481 derivative has the ability to reduce the pathogenicity of P. aeruginosa, and if it is proven to be non-cytotoxic, it can be assessed through animal and clinical studies, to be applied as an alternative compound along with antibiotics or disinfectants 37 49 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/5 1402/7/13 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/3 1402/9/12 مهران قانعی Mehran Ghanei دکترای عمومی داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Mehranqanei@gmail.com راضیه قدسی Razieh Ghodsi استاد، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران و مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی، مرکز فناوری دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران GhodsiR@mums.ac.ir امینه سادات طاجانی Amineh Sadat Tajani دکترای تخصصی کنترل دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران بی بی صدیقه فضلی بزاز Bibi Sedigheh Fazly Bazzaz مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی، مرکز فناوری دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران و استاد، گروه کنترل دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Fazlis@mums.ac.ir وحید سهیلی Vahid Soheili دانشیار، گروه کنترل دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Soheiliv@mums.ac.ir Pseudomonas aeruginosa biofilm quorum-sensing naphthoquinone lawsone NO2-481 سودوموناس آئروژینوزا بیوفیلم کوئروم سنسینگ نفتوکینون لاوسون NO2-481 1. O'Toole G, Kaplan HB, Kolter R. Biofilm formation as microbial development. Annu Rev Microbiol 2000; 54(1): 49-79.##2. Donlan RM. Biofilm formation: a clinically relevant microbiological process. Clin Infect Dis 2001; 33(8): 1387-1392.##3. Gomez S, Bureau L, John K, Chêne E-N, Débarre D, Lecuyer S. Substrate stiffness impacts early biofilm formation by modulating Pseudomonas aeruginosa twitching motility. Elife 2023; 12: 1-34.##4. Mah T-FC, O'Toole GA. Mechanisms of biofilm resistance to antimicrobial agents. Trends Microbiol 2001; 9(1): 34-39.##5. Jamal M, Ahmad W, Andleeb S, Jalil F, Imran M, Nawaz MA, et al. Bacterial biofilm and associated infections. J Chin Med Assoc 2018; 81(1): 7-11.##6. Satpathy S, Sen SK, Pattanaik S, Raut S. Review on bacterial biofilm: An universal cause of contamination. Biocatal Agric Biotechnol 2016; 7: 56-66.##7. Wojnicz D, Kucharska AZ, Sokół-Łętowska A, Kicia M, Tichaczek-Goska D. Medicinal plants extracts affect virulence factors expression and biofilm formation by the uropathogenic Escherichia coli. Urol Res 2012; 40(6): 683-697.##8. Pang Z, Raudonis R, Glick BR, Lin T-J, Cheng Z. Antibiotic resistance in Pseudomonas aeruginosa: mechanisms and alternative therapeutic strategies. Biotechnol Adv 2019; 37(1): 177-192.##9. Tajani AS, Tehranizadeh ZA, Pourmohammad A, Pourmohammad A, Iranshahi M, Farhadi F, et al. Anti-quorum sensing and antibiofilm activity of coumarin derivatives against Pseudomonas aeruginosa PAO1: Insights from in vitro and in silico studies. Iran J Basic Med Sci 2023; 26(4): 445-452 (Persian).##10. Miller MB, Bassler BL. Quorum sensing in bacteria. Annu Rev Microbiol 2001; 55(1): 165-199.##11. Soheili V, Tajani AS, Ghodsi R, Bazzaz BSF. Anti-PqsR compounds as next-generation antibacterial agents against Pseudomonas aeruginosa: A review. Eur J Med Chem 2019; 172: 26-35.##12. Mone NS, Syed S, Ravichandiran P, Satpute SK, Kim AR, Yoo DJ. How Structure–Function Relationships of 1, 4-Naphthoquinones Combat Antimicrobial Resistance in Multidrug-Resistant (MDR) Pathogens. Chem Med Chem 2023; 18(2): 1-24.##13. Dweck AC. Natural ingredients for colouring and styling. Int J Cosmet Sci 2002; 24(5): 287-302.##14. de Oliveira AS, Brighente IM, Lund RG, Llanes LC, Nunes RJ, Bretanha LC, et al. Antioxidant and antifungal activity of naphthoquinones dimeric derived from lawsone. J Biosci Med 2017; 5(2): 39-48.##15. Golmakaniyoon S, Askari VR, Abnous K, Zarghi A, Ghodsi R. Synthesis, characterization and in-vitro evaluation of novel naphthoquinone derivatives and related imines: Identification of new anticancer leads. Iran J Pharm Res 2019; 18(1): 16-29 (Persian).##16. Tajani AS, Jangi E, Davodi M, Golmakaniyoon S, Ghodsi R, Soheili V, et al. Anti-quorum sensing potential of ketoprofen and its derivatives against Pseudomonas aeruginosa: insights to in silico and in vitro studies. Arch Microbiol 2021; 203(8): 5123-5132.##17. Qais FA, Khan MS, Ahmad I, Husain FM, Al-Kheraif AA, Arshad M, et al. Plumbagin inhibits quorum sensing-regulated virulence and biofilms of Gram-negative bacteria: in vitro and in silico investigations. Biofouling 2021; 37(7): 724-739.##18. Gupta P, Sarkar A, Sandhu P, Daware A, Das M, Akhter Y, et al. Potentiation of antibiotic against Pseudomonas aeruginosa biofilm: a study with plumbagin and gentamicin. J Appl Microbiol 2017; 123(1): 246-261.##19. Soltani S, Fazly Bazzaz BS, Hadizadeh F, Roodbari F, Soheili V. New Insight into Vitamins E and K1 as Anti-Quorum-Sensing Agents against Pseudomonas aeruginosa. Antimicrob Agents Chemother 2021; 65(6): 1-10.##20. Han Q, Yan X, Zhang R, Wang G, Zhang Y. Juglone inactivates Pseudomonas aeruginosa through cell membrane damage, biofilm blockage, and inhibition of gene expression. Molecules 2021; 26(19): 1-17.##21. Novais JS, Moreira CS, Silva ACJ, Loureiro RS, Figueiredo AMS, Ferreira VF, et al. Antibacterial naphthoquinone derivatives targeting resistant strain Gram-negative bacteria in biofilms. Microb Pathog 2018; 118: 105-114.##22. Lemos AS, Campos LM, Melo L, Guedes MC, Oliveira LG, Silva TP, et al. Antibacterial and antibiofilm activities of psychorubrin, a pyranonaphthoquinone isolated from Mitracarpus frigidus (Rubiaceae). Front Microbiol 2018; 9: 1-11.## ##

مقایسه اثر بخشی داروی خوراکی کلونیدین و ترانگزامیک اسید بر متغیرهای همودینامیک و میزان خونریزی حین عمل رینوپلاستی تحت بیهوشی عمومی: کارآزمایی بالینی Comparing the Effect of oral Clonidine and Tranexamic Acid on Bleeding During Rhinoplasty Under General Anesthesia: A Clinical Trial 1 1 سابقه و هدف: خونریـزی حیـن رینوپلاستی عارضـه‌ای اسـت کـه موجـب کاهـش دیـد جـراح گردیـده و خـود موجـب عوارضـی دیگـر خواهـد شـد. تاکنـون روش‌هـای مختلفـی بـرای کاهـش خونریـزی حیـن جراحی‌هـای بینـی پیشـنهاد شـده‌اند. این مطالعه با هـدف مقایسـه اثـرکلونیدین و ترانگزامیک اسید بـر میـزان خونریـزی بیمـاران کاندیـد عمل رینو پلاستی، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کارآزمایی بالینی دو سورکور تصادفی، 120 نفر نفـر بیمـار کاندیـد جراحـی انتخابـی رینوپلاستی وارد مطالعـه شــدند. در گروه اول کلونیدین 3 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم به صورت خوراکی 90 دقیقه قبل از انجام عمل جراحی تجویز شد و در گروه دوم کپسول ترانگزامیک اسید 250 میکروگرم براساس وزن بدن دو ساعت قبل از عمل جراحی به صورت خوراکی برای بیماران تجویز شد. در گروه کنترل مداخله‌ای صورت نگرفت. میزان خونریزی، پارامترهای همودینامیک و رضایت دید جراح مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سن بیماران (5/35±28/67) سال و 96 نفر (80/0 درصد) زن بودند. از نظر تاثیر دارو و رضایت دید جراح بین گروه کلونیدین و ترانگزامیک اسید اختلاف معنی‌داری وجود دارد (0/055P=) به طوری که میانگین حجم خونریزی در گروه کلونیدین 0/47±112/0و در گروه ترانگزامیک اسید 0/36±132/0 می‌باشد. هم‌چنین گروه کلونیدین (0/008P=) و ترانگزامیک اسید (0/001P<) از نظر حجم خونریزی با گروه کنترل 28/1±195/0 اختلاف معنی‌داری داشتند. سه متغیر نوع دارو، وزن و مدت بیهوشی در مجموع می‌توانند 51 درصد از تغییرات (حجم خون) را تبیین و پیش بینی کنند. استنتاج: نتیجه مطالعه حاضر نشان داد که داروی کلونیدین می‌تواند بر کاهش خونریزی نسبت به ترانگزامیک اسید اثر گذارتر باشد و با ایجاد یک محیط نسبتا خشک و عاری از خونریزی سبب افزایش کیفیت دید محل عمل و کاهش مدت زمان جراحی رینوپلاستی گردد. شماره ثبت کارآزمایی بالینی :n60121229011923 IRCT 2 Background and purpose: Bleeding during rhinoplasty is a complication that causes the surgeon to lose vision and will cause other complications. So far, various methods have been proposed to reduce bleeding during nose surgery. The present study aims to compare the effect of oral clonidine and tranexamic acid on intraoperative bleeding in patients undergoing rhinoplasty. Materials and methods: In this randomized, double-blind clinical trial, 120 patients who were candidates for elective rhinoplasty surgery were included. In the first group, three µg/kg of clonidine was administered orally 90 minutes before surgery. In the second group, 250 µg/kg bw tranexamic acid capsules were administered orally two hours before surgery. There was no intervention in the control group. Bleeding levels, hemodynamic parameters, and surgeons' visual satisfaction were evaluated. Results: The mean age of patients (28.67±5.35) years and 96 (80.0%) were women. Regarding the effect of drug and surgeon’s visual satisfaction, there is a significant difference between the clonidine and tranexamic acid groups (P=0.055); the mean bleeding volume in the clonidine group was 112.0±0.47 and in the tranexamic acid group was 132.0±0.36. In addition, the clonidine group (P=0.008) and tranexamic acid (P<0.001) showed a significant difference in terms of bleeding volume compared with the control group (195.0±28.1). The three variables of drug type, weight, and duration of anesthesia can explain and predict 51% of the changes (blood volume). Conclusion: The results of the present study showed that clonidine can be more effective in reducing bleeding than tranexamic acid, and by creating a relatively dry and bleeding-free environment, it can improve the quality of the surgeon’s vision and reduce the duration of rhinoplasty surgery.  (Clinical Trials Registry Number: IRCT20121229011923N6)   50 61 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/12 1402/6/21 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/26 1402/9/5 اکرم همتی پور Akram Hemmatipour کارشناسی ارشد پرستاری، دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران و کارشناسی ارشد پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران ایران a.Hemmatipour@abadanums.ac.ir امین علی کناری Amin Ali Konari استادیار، گروه گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن، دانشکده پزشکی، دانشگاه جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران ایران hematipour.a64@gmail.com حمید رضا سمیعی Hamid Reza Samii متخصص بیهوشی و مراقبت های وِیژه، فلوشیب کنترل و درمان درد، بیمارستان بانک ملی، تهران، ایران ایران samiie@gmail.com اعظم جهانگیری مهر Azam Jahangiri Mehr کارشناس ارشد آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی شوشتر، شوشتر، ایران ایران jahangirimehr.a@gmail.com فاطمه مشتاقی Fateme Moshtaghi استادیار، گروه داروشناسی، دانشکده داروشناسی، دانشگاه جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران ایران moshtaghi.f@gmail.com rhinoplasty clonidine tranexamic acid bleeding رینوپلاستی کلونیدین ترانگزامیک اسید خونریزی 1. Zangouei A, Hossein Zahraei SA, Karbasy SH, Rahmanifar M, Zangoue M. Comparison of the Effects of Clonidine, Promethazine, and Morphine on Bleeding During Rhinoplasty Surgery: A Triple-blind Clinical Trial Study. J Anest & Inten Care Med 2019; 9(1): 555752.##2. Taha M, AlZubaidi HA, Alrezqi AA, Alrezqi AAA, Alsulbi AMO, Alrashdi AAA, et al. Adult Knowledge About Postoperative Complications of Rhinoplasty in the Western Region of Saudi Arabia. Cureus 2023; 15(4): e37183.##3. Afzali-Brojeni L, Naderi-Lordejani M, Kabiri M, Hasanpour-Dehkordi A. Comparison of the Effect of Remifentanil and Nitroglycerin on Intraoperative Blood Pressure and Intraoperative and Postoperative Complications during Rhinoplasty: Care and Prevention. J Isfahan Med Sch 2021; 39(642): 702-708 (Persian).##4. Tavassoli A, Zavarmosavi M, khodadadi M, Masood A, Geraili Z. Mental health status among the candidates for rhinoplasty: a case-control study. Journal of Current Oncology and Medical Sciences 2022; 2(3): 257-265.##5. Rezaeekia S, Akbari H, Jalali M, Haddadi S, Nasiri Formi E. Comparing the Effect of Intravenous Administration of Magnesium Sulfate and Labetalol on Intraoperative Bleeding, Edema, and Ecchymosis after Rhinoplasty. J Mazandaran Univ Med Sci 2023; 33(223): 81-89 (Persian).##6. Ghaedi M, Taheri L, Sohrabpour M, Kalani N, Sanie Jahromi MS. Investigating the Effect of Oral Clonidine on Surgeon Satisfaction from Surgical Field in Septorhinoplasty. Journal of Medicinal and Chemical Sciences 2022; 5(6): 1085-1093.##7. Eftekharian HR, Rajabzadeh Z. The Efficacy of Preoperative Oral Tranexamic Acid on Intraoperative Bleeding During Rhinoplasty. J Craniofac Surg 2016; 27(1): 97-100.##8. Fazel MR, Ahmadi ZS, Akbari H, Abam F. Effect of intraoperative dexmedetomidine infusion during functional endoscopic sinus surgery: a prospective cohort study. Patient Saf Surg 2020; 14: 38. ##9. Ghorbani J, Arastou S, Safavi Naeini A, Raad N, Karimi Galougahi M, Jahangirifard A, et al. Comparing the Effect of Oral Clonidine and Tranexamic Acid on Bleeding and Surgical Field Quality during Functional Endoscopic Sinus Surgery Iran J Otorhinolaryngol 2018; 30(100): 255-260.##10. Gouthaman S, Kandamani J, Ramakrishnan DS, Abdul W. Effect of premedication with oral clonidine on intraoperative blood loss during rhinoplasty surgery-A systematic review. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences 2020; 11(4): 5206-5213.##11. Khandelwal K, Sen J .A Study of the Effect of Pre-emptive Oral Clonidine on Intraoperative Haemodynamics and Surgical Field Quality During Functional Endoscopic Sinus Surgery Under General Anaesthesia. Cureus 2023; 15(4): e37918.##12. Ahmadi MS, Jahanshahi J, Hashemian F, Salimbahrani AR, Haghi N, Khanlarzadeh E. Comparison of Tranexamic Acid and Dexmedetomidine on Bleeding in Endoscopic Sinus Surgery. Iran J Otorhinolaryngol 2023; 35(126): 49-56.##13. Fuzi J, Budiono GR, Meller C, Jacobson I. Tranexamic acid in otorhinolaryngology-A contemporary review. World J Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2020; 7(4): 328-337.##14. Sakallioglu O, Polat C, Soylu E, Duzer S,Orhan I, Akyigit A. The efficacy of tranexamic acid and corticosteroid on edema and ecchymosis in septorhinoplasty .Ann Plast Surg 2015; 74(4): 392-396.##15. Ockerman A, Vanassche T, Garip M, Vandenbriele C, Engelen MM, Martens J, et al. Tranexamic acid for the prevention and treatment of bleeding in surgery, trauma and bleeding disorders: a narrative review. Thromb J 2021; 19(1): 54. ##16. Hassani V, Farhadi M, Zaman B, Alimian M, Berenjian S. Comparing the effect of Tranexamic acid and Dexmedetomidine on bleeding during rhinoplasty. JAP 2015; 6(3): 36-43 (Persian).##17. Sohrabpour M, Sadeghi S Y,Ghaedi M, Kalani N, Sanie Jahromi MS. Effect of Oral Clonidine as a Premedication on Hemorrhage during Septorhinoplasty: A Double-Blind Randomized Clinical Trial. J Med Chem Sci 2022; 5(6): 1001-1007.##18. Locketz GD, Lozada KN, Bloom JD. Tranexamic Acid in Aesthetic Facial Plastic Surgery: A Systematic Review of Evidence, Applications, and Outcomes. Aesthetic Surg J Open Forum 2020; 2(3): ojaa029. ##19. Yap D, Shakir A, Hunt A. Tranexamic acid in sinus and nasal surgery: An up-to-date meta-analysis. J Laryngol Otol 2022; 136(8): 692-702.##20. Marzban SH, Haddadi S, Asadzade Z, Atekarroshan Z, Faghih A, Parvizi A. Compaison between the different doses of intravenous tranexamic acid on the surgical bleeding and surgical time during endoscopic sinus surgery J Anesth Pain 2017; 7(4): 22-33 (Persian).##21. Beikaei M, Ghazipour A, Derakhshande V, Saki N, Nikakhilagh S. Evaluating the Effect of Intravenous Tranexamic Acid on Intraoperative Bleeding During Elective Rhinoplasty Surgery. Biomed Pharmacol J 2015; 8: 753-759.##22. Dongare DH, Saundattikar GY. Comparison of intraoperative bleeding and surgical fields with and without tranexamic acid in Functional endoscopic sinus surgery. Indian J Clin Anaesth 2018; 5(2): 233-236.##23. Fazel MR, Ahmadi ZS, Akbari H, Abam F. Effect of intraoperative dexmedetomidine infusion during functional endoscopic sinus surgery: a prospective cohort study. Patient Saf Surg 2020; 14: 38.##24. Ziaei S, Joni SS, Shahriar R, Shahzamani M. Does intravenous tranexamic acid reduce bleeding during mastoidectomy? Am J Blood Res 2020; 10(3): 46-51.##25. Rajabi M, Razavizade M, Hamidi-Shad M, Tabasi Z, Akbari H, et al. Magnesium Sulfate and Clonidine; Effects on Hemodynamic Factors and Depth of General Anesthesia in Cesarean Section. Anesth Pain Med 2020; 10(5): e100563.## ##

اثربخشی ترکیب استامینوفن- پرومتازین در کنترل درد حین نمونه برداری مغز استخوان در مقایسه با ترکیب پتدین– میدازولام: یک مطالعه کارآزمایی بالینی Efficacy of Acetaminophen-Promethazine Versus Parenteral Pethidine-Midazolam for Bone Marrow Sampling Pain Control: Randomized Clinical Trial 1 1 سابقه و هدف: ارزیابی مغز استخوان یک روش ضروری برای تشخیص بعضی از بیماری‌های هماتولوژیک است. این مطالعه با هدف مقایسه اثرات استامینوفن- پرومتازین در برابر میدازولام- پتیدین در کاهش درد پس از نمونه‌برداری از مغز استخوان، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کارآزمایی بالینی، 88 بیمار به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول یک گرم استامینوفن و 25 میلی‌گرم شربت پرومتازین 30 دقیقه قبل از عمل و گروه دوم 25 میلی‌گرم پتدین و 5 میلی‌گرم میدازولام وریدی پنج دقیقه قبل ازعمل دریافت‌کردند. در هر دوگروه بی‌حسی موضعی با استفاده از 10 سی‌سی لیدوکایین 2 درصد سه دقیقه قبل از شروع نمونه‌برداری انجام گردید. شدت درد و میزان اضطراب بیماران با استفاده از مقیاس لیکرت 10 امتیازی مورد ارزیابی قرارگرفت. یافته‌ها: داده‌های 88 بیمار مورد تحلیل قرار گرفت. بیماران گروه پتیدین- میدازولام در مقایسه با پرومتازین- استامینوفن در 30 دقیقه پس از نمونه‌برداری درد کم‌تری داشتند (0/90±1/18 در مقابل 0/99±1/77)(0/004=P) که این تفاوت کاهش درد در بین دو گروه مربوط به مردان بو0/90±0/98 در مقابل 0/99±1/67)0/001=P). در بین مردان نیز بیماران مسن‌تر از 30 سال این کاهش درد را داشتند (0/90±1/01 در مقابل 0/99±1/46)(0/049=P). از نظر درد بلافاصله پس از انجام نمونه‌برداری تفاوتی بین دو گروه وجود نداشت 1/59±57/2 در مقابل 1/3±2/86)(0/246=P). در بیماران مسن‌تر از 46 سال نیز که استامینوفن- پرومتازین دریافت کردند در صورت نیاز به تکرار نمونه‌برداری همین روش را انتخاب می‌کنند0/75±23 در مقابل 0/47±21)(0/033=P). هم‌چنین میانگین بروز اضطراب در بیماران 30 دقیقه بعد از پروسیجر در گروه پتیدین- میدازولام و پرومتازین- استامینوفن به ترتیب 27/3 و 22/7 درصد بوده است. با این حال تفاوت معنی‌داری از نظر میزان اضطراب میان دو گروه وجود نداشته است (0/806=P). استنتاج: براساس داده‌‌های مطالعه حاضر، ترکیب پرومتازین و استامینوفن بلافاصله پس از نمونه‌برداری اثرات ضد دردی مشابه با ترکیب پتدین و میدازولام داشت. در نتیجه با توجه به عوارض مختلف پتیدین و میدازولام به ویژه در مبتلایان به بیماری‌های تنفسی و بیماران سرپایی می‌توان از ترکیب پرومتازین و استامینوفن استفاده کرد. شماره ثبت کارآزمایی بالینی : IRCT20200427047215N2 2 Background and purpose: A bone marrow examination is necessary to diagnose some hematologic diseases. In this study, we compared the effects of acetaminophen and promethazine versus intravenous injections of midazolam and pethidine on pain reduction after bone marrow sampling. Materials and methods: In this study, 88 patients were divided into two groups. The first received one gram of acetaminophen as an infusion and 25 milligrams of promethazine syrup 30 minutes before the procedure. The second group received intravenous injections of 25 milligrams of pethidine and 5 milligrams of midazolam five minutes before the procedure. In two groups, local anesthesia with lidocaine was given before the procedure. The pain and presence of anxiety in the patients were assessed using a 10-point Likert scale. Results: We analyzed the results of 88 patients. At 30 minutes after sampling, patients in the pethidine-midazolam group reported lower pain compared to those in the promethazine-acetaminophen group (1.18±0.90 vs. 1.77±0.99) (P=0.004). This difference was particularly notable among men (0.90±0.98 vs. 0.99±1.67) (P=0.001). Among men, those older than 30 years showed a reduction in pain (1.01±0.9 vs. 0.99±1.46) (P=0.049). No significant difference was observed between the two groups in terms of pain immediately after sampling. The administration of promethazine and acetaminophen showed a more positive future perspective in patients older than 46 years (P=0.033). Additionally, the average incidence of anxiety 30 minutes after the procedure was 27.3% in the pethidine-midazolam group and 22.7% in the promethazine-acetaminophen group. However, there was no significant difference in the level of anxiety between the two groups (P=0.806). Conclusion: Based on our data, the combination of promethazine and acetaminophen had similar analgesic effects to the combination of pethidine and midazolam immediately after sampling. As a result, according to the various side effects of pethidine and midazolam, especially in patients with respiratory diseases and outpatients, the combination of promethazine and acetaminophen can be used. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20200427047215N2)   62 72 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/4 1402/3/14 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/3 1402/9/12 آزاده مقدس Azadeh Moghaddas دانشیار، گروه داروسازی و داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران azadeh_moghaddas@yahoo.com شهلا میرزابیگی Shahla Mirzabeigi متخصص داخلی، اصفهان، ایران ایران mbeigi2sh@yahoo.com علی درخشنده Ali Darakhshandeh استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران alidarakhshandeh@yahoo.com pain bone marrow pethidine midazolam promethazine acetaminophen درد مغز استخوان پرومتازین استامینوفن پتدین میدازولام 1. Liptrott SJ, Botti S, Bonifazi F, Cioce M, De Cecco V, Pesce AR, et al. Management of pain and anxiety during bone marrow aspiration: an Italian national survey. Pain Manag Nurs 2021; 22(3): 349-355.##2. Rindy LJ, Chambers AR. Bone Marrow Aspiration And Biopsy. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ books/NBK559232/. Accessed January 30, 2023.##3. Yu JS, Louer R, Lutfi R, Abu-Sultaneh S, Yabrodi M, Zee-Cheng J, et al. Adjuvant lidocaine to a propofol-ketamine-based sedation regimen for bone marrow aspirates and biopsy in the pediatric population. Eur J Pediatr 2021; 180(1): 73-80.##4. Kamat A, Gopurathingal AA, Chinder P, Hindiskere S. A Review of Core Biopsies in Musculoskeletal Oncology. Indian J Surg Oncol 2023: 1-10.##5. Chahla J, Mannava S, Cinque ME, Geeslin AG, Codina D, LaPrade RF. Bone marrow aspirate concentrate harvesting and processing technique. Arthrosc Tech 2017; 6(2): e441-e445.##6. Zarnegar-Lumley S, Lange KR, Mathias MD, Nakajima-Hatano M, Offer KM, Ogu UO, et al. Local anesthesia with general anesthesia for pediatric bone marrow procedures. Pediatrics 2019; 144(2): e20183829.##7. Brown EN, Pavone KJ, Naranjo M. Multimodal general anesthesia: theory and practice. Anesth Analg 2018; 127(5): 1246-1258.##8. Hickman SR, Mathieson KM, Bradford LM, Garman CD, Gregg RW, Lukens DW. Randomized trial of oral versus intravenous acetaminophen for postoperative pain control. Am J Health Syst Pharm 2018; 75(6): 367-375.##9. Ganjifard M, Madihi M, Mofatteh M, Shakhs Emampour BF. Comparison of the effect of gabapentin and promethazine as premedication in reducing postoperative pain in tonsillectomy: A clinical trial study. J Gorgan Univ Med Sci 2020; 22(3): 48-55 (Persian).##10. Diaz-Artiles A, Priesol AJ, Clark TK, Sherwood DP, Oman CM, Young LR, et al. The impact of oral promethazine on human whole-body motion perceptual thresholds. J Assoc Res Otolaryngol 2017; 18: 581-590.##11. Zuniga JR, Papas AS, Daniels SE, Patrick K, Muse DD, Oreadi D, et al. Prevention of opioid-induced nausea and vomiting during treatment of moderate to severe acute pain: a randomized placebo-controlled trial comparing CL-108 (hydrocodone 7.5 mg/acetaminophen 325 mg/rapid-release, low-dose promethazine 12.5 mg) with conventional hydrocodone 7.5 mg/acetaminophen 325 mg. Pain Med 2019; 20(12): 2528-2538.##12. Wilson MJ, MacArthur C, Hewitt CA, Handley K, Gao F, Beeson L, et al. Intravenous remifentanil patient-controlled analgesia versus intramuscular pethidine for pain relief in labour (RESPITE): an open-label, multicentre, randomised controlled trial. Lancet 2018; 392(10148): 662-672.##13. Katsurada M, Tachihara M, Katsurada N, Takata N, Sato H, Mimura C, et al. Randomized single-blind comparative study of the midazolam/pethidine combination and midazolam alone during bronchoscopy. BMC Cancer 2022; 22(1): 539.##14. Wang L, Wu Q, Wang M, Ming W, Sheng C, Zhang Y, et al. The safety and efficacy of alfentanil combined with midazolam in fiberoptic bronchoscopy sedation: A randomized, double-blind, controlled trial. Front Pharmacol 2022; 13: 1036840.##15. Laporta ML, Sprung J, Weingarten TN. Respiratory depression in the post-anesthesia care unit: Mayo Clinic experience. Bosn J Basic Med Sci 2021; 21(2): 221-228.##16. Hajiani E, Hashemi J, Sayyah J. Comparison of the effects and side-effects of sedation with propofol versus midazolam plus pethidine in patients undergoing endoscopy in Imam Khomeini Hospital, Ahvaz. Gastroenterology Review/Przegląd Gastroenterol 2018; 13(3): 228-233.##17. Bech P. Measuring states of anxiety with clinician-rated and patient-rated scales. Different views of anxiety disorders Rijeka, New York, Shanghai: InTech; 2011. Available from: http://dx.doi.org/10.5772/21246. ##18. Matsumoto T, Kaneko A, Fujiki T, Kusakabe Y, Nakayama E, Tanaka A, et al. Impact of adding pethidine on disinhibition during bronchoscopy with midazolam: a propensity score matching analysis. Respir Investig 2023; 61(4): 409-417.##19. Abdolkarimi B, Zareifar S, Eraghi MG, Saleh F. Comparison effect of intravenous ketamine with pethidine for analgesia and sedation during bone marrow procedures in oncologic children: a randomized, double-blinded, crossover trial. International Journal Of Hematology-Oncology And Stem Cell Research 2016; 10(4): 206-211.##20. Ehrle U, Horschler B, Singer M. Acceptability of high colonoscopy using different premedication--a comparison of the effect of midazolam versus midazolam and pethidine from the viewpoint of the patient and the physician. Z Gastroenterol 1995; 33(12): 704-708.##21. Tokmak S, Cetin MF, Torun S. Efficacy and safety of endoscopic retrograde cholangiopancreatography in the very elderly by using a combination of intravenous midazolam, ketamine and pethidine. Geriatr Gerontol Int 2021; 21(10): 887-892.##22. Forster A, Gardaz J-P, Suter PM, Gemperle M. Respiratory depression by midazolam and diazepam. Anesthesiology 1980; 53(6): 494-497.##23. Murray A, Morran C, Kenny G, Anderson J. Arterial oxygen saturation during upper gastrointestinal endoscopy: the effects of a midazolam/pethidine combination. Gut 1990; 31(3): 270-273.##24. Fallah R, Jalili S, Golestan M, Karbasi SA, Jarahzadeh M-H. Efficacy of chloral hydrate and promethazine for sedation during electroencephalography in children; a randomised clinical trial. Iran J Pediatr 2013; 23(1): 27-31.##25. van Amerongen G, Siebenga P, de Kam M, Hay J, Groeneveld G. Effect profile of paracetamol, Δ9‐THC and promethazine using an evoked pain test battery in healthy subjects. Eur J Pain 2018; 22(7): 1331-1342.##26. Liang L, Cai Y, Li A, Ma C. The efficiency of intravenous acetaminophen for pain control following total knee and hip arthroplasty: a systematic review and meta-analysis. Medicine 2017; 96(46): e8586.##27. Sun L, Zhu X, Zou J, Li Y, Han W. Comparison of intravenous and oral acetaminophen for pain control after total knee and hip arthroplasty: a systematic review and meta-analysis. Medicine 2018; 97(6): e9751.## ##

مقایسه فراوانی استئوپروز و استئوپنی در بیماران مبتلا به بیماری انسدادی ریه با و بدون آمفیزم در شهر ساری Comparison of the Frequency of Osteoporosis and Osteopenia in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease with and Without Emphysema in Sari 1 1 سابقه و هدف: بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) نوعی بیماری پیشرونده ریه است که با علائم تنفسی طولانی مدت و محدودیت جریان هوا تشخیص داده می‌شود. COPD سومین علت مرگ و میر در سراسر جهان است و با بسیاری از بیماری‌های خارج ریوی مانند بیماری‌های قلبی ریوی، ضعف عضله اسکلتی و آنمی مرتبط می‌باشد. استئوپروز یکی از مهم‌ترین عوارض سیستمیک COPD می‏باشد که خطر شکستگی‌های استئوپروتیک را افزایش داده و بار اقتصادی سنگینی را به همراه دارد. نظر به اهمیت بالینی فنوتیپ آمفیزم در بیماری مزمن انسدادی ریه و عدم بررسی این موضوع در کشور ایران، هدف از این مطالعه مقایسه فراوانی استئوپروز و استئوپنی در بیماران مبتلا به COPD با و بدون آمفیزم در مراجعه‌کنندگان به کلینیک طوبی ساری و بیماران بستری در بیمارستان امام خمینی ساری بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی-تحلیلی در سال 1400 بر روی بیماران مراجعه کننده به کلینیک روماتولوژی و ریه و بیماران COPD بستری در بیمارستان امام خمینی ساری انجام شد. 50 بیمار مبتلا به COPD دارای آمفیزم به عنوان گروه مورد و 50 بیمار مبتلا به COPD فاقد آمفیزم به‌عنوان گروه شاهد وارد مطالعه شدند و پس از بررسی و تایید با اسکن توموگرافی کامپیوتری رزولوشن بالا (HRCT) بیماران دارای آمفیزم و فاقد آمفیزم تفکیک شدند. سپس با استفاده از دانسیتومتری و بررسی تراکم توده استخوانی(BMD) همه بیماران COPD، بیماران به دو گروه با استئوپروز و بدون استئوپروز تقسیم شدند. اطلاعات بیماران وارد نرم‌افزار 23SPSS شد و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: در مطالعه حاضر تفاوت معنی‌داری در سطوح سرمی ویتامین D، نمره شکستگی مهره یا BMD بین بیماران آمفیزماتوز و غیر آمفیزماتوز با (0/09P= و 0/098P=) وجود نداشت. تجزیه و تحلیل چند متغیره نشان داد که (در مدلی از جمله سن، BMI، FEV1، PaO2، امتیاز آمفیزم، CRP و امتیاز تنگی نفس) تنها BMI، FEV1 و PaO2 کاهش می‌یابد که عوامل خطر مستقل برای BMD پایین بودند. استنتاج: یافته‌های این مطالعه نشان داد طبق مدل چند متغیره، آمفیزم یک عامل خطر مستقل برای پوکی استخوان می‌باشد. BMI پایین، شدت COPD و هیپوکسی نقش غالبی در ایجاد پوکی استخوان دارند.   2 Background and purpose: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a progressive pulmonary ailment characterized by prolonged respiratory symptoms and airflow constriction. COPD stands as the third most prominent cause of mortality on a global scale. It is commonly linked to numerous extra-pulmonary conditions, such as cardiopulmonary disorders, musculoskeletal frailty, and anemia. Osteoporosis, regarded as one of the principal systemic complications arising from COPD, represents an elevated susceptibility to osteoporotic fractures and imposes a significant financial burden. Considering the clinical significance surrounding the emphysema phenotype in COPD, as well as the lack of investigation on this matter in the country, the objective of this study is to determine the comparative prevalence of osteoporosis and osteopenia in COPD patients, with and without emphysema, who receive medical attention at Tubi Sari Clinic and Imam Khomeini Hospital in Sari. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in 2021 on patients referred to the rheumatology and lung clinic, and COPD patients admitted to Imam Khomeini Hospital in Sari. In this study, 50 patients with COPD with emphysema as a case group and 50 patients with COPD without emphysema as a control group were included in the study. Then, using densitometry and examining the bone mass density of all COPD patients, the patients were divided into two groups: with and without osteoporosis. Then, the patient's information was entered into SPSS software and analyzed. Results: There was no significant difference in vitamin D serum levels, vertebral fracture score, or BMD between emphysema and non-emphysema patients (P=0.09, P=0.098). Multivariate analysis showed that (in a model including age, BMI, FEV1, PaO2, emphysema score, CRP, and dyspnea score) only BMI, FEV1, and PaO2 decreased as independent risk factors for low BMD. Conclusion: Our findings showed that emphysema is an independent risk factor for osteoporosis according to the multivariate model. Low BMI, severity of COPD, and hypoxia play a dominant role in the development of osteoporosis.   73 85 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/22 1402/6/31 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/2 1402/9/11 حسین آزاده Hossein Azadeh استادیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hosein.azade@gmail.com مقصود خالی زاده Maghsood Khalizadeh دستیار داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران maghsoodkhalizade@gmail.com سید حسین مهرآوران Seyed Hossein Mehravaran استادیار گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران lab2002b@yahoo.com مسعود علیالی Masoud Aliyali دانشیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران masoud_aliyali@yahoo.com عارف حسینیان امیری Aref Hosseinian Amiri دستیار داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران aref.hoseinian@gmail.com School of Medicine Mazandaran University of Medical Sciences Sari Iran. استئوپروز بیماری مزمن انسدادی ریه پوکی استخوان آمفیزم 1. Celli BR, Wedzicha JA. Update on clinical aspects of chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med 2019; 381(13): 1257-1266.##2. Myc LA,Shim YM, Laubach VE, Dimastromatteo J. Role of medical and molecular imaging in COPD. Clin Transl Med 2019; 8(1): 12.##3. Divo M, Celli BR. Multimorbidity in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Clin Chest Med 2020;41(3):405-419.##4. Vilaca T, Eastell R, Schini M. Osteoporosis in men. lancet Diabetes Endocrinol 2022; 10(4): 273-283 .##5. Liang B, Burley G, Lin S, Shi Y-C. Osteoporosis pathogenesis and treatment: Existing and emerging avenues. Cell Mol Biol Lett 2022; 27(1): 72.##6. Graat-Verboom L, Wouters E, Smeenk F, Van Den Borne B, Lunde R, Spruit M. Current status of research on osteoporosis in COPD: a systematic review. Eur Respir J 2009; 34(1): 209-218.##7. ur Rashid MH, Chowdhury RK, Amin MB, Khan MM. Osteoporosis among the Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients. AKMMC J 2020; 11(1): 16-21.##8. Chen S-J, Liao W-C, Huang K-H, Lin C-L, Tsai W-C, Kung P-T, et al. Chronic obstructive pulmonary disease and allied conditions is a strong independent risk factor for osteoporosis and pathologic fractures: a population-based cohort study. QJM 2015; 108(8): 633-640.##9. Dam T-T, Harrison S, Fink H, Ramsdell J, Barrett-Connor E, Group OFiMR. Bone mineral density and fractures in older men with chronic obstructive pulmonary disease or asthma. Osteoporos Int 2010; 21: 1341-1349.##10. Jaramillo JD, Wilson C, Stinson DJ, Lynch DA, Bowler RP, Lutz S, et al. Reduced bone density and vertebral fractures in smokers. Men and COPD patients at increased risk. Ann Am Thorac Soc 2015; 12(5): 648-656.##11. Song S, Guo Y, Yang Y, Fu D. Advances in pathogenesis and therapeutic strategies for osteoporosis. Pharmacol Ther 2022; 237: 108168.##12. Harrison RA, Siminoski K, Vethanayagam D, Majumdar SR. Osteoporosis‐related kyphosis and impairments in pulmonary function: a systematic review. J Bone Miner Res 2007; 22(3): 447-457.##13. Inoue D, Watanabe R, Okazaki R. COPD and osteoporosis: links, risks, and treatment challenges. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2016; 11: 637-648.##14. Rochira V. Late‐onset hypogonadism: Bone health. Andrology 2020; 8(6): 1539-1550.##15. Gkastaris K, Goulis DG, Potoupnis M, Anastasilakis AD, Kapetanos G. Obesity, osteoporosis and bone metabolism. J Musculoskelet Neuronal Interact 2020; 20(3): 372-381.##16. Ozcakir S, Sigirli D, Ursavas A, Uzaslan E. COPD and osteoporosis: associated factors in patients treated with inhaled corticosteroids. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2020; 15: 2441-2448.##17. Fouda MA, Alhamad EH, Al-Hajjaj MS, Shaik SA, Alboukai AA, Al-Kassimi FA. A study of chronic obstructive pulmonary disease-specific causes of osteoporosis with emphasis on the emphysema phenotype. Ann Thorac Med 2017; 12(2): 101-106.##18. Occhipinti M, Paoletti M, Bartholmai BJ, Rajagopalan S, Karwoski RA, Nardi C, et al. Spirometric assessment of emphysema presence and severity as measured by quantitative CT and CT-based radiomics in COPD. Respir Res 2019; 20(1): 101.##19. Madani A, Zanen J, De Maertelaer V, Gevenois PA.Pulmonary emphysema: objective quantification at multi–detector row CT—comparison with macroscopic and microscopic morphometry. Radiology 2006; 238(3): 1036-1043.##20. Ohara T, Hirai T, Muro S, Haruna A, Terada K, Kinose D, et al. Relationship between pulmonary emphysema and osteoporosis assessed by CT in patients with COPD. Chest 2008; 134(6): 1244-1249.##21. Cooper CB. Do holes in the lungs beget holes in the bones? Am J Respir Crit Care Med 2011; 183(7): 835-837.##22. Bon J. Does radiographic emphysema correlate with low bone mineral density? Curr Opin Pulm Med 2012; 18(2): 125-130.##23. O'Connell NE, Smith KJ, Peterson MD, Ryan N, Liverani S, Anokye N, et al. Incidence of osteoarthritis, osteoporosis and inflammatory musculoskeletal diseases in adults with cerebral palsy: a population-based cohort study. Bone 2019; 125: 30-35.##24. Bai P, Sun Y, Jin J, Hou J, Li R, Zhang Q, et al. Disturbance of the OPG/RANK/RANKL pathway and systemic inflammation in COPD patients with emphysema and osteoporosis. Respir Res 2011; 12: 1-8.##25. Tulek B, Kivrak AS, Ozbek S, Kanat F, Suerdem M. Phenotyping of chronic obstructive pulmonary disease using the modified Bhalla scoring system for high-resolution computed tomography. Can Respir J 2013; 20(2): 91-96.##26. Li Y, Gao H, Zhao L, Wang J. Osteoporosis in COPD patients: Risk factors and pulmonary rehabilitation. Clin Respir J 2022; 16(7): 487-496.##27. Singh R, Narang M, Dawson L, Kamra N, Singh G, Bahamania Kk. Could Disease Severity and Inflammatory Markers (IL-6, Hs-CRP, TNF-α) be Related to Frailty in COPD? A Prospective Study. J Assoc Physicians India 2022; 70(4): 11-12.##28. Sponholtz TR, Zhang X, Fontes JD, Meigs JB, Cupples LA, Kiel DP, et al. Association between inflammatory biomarkers and bone mineral density in a community‐based cohort of men and women. Arthritis Care Res 2014; 66(8): 1233-1240.##29. van den Borst B, Schols AM. Low bone mineral density in emphysema: epiphenomenon of a wasting phenotype? Am J Respir Crit Care Med 2011; 184(9): 1087-1088.##30. Makino Y, Shimada Y, Hagiwara M, Kakihana M, Park J, Kajiwara N, et al. Assessment of emphysema severity as measuredon three-dimensional computed tomography images for predicting respiratory complications after lung surgery. Eur J Cardiothorac Surg 2018; 54(4): 671-676.##31. Ryan C, Petkov V, Adler R. Osteoporosis in men: the value of laboratory testing. Osteoporos Int 2011; 22: 1845-1853.##32. Adas-Okuma M, Maeda S, Gazzotti M, Roco C, Pradella C, Nascimento O, et al. COPD as an independent risk factor forosteoporosis and fractures. Osteoporos Int 2020; 31: 687-697.##33. Sarkar M, Bhardwaj R, Madabhavi I, Khatana J. Osteoporosis in chronic obstructive pulmonary disease. Clin Med Insights Circ Respir Pulm Med 2015; 9: 5-21.##34. Lin C-W, Chen Y-Y, Chen Y-J, Liang C-Y, Lin M-S, Chen W. Prevalence, risk factors, and health-related quality of life of osteoporosis in patients with COPD at a community hospital in Taiwan. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2015; 10: 1493-1500.##35. Graat-Verboom L, Spruit MA, van den Borne BE, Smeenk FW, Martens EJ, Lunde R, et al. Correlates of osteoporosis in chronic obstructive pulmonary disease: an underestimated systemic component. Respir Med 2009; 103(8): 1143-1151.##36. De Laet C, Kanis J, Odén A, Johanson H, Johnell O, Delmas P, et al. Body mass index as a predictor of fracture risk: a meta-analysis. Osteoporos Int 2005; 16: 1330-1338.##37. Vrieze A, De Greef M, Wýkstra P, Wempe J. Low bone mineral density in COPD patients related to worse lung function, low weight and decreased fat-free mass. Osteoporos Int 2007; 18: 1197-1202.##38. Bon J, Fuhrman CR, Weissfeld JL, Duncan SR, Branch RA, Chang C-CH, et al. Radiographic emphysema predicts low bone mineral density in a tobacco-exposed cohort. Am J Respir Crit Care Med 2011; 183(7): 885-890.##39. Bitar AN, Sulaiman SAS, Ali IAH, Khan I, Khan AH. Osteoporosis among patients with chronic obstructive pulmonary disease: Systematic review and meta-analysis of prevalence, severity, and therapeutic outcomes. J Pharm Bioallied Sci 2019; 11(4): 310-320.##40. Tashiro H, Takahashi K, Tanaka M, Sadamatsu H, Kurihara Y, Tajiri R, et al. Skeletal muscle is associated with exercise tolerance evaluated by cardiopulmonary exercise testing in Japanese patients with chronic obstructive pulmonary disease. Sci Rep 2021; 11(1): 15862.##41. Vanfleteren LE, Spruit MA, Groenen M, Gaffron S, van Empel VP, Bruijnzeel PL, et al. Clusters of comorbidities based on validated objective measurements and systemic inflammation in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 2013; 187(7): 728-735.##42. Tan JK, Mohamad Hazir NS, Alias E. Impacts of hypoxia on osteoclast formation and activity: systematic review. Int J Mol Sci 2021; 22(18): 10146.##43. Liu W-T, Kuo H-P, Liao T-H, Chiang L-L, Chen L-F, Hsu M-F, et al. Low bone mineral density in COPD patients with osteoporosis is related to low daily physical activity and high COPD assessment test scores. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2015: 1737-1744.##44. Chuang ML, Lin IF, Vintch J, Ho BJ, Chao SW, Ker J. Significant exercise‐induced hypoxaemia with equivocal desaturation in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Intern Med J 2006; 36(5): 294-301.##45. Handoko D, Yunus F, Antariksa B, Rochsismandoko R. Osteoporosis prevalence in stable patients with chronic obstructive pulmonary disease. Respir Sci 2021; 1(2): 132-143.##46. Biernacki W, Redpath A, Best J, MacNee W. Measurement of CT lung density in patients with chronic asthma. Eur Respir J 1997; 10(11): 2455-2459.##47. Vasilyeva L, Bezzubtseva EN, Evstratova E, Gosteva E, Zubkova I. Clinical significance of genetic and inflammatory markersof bone metabolism in patients with chronic obstructive pulmonary disease and osteoporosis. Pharmateca 2021; 28(5): 69-75.##48. Shyam Prasad Shetty B, Chaya SK, Kumar V S, Mahendra M, Jayaraj BS, Lokesh KS, et al. Inflammatory biomarkers interleukin 1 beta (IL-1β) and tumour necrosis factor alpha (TNF-α) are differentially elevated in tobacco smoke associated COPD and biomass smoke associated COPD. Toxics 2021; 9(4): 72.##49. Ilyas M, Agussalim A, Megawati M, Massi N, Djaharuddin I, Bakri S, et al. Relationship between vitamin D level and serum TNF-α concentration on the severity of chronic obstructive pulmonary disease. Open Access Maced J Med Sci 2019; 7(14): 2298-2304.##50. Rotta D, Fassio A, Rossini M, Giollo A, Viapiana O, Orsolini G, et al. Osteoporosis in inflammatory arthritides: new perspective on pathogenesis and treatment. Front Med 2020; 7: 613720.##51. Byrne R, Todd I, Tighe PJ, Fairclough LC. Autoantibodies in chronic obstructive pulmonary disease: A systematic review. Immunol Lett 2019; 214: 8-15.##52. Tanimura R, Nishino K, Iwade R, Abe R, Okauchi S, Sasatani Y, et al. Lung cancer and combined pulmonary fibrosis and emphysema with anti-ARS antibody. Rom J Intern Med 2022; 60(3): 193-196.##53. Ma A, Wen L, Yin J, Hu Y, Yue X, Li J, et al. Serum levels of autoantibodies against extracellular antigens and neutrophil granule proteins increase in patients with COPD compared to non-COPD smokers. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2020; 15: 189-200.##54. Nucera F, Hansbro PM, Paudel KR, Casolaro V, Appanna R, Kirkham P, et al. Role of autoimmunity in the pathogenesis of chronic obstructive pulmonary disease and pulmonary emphysema. In: Translational Autoimmunity. Amsterdam: Elsevier; 2022. p. 311-331.##55. Varisco B, Devine A, Smith N, Joshi R, Fan Q, Schuman R, et al. Anti-CELA1 KF4 Antibody Inhibits Stretch-inducible Elastin Remodeling in Human Lung and Preserves Lung Structure in PPE, Cigarette Smoke, and Alpha-1 Antitrypsin Deficient Emphysema Models. Am J Respir Crit Care Med 2023; 207: A4411##56. Lane NE. Glucocorticoid-induced osteoporosis: new insights into the pathophysiology and treatments. Curr Osteoporos Rep 2019; 17(1): 1-7.##57. Yormaz B, Cebeci H, Yılmaz F, Süerdem M. Bone mineral density in emphysema and chronic bronchitis phenotypes in hospitalized male chronic obstructive pulmonary disease patients. Clin Respir J 2020; 14(1): 47-53.##58. Barker KL, Room J, Knight R, Hannink E, Newman M. Protocol: Physiotherapy exercise rehabilitation with tailored exercise adherence support for people with osteoporosis and vertebral fractures: protocol for a randomised controlled trial–the OsteoPorosis Tailored exercise adherence INtervention (OPTIN) study. BMJ Open 2022; 12(9): e064637.##59. Díez-Manglano J, Berges Vidal M, Martínez Barredo L, Poblador-Plou B, Gimeno-Miguel A, Martínez Heras P, et al. Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Incidence of Hip Fracture: A Nested Case–Control Study in the EpiChron Cohort. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2020; 15: 2799-2806.##60. Bon J, Nouraie SM, Smith KJ, Dransfield MT, McDonald ML, Hoffman EA, et al. Lung‐Specific Risk Factors Associated With Incident Hip Fracture in Current and Former Smokers. J Bone Miner Res 2020; 35(10): 1952-1961.##61. Barker KL, Newman M, Stallard N, Leal J, Lowe CM, Javaid MK, et al. Physiotherapy rehabilitation for osteoporotic vertebral fracture—a randomised controlled trial and economic evaluation(PROVE trial). Osteoporos Int 2020; 31: 277-289.## ##

بررسی وضعیت کیفیت زندگی، رضایت زناشویی و اضطراب، افسردگی و استرس در دوران پاندمیک کووید-19 در زنان سنین باروری Investigating the Status of Quality of Life, Marital Satisfaction and Psychopathyand Stress During the Covid-19 Pandemic in Women of Reproductive Age 1 1 سابقه و هدف: همه‌گیری کرونا ویروس تأثیرات گسترده‌ای بر زندگی انسان‌ها داشته و مسائل متعددی را در ابعاد اقتصادی، علمی، محیط و زندگی شخصی افراد ایجاد کرده است. باروری در زنان یکی از تهدیدهایی بود که در پاندمی کووید-19 مورد توجه قرار گرفت. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت زندگی، رضایت زناشویی و اضطراب، افسردگی استرس در زنان سنین باروری مراجعه‌کننده به مراکز درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران در طول پاندمیک کووید-19، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی به شیوه مقطعی بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران از فروردین 1399 تا اسفند 1400 بود که در دو دوره مورد پرسشگری قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از یک پرسشنامه شامل اطلاعات جمعیت ‌شناختی، بارداری و بیماری کووید-19 جمع‌آوری شد. هم‌چنین اطلاعات مربوط به کیفیت زندگی شرکت‌کنندگان در مطالعه، با استفاده از پرسشنامه SF-12، اضطراب، افسردگی و استرس شرکت‌کنندگان با مقیاس لاویبوند (DASS) و رضایت زناشویی با پرسشنامه انریچ (Enrich) مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‎افزار Spss 24 تحلیل و آنالیز گردید. یافته‌ها: در این مطالعه 1759 زن در سن باروری شرکت داشتند. تمام شرکت‌کنندگان (100 درصد) متاهل با میانگین مدت زمان ازدواج 5/1±8/5 سال بودند. 14/1 درصد زنان در طول مطالعه به کووید مبتلا شده بودند. 7/2 درصد زنان حداقل یک بیماری زمینه‌ای داشتند که بیماری هایپوتیروئیدی (4/3 درصد)، دیابت (1/3 درصد) و فشارخون (1/0 درصد) شایع‌ترین موارد این بیماری‌ها بودند. نتایج حاکی از کاهش سلامت جسمانی و مشکلات هیجانی افراد به‌ دلیل تغییرات به ‌وجود آمده در کیفیت زندگی در اثر شیوع کووید-19 بود. حدود 99 درصد از زنان نشانه‌های خفیف و متوسط اختلالات روانی شامل افسردگی، اضطراب و استرس را در طول مطالعه نشان دادند. سطح استرس شرکت‌کنندگان با گذشت زمان کاهش(3 8/8±9/6 در برابر 9/7±8/36) و میزان رضایت زناشویی آن‌ها افزایش یافت (0/3±2/91 در مقایسه ب1ا10/3±2/95، 0/0P=). هم‌چنین یافته‌های پژوهش نشان داد کیفیت زندگی افراد رابطه معنی‌داری با میزان اختلالات روانی داشت. استنتاج: نتایج مطالعه افزایش میزان رضایت زناشویی افراد در طول دوران کووید-19 را نشان داده بود. میزان کیفیت زندگی افراد شرکت‌کننده در مطالعه در دو دوره زمانی دارای تفاوت معنی‌داری بود. بر این اساس توجه ویژه به زنان سنین باروری و افزایش آگاهی عمومی و جنسی آنان و ارائه برنامه‌های مثبت روانشناختی در شرایط بحران در تدوین سیاستگذاری‌ها و برنامه‌های سلامت توصیه می‌گردد 2 Background and purpose: The coronavirus epidemic has had a significant impact on people's lives and has created many problems in the economic, scientific, environmental, and personal dimensions of people's lives. Fertility in women was one of the threats addressed during the Covid-19 pandemic. The purpose of this study was to evaluate the quality of life, marital satisfaction, and anxiety, depression, and stress in women of reproductive age referring to medical centers covered by Mazandaran University of Medical Sciences during the COVID-19 pandemic. Materials and methods: The current study was descriptive and analytical in a cross-sectional manner. The statistical population included all women referred to medical centers covered by Mazandaran University of Medical Sciences from March 1399 to March 1400, who were questioned in two periods. Data were collected using a questionnaire that included demographic information, pregnancy, and COVID-19 disease. Also, the information related to the quality of life of the participants in the study was evaluated using the SF-12 questionnaire, anxiety, depression, and stress of the participants with the Lovebond scale (DASS), and marital satisfaction with the Enrich questionnaire. The collected data were analyzed using SPSS 24 software. Results: 1759 women of reproductive age participated in this study. All participants (100%) were married, with an average duration of marriage of 8.5±1.5 years. 14.1% of women were infected with COVID-19 during the study. 7.2% of women had at least one underlying disease, hypothyroidism (4.3%), diabetes (1.3%) and hypertension (0.1%) being the most common cases. There were diseases. The results indicated a decrease in people's physical health and emotional problems due to the changes in their quality of life due to the outbreak of Covid-19. About 99% of women showed mild and moderate symptoms of mental disorders, including depression, anxiety, and stress, during the study. The participants' stress levels decreased over time (9.6±8.83 vs 8.3±69.7), and their marital satisfaction increased (2.91±0.3 vs 2.95±0.31, P=0.0). Also, the findings of the research showed that people's quality of life had a negative and significant relationship with the amount of mental disorders. Conclusion: The results of the study revealed an increase in marital satisfaction during the Covid-19 period. The study participants' quality of life had a significant difference in the two time periods. Consequently, special attention to Women of reproductive age, increasing their general and sexual awareness, and providing positive psychological programs in crisis conditions are recommended in formulating health policies and programs 86 95 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/17 1402/2/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/6 1402/9/15 مرضیه زمانیان Marzieh Zamaniyan مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، مرکز ناباروری، گروه زنان و زایمان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران marziehzamaniyan@gmail.com ملیحه قاسمی Malihe Ghasemi tirtashi استادیار، گروه زنان و زایمان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران malihehgh2000@gmail.com ربابه طاهری پناه Robabeh Taheripanah استاد، گروه زنان و زایمان، بیمارستان امام حسین، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران taheripanahf@yahoo.com سیدحمزه حسینی Seyed Hamzeh Hosseini استاد، مرکز تحقیقات روان تنی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hosseinish20@gmail.com فاطمه جعفری Fatemeh Jaefari پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fa.jafari.758@gmail.com سید محسن سلیمانی راد Seyed Mohsen Soleimani rad پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Sm.solymani@gmail.com جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani-charati استاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Jamshid.charati@gmail.com محمود موسی زاده Mahmood Moosazadeh دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، پژوهشکده بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Mmoosazadeh1351@gmail.com الهه محمودی Elahe mahmoodi دانشجوی کارشناسی ارشد آمار، مرکز تحقیقات ثبت سرطان مازندران، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mahmodi85@yahoo.com مجید سعیدی Majid Saeedi استاد، گروه داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران msaeedi@mazums.ac.ir زلیخا عطارد Zoleikha Atarod دانشیار، گروه زنان و زایمان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران z.atarod64@yahoo.com حامد روحانی زاده Hamed Rouhanizadeh استادیار، گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران rohanizadeh47@gmail.com محمدرضا سهرابی Mohammad-Reza Sohrabi استاد، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران و مرکز تحقیقات تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران m.r.sohrabi@gmail.com انسیه فولادی Ensieh Fooladi پرستاری و مامایی موناش، دانشگاه موناش، پردیس کلیتون، کلیتون ویکتوریا، استرالیا ایران ensieh.fooladi@monash.edu pregnancy pregnant women COVID pandemic quality of life marital satisfaction stress بارداری زنان باردار پاندمیک کووید کیفیت زندگی رضایت زناشویی استرس 1. Minaei Moghadam S, Namdar P, Mafi M, Yekefallah L. A Survy between Fear of COVID-19 Disease and Sexual Function of Iranian Married Men and Women Living in Qazvin: A Descriptive Study. JRUMS 2021; 21(1): 33-48 (Persian).##2. Motahari Nasab A, Farahbakhs K, Borjali A, Nasrollahi B. Dimensions of marital satisfaction in the days of Corona: a qualitative study. Journal of Applied Family Therapy 2022; 3(4): 602-623 (Persian).##3. Nasirzadeh M, Akhondi M, Jamalizadeh nooq A, Khorramnia S. A Survey on Stress, Anxiety, Depression and Resilience due to the Prevalence of COVID-19 among Anar City Households in 2020: A Short Report. JRUMS 2020; 19(8): 890-891 (Persian).##4. Nikoogoftar M, Dousti M. The Role of Corona Anxiety on Mental Health and Quality of Life Mediated by Hope. Positive Psychology Research 2022; 7(4): 25-40.##5. Al Dhaheri AS, Bataineh MA, Mohamad MN, Ajab A, Al Marzouqi A, Jarrar AH, et al. Impact of COVID-19 on mental health and quality of life: Is there any effect? A cross-sectional study of the MENA region. PloS one. 2021 Mar 25;16(3):e0249107.##6. Duan L, Zhu G. Psychological interventions for people affected by the COVID-19 epidemic. Lancet Psychiatry 2020; 7(4): 300-302.##7. Homayooni A, Hosseini Z. Investigating the Relationship Between Perceived Stress and Health Anxiety and the Quality of Life (QoL) During the COVID-19 Pandemic. Journal of Preventive Medicine 2022; 9(1): 38-49 (Persian).##8. Nasiri Deh-sorkhi R, Mousavi F. The study of some correlative of sexual satisfaction and marital satisfaction in married women of Esfahan City. Rooyesh 1394; 4(2): 135-152 (Persian).##9. Omidi M, Shojaei fard A, Kasbi p, turk A. Evaluation of the predictive aspects of marital satisfaction on the quality of family life. 2th Psychology & Health National Congress; 2012 Nov 10; Iran, Shiraz; 2021.##10. Baniyan SH, Parvin N, Kazemian A. Examining the relationship between mental health and marital satisfaction of married women. Avicenna J Nurs Midwifery Care 2008; 14(2): 52-62 (Persian).##11. Sohrabi A, Jahani A, Mehrabian T, marashian F, Zaheri S. The Relationship between Quality of Life and Stress, and Marital Satisfaction in Females with Migraine Headaches in Ahvaz City. MCS 2016; 3(2): 115-122 (Persian).##12. Gaspari V, Orioni G, Viviani F, Raone B, Lanzoni A, Bardazzi F. Does COVID‐19 influence sexual behaviors? Dermatol Ther 2020; 33(6): e14004.##13. Fang D, Peng J, Liao S, Tang Y, Cui W, Yuan Y, et al. An Online Questionnaire Survey on the Sexual Life and Sexual Function of Chinese Adult Men During the Coronavirus Disease 2019 Epidemic. Sex Med 2021 2021; 9(1): 100293.##14. Razaghi Nasrabad H, Sasanipour M. The effect of the covid-19 epidemic on Expectancy and Years of Life Lost in Iran: A Secondary Data Analysis. Iran J Med Sci 2022; 47(3): 210-218 (Persian).##15. Arman M. Comparison of depression, anxiety and stress levels of active and inactive elderly women in Isfahan. Scientific Journal of Rehabilitation Medicine 2013; 3(3): 82-86 (Persian).##16. Kontodimopoulos N, Stamatopoulou E, Kletsas G, Kandili A. Disease activity and sleep quality in rheumatoid arthritis: a deeper look into the relationship. Expert Review of Pharmacoeconomics & Outcomes Research 2020; 20(6): 595-602.##17. Montazeri A, Vahdaninia M, Mousavi SJ, Omidvari S. The Iranian version of 12-item Short Form Health Survey (SF-12): factor structure, internal consistency and construct validity. BMC Public Health 2009; 9(1): 341.##18. Ostovar S. The Effectiveness of Covid-19 Disease Prevention Training on Reducing Corona Disease Anxiety in Students. Quarterly Journal of Psychological Methods and Models 2022; 13(49): 109-122 (Persian).##19. Mazhari K, Barjali A, Motamedi A. The relationship between corona anxiety and health concern with quality of life: the mediating role of coping in nurses. Industrial and organizational psychology studies 1400; 8(2): 259-316 (Persian).##20. Masoumi SZ, Garousian M, Khani S, Oliaei SR, Shayan A. Comparison of quality of life, sexual satisfaction and marital satisfaction between fertile and infertile couples. Int J Fertil Steril 2016; 10(3): 290-296.##21. Williamson HC. Early Effects of the COVID-19 Pandemic on Relationship Satisfaction and Attributions. Psychol Sci 2020; 31(12): 1479-1487.##22. Arafat SM, Mohamed A, Kar S, Sharma P, Kabir R. Does COVID-19 Pandemic Affect Sexual Behavior? A Cross-Sectional, Cross-National Online Survey. Psychiatry Res 2020: 289: 113050.##23. Ariapooran S, Hajimoradi R. Marital Adjustment and Couple Disputes During the Outbreak of COVID-19. Journal of Family Research 2022; 17(4): 561-572.##24. Schmid L, Worn J, Hank K, Sawatzki B, Walper S. Changes in Employment and Relationship Satisfaction in Times of the COVID-19 Pandemic: Evidence from the German Family Panel. European Societies 2020; 23(1): 1-16.##25. Delcea C, Chirila V, Sauchea A. Effects of COVID-19 on Sexual Life-a Meta-Analysis. Sexologies 2021; 30(1): 49-54.##26. Jahrami R, VatanKhah M, MalekShaar M, Haqbin M, Ghaedi M, Kalani N, et al. New coronavirus and hypothalamic-pituitary-ovarian axis in women. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2022; 24(12): 124-131 (Persian).##27. Mousavi S, Khorramabadi R. Prevalence of Premenstrual Dysphoric Symptoms in Iranian Women and its Relationship with Difficulty in Emotional Regulation and Change in the Symptoms during COVID-19 Pandemic. Journal of Psychology 2022; 26(1): 12-23.##28. Yuksel B, Ozgor F. Effect of the COVID‐19 Pandemic on Female Sexual Behavior. Int J Gynaecol Obstet 2020; 150(1): 98-102.## ##

بررسی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو مراجعه کننده به کلینیک طوبی ساری Evaluation of Oral Health-Related Quality of Life in Patients with Ulcerative Colitis Referring to Tooba Dental Clinic in Sari 1 1 سابقه و هدف: این مطالعه با هدف بررسی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان (OHRQoL) در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو انجام گردید. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی مقطعی بود. تعداد 77 بیمار مبتلا به کولیت اولسراتیو، تحت درمان در کلینیک طوبی ساری در سال 1402، دارای معیار ورود و فاقد معیار خروج، در این مطالعه بررسی شدند. پرسشنامه OHIP-14 از بیماران تهیه گردید و با دو روش مختلف امتیازدهی شد. طی معاینه بالینی، شاخص‌های خشکی دهان، DMFT،PI ،GI  و SBI ثبت گردید. در نهایت داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته‌ها: در این مطالعه شرکت‌کنندگان بر حسب استفاده یا عدم استفاده از پروتز متحرک دسته‌بندی شدند. از نظر آماری خانم‌ها به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از پروتز متحرک استفاده می‌کردند(0/021 P=). میانگین سن بیماران دارای پروتز متحرک دهانی بالاتر بود (0/003 P=). همچنین با افزایش هر سال سن بیماران، نمره کیفیت زندگی 0/24 افزایش می‌یافت (0/034 P=). نمره OHRQoL در بیماران دارای پروتز متحرک دهانی بالا بود(0/003 P=). بیماران به‌صورت کلی، با مصرف الکل نمره کیفیت زندگی بالاتر داشتند (0/007 P=). در بیماران با پروتز متحرک، میانگین کیفیت زندگی به‌طور معنی‌داری بیش‌تر بود (0/038 P=). استنتاج: به صورت کلی OHRQoL در بیماران با پروتز متحرک، مسن‌تر و مصرف کننده الکل بدتر بود. هم‌چنین، بین کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان و مصرف دخانیات، خشکی دهان، متغیرهای دهانی-دندانی PI، GI، DMFT و SBI ارتباط معناداری وجود نداشت 2 Background and purpose: This study investigated the oral health-related quality of life (OHRQoL) in patients with ulcerative colitis. Materials and methods: This descriptive-analytical cross-sectional study was conducted on 77 patients with ulcerative colitis in the Tooba dental clinic in 2023, with inclusion and exclusion criteria investigated. The OHIP-14 questionnaire was prepared from the patients and scored using two different methods. Dry mouth, DMFT, PI, GI, and SBI indices were recorded during the clinical examination. Finally, the data are analyzed statistically. Results: In this study, the participants were categorized according to the use or non-use of removable prostheses. Statistically, women used removable prostheses significantly more (P=0.021). The average age of patients with removable prostheses was higher (P=0.003). Also, the OHRQoL score increased by 0.24 (P=0.034) as the age of the patients increased each year. OHRQoL score was higher in patients with removable dental prostheses (P=0.020). In general, patients had a higher OHRQoL score with alcohol consumption (P=0.007). In patients with removable prostheses, the average OHRQoL was significantly higher in patients with dry mouth (P=0.038). Conclusion: In the studied population of patients with ulcerative colitis, overall oral health-related quality of life (OHRQoL) was found to be worse in individuals with removable prostheses, older age, and alcohol consumption. Additionally, no significant relationship was observed between OHRQoL and smoking, dry mouth, or oral-dental indices (PI, GI, DMFT, and SBI).   96 105 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/24 1402/8/2 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/2 1402/9/11 مائده صالحی Maedeh Salehi مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، دانشکده دندان پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Salehimaede1165@gmail.com ًضیاءالدین اولادی Ziaeddin Oladi استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zoladi@mazums.ac.ir حدیث احسانی Hodis Ehsani مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و استادیار، گروه پریودنتیکس، دانشکده دندان پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hodis_ehsani@yahoo.com نرگس توحدی Narges Tavahodi دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران tavahodinarges@gmail.com ابوالفضل حسین نتاج Abolfazl Hossein Nattaj استادیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hosseinnataj.a@gmail.com امیرمحمد رضایی Amir Mohammad Rezaei دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران farinrezaei99@gmail.com کیهان شعبان خانی Keihan Shabankhani دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران kshabankhani@gmail.com طاهره ملانیا Tahereh Molania مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، دانشکده دندان پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران tmollania@mazums.ac.ir , t_molania117@yahoo.com quality of life ulcerative colitis oral health کیفیت زندگی کولیت اولسراتیو سلامت دهان 1. Haugbo HO, Klepp P, Verket A. Ulcerativ Colitis And Periodontitis–A Cross Sectional Study From A Norwegian Cohort Acta Odontol Scand 2023; 81(7): 541-548.##2. Bouma G, Strober W. The immunological and genetic basis of inflammatory bowel disease. Nat Rev Immunol 2003; 3(7): 521-533.##3. Irvine JE. Quality of life of patients with ulcerative colitis: past, present, and future. Inflamm Bowel Dis 2008; 14(4): 554-565.##4. Sica GS, Biancone L. Surgery for inflammatory bowel disease in the era of laparoscopy. World J Gastroenterol 2013; 19(16): 2445-2448.##5. Alatab S, Sepanlou SG, Ikuta K, Vahedi H, Bisignano C, Safiri S, et al. The global, regional, and national burden of inflammatory bowel disease in 195 countries and territories, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet Gastroenterol Hepatol 2020; 5(1): 17-30.##6. Cosnes J, Gower–Rousseau C, Seksik P, Cortot A. Epidemiology and natural history of inflammatory bowel diseases. Gastroenterology 2011;140(6):1785-1794.##7. Lirhus SS, Høivik ML, Moum B, Anisdahl K, Melberg HO. Incidence and prevalence of inflammatory bowel disease in Norway and the impact of different case definitions: a nationwide registry study. Clin Epidemiol 2021: 287-294.##8. Hoivik ML, Moum B, Solberg IC, Cvancarova M, Hoie O, Vatn MH, et al. Health-related quality of life in patients with ulcerative colitis after a 10-year disease course: results from the IBSEN study. Inflamm Bowel Dis 2012; 18(8): 1540-1549.##9. Høivik ML, Moum B, Solberg IC, Henriksen M, Cvancarova M, Bernklev T, Group I. Work disability in inflammatory bowel disease patients 10 years after disease onset: results from the IBSEN Study. Gut 2013; 62(3): 368-375.##10. Janke K-H, Raible A, Bauer M, Clemens P, Meisner C, Häuser W, et al. Questions on life satisfaction (FLZ M) in inflammatory bowel disease. Int J Colorectal Dis 2004; 19: 343-353.##11. Verma S, Tsai H, Giaffer M. Does better disease-related education improve quality of life? Dig Dis Sci 2001; 46: 865-869.##12. Nordin K, Påhlman L, Larsson K, Sundberg-Hjelm M, Lööf L. Health-related quality of life and psychological distress in a population-based sample of Swedish patients with inflammatory bowel disease. Scand J Gastroenterol 2002; 37(4): 450-457.##13. Vavricka SR, Manser CN, Hediger S, Vögelin M, Scharl M, Biedermann L, et al. Periodontitis and gingivitis in inflammatory bowel disease: a case–control study. Inflamm Bowel Dis 2013; 19(13): 2768-2777.##14. Fuggle NR, Smith TO, Kaul A, Sofat N. Hand to mouth: a systematic review and meta-analysis of the association between rheumatoid arthritis and periodontitis. Front Immunol 2016; 7: 80.##15. Ossum AM, Palm Ø, Cvancarova M, Solberg IC, Vatn M, Moum B, et al. Peripheral arthritis in patients with long-term inflammatory bowel disease. Results from 20 years of follow-up in the IBSEN study. Scand J Gastroenterol 2018; 53(10-11): 1250-1256.##16. Albandar JM, Susin C, Hughes FJ. Manifestations of systemic diseases and conditions that affect the periodontal attachment apparatus: Case definitions and diagnostic considerations. J Clin Periodontol 2018; 45S20: 171-S89.##17. Janke K-H, Klump B, Gregor M, Meisner C, Haeuser W. Determinants of life satisfaction in inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis 2005; 11(3): 272-286.##18. Drossman DA, Li Z, Leserman J, Patrick DL. Ulcerative colitis and Crohn's disease health status scales for research and clinical practice. J Clin Gastroenterol 1992; 15(2): 104-112.##19. Jahantash AH, Babadi Oregani E, Sadeghipour Roodsari M, Behnaz M, Namdari M. Evaluation of Oral Health-related Quality of Life in Patients with Multiple Sclerosis. Journal of Mashhad Dental School 2021; 45(4): 336-348 (Persian).##20. Nikbin A, Bayani M, Jenabian N, Khafri S, Motallebnejad M. Oral health-related quality of life in diabetic patients: comparison of the Persian version of Geriatric Oral Health Assessment Index and Oral Health Impact Profile: A descriptive-analytic study. J Diabetes Metab Disord 2014; 13(1): 32.##21. Newman MG, Carranza FA, TakeiHH, Klokkevold PR. Carranza's clinical periodontology. Brasil: Elsevier; 2006.##22. Fraser KD, O’Rourke HM, Wiens H, Lai J, Howell C, Brett-MacLean P. A scoping review of research on the arts, aging, and quality of life. Gerontologist 2015; 55(4): 719-729.##23. Sajadinezhad MS, Molavi H, Asgari K, Adibi P. The mediating role of psychological adjustment in predicting quality of life in Iranian female with ulcerative colitis. J Research Health 2014; 4(4): 944-954.##24. Logan R, Edmond M, Somerville KW, Langman M. Smoking and ulcerative colitis. Br Med J (Clin Res Ed). 1984; 289(6450): 954-956.##25. Beaugerie L, Massot N, Carbonnel F, Cattan S, Gendre J-P, Cosnes J. Impact of cessation of smoking on the course of ulcerative colitis. Am J Gastroenterol 2001; 96(7): 2113-2116.##26. Lunney P, Leong R. Ulcerative colitis, smoking and nicotine therapy. Aliment Pharmacol Ther 2012; 36(11-12): 997-1008.##27. Boyko EJ, Perera DR, Koepsell TD, Keane EM, Inui TS. Coffee and alcohol use and the risk of ulcerative colitis. Am J Gastroenterol 1989; 84(5): 530-534.##28. Bergmann M, Hernandez V, Bernigau W, Boeing H, Chan S, Luben R, et al. No association of alcohol use and the risk of ulcerative colitis or Crohn’s disease: data from a European Prospective cohort study (EPIC). Eur J Clin Nutr 2017; 71(4): 512-518.##29. Sarid O, Slonim-Nevo V, Schwartz D, Friger M, Sergienko R, Pereg A, et al. Differing relationship of psycho-social variables with active ulcerative colitis or Crohn’s disease. Int J Behav Med 2018; 25: 341-350.##30. Caglayan F, Altun O, Miloglu O, Kaya MD, Yilmaz AB. Correlation between oral health-related quality of life (OHQoL) and oral disorders in a Turkish patient population. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2009; 14(11): e573-578.##31. Almoznino G, Aframian D, Sharav Y, Sheftel Y, Mirzabaev A, Zini A. Lifestyle and dental attendance as predictors of oral health‐related quality of life. Oral Dis 2015; 21(5): 659-666.##32. Goldinova A, Tan CX, Bouma G, Duijvestein M, Brand HS, de Boer NK. Oral health and salivary function in ulcerative colitis patients. United European Gastroenterol J 2020; 8(9): 1067-1075.##33. Bertl K, Burisch J, Pandis N, Bruckmann C, Klinge B, Stavropoulos A. Periodontitis prevalence in patients with ulcerative colitis and Crohn's disease‐PPCC: A case–control study. J Clin Periodontol 2022; 49(12): 1262-1274.## ##

بررسی ارتباط ترس از سقوط و وضعیت عملکردی با رفتارترافیکی عابران پیاده سالمند شهر ساری Investigating the Relationship between Fear of Falling and Functional Status with Traffic Behavior of Older Pedestrians in Sari City 1 1 سابقه و هدف: عابران پیاده، آسیب‌پذیرترین افراد در سیستم ترافیکی هستند و سالانه هزاران عابر پیاده در اثر تصادفات ترافیکی مجروح یا کشته می‌شوند. رفتار عابران پیاده، از عوامل انسانی دخیل در وقوع حوادث ترافیکی است. در این بین، آسیب در گروه‌های سنی 60 سال و بالاتر، بیشتر می‌باشد. از این‌رو، مطالعه حاضر به‌منظور تعیین ارتباط ترس از سقوط و وضعیت عملکردی با رفتارترافیکی عابران پیاده سالمند شهر ساری انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر به‌صورت توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی است که در سال 1402-1401 در شهر ساری انجام شد. جامعه پژوهش، شامل کلیه سالمندان 60 سال و بالاتر تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر ساری بود. با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج و با نمونه‌گیری به روش تصادفی چندمرحله‌ای، تعداد 630 نفر به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شد. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، پرسشنامه وضعیت عملکردی Womac، ترس از سقوط (FES) و رفتار ترافیکی استفاده شد. داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS-22، آنالیز شد. سطح معنی‌داری آزمون‌ها، 0/05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین سنی سالمندان شرکت‌کننده، 7/61±67/34 سال بود. 53/2 درصد از شرکت‌کنندگان، مرد و71/4 درصد، متأهل بودند. میانگین و انحراف معیار نمرات وضعیت عملکردی، ترس از سقوط و رفتار ترافیکی به‌ترتیب 17/62±56/65، 12/56±30/69و12/01±106/06 بود. نتایج همبستگی نشان داد که وضعیت عملکردی همبستگی معنادار معکوس با ترس از سقوط (0/001P< و0/22- r=) و همبستگی معنادار مثبت با رفتار ترافیکی دارد (0/001P< و 0/32r=). بین ترس از سقوط و رفتار ترافیکی ارتباط معنی‌داری مشاهده نشد. جنس، وضعیت تأهل، مدت زمان پیاده‌روی، وسیله جابجایی و سن دارای ارتباط معنی‌دار با ترس از سقوط و وضعیت عملکردی بودند(0/001P<). مدت زمان پیاده‌روی ارتباط معنی‌داری با رفتار ترافیکی داشت(0/001P<). استنتاج: با توجه به نتابج مطالعه ترس از سقوط و وضعیت جسمانی افراد سالمند بر رفتار ترافیکی آنان مؤثر است و این امر می تواند میزان تصادفات را در این گروه افزایش دهد، لذا توجه به این موضوع در میان رانندگان حائز اهمیت می‌باشد.   2 Background and purpose: Pedestrians are the most vulnerable people in the traffic system, and every year, thousands of pedestrians are injured or killed due to traffic accidents. The behavior of pedestrians is one of the human factors involved in traffic accidents. In the meantime, the damage is more in the age groups of 60 years and older. Therefore, the present study was conducted to determine the relationship between fear of falling and functional status with the traffic behavior of older pedestrians in Sari City. Materials and methods: The present study is a descriptive-analytical cross-sectional study conducted in Sari City in 2022-2023. The research population included all the older adults aged 60 years and above receiving care in the health centers of Sari City. Considering the inclusion and exclusion criteria and using multistage random sampling, 630 people were determined as the sample size. In order to collect information, a demographic characteristics questionnaire, Womac functional status questionnaire, fear of falling (FES), and traffic behavior were used. The data was analyzed using SPSS-22 statistical software. The significance level of the tests was considered to be 0.05. Results: The average age of the older participants was 67.34±7.61 years. 53.2% of the participants were male, and 71.4% were married. The mean and standard deviation of functional state scores, fear of falling, and traffic behavior were 56.65±17.62, 30.69±12.56, and 106.06±12.01, respectively. Correlation results showed that functional status has a significant inverse correlation with fear of falling (P<0.001 and r=-0.22) and a positive significant correlation with traffic behavior (P<0.001 and r=0.32). No significant relationship was observed between fear of falling and traffic behavior. Gender, marital status, duration of walking, means of transportation, and age had a significant relationship with fear of falling and functional status (P<0.001). Walking time was significantly related to traffic behavior (P<0.001). Conclusion: According to the results of the study, the fear of falling and the physical condition of the older have an effect on their traffic behavior, which may increase the number of accidents in this group, so it is important to pay attention to this issue among drivers.   106 117 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/4 1402/7/12 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/2 1402/9/11 امیررضا ایزدی Amirreza Izadi کارشناسی ارشد پرستاری سالمندی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران amirrezaizadi1378@gmail.com زینب کریمی zeynab karimi کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران karimi_z315@yahoo.com طاهره رمضانی Tahereh Ramezani دکترای سالمندشناسی، مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران ایران t_ramezani533@yahoo.com ابوالفضل حسین نتاج Abolfazl Hosseinnataj استادیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، ساری، ایران ایران hosseinnataj.a@gmail.com شهاب پاپی Shahab Papi استادیار، گروه سلامت سالمندی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران shahabpapi@yahoo.com fear of falling functional status aged traffic ترس از سقوط وضعیت عملکردی سالمند ترافیک 1. Homayoun S-B, Milad J-D, Mina G, Parvin S. Predictors of pre-hospital vs. hospital mortality due to road traffic injuries in an Iranian population: results from Tabriz integrated road traffic injury registry. BMC Emergency Medicine 2022; 22(1): 37.##2. Värnild A, Tillgren P, Larm P. Factors related to the increasing number of seriously injured cyclists and pedestrians in a Swedish urban region 2003–17. J Public Health 2020; 42(2): e158-e164.##3. Sadeghi-Bazargani H, Samadirad B, Moslemi F. A decade of road traffic fatalities among the elderly in north-West Iran. BMC Public Health 2018; 18(1): 111.##4. Bakhtari Aghdam F, Sadeghi-Bazargani H, Azami-Aghdash S, Esmaeili A, Panahi H, Khazaee-Pool M, et al. Developing a national road traffic safety education program in Iran. BMC Public Health 2020; 20(1): 1064.##5. Värnild A, Belin M-Å, Tillgren P. 763 Vision zero–road traffic effects for severely injured in a Swedish county. BMJ Publishing Group Ltd; 2016.##6. Hou M, Cheng J, Xiao F, Wang C. Distracted behavior of pedestrians while crossing street: a case study in China. Int J Environ Res Public Health 2021; 18(1): 353.##7. Gorrini A, Vizzari G, Bandini S. Towards modelling pedestrian-vehicle interactions: Empirical study on urban unsignalized intersection. arXiv preprint arXiv:161007892 2016.##8. Aghajani N, Dolat pour E. Study The Educational Role of Television in the Improvement of the Traffic Behavior of the Citizens of Tehran. Culture of Communication 2012; 2(7): 1-33.##9. Kemnitzer CR, Pope CN, Nwosu A, Zhao S, Wei L, Zhu M. An investigation of driver, pedestrian, and environmental characteristics and resulting pedestrian injury. Traffic Injury Prevention 2019; 20(5): 510-514.##10. Gálvez-Pérez D, Guirao B, Ortuño A, Picado-Santos L. The influence of built environment factors on elderly pedestrian road safety in cities: the experience of Madrid. Int J Environ Res Public Health 2022; 19(4): 2280.##11. Gorgin L, Salari Lak S, Khorasani D, Yavari Y. Survey Demographic Characteristics of Elderly Deaths due to Road Traffic Injuries Died From Traffic Accidents in Kurdistan Province During 2003-2009. Iranian Journal of Forensic Medicine 2015; 21(1): 21-26.##12. Hadinejad Z, Talebi H, Masdari F. Trauma Epidemiology Among Rescued Elderly Clients in Pre-Hospital Emergency Department of Mazandaran. Salmand 2017; 12(3): 372-383 (Persian).##13. Dunbar G, Holland CA, Maylor EA. Older pedestrians: a critical review of the literature. 2004.##14. Najafi M, Nikpayam O, Tavakoli-Rouzbehani OM, Papi S, sadat Ahmadiani E, Sohrab G. A comprehensive insight into the potential effects of resveratrol supplementation on SIRT-1: A systematic review. Diabetes Metab Syndr 2021; 15(5): 102224.##15. Palamara P, Broughton M. An investigation of pedestrian crashes at traffic intersections in the Perth Central Business. Regulation 2013; 5: 169-175.##16. Charlton J, Oxley J, Koppel S, Aburumman M, Hua P, Williams T. Older drivers: A review of the literature, programs and practices; 2017.##17. Borst HC, Miedema HM, de Vries SI, Graham JM, van Dongen JE. Relationships between street characteristics and perceived attractiveness for walking reported by elderly people. Journal of Environmental Psychology 2008; 28(4): 353-361.##18. Painter JA, Allison L, Dhingra P, Daughtery J, Cogdill K, Trujillo LG. Fear of falling and its relationship with anxiety, depression, and activity engagement among community-dwelling older adults. Am J Occup Ther 2012; 66(2): 169-176.##19. Manige HS, Papi S, Sahaf R, Asl MA, Ramshini M, Rassafiani M, et al. Predicting the perception of aging based on optimism in the elderly people. Iranian Journal of Ageing 2020; 14(4): 450-461.##20. Vo THM, Nakamura K, Seino K, Nguyen HTL, Van Vo T. Fear of falling and cognitive impairment in elderly with different social support levels: findings from a community survey in Central Vietnam. BMC Geriatrics 2020; 20: 141.##21. Deshpande N, Metter EJ, Lauretani F, Bandinelli S, Ferrucci L. Interpreting fear of falling in the elderly: what do we need to consider? J Geriatric Physical Ther 2009; 32(3): 91-96.##22. Murphy SL, Williams CS, Gill TM. Characteristics associated with fear of falling and activity restriction in community‐living older persons. J Am Geriatr Soc 2002; 50(3): 516-520.##23. Doulabi S, Hassan HM, Ferguson MR, Razavi S, Paez A. Exploring the determinants of older adults’ susceptibility to pedestrians’ incidents. Accid Anal Prev 2021; 155: 106100.##24. Ghasemi M, Sadeghi-Bazargani H, Aghdam FB, Ponnet K, Papi S, Rostami Z. Determinants of Elderly Pedestrian Traffic Behavior in Iran: The Role of Socio Economic and Cognition Status. 2021.##25. Romero-Ortuno R, Cogan L, Cunningham CU, Kenny RA. Do older pedestrians have enough time to cross roads in Dublin? A critique of the Traffic Management Guidelines based on clinical research findings. Age Ageing 2010; 39(1): 80-86.##26. Hajati S, Bastani F. Fear of falling and its contributing factors in the elderly with the history of orthopedic surgery. Iran Journal of Nursing 2019; 32(118): 50-61 (Persian).##27. Bakhtiyari F, Foroughan M, Fakhrzadeh H, Nazari N, Najafi B, Alizadeh-Khoei M, et al. Validation of the Persian version of Abbreviated Mental Test (AMT) in elderly residents of Kahrizak Charity Foundation. Iranian journal of Diabetes and Metabolism 2014; 13: 487-494 (Persian).##28. Bazargan HS, Haghighi M, Heydari ST, Soori H, Shahkolai FR, Motevalian SA, et al. Developing and validating a measurement tool to self-report pedestrian safety-related behavior: The Pedestrian Behavior Questionnaire (PBQ). Bull Emerg Trauma 2020; 8(4): 229-235.##29. Ebrahimzadeh MH, Makhmalbaf H, Birjandinejad A, Keshtan FG, Hoseini HA, Mazloumi SM. The Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) in persian speaking patients with knee osteoarthritis. Arch Bone Jt Surg 2014; 2(1): 57-62.##30. Khazanin H, Daneshmandi H, Fakoor Rashid H. Effect of Selected Fall-proof Exercises on Fear of Falling and Quality of Life in the Elderly. Iranian Journal of Ageing 2022; 16(4): 564-577 (Persian).##31. Khajavi D. Validation and reliability of Persian version of fall efficacy scale-international (FES-I) in community-dwelling older adults. Iranian Journal of Ageing 2013; 8(2): 39-47 (Persian).##32. Hassan H, Doulabi S. Exploring Traffic Safety Problems and Challenges of Older Roads’ Users in Louisiana: Causes and Countermeasures [supporting datasets]. Transportation Consortium of South-Central States; 2021.##33. Papi S, Zanjari N, Karimi Z, Motamedi SV, Fadayevatan R. The role of health-promoting lifestyle in predicting cognitive status of older clergymen. Iranian Journal of Ageing 2021; 15(4): 472-483.##34. Chong S, Mazumdar S, Jalaludin B, Hatfield J. Associations between walkability and pedestrian related injuries is modified by sociodemographic characteristics. Injury 2022; 53(12): 3978-3986. ##35. Borhaninejad V, Rashedi V, Tabe R, Delbari A, Ghasemzadeh H. Relationship between fear of falling and physical activity in older adults. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences 2015; 58(8): 446-452 (Persian).##36. Badrasawi M, Hamdan M, Vanoh D, Zidan S, T AL, Muhtaseb TB. Predictors of fear of falling among community-dwellingolder adults: Cross-sectional study from Palestine. PloS One 2022; 17(11): e0276967.##37. Kocic M, Stojanovic Z, Lazovic M, Nikolic D, Zivkovic V, Milenkovic M, etal. Relationship between fear of falling and functional status in nursing home residents aged older than 65 years. Geriatr Gerontol Int 2017; 17(10): 1470-1476.##38. Avineri E, Shinar D, Susilo YO. Pedestrians’ behaviour in cross walks: The effects of fear of falling and age. Accid Anal Prev 2012; 44(1): 30-34.##39. Holtzer R, Kraut R, Izzetoglu M, Ye K. The effect of fear of falling on prefrontal cortex activation and efficiency during walking in older adults. Geroscience 2019; 41(1): 89-100.##40. Hesse CA, Boyetey DB, Ashiagbor AA. Predictive Probability Models of Road Traffic Human Deaths with Demographic Factors in Ghana. Complexity 2022; 2022.##41. Zohrehvandi B, Hosseinnia M, Nazari T, Homaie Rad E, Kouchakinejad-Eramsadati L, Khodadadi-Hassankiadeh N. Investigating the behavior of pedestrians and related factors in northern Iran in 2021. Glob Health Promot 2023; 30(3): 31-38.##42. Oxley JA, Ihsen E, Fildes BN, Charlton JL, Day RH. Crossing roads safely: an experimental study of age differences in gap selection by pedestrians. Accid Anal Prev2005; 37(5): 962-971.## ##

بررسی بیان miR-210 در بیماران مبتلا به سرطان پستان Investigation of Mir-210 Expression in Breast Cancer Patients 1 1 سابقه و هدف: سرطان پستان یکی از سرطان‌های شایع در میان زنان می‌باشد. بیان غیرمعمول MicroRNA ها با سرطان در ارتباط می‌باشد. این مطالعه با هدف ارزیابی بیان miRNA-210 در سرم بیماران مبتلا به سرطان پستان انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: جامعه مورد مطالعه شامل 49 بیمار مبتلا به سرطان پستان و 55 فرد سالم بوده و نمونه‌ها با استفاده از Real Time PCR مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: آنالیز داده‌های این مطالعه نشان داد که سطح بیان miR-210 در خون بیماران مبتلا به سرطان پستان به صورت معنی‌داری افزایش یافته است. هم‌چنین یک ارتباط منفی بین سن بیماران مبتلا به سرطان پستان و بیان miR-210 (0/031 =P، 0/309 - = r) و یک ارتباط مثبت بین افزایش بیان mir-210 و میزان مارکر Ki-67 وجود دارد (0/004 =P، 0/412- = r). استنتاج: ارزیابی miR-210، می‌تواند به عنوان یک مارکر احتمالی تشخیصی در سرطان پستان استفاده شود.   2 Background and purpose: Breast cancer is one of the most common cancers among women. Abnormal expression of microRNAs is associated with cancer. Therefore, this study aimed to evaluate the expression of miRNA-210 in the serum of breast cancer patients. Materials and methods: The studied population included 49 breast cancer patients and 55 healthy individuals, and the samples were evaluated using Real Time PCR. Results: The data analysis of this study revealed that the expression level of miR-210 in the blood of breast cancer patients is significantly higher compared to the blood of healthy people. Also, there is a negative correlation between the age of breast cancer patients and the expression of miR-210 (r=-0.309, P=0.031) and a significant positive correlation between the increase in the expression of mir-210 and the expression of the Ki-67 marker (r=0.412, P = 0.004).   118 125 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/1 1402/8/10 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/2 1402/9/11 ام البنین امجدی Omolbanin Amjadi کارشناس ارشد سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران فاطمه صمدی Fatemeh Samadi دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران رضا علیزاده نوایی Reza Alizadeh-Navaei دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران reza.nava@yahoo.com رضا ولدان Reza Valadan استادیار، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران احسان زابلی Ehsan Zaboli دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران نجمه آهنگر Najmeh Ahangar لیسانس علوم آزمایشگاهی، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران الهه محمودی Elahe Mahmoodi کارشناس ارشد آمار، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران اکبر هدایتی زاده عمران Akbar Hedayatizadeh-Omran دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران akbar_hedayati@yahoo.com Evaluation of miR-210 can be used as a diagnostic marker in breast cancer سرطان پستان MicroRNA مارکر 1. Naghibzadeh B, Razmpa E, Amiri N, Naghibzadeh G, Bandarian F. Thyroid involvement by laryngeal cancer among Iranian patients. The Journal of Laryngology & Otology 2013; 127(5): 501-504.##2. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries. CA Cancer J Clin 2021; 71(3): 209-249.##3. Ali R, Samman N, Al Zahrani H, Nehdi A, Rahman S, Khan AL, et al. Isolation and characterization of a new naturally immortalized human breast carcinoma cell line, KAIMRC1. BMC Cancer 2017; 17(1): 803.##4. Listinsky JJ, Siegal GP, Listinsky CM. The emerging importance of α-L-fucose in human breast cancer: a review. Am J Transl Res 2011; 3(4): 292-322.##5. Izzotti A, Carozzo S, Pulliero A, Zhabayeva D, Ravetti JL, Bersimbaev R. Extracellular MicroRNA in liquid biopsy: applicability in cancer diagnosis and prevention. Am J Cancer Res 2016; 6(7): 1461-1493.##6. Bastos EP, Brentani H, Pasini FS, Silva AR, Torres CH, Puga RD, et al. MicroRNAs discriminate familial from sporadic non-BRCA1/2 breast carcinoma arising in patients≤35 years. PloS One 2014; 9(7): e101656##7. Bastos EP, Brentani H, Pereira CA, Polpo A, Lima L, Puga RD, et al. Global microRNA expression profiling identifies MiR-210 associated with tumor proliferation, invasion and poor clinical outcome in breast cancer. PloS One 2011; 6(6): e20980.##8. Adhami M, Haghdoost AA, Sadeghi B, Malekpour Afshar R.Candidate miRNAs in human breast cancer biomarkers: a systematic review. Breast Cancer 2018; 25(2): 198-205.##9. Huang X, Zuo J. Emerging roles of miR-210 and other non-coding RNAs in the hypoxic response. Acta Biochim Biophys Sin (Shanghai) 2014; 46(3): 220-232.##10. Shidfar A, Costa FF, Scholtens D, Bischof JM, Sullivan ME, Ivancic DZ, et al. Expression of miR-18a and miR-210 in Normal Breast Tissue as Candidate Biomarkers of Breast Cancer RiskmiRNA in Normal Breast as Breast Cancer Risk Biomarkers. Cancer Prev Res 2017; 10(1): 89-97.##11. AlJarallah M, Poorhasan N. MicroRNA-210 as a Biomarker in Breast Cancer. Pers M J 2020; 5(19): 10-12.##12. Nashtahosseini Z, Aghamaali MR, Sadeghi F, Heydari N, Parsian H. Circulating status of microRNAs 660-5p and 210-3p in breast cancer patients. J Gene Med 2021; 23(4): e3320.##13. Toyama, T Kondo N, Endo Y, Sugiura H, Yoshimoto N, Iwasa M, et al. High expression of microRNA-210 is an independent factor indicating a poor prognosis in Japanese triple-negative breast cancer patients. Jpn J Clin Oncol 2012; 42(4): 256-263.## ##

ترکیب گونه‌ای، توزیع زمانی و میزان وابستگی گونه‌های عقرب به محیط زیست از لحاظ نوع بافت خاک و میزان رطوبت در شهرستان شوش استان خوزستان Species Composition, Temporal Distribution, and Degree of Dependence of Scorpion Species on the Environment in Terms of Soil Texture and Moisture Level in Shush County, Khuzestan Province 1 1 سابقه و هدف: امروزه عقرب‌ گزیدگی از مهم‌ترین مسائل بهداشتی و پزشکی کشور ایران محسوب می‌شود. شهرستان شوش به لحاظ داشتن شرایط آب و هوایی مساعد، امکان زیست مناسبی را برای عقرب‌ها به وجود آورده است. با توجه به اهمیت این موضوع، این مطالعه در خصوص ترکیب گونه‌ای، توزیع زمانی و میزان وابستگی گونه‌های عقرب به محیط زیست از لحاظ نوع بافت و میزان رطوبت خاک در شهرستان شوش در سال 1398 انجام شد. مواد و روش‌ها: جمع‌آوری نمونه‌های عقرب در این پژوهش بنیادی-کاربردی از مناطق تعیین شده به روش جستجوی فعال در روز و شب انجام شد. نمونه‌ها با استفاده از کلیدهای معتبر در زیر استریومیکروسکوپ شناسایی گردیدند. یافته‌ها: گونه‌های مزوبوتوس اپئوس (61/6درصد)، آندرکتونوس کراسیکودا (5/3 درصد)، هوتنتوتا سولسه ای (1/2 درصد)، کمبسوبوتوس ماتهیزنی (11/1 درصد)، رازیانوس زارودنی (0/62 درصد)، همی سکورپیوس لپتوروس 18/3 درصد) و اسکورپیون ماوروس تونسندی (1/9 درصد) از خانواده‌های بوتیده، اسکورپیونیده و همی اسکورپییده شناسایی شدند. گونه‌های مزوبوتوس اپئوس و همی اسکورپیوس لپتوروس، کمپسوبوتوس ماتهیزنی بافت خاک لومی، سیلتی لومی و شنی لومی و گونه‌ی آندروکتونوس کراسیکودا بافت خاک سیلتی لومی، لومی و شنی لومی را ترجیح می‌دهند. توزیع زمانی عقرب‌ها در فروردین (8/4 درصد) و در شهریور (32/5 درصد) به ترتیب کم‌ترین و بیش‌ترین میزان فراوانی را داشته است. استنتاج: با توجه به توزیع زمانی فراوانی عقرب‌ها که به تدریج از فروردین به شهریور به حداکثر خود می‌رسد، بایستی اقدامات مبارزه با عقرب و پیشگیری از عقرب‌گزیدگی متناسب با میزان فراوانی آن‌ها با توجه به خصوصیات زیستگاه‌های آن‌ها صورت گیرد.   2 Background and purpose: Today, scorpion stings are one of Iran's most significant health and medical problems. Regarding the favorable weather conditions, Shush created a suitable environment for scorpions. Given the importance of this question, a study was conducted on the species composition, temporal distribution, and degree of dependence of scorpion species on the environment regarding soil texture and moisture level in Shush in 2019. Materials and methods: In this fundamentally applied research, scorpion samples were collected in designated areas using an active search method during the day and night. The samples were identified under a stereomicroscope using valid keys. Results: The species Mesobuthus eupeus (61/6%), Androctonus crassicauda (5.3%), Hottentotta saulcyi (1.2%), Compsobuthus matthiesseni (11.1%), Razianus zarudny (0.62%), Hemiscorpius leptorus (18.3%), and Scorpio maurus (1.9%) belonging to the families Buthidae, Scorpionidae, and Hemiscorpiidae have been identified. Mesobuthus eupeus, Hemiscorpius leptorus, and Compsobuthus Matthiessen prefer loamy, silty, sandy loam soils. Androctonus crassicauda species prefer the silty loamy, loam, and sandy loam soils. Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that due to the temporal distribution of scorpion abundance, which gradually peaks from April to September, actions to control the scorpions and prevent their stings should be carried out as a function of their mass over the months, along with the characteristics of their habitats.   126 133 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/11 1401/9/20 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/3 1402/9/12 امیرحسین ظهیرنیا Amir Hossein Zahirnia دانشیار، گروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران a_zahirnia@yahoo.com محمد شهنواز Mohammad Shanavaz کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران Mohammad_057@yahoo.com حسن نصیریان Hassan Nasirian دکترای تخصصی حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران و پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران hanasirian@yahoo.com بهروز داوری Behroz Davari دانشیار، گروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران davaribehroz@yahoo.com عارف صالح زاده Aref Salehzadeh دانشیار، گروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران a_salehzadeh@yahoo.com Shush scorpion species scorpion sting soil texture species composition time distribution بافت خاک ترکیب گونه‌ای توزیع زمانی گونه‌های عقرب عقرب‌گزیدگی 1. Shanavaz M, Zahirnia AH, Nasirian H. Monitoring scorpionism in Shush County of Khuzestan Province in the first six months of 2019. J Isfahan Med Sch 2023; 41(718): 319-325 (Persian).##2. Dehghani R. Venomous animals; are they important in Iran? Int Arch Health Sci 2015; 2(4): 167-169.##3. Dehghani R, Moabed S, Kamyabi F, Haghdoost A, Mashayekhi M, Soltani H. Scorpions fauna of Kerman province-Iran. J Kerman Univ Med Sci 2008; 15(2): 172-181 (Persian).##4. Dehghani R, Bigdelli S. Surveying the habitats on Hemiscorpiuslepturus scorpion in Khuzestan province (Scorpionida-Scorpionidae). Pajouhesh and Sazandegi 2008; 20(2): 81-87.##5. Mirshamsi O, Sari A, Hosseinie S. History of study and checklist of the scorpion fauna (Arachnida: Scorpiones) of Iran. Prog Biol Sci 2011; 1(2): 16-23.##6. Gowhari I, Rad SP, Navidpour S, Birgani SM. Study on fauna scorpion of Ilam Province, Western of Iran. Exp Aanimal Biol 2012; 1(2): 43-47.##7. Nime MF, Casanoves F, Mattoni CI. Scorpion diversity in two different habitats in the Arid Chaco, Argentina. J Insect Conserv 2014; 18(3): 373-384.##8. Chitnice P, Maraghi S, Vazirian zada B. Epidemiology and laboratory study on scorpion sting in Khuzestan. J Guilan Univ Med Sci 1993; 2(8): 5-12 (Persian).##9. Nasirian H. Contamination of cockroaches (Insecta: Blattaria) to medically fungi: a systematic review and meta-analysis. J Med Mycol 2017; 27(4): 427-448.##10. Nasirian H. Infestation of cockroaches (Insecta: Blattaria) in the human dwelling environments: a systematic review and meta-analysis. Acta Trop 2017; 167: 86-98.##11. Nasirian H. Contamination of cockroaches (Insecta: Blattaria) by medically important bacteriae: a systematic review and meta-analysis. J Med Entomol 2019; 56(6): 1534-1554.##12. Nasirian H. Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) seroprevalence: a systematic review and meta-analysis. Acta Trop 2019; 196: 102-120.##13. Nasirian H. New aspects about Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF) cases and associated fatality trends: A global systematic review and meta-analysis. Comp Immunol Microbiol Infect Dis 2020; 69: 101429.##14. Nasirian H, Zahirnia A. Detailed infestation spectrums about biological stages of hard ticks (Acari: Ixodida: Ixodidae) in humans: a systematic review and meta-analysis. Acta Parasitol 2021; 66(3): 770-796.##15. Nasirian H, Salehzadeh A. Control of cockroaches (Blattaria) in sewers: a practical approach systematic review. J Med Entomol 2019; 56(1): 181-191.##16. Nasirian H. Detailed new insights about tick infestations in domestic ruminant groups: a global systematic review and meta-analysis. J Parasit Dis 2022; 46(2): 526-601.##17. Nasirian H. Ticks infected with Crimean-Congo hemorrhagic fever virus (CCHFV): a decision approach systematic review and meta-analysis regarding their role as vectors. Travel Med Infect Dis 2022; 47: 102309.##18. Nasirian H. Monitoring the impact, trends, and impact levels of factors affecting Pediculus capitis infestation in primary school students: an illustrate scale evidence review. J Public Health 2023; https://doi.org/10.1007/s10389-023-01863-y.##19. Zarei A, Rafinejad J, Shemshad K, Khaghani R. Faunistic study and biodiversity of scorpions in Qeshm Island (Persian Gulf). Iran J Arthropod Borne Dis 2009; 3(1): 46-52.##20. Khaghani R, Tirgari S, OmraniGh RJ, Mosavi Ivanaki A. Faunistic study biodiversity of scorpions of island Kish. Iran J Arthropod Borne Dis 2006; 3(1): 46-52.##21. Shahi M, Azizi K, Ansarian N. Study on scorpions fauna in high risk area of Hormozgan province, 2006-7. Hormozgan Med J 2009; 12(4): 207-214.##22. Ramezani Avval Riabi H, Matlabi M, Rafinejad J, Amiri M. The ecofaunistics of scorpions in Gonabad. Intern Med Today 2010; 15(4): 54-61 (Persian).##23. Nejati J, Mozafari E, Saghafipour A, Kiyani M. Scorpion fauna and epidemiological aspects of scorpionism in southeastern Iran. Asian Pac J Trop Biomed 2014; 4(Suppl 1): S217-S221.##24. Shahrabadi E, Moradi M, Rezaeian M, Salimabadi Y, EsmaeiliRanjbar A, Moinaddini S, et al. The epidemiological study of clinical signs and outcomes of patients with scorpion stings referred to emergency department of Rafsanjan Ali-Ibn-Abitaleb Hospital in 2017-2018: a descriptive study. J Rafsanjan Univ Med Sci 2020; 19(7): 713-726 (Persian).##25. Dehghani R. Scorpions and Scorpion sting (Biology, Ecology and control of them). Publications of Kashan University Medical Sciences & Esfahan Beautiful Arts, Kashan, Iran 2006: 160 (Persian).##26. Azizi K, Shahraki G, Omrani M. Determination of the fauna and sex ratio of scorpions from villages and suburbs of Kohgilouieh and Boirahmad Province in 2000. Armaghan Danesh 2001; 6(21-22): 6-13 (Persian).##27. Dehghani R, Djadid ND, Shahbazzadeh D, Bigdelli S. Introducing Compsobuthusmatthiesseni (Birula, 1905) scorpion as one of the major stinging scorpions in Khuzestan, Iran. Toxicon 2009; 54(3): 272-275.##28. Dehghani R, Dinparastjadid N, Shahbazzadeh D, Bigdeli SA. Study on scorpion sting in Khuzestan. Feyz 2008; 12(3): 68-74 (Persian).##29. Dehghani R, Valaie N. Classification of scorpions and their diagnostic clue. Feyz 2005; 8(4): 73-92 (Persian).##30. Radmanesh M. Androctonus crassicauda sting and its clinical study in Iran. J Trop Med Hyg 1990; 93(5): 323-326.## ##

اندازه گیری سطح سلنیوم در بیماران مبتلا به زگیل تناسلی در مقایسه با گروه کنترل سالم Serum Selenium Level in Patients with Genital Warts Compared to Healthy Individuals 1 1 سابقه و هدف: سلنیوم عنصری کمیاب و ضروری است و با توجه به نقش سلنیوم در بسیاری از بیماری‌های پوستی و هم‌چنین نقش آن در سیستم ایمنی، هدف از این مطالعه بررسی سطح سرمی سلنیوم در بیماران مبتلا به زگیل تناسلی و مقایسه آن با افراد سالم می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مورد شاهدی بر روی ۴۰ بیمار مبتلا به زگیل تناسلی و ۴۰ فرد سالم صورت گرفت. سطح سرمی سلنیوم به وسیله 2 سی‌سی نمونه خون وریدی توسط کیت آزمایشگاهی calbiotech اندازه‌گیری شد. مشخصات دموگرافیک و فاکتورهای مرتبط با بیماری ثبت شدند و سپس داده‌ها توسط نرم‌افزار ‌SPSS نسخه ۲۰ آنالیز شدند. یافته‌ها: میانگین سنی افراد در گروه مورد 9/38±30/68 سال و در گروه شاهد 6/90±34/30 سال بود(0/060P=) میانگین سطح سرمی سلنیوم در گروه مورد پایین‌تر از گروه شاهد بود (به ترتیب 35/43±83/92 در مقابل 26/29±93/62 نانوگرم بر میلی‌لیتر) (0/168P=). به‌طور کلی اختلاف آماری معنی‌داری بین سطح سرمی سلنیوم با سن (0/051(P=، جنس (0/062P=)، تعداد ضایعات (0/750P=) مدت زمان ابتلا به بیماری (0/938(P=، شدت بیماری (0/618P=) و نواحی درگیری پوستی (0/349P=) وجود نداشت. استنتاج: در بیماران مبتلا به زگیل تناسلی سطح سرمی سلنیوم پایین‌تر از افراد سالم بود، که به نوبه خود می‌تواند نشانگر پایین‌تر بودن قدرت سیستم ایمنی و بیش‌تر بودن زمینه‌های التهابی در بیماران مبتلا به زگیل تناسلی باشد. مطالعات بیش‌تری در مورد نقش ایمونومدولاتوری عناصر کمیابی نظیر سلنیوم در عفونت‌های ویروس پاپیلومای انسانی و انواع زگیل‌های پوستی مورد نیاز است 2 Background and purpose: Selenium, a rare and essential element, is crucial in various skin diseases. Given its significance, this study aimed to investigate the serum selenium levels in patients with genital warts and compare them with those of healthy individuals. Materials and methods: This case-control study involved 40 patients with genital warts and 40 healthy individuals. Serum selenium levels were measured using a Calbiotech laboratory kit with two cc of intravenous blood samples. Demographic characteristics and disease-related factors, including disease duration, severity of genital warts, and areas of skin involvement, were recorded. Data were analyzed using SPSS software version 20. Results: In the case group, the average age was 30.68±9.38 years, and in the control group, it was 34.30±6.90 years (P=0.060). The mean serum selenium level in the case group was lower than in the control group (83.92±35.43 vs. 93.62±26.29 ng/ml, respectively, P=0.168). Notably, there was no statistically significant difference in serum selenium levels with age (P=0.051), gender (P=0.062), number of lesions (P=0.750), disease duration (P=0.938), disease severity (P=0.618), or areas of skin involvement (P=0.349). Conclusion: Patients with genital warts exhibited lower serum selenium levels than their healthy counterparts, suggesting a potential correlation between weakened immune system strength and increased inflammatory conditions. Future studies are imperative to delve deeper into the immunomodulatory role of trace elements, such as selenium, in human papillomavirus infections and various skin wart types.   134 139 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/30 1402/8/8 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/2 1402/9/11 طهورا موسوی Tahoora Mousavi استادیار، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی مولکولی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران stm.jmums@gmail.com ناصر عمادی Naser Emadi دانشیار، گروه پوست، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران nemadi@mazums.ac.ir صدف بریمانی Sadaf Barimani دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران sbarimani@mazums.ac.ir ارمغان کاظمی نژاد Armaghan Kazeminejad استادیار، گروه پوست، بیمارستان بوعلی سینا، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران armaghanjgh@yahoo.com genital warts selenium immune system زگیل تناسلی سلنیوم سیستم ایمنی 1. Haghshenas MR, Moosazadeh M, Taghiloo S, Sattari S, Valadan R, Mousavi T. Association between Human Papillomavirus and Oral Cancer in Iranian Clinical Samples: A Meta-Analysis Review. Iran J Public Health 2022; 51(12): 2688-2696 (Persian).##2. Akhondnezhad M, Haghshenas MR, Ghasemi M, Mousavi T. The prevalence and genotyping of human papillomavirus in patients with oral tumors in health centers and clinics of Mazandaran in Iran. Virusdisease 2018; 29(3): 297-302.##3. Mousavi T, Valadan R, Rafiei A, Abbasi A, Haghshenas MR. A novel recombinant protein vaccine containing the different E7 proteins of the HPV16, 18, 6, 11 E7 linked to the HIV-1 Tat (47-57) improve cytotoxic immune responses. Biotechnol Lett 2021; 43(9): 1933-1944.##4. Koshiol JE, Laurent SA, Pimenta JM. Rate and predictors of new genital warts claims and genital warts-related healthcare utilization among privately insured patients in the United States. Sex Transm Dis 2004; 31(12): 748-752.##5. Kyriakis KP, Hadjivassiliou M, Paparizos VA, Riga P, Katsambas A. Determinants of genital wart case detection rates among STD clinic attendees in Athens, Greece. Int JDermatol 2005; 44(8): 650-653.##6. Chaturvedi U, Shrivastava R, Upreti R. Viral infections and trace elements: a complex interaction. Current Science 2004; 87(11): 1536-1554.##7. Molin Y, Frisk P, Ilbäck N-G. Viral RNA kinetics is associated with changes in trace elements in target organs of Coxsackie virus B3 infection. Microbes Infect 2009; 11(4): 493-499.##8. Rayman MP. Selenium and human health. Lancet 2012; 379(9822): 1256-1268.##9. Obhielo E, Ezeanochie M, Okonkwo A, Gharoro E. The relationship between the serum level of selenium and cervical intraepithelial neoplasia: a comparative study in a population of Nigerian women. Asian Pac J Cancer Prev 2019; 20(5): 1433-1436.##10. El-Komy M, Hafez V, Hay RA, Mehaney D, Hafez I. Toenail concentrations of zinc, selenium and nickel in patients with chronic recurrent warts: A pilot two-group comparative study. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2019; 85(1): 51-55.##11. Sasmaz S, Arican O, Kurutas EB. Oxidative stress in patients with nongenital warts. Mediators Inflamm 2005; 2005(4): 233-236.##12. Alizadeh N, Rafiei R, Darjani A, EftekhariH, Nejad KG, Rafiei E, et al. Evaluation of serum selenium levels in patients with multiple warts: a case–control study in the north of Iran. J Egypt Women’s Dermatologic Soc 2022; 19(1): 39-43.## ##

ارتباط بین شاخص سالم خوردن و امتیاز کیفیت رژیمی با افسردگی در سالمندان The association between healthy eating and dietary quality index with depression among the elderly in Shiraz 1 1 سابقه و هدف: افسردگی یکی از اختلالات مهم و شایع در سالمندان می‌باشد. با توجه به این‌که تغذیه به‌عنوان عاملی مهم نه‌تنها در پیدایش، بلکه در شدت و طول دوره ابتلا به افسردگی نقش مهمی را ایفا می‌نماید، لذا هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین شاخص جایگزین سالم خوردن و امتیاز کیفیت رژیمی با افسردگی در سالمندان ساکن شیراز بود. مواد و روش‌ها: در مطالعه مقطعی حاضر که بر روی 80 سالمند ساکن شهر شیراز صورت گرفت، اطلاعات مربوط به دریافت‌های غذایی افراد با استفاده از پرسشنامه بسامد خوراک 147 موردی جمع‌آوری گردید. پیروی از تغذیه سالم با استفاده از شاخص تغذیه سالم ارزیابی شد. کیفیت رژیم غذایی براساس DQI-I که شامل چهار جزء اصلی رژیم غذایی است، مورد ارزیابی قرار گرفت. برای بررسی میزان افسردگی از تست افسردگی Beck استفاده شد. جهت بررسی ارتباط بین شاخص‌ها با افسردگی، از روش رگرسیون خطی در دو مدل خام و تعدیل‌شده استفاده گردید. یافته‌ها: در مطالعه حاضر از 80 فرد مورد مطالعه، 50 درصد را زنان تشکیل می‌دادند. میانگین و انحراف معیار سنی افراد مورد مطالعه در گروه‌های دارای نمره افسردگی کم‌تر و بیش‌تر از 10 به ترتیب عبارت از 5/67±66/18 و 6/9±65/18 سال بود. ارتباط بین امتیاز شاخص کیفیت رژیمی با افسردگی، ارتباط معکوس و معنی‌داری نشان داد، به‌طوری که افزایش امتیاز شاخص کیفیت رژیمی با کاهش امتیاز افسردگی همراه بود (ضریب بتا: 0/281- و 0/036=P). این شاخص پس از تعدیل برای سن و جنس و میزان تحصیلات، شاخص توده بدنی و انرژی همچنان معنی‌دار ماند (0/049P=). استنتاج: بر اساس یافته‌های مطالعه حاضر پیروی از رژیم غذایی با شاخص کیفیت رژیمی بالاتر ارتباط معکوسی با شانس خطر ابتلا به افسردگی در سالمندان دارد. مطالعات بیشتر، به‌خصوص از نوع آینده‌نگر، برای تأیید این یافته‌ها در جوامع خاورمیانه مورد نیاز است 2 Background and purpose: Depression is one of the significant and common disorders in the elderly. Considering that nutrition plays a crucial role not only in the onset but also in the severity and duration of the depressive episode, the aim of the present study is to investigate the relationship between the Healthy Eating Index (HEI) as an alternative indicator of healthy eating and the dietary quality score with depression in the elderly residents of Shiraz. Materials and methods: In this cross-sectional study on 80 older adults living in Shiraz, information regarding people's dietary intake was gathered with a 147-item food frequency questionnaire (FFQ). Adherence to healthy eating patterns was assessed using HEI. Diet quality was assessed by DQI-I, which includes four main components of the diet. For evaluating depression, the Beck Depression test was used. The association between food indices and depression was assessed by linear regression in two crude and adjusted models. Results: Of the 80 people studied, 50% were women. The mean and standard deviation of the age of the studied subjects were 66.18±5.67 and 65.18±6.9 years, respectively. The relationship between the diet quality index and depression score showed an inverse and significant relationship, so an increase in the diet quality index was associated with a decrease in depression score (beta coefficient: -0.281 and P=0.036). This index remained significant after adjusting for age, gender, level of education, body mass index, and energy (P= 0.049). Conclusion: The findings of the current study revealed that Adhering to a diet with higher DQI-I had an inverse association with the risk of depression in the elderly. Further research is needed, especially prospective studies, to confirm these findings in Middle Eastern societies.   140 146 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/28 1401/8/6 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/6 1402/9/15 مریم السادات ریاستیان Maryam Sadat Riasatian دکترای تخصصی علوم تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران maryam@yahoo.com عاطفه کهنسال Atefeh Kohansal کارشناسی ارشد علوم بهداشتی در تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران atefeh@yahoo.com آتنا رمضانی Atena Ramezani استادیار، گروه تغذیه، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ramezani@yahoo.com مرضیه اکبرزاده Marzieh Akbarzadeh دانشیار، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران marzieh@yahoo.com فاطمه عالیشوندی Fatemeh Alishavandi کارشناسی ارشد علوم تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران alish@yahoo.com مهران نوری Mehran Nouri دکترای تخصصی علوم تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران mehran_nouri71@yahoo.com زهرا سهرابی Zahra Sohrabi دانشیار، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران ایران zahra_2043@yahoo.com healthy eating index dietary quality index older adults depression شاخص سالم خوردن شاخص کیفیت رژیمی سالمندان افسردگی 1. Mohsenpour MA, Fathollahi P, Madani S, Riasatian M, Foroumandi E. Does lower quality of life and daily living activity increase nutritional risk of elderly residing in care home facilities? Exp Gerontol 2022; 165: 111843.##2. Hamidian Shirazi M, Ekramzade M, NouriM, Hamidianshirazi AR. The Role of Pistachios in Healthy Ageing: A Review. International Journal of Nutrition Sciences 2022; 7(1): 1-9.##3. Saghafi Asl M, Izadi A, Ebrahimzadeh Attari V. Index of nutritional quality and its association with serum high sensitive C-reactive protein between institutionalized and non-institutionalized older adults in Tabriz: a case-control study. J Arak Uni Med Sci 202124(4): 512-527 (Persian).##4. Linardakis M, Bertsias G, Sarri K, Papadaki A, Kafatos A. Metabolic syndrome in children and adolescents in Crete, Greece, and association with diet quality and physical fitness. Journal of Public Health 2008; 16(6): 421-428.##5. Bahrami M, Dehdashti A, Karami M. Investigation depression prevalence and related effectivefactors amongstudents at health faculty Semnan University of Medical Sciences in 2017, Iran. Zanko J Med Sci 2017; 18(58): 24-32 (Persian).##6. Control CfD, Prevention. Depression is not a normal part of growing older. Healthy Aging. 2012.##7. Khosravi M, Sotoudeh G, Raisi F, Majdzadeh R, MirzadehAZ, Nourmohamadi M, et al. Comparing the dietary patterns of depressed patients with healthy individuals: a case-control study. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2017; 11(4): 17-28 (Persian).##8. Hajishafiee M, Saneei P, Esmaillzadeh A, Hassanzadeh KA, Rouhafza HR, Afshar H, et al. Associationbetween alternative healthy eating index (AHEI) and depression and anxiety in Iranian adults. Neyshabur Faculty Med Sci 2017; 4(4): 46-58 (Persian).##9. Kamali M, Dastsuz F, Amanat S, Sadeghi F, Akhlaghi MJE, Journal HS. Associations between Western and Mediterranean-type dietary patterns and depressionin adults in Shiraz. Int J Epidemiol Res 2016; 3(2): 128-137.##10. Lee MF, Eather R, Best T. Plant-based dietary quality and depressive symptoms in Australian vegans and vegetarians: a cross-sectional study. BMJ Nutr Prev Health 2021; 4(2): 479-486.##11. Krebs-Smith SM, Pannucci TE, Subar AF, Kirkpatrick SI, Lerman JL, Tooze JA, et al. Update of the healthy eating index: HEI-2015. J Acad Nutr Diet 2018; 118(9): 1591-1602.##12. Leilami K, Zareie A, Nouri M, Bagheri M, Shirani M. The association between healthy eating index score with semen parameters in infertile men: A cross-sectional study. Int J Reprod Bio Med 2022; 20: 931-940.##13. Kim S, Haines PS, Siega-Riz AM, Popkin BM. The Diet Quality Index-International (DQI-I) provides an effective tool for cross-national comparison of diet quality as illustrated by China and the United States. J Nutr 2003; 133(11): 3476-3484.##14. Foroumandi E, Alizadeh M, Kheirouri S. Dietary quality index is negatively associated with serum advanced glycation end products in healthy adults. Clin Nutr ESPEN 2020; 36: 111-115.##15. Kuczmarski MF, Sees AC, Hotchkiss L, Cotugna N, Evans MK, Zonderman AB. Higher Healthy Eating Index-2005 scores associated with reduced symptoms of depression in an urban population: findings from the Healthy Aging in Neighborhoods of Diversity Across the Life Span (HANDLS) study. J Am Diet Assoc 2010; 110(3): 383-389.##16. Zhao H, Andreyeva TJN. Diet Quality and Health in Older Americans. Nutrients 2022; 14(6): 1198.##17. Fernandes DPdS, Lopes Duarte MS, Pessoa MC, Castro Franceschini SdC, Queiroz Ribeiro A. Healthy eating index: assessment of the diet quality of a Brazilian elderly population. Nutr Metab Insights 2018; 11: 1178638818818845.## ##

بررسی میزان اضطراب ناشی از همه گیری کووید در دانشجویان دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مازندران سال 1400 Investigating the Level Of Anxiety Caused By The COVID Epidemic In Dental Students of Mazandaran University of Medical Sciences in 2021 1 1 سابقه و هدف: هدف از این مطالعه ارزیابی وضعیت اضطراب به‌عنوان یکی از شاخص‌های تعیین سلامت روانی دانشجویان دندانپزشکی ساری در دوران اپیدمی ویروس covid-19 می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی، در سال 1400 بین همه دانشجویان ورودی 95 تا 97،که به روش سرشماری انتخاب شدند، شامل 143 نفر در دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم ‌پزشکی مازندران در شهر ساری انجام پذیرفت .ابزار جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز، پرسشنامه دموگرافیک و پرسشنامه محقق ساخته اضطراب ناشی از کووید-19 می باشد. براساس نمره‌ای که شرکت‌کنندگان در این پرسشنامه کسب کردند به سه سطح اضطراب تقسیم شدند که شامل سطح اضطراب پایین، متوسط و بالا بود.آنالیز داده‌ها با آزمون مجذور کای در نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها: 143 نفر شامل 47 (9/32 درصد) نفر از ورودی 95، 55 (38/5 درصد) نفر از ورودی 96 و 41 (28/7 درصد) نفر از ورودی 97 در این مطالعه شرکت کردند. 73 (51 درصد) نفر از شرکت‌کنندگان زن بودند. نتایج این مطالعه نشان داد که 50/3 درصد دانشجویان سطح اضطراب پایین، 46/9 درصد سطح اضطراب متوسط و 2/8 درصد سطح اضطراب بالا را تجربه می‌کنند. هم‌چنین ارتباط معنی‌داری میان سال تحصیلی و سطح اضطراب مشاهده شد بدین صورت که دانشجویان سال جدیدتر سطح اضطراب بالاتری را نشان دادند(0/05P<). ارتباط معنی‌داری میان جنس و محل سکونت با سطح اضطراب مشاهده نشد (0/05P>). استنتاج: میان سطح اضطراب و سال تحصیلی دانشجویان ارتباط معنی‌داری وجود دارد به این صورت در ورودی های جدیدتر سطح استرس بالاتر است. جهت کاهش سطح اضطراب دانشجویان نیاز به تجدید نظر در مدیریت کنترل عفونت، بهبود محیط کار و یادگیری نحوه برخورد با بیماران به منظور محافظت از همه و هم‌چنین آموزش و پشتیبانی از طرف موسسات دانشگاهی می‌باشد 2 Background and purpose: The purpose of this study was to investigate the state of anxiety as one of the indicators for determining the mental health of Sari dental students during the COVID-19 virus epidemic. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in the year 1400 among all incoming students from 95 to 97, selected by census method, including 143 people in the Faculty of Dentistry of Mazandaran University of Medical Sciences in Sari City. The tools for collecting the required information are a demographic questionnaire and a researcher-made questionnaire on anxiety caused by COVID-19. Based on the score obtained by the participants in this questionnaire, they were divided into three anxiety levels, which included low, medium, and high. Data analysis was done with a chi-square test in SPSS software. Results: 143 people, including 47 (32.9%) people from the 2016 entry, 55 (38.5%) people from the 2017 entry and 41 (28.7%) people from the 2018 entry participated in this study. 73 (51%) of the participants were women. The results of this study showed that 50.3% of students experience a low level of anxiety, 46.9% experience a moderate level of anxiety, and 2.8% experience a high level of anxiety. Also, a significant relationship between the academic year and the level of anxiety was observed so that the students of the newer year showed a higher level of anxiety. There was no significant relationship between gender and place of residence with anxiety level (P>0.05). Conclusion: There is a significant relationship between the level of anxiety and the academic year of the students. In this way, the stress level is higher in the newer entries. To reduce the anxiety level of students, there is a need to revise the management of infection control, improve the work environment, and learn how to deal with patients to protect everyone, as well as education and support from academic institutions.   147 152 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/18 1402/5/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/2 1402/9/11 سارا یعقوبی راد Sara Yaghoubi-rad استادیار، گروه دندانپزشکی ترمیمی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران yaghoubirs951@mums.ac.ir مهدی آریانا Mehdi Aryana دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران aryana_mehdi@yahoo.com طاهره ملانیا Tahereh Molania مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، گروه پزشکی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران T_molania117@yahoo.com مائده صالحی Maedeh Salehi مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، گروه پزشکی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران salehimaedh1165@gmail.com مریم خزائی پول Maryam Khazaee-Pool دانشیار، گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران khazaie_m@yahoo.com امیررضا طبرستانی Amirreza Tabrarestani دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران a.tabarestani78@gmaul.com COVID-19 anxiety mental health کووید19 اضطراب سلامت روانی 1. Gralinski LE, Menachery VD. Return of the Coronavirus: 2019-nCoV. Viruses 2020; 12(2): 135.##2. Neher RA, Dyrdak R, Druelle V, Hodcroft EB, Albert J. Potential impact of seasonal forcing on a SARS-CoV-2 pandemic. Swiss Medical Weekly 2020; 150: w20224.##3. Khurshid Z, Asiri FYI, Al Wadaani H. Human saliva: Non-invasive fluid for detecting novel coronavirus (2019-nCoV). Int J Environ Res Public Health 2020; 17(7): 2225.##4. Spagnuolo G, De Vito D, Rengo S, Tatullo M. COVID-19 Outbreak: An Overview on Dentistry. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(6): 2094.##5. Fiorillo A, Gorwood P. The consequences of the COVID-19 pandemic on mental health and implications for clinical practice. Eur Psychiatry 2020; 63(1): e32.##6. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA 2020; 323(13): 1239-1242.##7. Brooks SK, Webster RK, Smith LE, Woodland L, Wessely S, Greenberg N, Rubin GJ. The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. Lancet 2020; 395(10227): 912-920.##8. Rubin GJ, Wessely S. The psychological effects of quarantining a city. Bmj 2020;368.##9. Ahmad FA, Karimi AA, Alboloushi NA, Al-Omari QD, AlSairafi FJ, Qudeimat MA. Stress level of dental and medical students: comparison of effects of a subject‐based curriculum versus a case-based integrated curriculum. Journal of Dental Education 2017; 81(5): 534-544.##10. Elangovan S, Mahrous A, Marchini L. Disruptions during a pandemic: Gaps identified and lessons learned. Journal of Dental Education 2020; 84(11): 1270-1274.##11. Zhai Y, Du X. Mental health care for international Chinese students affected by the COVID-19 outbreak. The Lancet Psychiatry 2020; 7(4): e22.##12. Lawshe CH. A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology 1975; 28(4): 563-575.##13. Waltz CF, Bausell BR. Nursing research: design statistics and computer analysis: Davis Fa; 1981.##14. Lenz ER. Measurement in nursing and health research: Springer publishing company; 2010.##15. Polit DF, Beck CT. Nursing research: Principles and methods: Lippincott Williams & Wilkins; 2004.##16. Akinkugbe AA, Garcia DT, Smith CS, Brickhouse TH, Mosavel M. A descriptive pilot study of the immediate impacts of COVID‐19 on dental and dental hygiene students’ readiness and wellness. Journal of Dental Education 2021; 85(3): 401-410.##17. Raja HZ, Saleem MN, Saleem T, Rashid H, Ehsan S, Hakeem S, et al. Perceived stress levels in Pakistani dental students during COVID-19 lockdown. European Journal of Dental and Oral Health 2020; 1(4).##18. Hakami Z, Khanagar SB, Vishwanathaiah S, Hakami A, Bokhari AM, Jabali AH, et al. Psychological impact of the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic on dental students: a nationwide study. Journal of Dental Education 2021; 85(4): 494-503.##19. Salehiniya H, Abbaszadeh H. Prevalence of corona‐associated anxiety and mental health disorder among dentists during the COVID-19 pandemic. Neuropsychopharmacology Reports 2021; 41(2): 223-229.##20. Başağaoğlu Demirekin Z, Buyukcavus MH. Effect of distance learning on the quality of life, anxiety and stress levels of dental students during the COVID-19 pandemic. BMC Medical Education 2022; 22(1): 309.##21. Kharma MY, Koussa B, Aldwaik A, Yaseen J, Alamari S, Alras H, Almech M. Assessment of Anxiety and Stress among Dental Students to Return to Training in Dental College in COVID-19 Era. European Journal of Dentistry 2020.##22. Mahendran K, Patel S, Sproat C. Psychosocial effects of the COVID-19 pandemic on staff in a dental teaching hospital. British Dental Journal 2020; 229(2): 127-132.##23. Özdede M, Sahin S. Views and anxiety levels of Turkish dental students during the COVID-19 pandemic. Journal of Stomatology 2020; 73(3): 123-128.## ##

بررسی میزان درگیری سی تی اسکن ریه بیماران کووید ۱۹ و ارتباط آن با سطح بیومارکرهای خونی: یک مطالعه گذشته نگر Investigating the Level of Lung Involvement by CT scans in Covid-19 Patients and its Relationship with the Level of Blood Biomarkers: A Retrospective Study 1 1 سابقه و هدف: بیماری کووید 19 یک بیماری با درگیری چند ارگانی می‌باشد که نقش آبشار انعقادی، سیستم ایمنی و التهابی در آن بسیار پر رنگ است. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بیومارکرهایی هم‌چون N-ترمینال پروهورمون پپتید ناتریورتیک مغز (NT-proBNP)، لاکتات دهیدروژناز (LDH)، اینترلوکین 6 (IL-6) و D-dimer با میزان درگیری ریه در بیماران بستری مبتلا به کووید 19 می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه گذشته نگر، در خرداد، تیر و مرداد 1400 در بیمارستان امام سجاد شهر رامسر مازندران انجام گردید که جامعه‌ی آماری آن بیماران بستری مبتلا به کووید 19 با درگیری ریوی بودند. سی‌تی اسکن ریه هر بیمار مورد بررسی قرار گرفت و به میزان درگیری هر ریه نمره 10-0 داده شد. هم‌چنین، علاوه بر اطلاعات دموبیوگرافیک، سطوح بیومارکرهای IL-6، NT-proBNP، D-dimer و LDH از پرونده بیماران استخراج گردید و داده‌های حاصل تحت آنالیز آماری قرار گرفتند. یافته‌ها: 154 بیمار وارد مطالعه شدند. براساس اعداد به‌دست آمده از نمره سی‌تی اسکن، 42 نفر (27/3 درصد) درگیری خفیف، 52 نفر (33/7درصد) درگیری متوسط و 60 نفر (39 درصد) درگیری شدید ریه داشتند. سطوح بیومارکرهای IL-6، D-dimer و LDH در سه گروه یاد شده بر اساس نمره سی تی اسکن دارای تفاوت آماری معنی‌داری بود. هم‌چنین برای نمره محاسبه شده شدت درگیری ریه در سی‌تی‌اسکن و سطوح پلاسمایی IL-6 (0/008P=  و 0/280r=)، LDH (0/001P< و 0/032 r=) و D-dimer (0/008P=  و 0/307 r=) همبستگی مثبت و معنی‌داری یافت گردید. استنتاج: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که بیومارکرهایی هم‌چون IL-6، D-dimer و LDH می‌توانند با میزان آسیب ریوی بیماری کووید 19 در ارتباط باشند.   2 Background and purpose: Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is a multi-organ illness characterized by significant involvement of the coagulation cascade, immune response, and inflammation. This investigation aimed to explore the significance of various biomarkers, such as interleukin 6 (IL-6), lactate dehydrogenase (LDH), D-dimer, and N-terminal prohormone of brain natriuretic peptide (NT-proBNP), concerning lung complications in COVID-19 patients. Materials and methods: This retrospective study was conducted at Imam-Sajjad Hospital in Ramsar, Mazandaran, from May to August 2021 and focused on all COVID-19 patients with lung involvement who were admitted. An experienced radiologist assessed each patient's computed tomography (CT) scans and assigned a lung involvement score ranging from zero to 10 for each lung. These scores were categorized as mild (0-10), moderate (10-15), or severe (15-20). In addition to demographic data, serum levels of IL-6, LDH, D-dimer, and NT-proBNP were obtained from patient records, and all the achieved data were statistically analyzed. Results: A total of 154 patients were included. The distribution across mild (27.3%), moderate (33.7%), and severe (39%) lung involvement in COVID-19 was observed. Notably, levels of IL-6 (P=0.002), D-dimer (P=0.035), and LDH (P<0.001) exhibited variations among these three groups of COVID-19 lung involvement. Furthermore, statistically significant positive correlations were observed between the calculated lung involvement score and plasma levels of IL-6 (P=0.008, r= 0.280), D-dimer (P=0.008, r= 0.307), and LDH (P<0.001, r= 0.320). Conclusion: This study suggests that plasma levels of biomarkers, including IL-6, D-dimer, and LDH, may be associated with lung involvement in COVID-19 patients.   153 158 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/12 1402/6/21 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/26 1402/9/5 حمیدرضا عصائیان hamidreza asaeian استادیار، گروه بیماری های عفونی، پردیس خودگردان رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران ایران h.asaeian@mazums.ac.ir فرزانه شجاع شفیعی Farzaneh shoja shafiee متخصص رادیولوژی، بیمارستان امام سجاد، رامسر، ایران ایران farzane.shafiee@yahoo.com بهاره آقاجانی Bahareh Aghajani دانشجوی پزشکی، پردیس خودگردان رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران ایران bahar.aghjni97@gmail.com بهاره لشتوآقائی Bahareh lashtoo Aghaee استادیار، پردیس خودگردان رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران ایران b.aghaee@mazums.ac.ir Ramsar Campus Mazandaran University of Medical Sciences Ramsar Iran کووید 19 درگیری ریوی بیومارکرهای خونی 1. Borges do Nascimento IJ, O'Mathúna DP, von Groote TC, Abdulazeem HM, Weerasekara I, Marusic A, et al. Coronavirus disease (COVID-19) pandemic: an overview of systematic reviews. BMC Infect Dis 2021; 21(1): 525.##2. Norooznezhad AH, Najafi F, Riahi P, Moradinazar M, Shakiba E, Mostafaei S. Primary Symptoms, Comorbidities, and Outcomes of 431 Hospitalized Patients with Confirmative RT-PCR Results for COVID-19. Am J Trop Med Hyg 2020; 103(2): 834-837.##3. Meyer NJ, Gattinoni L, Calfee CS. Acute respiratory distress syndrome. Lancet (London, England) 2021; 398(10300): 622-637.##4. Norooznezhad AH, Mansouri K. Endothelial cell dysfunction, coagulation, and angiogenesis in coronavirus disease 2019 (COVID-19). Microvasc Res 2021; 137: 104188.##5. Hilton J, Boyer N, Nadim MK, Forni LG, Kellum JA. COVID-19 and Acute Kidney Injury. Crit Care Clin 2022; 38(3): 473-489.##6. Hasanvand A. COVID-19 and the role of cytokines in this disease. Inflammopharmacology 2022; 30(3): 789-798.##7. Castell JV, Gómez-Lechón MJ, David M, Andus T, Geiger T, Trullenque R, et al. Interleukin-6 is the major regulator of acute phase protein synthesis in adult human hepatocytes. FEBS Lett 1989; 242(2): 237-239.##8. Rostamian A, Ghazanfari T, Arabkheradmand J, Edalatifard M, Ghaffarpour S, Salehi MR, et al. Interleukin-6 as a Potential Predictor of COVID-19 Disease Severity in Hospitalized Patients and its Association with Clinical Laboratory Routine Tests. Mmunoregulation 2020; 3(1): 29-36.##9. Ackermann M, Verleden SE, Kuehnel M, Haverich A, Welte T, Laenger F, et al. Pulmonary vascular endothelialitis, thrombosis, and angiogenesis in Covid-19. N Engl J Med 2020; 383: 120-128.##10. Tajbakhsh A, Gheibi Hayat SM, Taghizadeh H, Akbari A, Inabadi M, Savardashtaki A, et al. COVID-19 and cardiac injury: clinical manifestations, biomarkers, mechanisms, diagnosis, treatment, and follow up. Expert Rev Anti Infect Ther 2021; 19(3): 345-357.##11. Heidari Beigvand H, Heidari K, Hashemi B, Saberinia A. The Value of Lactate Dehydrogenase in Predicting Rhabdomyolysis- Induced Acute Renal Failure; a Narrative Review. Arch Acad Emerg Med 2021; 9(1): e24.##12. Chang YC, Yu CJ, Chang SC, Galvin JR, Liu HM, Hsiao CH, et al. Pulmonary sequelae in convalescent patients after severe acute respiratory syndrome: evaluation with thin-section CT. Radiology 2005; 236(3): 1067-1075.##13. Citu C, Gorun OM, Motoc A, Citu IM, Gorun F, Malita D. Correlation of Lung Damage on CT Scan with Laboratory Inflammatory Markers in COVID-19 Patients: A Single-Center Study from Romania. J Clin Med 2022; 11(15): 4299.##14. Kojima K, Yoon H, Okishio K, Tsuyuguchi K. Increased lactate dehydrogenase reflects the progression of COVID-19 pneumonia on chest computed tomography and predicts subsequent severe disease. Sci Rep 2023; 13(1): 1012.##15. Wang L, Yang L, Bai L, Huang Z, Peng Y. Association between D-dimer level and chest CT severity score in patients with SARS-COV-2 pneumonia. Sci Rep 2021; 11(1): 11636.##16. Henry BM, de Oliveira MHS, Benoit S, Plebani M, Lippi G. Hematologic, biochemical and immune biomarker abnormalities associated with severe illness and mortality in coronavirus disease 2019 (COVID-19): a meta-analysis. Clin Chem Lab Med 2020; 58(7): 1021-1028.##17. Long B, Brady WJ, Koyfman A, Gottlieb M. Cardiovascular complications in COVID-19. Am J Emerg Med 2020; 38(7): 1504-1507.##18. Zhou J, He W, Liang J, Wang L, Yu X, Bao M, et al. Association of Interleukin-6 Levels with Morbidity and Mortality in Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Jpn J Infect Dis 2021; 74(4): 293-298.##19. Del Valle DM, Kim-Schulze S, Huang HH, Beckmann ND, Nirenberg S, Wang B, et al. An inflammatory cytokine signature predicts COVID-19 severity and survival. Nat Med 2020; 26(10): 1636-1643.##20. Coperchini F, Chiovato L, Croce L, Magri F, Rotondi M. The cytokine storm in COVID-19: An overview of the involvement of the chemokine/chemokine-receptor system. Cytokine Growth Factor Rev2020; 53: 25-32.##21. Ragab D, Salah Eldin H, Taeimah M, Khattab R, Salem R. The COVID-19 Cytokine Storm; What We Know So Far. Front Immunol 2020; 11: 1446.##22. Davoudi A, Azadeh S, Najafi N, Soleimanpourian B, Alishahi A, Mokhtariani A, et al. Comparative Study on the Role of Serum Levels of Interleukin-6 and Interleukin-8 in Predicting the Severity of COVID-19 and Prognosis in Patients Admitted to Ghaemshahr Razi Hospital. J Mazandaran Univ Med Sci 2023; 32(217): 124-134 (Persian).## ##

تاثیر رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور: مرور سیستماتیک کارآزمایی های بالینی ایران The Effect of Sexual Counseling and Education Approaches on Improving the Sexual Function of Infertile Women: A Systematic Review of Clinical Trials in Iran 1 1 سابقه و هدف: سلامت جنسی بخش حیاتی از زندگی زوجین نابارور بوده و تحت تأثیر عوامل زیادی قرار دارد. پیامدهای روانی ناباروری می‌تواند بر عملکرد جنسی تأثیر منفی بگذارد. انجمن‌های پزشکی متعدد مداخلات روانشناختی، از جمله مشاوره و آموزش را برای کمک به زوجین نابارور توصیه کرده‌اند. لذا هدف از مطالعه حاضر بررسی تاثیر رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور می‌باشد. مواد و روش‌ها: در مرور سیستماتیک حاضر که بر اساس راهنمای PRISMA انجام شده است، بانک های اطلاعاتی Embase، Cochrane library، web of sciences، Scopus، PubMed، SID و Magiran تا آوریل2023 با استفاده از کلمات کلیدی ناباروری، زنان نابارور، ایران، عملکرد جنسی، اختلال عملکرد جنسی، مشکلات جنسی، آموزش جنسی، مشاوره جنسی به زبان فارسی وانگلیسی مورد جستجو قرار گرفت. تمام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده که تأثیر مداخلات آموزشی یا مشاوره‌ای بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور را ارزیابی می‌کردند، در این بررسی وارد شدند. معیار بررسی نتیجه عملکرد جنسی (Female Sexual Function Index) بود. یافته‌ها: از مجموع 365 مطالعه‌ای که از طریق جستجو یافت شد، 13 کارآزمایی بالینی تصادفی شده شامل 693 زن نابارور به طور سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. طبق مرور مطالعات از رویکردهای شناختی رفتاری، رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد، مدل سلامت جنسی، مدل پلیسیت(PLISSIT)، مدل بتر(BETTER)، آموزش مهارت‌های ارتباطی و رویکرد تحلیل رفتار متقابل در زمینه بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور استفاده شده است. استنتاج: به طور کلی رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی موجب بهبود عملکرد جنسی می‌گردد، اما با توجه به نوع مشاوره یا آموزش، بهبود ابعاد عملکرد جنسی متفاوت است. پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری در آینده در زمینه مقایسه این رویکردها با یکدیگر و هم‌چنین تاثیرطولانی‌مدت آنان بر روی زنان نابارور صورت گیرد. سابقه و هدف: سلامت جنسی بخش حیاتی از زندگی زوجین نابارور بوده و تحت تأثیر عوامل زیادی قرار دارد. پیامدهای روانی ناباروری می‌تواند بر عملکرد جنسی تأثیر منفی بگذارد. انجمن‌های پزشکی متعدد مداخلات روانشناختی، از جمله مشاوره و آموزش را برای کمک به زوجین نابارور توصیه کرده‌اند. لذا هدف از مطالعه حاضر بررسی تاثیر رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور می‌باشد. مواد و روش‌ها: در مرور سیستماتیک حاضر که بر اساس راهنمای PRISMA انجام شده است، بانک های اطلاعاتی Embase، Cochrane library، web of sciences، Scopus، PubMed، SID و Magiran تا آوریل2023 با استفاده از کلمات کلیدی ناباروری، زنان نابارور، ایران، عملکرد جنسی، اختلال عملکرد جنسی، مشکلات جنسی، آموزش جنسی، مشاوره جنسی به زبان فارسی وانگلیسی مورد جستجو قرار گرفت. تمام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده که تأثیر مداخلات آموزشی یا مشاوره‌ای بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور را ارزیابی می‌کردند، در این بررسی وارد شدند. معیار بررسی نتیجه عملکرد جنسی (Female Sexual Function Index) بود. یافته‌ها: از مجموع 365 مطالعه‌ای که از طریق جستجو یافت شد، 13 کارآزمایی بالینی تصادفی شده شامل 693 زن نابارور به طور سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. طبق مرور مطالعات از رویکردهای شناختی رفتاری، رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد، مدل سلامت جنسی، مدل پلیسیت(PLISSIT)، مدل بتر(BETTER)، آموزش مهارت‌های ارتباطی و رویکرد تحلیل رفتار متقابل در زمینه بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور استفاده شده است. استنتاج: به طور کلی رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی موجب بهبود عملکرد جنسی می‌گردد، اما با توجه به نوع مشاوره یا آموزش، بهبود ابعاد عملکرد جنسی متفاوت است. پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری در آینده در زمینه مقایسه این رویکردها با یکدیگر و هم‌چنین تاثیرطولانی‌مدت آنان بر روی زنان نابارور صورت گیرد. سابقه و هدف: سلامت جنسی بخش حیاتی از زندگی زوجین نابارور بوده و تحت تأثیر عوامل زیادی قرار دارد. پیامدهای روانی ناباروری می‌تواند بر عملکرد جنسی تأثیر منفی بگذارد. انجمن‌های پزشکی متعدد مداخلات روانشناختی، از جمله مشاوره و آموزش را برای کمک به زوجین نابارور توصیه کرده‌اند. لذا هدف از مطالعه حاضر بررسی تاثیر رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور می‌باشد. مواد و روش‌ها: در مرور سیستماتیک حاضر که بر اساس راهنمای PRISMA انجام شده است، بانک های اطلاعاتی Embase، Cochrane library، web of sciences، Scopus، PubMed، SID و Magiran تا آوریل2023 با استفاده از کلمات کلیدی ناباروری، زنان نابارور، ایران، عملکرد جنسی، اختلال عملکرد جنسی، مشکلات جنسی، آموزش جنسی، مشاوره جنسی به زبان فارسی وانگلیسی مورد جستجو قرار گرفت. تمام کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده که تأثیر مداخلات آموزشی یا مشاوره‌ای بر بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور را ارزیابی می‌کردند، در این بررسی وارد شدند. معیار بررسی نتیجه عملکرد جنسی (Female Sexual Function Index) بود. یافته‌ها: از مجموع 365 مطالعه‌ای که از طریق جستجو یافت شد، 13 کارآزمایی بالینی تصادفی شده شامل 693 زن نابارور به طور سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. طبق مرور مطالعات از رویکردهای شناختی رفتاری، رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد، مدل سلامت جنسی، مدل پلیسیت(PLISSIT)، مدل بتر(BETTER)، آموزش مهارت‌های ارتباطی و رویکرد تحلیل رفتار متقابل در زمینه بهبود عملکرد جنسی زنان نابارور استفاده شده است. استنتاج: به طور کلی رویکردهای مشاوره و آموزش جنسی موجب بهبود عملکرد جنسی می‌گردد، اما با توجه به نوع مشاوره یا آموزش، بهبود ابعاد عملکرد جنسی متفاوت است. پیشنهاد می‌شود مطالعات بیشتری در آینده در زمینه مقایسه این رویکردها با یکدیگر و هم‌چنین تاثیرطولانی‌مدت آنان بر روی زنان نابارور صورت گیرد.   2 Background and purpose: Sexual health is a vital part of the life of infertile couples and is influenced by many factors. The psychological consequences of infertility can negatively affect sexual function. Several medical societies have strongly recommended psychological interventions, including counseling and education, to help infertile couples. Therefore, the purpose of this study is to investigate the effect of sexual counseling and education approaches on improving the sexual function of infertile women in Iran. Materials and methods: The present systematic review, conducted based on the PRISMA guide, Embase, Cochrane Library, PubMed, Scopus, web of Sciences, Magiran, and SID databases, was searched until April 2023 by English and Persian languages. All randomized clinical trials that evaluated the effect of educational or counseling interventions on improving the sexual function of infertile women in Iran were included in this review. The outcome measure was the Female Sexual Function Index (FSFI). Results: From a total of 365 studies found through the search, 13 randomized clinical trials involving 693 infertile women were systematically reviewed. According to the review of studies, cognitive-behavioral therapy, acceptance and commitment therapy, sexual health model, PLISSIT model, BETTER model, communication skills training, and transactional analysis therapy have been used in the field of improving the sexual function of infertile women. Conclusion: Counseling and sexual education approaches improve sexual performance. But according to the type of counseling or education, the improvement of sexual function dimensions is different. It is suggested that more studies be conducted in the future in the field of comparing these approaches with each other and their long-term effects on infertile women in Iran.   159 173 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/27 1402/6/5 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/21 1402/8/30 ناهید مروی Nahid Marvi دانشجوی دکتری بهداشت باروری،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پژشکی مشهد، مشهد، ایران ایران marvin4001@mums.ac.ir ساناز ملازاده Sanaz Mollazadeh دانشجوی دکتری بهداشت باروری،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پژشکی مشهد، مشهد، ایران ایران sanaz.mollazadeh@gmail.com الهام آزموده Elham Azmoude دانشجوی دکتری بهداشت باروری،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پژشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Azmoudehe@gmail.com رباب لطیف نژاد رودسری Robab Latifnejad Roudsari مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران و استاد، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران rlatifnejad@yahoo.com Infertility sexual Function education counseling Iran ناباروری عملکردجنسی آموزش مشاوره ایران 1. Gutzeit O, Levy G, Lowenstein L. Postpartum female sexual function: risk factors for postpartum sexual dysfunction. Sex Med 2020; 8(1): 8-13.##2. Khajehei M, Doherty M, Tilley P. An update on sexual function and dysfunction in women. Arch Womens Ment Health 2015; 18(3): 423-433.##3. Fakhri A, Pakpour AH, Burri A, Morshedi H, Zeidi IM. The Female Sexual Function Index: translation and validation of an Iranian version. J Sex Med 2012; 9(2): 514-523.##4. Pakpour AH, Yekaninejad MS, Zeidi IM, Burri A. Prevalence and risk factors of the female sexual dysfunction in a sample of infertile Iranian women. Arch Gynecol Obstet 2012; 286(6): 1589-1596.##5. Omani-Samani R, Amini P, Navid B, Sepidarkish M, Maroufizadeh S, Almasi-Hashiani A. Prevalence of sexual dysfunction among infertile women in Iran: a systematic review and meta-analysis. Int J Fertil Steril 2019; 12(4): 278-783.##6. de Mendonca CR, Arruda JT, Noll M, Paulo MdO, do Amaral WN. Sexual dysfunction in infertile women: A systematic review and meta-analysis. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2017; 215: 153-163.##7. Yazdi HZG, Sharbaf HA, Kareshki H, Amirian M. Infertility and psychological and social health of Iranian infertile women: a systematic review. Iran J Psychiatry 2020; 15(1): 67-79.##8. Youseflu S, Sadatmahalleh SJ, Moini A. Influence of psycho-sexual factors on the quality of life of iranian infertile women: A path analysis. Int J Sex Health 2020; 32(3): 216-224.##9. AliRezaei S. The effect of infertility on female sexual dysfunction: a review article. Iranian Journal of Women, Obstetrics and Infertility 2017; 19(40): 91-101.##10. Marvi N, Golmakani N, Esmaeli H, Shareh H. Effect of sex education on infertile females’ genital self-image. J Mazandaran Univ Med Sci 2018; 27(158): 143-153 (Persian).##11. Momeni K, Jalilian N, Yazdanbakhsh K, Mokari Z, Rezaei M. Effects of sexual education skills on the treatment outcomes of infertile women. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2018; 21(3): 5-14.##12. Ahmadnia E, Haseli A, Karamat A. Therapeutic interventions conducted on improving women’s sexual satisfaction and function during reproductive ages in Iran: a systematic review. J Mazandaran Univ Med Sci 2017; 27(153): 146-162 (Persian).##13. Shayan A, Masoumi SZ, Khodakarami B, Ahmadnia H, Dastgerdian F, Rabiei S. Investigating the Effect of Stress Management Counseling on the Sexual Function of Infertile Women. Current Women's Health Reviews 2022; 18(4): 94-100.##14. Dastaran F, Maasoumi R, Foroozanfard F, Haghani S. The Effect of BETTER-Based Sex Counseling on Sexual Quality of Life in Infertile Women: a Randomized Controlled Clinical Trial. Sexuality and Disability 2022; 40(4): 785-806.##15. Blier S, Guderzi K, Rozbahani M, Ebrahimi M, Kakabrayi K. Comparing the effectiveness of education based on selection theory and education based on analysis approach Mutual on mental illness and sexual performance of infertile women in the family. J Family & Health 2021; 11(2): 79-76.##16. Hasanzadeh M, Akbari B,Abolqasemi A.The effectiveness of mutual behavior analysis therapy on emotion regulation strategies and sexual performance of infertile women. Nursing and Midwifery Journal 2018; 16(5): 373-381 (Persian).##17. Hasanzadeh M, Akbari B, Abolghasemi A. Efficiency of acceptance and commitment therapy on psychological well-being and sexual function in women with infertility history. Avicenna J Nurs Midwifery Care 2019; 27(4): 250-259.##18. Jalilian N, Mokari Z. The effectiveness of sexual skills training with a cognitive-behavioral approach on sexual dysfunction among infertile women. World Fam Med J Middle East J Fam Med 2018; 15(07): 126-132.##19. Pasha H, Basirat Z, Faramarzi M, Kheirkhah F. Is psychosexual therapy a reliable alternative to bupropion extended-release to promote the sexual function in infertile women? An RCT. Int J Reprod Biomed 2020; 18(3): 175-186.##20. Sahraeian M, Lotfi R, Qorbani M, Faramarzi M, Dinpajooh F, Ramezani Tehrani F. The effect of Cognitive Behavioral Therapy on sexual function in infertile women: A randomized controlled clinical trial. J Sex Marital Ther 2019; 45(7): 574-584.##21. Mohammadzadeh M, Lotfi R, Karimzadeh M, Kabir K. The Effect of Sexual Counseling Using BETTER Model on Sexual Function of Women with Infertility: A Randomized Controlled Trial. Int J Sex Health 2021; 33(2): 175-184.##22. Fahami F, Pahlavanzadeh S, Asadi M. Efficacy of communication skills training workshop on sexual function in infertile women. Iran J Nurs Midwifery Res 2015; 20(2): 179-183 (Persian).##23. Marvi N, Golmakani N, Miri HH, Esmaily H. The effect of sexual education based on sexual health model on the sexual function of women with infertility. Iran J Nurs Midwifery Res 2019; 24(6): 444-450.##24. Alimanesh N, Keshavarz Z, Riazi H, Heidar Z, Nasir M. The Effect of Infertile Couple's Skills Promotion Package on Management of Sexual Relationships: A Clinical Trial Study. J Isfahan Med Sch 2021; 38(607): 1012-1020.##25. Daeichin S, Khalili M, Bagherinia M, Rezaei M, Parvizifard AA. The Impact of Counseling Based On the PLISSIT Model on Sexual Function of Infertile Women: A Clinical Randomized Controlled Trial. J Midwifery Reprod Health 2022; 10(3): 3439-3446.##26. Pasha H, Basirat Z, Faramarzi M, Kheirkhah F. Pharmacological and non-pharmacological therapeutic strategies for improvement of state-trait anxiety: a randomized controlled trial among iranian infertile women with sexual dysfunctions. Crescent J Med Biol Sci 2017; 4(2): 47-53.##27. Latifnejad Roudsari R, Allan HT, Smith P. A qualitative inquiry into the mediating role of religion and spirituality in adjusting marital relationships of infertile women. J Midwifery Reprod Health 2013; 1(1): 33-41.##28. Latifnejad R, Heidari P. Relationship between psychosocial factors and marital satisfaction in infertile women. J Q U M S 2010; 14(1): 26-32 (Persian).##29. Latifnejad Roudsari R, Rasoulzadeh Bidgoly M, Mousavifar N, Modarres Gharavi M. The effect of collaborative counseling on perceived infertility-related stress in infertile women undergoing IVF. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2011; 14(4): 22-31 (Persian).##30. Latifnejad Roudsari R, Allan HT. Women’s experiences and preferences in relation to infertility counselling: a multifaith dialogue. Int J Fertil Steril 2011; 5(3): 158-167.##31. Shahrahmani N, Mollazadeh S,Taghipour A, Mahmoudinia M, Latifnejad Roudsari R. The impact of Emotion-Focused Counseling on Marital Issues of Infertile Couples: A Systematic Review. J Midwifery Reprod Health 2023; 11(4): 3884-3895.##32. Piva I, Lo Monte G, Graziano A, Marci R. A literaturereview on the relationship between infertility and sexualdysfunction: Does fun end with baby making? Eur J Contracept Reprod Health Care 2014; 19(4): 231-237.##33. Alirezaei S, Taghipour A, Latifnejad Roudsari R. “The effect of infertility counseling interventions on maritaland sexual satisfaction of infertile couples: A systematic review and meta-analysis. Int J Reprod Bio Med 2022; 20(10): 795-806.##34. Carroll K. Therapy manuals for drug addiction, manual 1: a cognitive-behavioral approach: treating cocaine addiction. Maryland: National Institute on Drug Abuse; 1998 .##35. Crespo E, Fernandez F. Cognitive Behavioural treatment of a case of vaginism and phobia about pelvic examination. Psychology in Spain 2004; 8(1): 106-121.##36. Yazdanparast A, Rahimi R, Khoshkholgh R, Marvi N. Evaluation of professors' performance in online teaching during COVID-19 pandemic from the perspective of medical students of Bushehr University of medical sciences, Iran. Medical Education Bulletin 2021; 2(1): 125-132.##37. Behboodi Moghadam Z, Rezaei E, Khaleghi Yalegonbadi F, Montazeri A, Arzaqi SM, Tavakol Z, et al. The effect of sexual health education program on women sexual function in Iran. J Res Health Sci 2015; 15(2): 124-128.##38. Smith WJ, Beadle K, Shuster EJ. The impact of a group psychoeducational appointment on women with sexual dysfunction. Am J Obstet Gynecol 2008;198(6):697, e1-6.##39. Farnam F, Janghorbani M, Raisi F, Merghati-Khoei E. Compare the effectiveness of PLISSIT and sexual health models on women's sexual problems in Tehran, Iran: A randomized controlled trial. J Sex Med 2014; 11: 2679-2689.##40. Robinson BB, Munns RA, Weber-Main AM, Lowe MA, Raymond NC. Application of the sexual health model in the long-term treatment of hypoactive sexual desire and female orgasmic disorder. Arch Sex Behav 2011; 40: 469-478.##41. Robinson BB, Scheltema K, Cherry T. Risky sexual behavior in low-income African American women: The impact of sexual health variables. J Sex Res 2005; 42: 224-237.##42. Robinson BE, Walter O. Masturbation and sexual health: An exploratory study of low income African American women. J Psychol Hum Sex 2002; 14: 102.##43. Tuncer M, Oskay ÜY. Sexual counseling with the PLISSIT model: a systematic review. J Sex Marital Ther 2022; 48(3): 309-318.##44. Karakas S, Aslan E. Sexual Counseling in Women With Primary Infertility and Sexual Dysfunction: Use of the BETTER Model. J Sex Marital Ther 2019; 45(1): 21-30.##45. Gordon CL, Arnette RA, Smith RE. Have you thanked your spouse today?: Felt and expressed gratitude among married couples. Pers Individ Dif 2011; 50(3): 339-343.##46. Nazari AM. On overview of the impact of relationshipenhancement program on aggression and sexual satisfactionof working women. Women's Research Journal 2008; 2(1): 9-32 (Persian).##47. Sarrami N, Yazdkhasti F, Oreyzi-Samani HR. The effectiveness of psychodrama withtransactionalanalysiscontent on emotion regulationand social-adaptive functions in femaleadolescentwith bad parenting. Journal of Clinical Psychology 2018; 8(4): 83-94 (Persian).##48. Keshavarzi S, Fathi Azar E, Mirnasab MM, Badri Gargari R. Effects of a Transactional Analysis Program on Adolescents’ Emotion Regulation. Inter J Psycho Stud 2016; 8(4): 51-59 (Persian).##49. Ali Pour A, Agha Yousefi A, Adab Doost Z. The effect of transactional teaching on female students’emotional intelligence at Tehran University. Psychol Stud 2009; 1(2): 49-59 (Persian).## ##

کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش داروسازی: چالش‌های حقوقی و اخلاقی Applications of Artificial Intelligence in Pharmacy Education: Legal and Ethical Challenges 1 1 سابقه و هدف: هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری نوین، کاربردهای مختلفی را در داروسازی دارد که یکی از مهم‌ترین آ‌ن‌ها برای بهبود فرایند آموزش و یادگیری است. با این حال، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش داروسازی نیازمند توجه به مسائل اخلاقی و حقوقی است. در این مقاله، به بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش داروسازی و هم‌چنین چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش پرداخته خواهد شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه‌ی مروری، به بررسی کاربرد هوش مصنوعی در علم داروسازی و به خصوص جنبه‌های مختلف کاربرد آن در آموزش دانشجویان داروسازی می‌پردازد. هم‌چنین چالش‌های قانونی و اخلاقی را در زمینه استفاده از هوش مصنوعی در این حوزه را شرح می‌دهد. یافته‌ها: مهم‌ترین کاربردهای استفاده از هوش مصنوعی در آموزش داروسازی، شخصی‌سازی بیش‌تر، بهبود کارایی و کارآمدتر شدن فرآیند آموزش است. هم‌چنین استفاده از دستیاران مجازی و ربات‌های چت هوش مصنوعی جهت افزایش تعامل و انگیزه، تسریع در فرایند امتحانات و تصحیح آن‌ها و هم‌چنین استفاده از فناوری‌های شبیه‌سازی جهت افزایش مهارت‌های آزمایشگاهی و بالینی موثر می‌باشد. مهم‌ترین چالش‌ها در فرآیند عملکرد هوش مصنوعی از جنبه‌ی اخلاقی شامل نابرابری، تبعیض نژادی، عدم دقت در پردازش داده‌ها و غیره است. از نظر قانونی نیز نگرانی‌هایی مانند عدم مراقبت کافی در حفاظت اطلاعات شخصی، عدم حفظ حریم خصوصی و مسئولیت و سازوکار شناسایی و تقسیم مسئولیت درصورت بروز آسیب ناشی از عملکرد این ابزار وجود دارد. استنتاج: با وجود کاربردهای مفید هوش مصنوعی در شخصی‌سازی آموزشی و افزایش کارآمدی و انگیزه دانشجویان در آموزش دانشجویان داروسازی، به نظر می‌رسد می‌تواند در قسمت‌های مختلف به استاد در یادگیری بهتر و موثرتر کمک کند. از طرف دیگر، با توجه به چالش‌های اخلاقی و حقوقی مانند حفظ حریم خصوصی، رفع تبعیض، رعایت مالکیت فکری و شفاف سازی پاسخگویی می‌تواند نگرانی‌های مطرح شده را در استفاده از این تکنولوژی جدید برطرف نماید.   2 Background and purpose: Artificial intelligence (AI), as a novel technology, has a wide range of applications in pharmaceutical education, one of the most important being improving the learning and teaching process. However, using AI in pharmaceutical education requires attention to ethical and legal issues. This review article explores the applications of AI in pharmaceutical education and discusses the legal and ethical challenges associated with its use. Materials and methods: This study reviews the application of AI in pharmaceutical science, particularly its various aspects in teaching pharmacy students. It also describes the legal and ethical challenges of using AI in this field. Results: The most important applications of AI in pharmaceutical education include increased personalization, improved efficiency, and effectiveness of the learning process. Additionally, using virtual assistants and AI chatbots to increase interaction and motivation, speeding up exam processes and grading, and using simulation technologies to enhance laboratory and clinical skills are effective. The most significant ethical challenges in the functioning of AI include inequality, racial discrimination, inaccurate data processing, and more. From a legal perspective, concerns such as insufficient protection of personal information, lack of privacy protection, responsibility, and liability identification mechanisms in case of damage caused by the tool's performance exist. Conclusion: Despite the useful applications of AI in personalized education and increasing efficiency and motivation of pharmacy students, ethical and legal challenges such as privacy protection, elimination of discrimination, intellectual property rights, and transparency in accountability can be addressed to alleviate concerns associated with the use of this new technology.   174 186 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/9 1402/8/18 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/19 1402/8/28 پدرام ابرهیم نژاد Pedram Ebrahimnejad دانشیار، گروه داروسازی صنعتی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران pebrahimnejad@mazums.ac.ir محمدصادق امیرخانلو Mohamadsadegh Amilrkhanloo دکتری حقوق خصوصی، موسسه آموزشی حقوق مهراندیش، گرگان، ایران ایران mohamadsadeghamirkhanloo@gmail.com فاطمه شکی Fatemeh Shaki دانشیار، گروه سم شناسی و داروشناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات سلامت فراورده های گیاهی و دامی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fshaki.tox@gmail.com artificial intelligence education pharmacy legal challenges ethics هوش مصنوعی آموزش داروسازی چالش حقوقی اخلاق 1. Vaishya R, Javaid M, Khan IH, Haleem A. Artificial Intelligence (AI) applications for COVID-19 pandemic. Diabetes Metab Syndr 2020; 14(4): 337-339.##2. Kharb L, Singh P. Role of machine learning in modern education and teaching.In book: Impact of AI Technologies on Teaching, Learning, and Research in Higher Education. Pennsylvania: IGI Global; 2021. p. 99-123.##3. Cordeschi R. AI turns fifty: revisiting its origins. Appl Artif Intell 2007; 21(4-5): 259-279.##4. Livergood ND. From computer-assisted instruction to intelligent tutoring systems. J Interact Learn Res 1991; 2(3): 39.##5. Bakare OD, Jatto OV. The Potential Impact of Chatbots on Student Engagement and Learning Outcomes. Creative AI Tools and Ethical Implications in Teaching and Learning. Pennsylvania, IGI Global; 2023.##6. Cain J, Malcom DR, Aungst TD. The Role of Artificial Intelligence in the Future of Pharmacy Education. Am J Pharm Educ 2023; 87(10): 100135.##7. Silva RdOS, de Araújo DCSA, dos Santos Menezes PW, Neves ERZ, de Lyra Jr DP. Digital pharmacists: The new wave in pharmacy practice and education. Int J Clin Pharm 2022; 44(3): 775-780.##8. Aziz MHA, Rowe C, Southwood R, Nogid A, Berman S, Gustafson K. A Scoping Review of Artificial Intelligence within Pharmacy Education. Am J Pharm Educ 2023: 100615.##9. Chow MS, Chow SL, Kember D. A conceptual basis and key components for pharmacy core curriculum in the age of artificial intelligence. Journal of Asian Association of Schools of Pharmacy 2018; 7: 15-20.##10. Das S, Dey R, Nayak AK. Artificial intelligence in pharmacy. Indian J Pharm Educ Res 2021; 55(2): 304-318.##11. Paul D, Sanap G, Shenoy S, Kalyane D, Kalia K, Tekade RK. Artificial intelligence in drug discovery and development. Drug Discov Today 2021; 26(1): 80-93.##12. Valipour M, Naderi N, Heidarli E, Shaki F, Motafeghi F, Amiri FT, et al. Design, synthesis and biological evaluation of naphthalene-derived (arylalkyl) azoles containing heterocyclic linkers as new anticonvulsants: A comprehensive in silico, in vitro, and in vivo study. Eur J Pharm Sci 2021; 166: 105974.##13. Zhavoronkov A. Artificial intelligence for drug discovery, biomarker development, and generation of novel chemistry. Mol Pharm 2018; 15(10): 4311-4313.##14. Mak K-K, Pichika MR. Artificial intelligence in drug development: present status and future prospects. Drug Discov Today 2019; 24(3): 773-780.##15. Amani N, Shokrzadeh M, Shaki F. Clarithromycin effectively enhances doxorubicin-induced cytotoxicity and apoptosis in MCF7 cells through dysregulation of autophagy. Adv Med Sci 2020; 65(2): 235-243.##16. Perez Santin E, Rodríguez Solana R, González García M, García Suárez MDM, Blanco Díaz GD, Cima Cabal MD, et al. Toxicity prediction based on artificial intelligence: A multidisciplinary overview. Wiley Interdiscip Rev Comput Mol Sci 2021; 11(5): e1516.##17. Takayama K, Fujikawa M, Nagai T. Artificial neural network as a novel method to optimize pharmaceutical formulations. Pharm Res 1999; 16: 1-6.##18. Azizi H, Rouhani N, Shaki F, Karimpour-Razkenari E, Ghazaeian M, Salehifar E, et al. Pentoxifylline effects on hospitalized patients with COVID19: A randomized, double-blind clinical trial. Int Immunopharmacol 2021; 101(ptB): 108227.##19. Zhang Y, Deng Z, Xu X, Feng Y, Junliang S. Application of Artificial Intelligence in Drug–Drug Interactions Prediction: A Review. J Chem Inf Model 2023.##20. Rozenblum R, Rodriguez-Monguio R, Volk LA, Forsythe KJ, Myers S, McGurrin M, et al. Using a machine learning system to identify and prevent medication prescribing errors: a clinical and cost analysis evaluation. Jt Comm J Qual Patient Saf 2020; 46(1): 3-10.##21. Raza MA, Aziz S, Noreen M, Saeed A, Anjum I, Ahmed M, et al. Artificial Intelligence (AI) in Pharmacy: An Overview of Innovations. INNOV Pharm 2022; 13(2).##22. Ranchon F, Chanoine S, Lambert-Lacroix S, Bosson J-L, Moreau-Gaudry A, Bedouch P. Development of artificial intelligence powered apps and tools for clinical pharmacy services: A systematic review. Int J Med Inform 2022; 172: 104983.##23. Alqahtani T, Badreldin HA, Alrashed M, Alshaya AI, Alghamdi SS, bin Saleh K, et al. The emergent role of artificial intelligence, natural learning processing, and large language models in higher education and research. Research in Social and Administrative Pharmacy 2023; 9(8): 1236-1242.##24. Li KC, Wong BT-M. Artificial intelligence in personalised learning: a bibliometric analysis. Interact Technol Smart Educ 2023; 20(3): 422-445.##25. Hiremath G, Hajare A, Bhosale P, Nanaware R, Wagh K. Chatbot for education system. Int J Adv Res Innov Ideas Educ 2018; 4(3): 37-43.##26. Nagao K. Artificial intelligence in education. Artificial Intelligence Accelerates Human Learning: Discussion Data Analytics. 2019.##27. Yufeia L, Salehb S, Jiahuic H, Syed SM. Review of the application of artificial intelligence in education. Int J Innov Creativity Chang 2020; 12(8): 1-15.##28. Ouyang F, Wu M, Zheng L, Zhang L, Jiao P. Integration of artificial intelligence performance prediction and learning analytics to improve student learning in online engineering course. Int J Educ Technol High Educ 2023; 20(1): 1-23.##29. Roosan D. Augmented Reality and Artificial Intelligence: Applications in Pharmacy. Augmented Reality and Artificial Intelligence: The Fusion of Advanced Technologies. New York City: Springer; 2023. p. 227-243.##30. Huang L. Ethics of artificial intelligence in education: Student privacy and data protection. SIEF 2023; 16(2): 2577-2587.##31. Yavari A, Mazinanian S, Law P. Privacy in Cyberspace: Islamic Republic of Iran Perspective. J Adv Res Law Econ 2020; 11(1): 208-213.##32. Dargahizadeh M, Nemati A, Shams H. Content Analysis Of Islamic Teachings And Iranian Laws On The Protection Of Privacy. J Pharm Negat 2022; 13(2): 8187-8198.##33. Hijmans H, Raab CD. Ethical Dimensions of the GDPR. Commentary on the General Data Protection Regulation. Cheltenham: Edward Elgar; 2018.##34. Archambault SG. Student privacy in the digital age. BYU Educ & L J 2021; 2021(1): 6.##35. Cugola G, Margara A. Processing flows of information: From data stream to complex event processing. ACM Comput Surv (CSUR) 2012; 44(3): 1-62.##36. Akgun S, Greenhow C. Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics 2021; 2: 1-10.##37. Intahchomphoo C, Gundersen OE. Artificial intelligence and race: A systematic review. Leg Inf Manag 2020; 20(2): 74-84.##38. Ntoutsi E, Fafalios P, Gadiraju U, Iosifidis V, Nejdl W, Vidal ME, et al. Bias in data‐driven artificial intelligence systems—An introductory survey. Wiley Interdisciplinary Reviews: Data Mining and Knowledge Discovery 2020; 10(3): e1356.##39. Memarian B, Doleck T. Fairness, Accountability, Transparency, and Ethics (FATE) in Artificial Intelligence (AI), and higher education: A systematic review. Comput Educ Artif Intell 2023; 5: 100152.##40. Porayska-Pomsta K, Rajendran G. Accountability in human and artificial intelligence decision-making as the basis for diversity and educational inclusion. In book: Artificial Intelligence and Inclusive Education. Singapore: Springer; 2019. p.39-59.##41. Yanisky-Ravid S, Liu XJ. When artificial intelligence systems produce inventions: the 3A era and an alternative model for patent law. 2018. Available at: https://ssrn.com/ abstract=2931828.2018. Accessed May 2, 2023.##42. Margoni T. Artificial Intelligence, Machine learning and EU copyright law: Who owns AI? Machine learning and EU copyright law: Who owns AI. 2018. Available at: http://dx. doi.org/10.2139/ssrn.3299523.2018. Accessed May 2, 2023.##43. Pirhaji M, Khodapanahandeh S, Rafiei M. Legitimacy of Intellectual Property in the Law of Iran. Asian Soc Sci 2014; 10(1): 283.##44. Mirshekari A, Ahmadi A. Comparative study of sources and general content of moral demages in Iranian Civil Liability law and international human rights instruments. Civil Procedure Review 2017; 8(3): 41-78.##45. Malmir A, Malmir M. Government’s civil liability towards individuals’ privacy in cyberspace. Int J Law Manag 2015; 57(2): 98-106.##46. Lame E, Roozbahani Z, Rouzbahani A, Eslamitabar S. Inefficiency of legal laws in applying to damages caused by artificial intelligence. Journal of Artificial Intelligence in Electrical Engineering 2022; 11(42): 55-67.## ##

مروری بر تاثیر بالقوه نانو و میکروپلاستیک‌ها بر سلامت گروه های حساس به ویژه کودکان:یک مرور روایتی An Overview of the Potential Impact of Nano and Microplastics on the Health of Sensitive Groups, Especially Children: A Narrative Review 1 1 میکروپلاستیک‌ها (MPs) به دلیل حضور همه جانبه خود در محیط زیست و نانوپلاستیک‌ها (NPs) با اندازه‌های کوچک‌تر به دلیل خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر بفردشان توجه زیادی را به خود جلب کرده‌اند. میکروپلاستیک‌ها، ذرات پلاستیکی با اندازه کم‌تر از 5 میکرومتر و نانوپلاستیک‌ها ذراتی با اندازه کم‌تر از 100 نانومتر هستند که در محیط زیست وجود دارند و توانایی رسوب گذاری، عبور از موانع بیولوژیکی و حمل مواد شیمیایی را دارند. هم‌چنین حضور آن‌ها در مدفوع، مکونیوم و جفت انسان تایید شده است. این ذرات می توانند از طریق تنفس، مصرف غذا و آب، مخاط، پوست و هم‌چنین بلع محصولات حاوی میکروپلاستیک به بدن انسان وارد شوند و اثرات منفی بر سلامت کودکان، نوزادان و زنان باردار بگذارد، که به دلیل سیستم ایمنی ناقص و ارگان‌های در حال تشکیل در این گروه از افراد می‌تواند جدی و نگران‌کننده باشد و آسیب‌های بیش‌تری به آن‌ها وارد شود. دوران بارداری، نوزادی و کودکی دورانی حساس جهت مواجهه با محیط هستند. با توجه به این مسئله لازم است تحقیقات بیش‌تری در مورد اثرات میکروپلاستیک بر کودکان، نوزادان و زنان باردار انجام شود و سیاست‌های مناسبی برای کاهش استفاده از پلاستیک‌ها و محافظت از سلامت این گروه‌ها تدوین شود. لذا مطالعه حاضر با هدف مروری بر تاثیر بالقوه نانو و میکروپلاستیک‌ها بر سلامت گروه‌های حساس به ویژه کودکان انجام شد 2 Microplastics (MPs) and nanoplastics (NPs) have attracted significant attention due to their ubiquitous environmental presence and unique physical and chemical properties. MPs refer to plastic particles with sizes smaller than 5 micrometers, while NPs are particles with sizes smaller than 100 nanometers. Both types exist in the environment, can sediment, traverse biological barriers, and transport chemicals. Confirming their presence in human feces, meconium, and placenta underscores their potential impact on human health. These particles can enter the human body through inhalation, food and water consumption, mucus, skin, and ingestion of microplastic products. They can negatively affect the health of children, infants, and pregnant women. This can be particularly concerning and damaging to this group of individuals due to their immature immune systems and developing organs, and can lead to further harm. Pregnancy, infancy, and childhood are sensitive periods for environmental exposure. Therefore, further research on the effects of microplastics on children, infants, and pregnant women is necessary, and appropriate policies should be developed to reduce plastic use and protect the health of these groups. 187 201 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/20 1402/5/29 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/28 1402/9/7 کوثر کوهی Kosar Kouhi دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران k.kohi@mazums.ac.ir اکرم عباسی تجدد Akram Abbasi Tajadod دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران a.abbasitajadod@mazums.ac.ir یلدا هاشم پور Yalda Hashempour استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران y.hashempour@mazums.ac.ir microplastic nanoplastic Children ways of exposure میکروپلاستیک نانوپلاستیک کودکان راه‌های مواجهه 1. Hashempour H, Zozouli MA. Microplastics in aquatic resources: distribution, effects and fate. Waste Management 1400; 20(0): 12-20.##2. Koelmans B, Pahl S, Backhaus T, Bessa F, van Calster G, Contzen N, et al. A scientific perspective on microplastics in nature and society. Berlin: SAPEA; 2019.##3. Dronjak L, Exposito N, Rovira J, Florencio K, Emiliano P, Corzo B, et al. Microplastics Presence in Water and Sludge Lines of a Drinking Water Treatment Plant in Catalonia, Spain.##4. Shi Q, Tang J, Liu R, Wang L. Toxicity in vitro reveals potential impacts of microplastics and nanoplastics on human health: A review. Critical Reviews in Environmental Science and Technology 2022; 52(21): 3863-3895.##5. Zimmermann L, Dierkes G, Ternes TA, Völker C, Wagner M. Benchmarking the in vitro toxicity and chemical composition of plastic consumer products. Environ Sci Technol 2019; 53(19): 11467-11477.##6. Hinds WC, Zhu Y. Aerosol technology: properties, behavior, and measurement of airborne particles. 3rd ed: John Wiley & Sons; 2022.##7. Amato-Lourenço LF, dos Santos Galvão L, de Weger LA, Hiemstra PS, Vijver MG, Mauad T. An emerging class of air pollutants: potential effects of microplastics to respiratory human health? Sci Total Environ 2020; 749: 141676.##8. Riediker M, Zink D, Kreyling W, Oberdörster G, Elder A, Graham U, et al. Particle toxicology and health-where are we? Particle and Fibre Toxicology 2019; 16(1): 19.##9. Stone V, Miller MR, Clift MJ, Elder A, Mills NL, Møller P, et al. Nanomaterials versus ambient ultrafine particles: an opportunity to exchange toxicology knowledge. Environ Health Perspect 2017; 125(10): 106002.##10. Campanale C, Massarelli C, Savino I, Locaputo V, Uricchio VF. A detailed review study on potential effects of microplastics and additives of concern on human health. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(4): 1212.##11. Eriksson AC, Andersen C, Krais AM, Nøjgaard JK, Clausen P-A, Gudmundsson A, et al. Influence of airborne particles’ chemical composition on SVOC uptake from PVC flooring—Time-resolved analysis with aerosol mass spectrometry. Environmental Science & Technology 2019; 54(1): 85-91.##12. Rochman CM, Brookson C, Bikker J, Djuric N, Earn A, Bucci K, et al. Rethinking microplastics as a diverse contaminant suite. Environmental toxicology and chemistry 2019; 38(4): 703-711.##13. Senathirajah K, Attwood S, Bhagwat G, Carbery M, Wilson S, Palanisami T. Estimation of the mass of microplastics ingested–A pivotal first step towards human health risk assessment. J Hazard Mater 2021; 404(pt B): 124004.##14. Shivhare S, Sharma A. Plastic Pollution from River to Ocean: A Comprehensive Review in Indian Scenario. Preprints 2023.##15. Soma T, Nagata M. Immunosenescence, inflammaging, and lung senescence in asthma in the elderly. Biomolecules 2022; 12(10): 1456.##16. Landrigan PJ, Etzel RA. Textbook of children's environmental health: Oxford University Press, USA; 2013.##17. Vizcaino E, Grimalt JO, Glomstad B, Fernández-Somoano A, Tardón A. Gestational weight gain and exposure of newborns to persistent organic pollutants. Environ Health Perspect 2014; 122(8): 873-879.##18. Mohamed Nor NH, Kooi M, Diepens NJ, Koelmans AA. Lifetime accumulation of microplastic in children and adults. Environ Sci Technol 2021; 55(8): 5084-5096.##19. Malmberg B, Leanderson P, Nilsson A, Flodin U. Powdering floor polish and mucous membrane irritation in secondary school pupils. International archives of occupational and Environmental Health 2000; 73: 498-502.##20. Abbasi S, Keshavarzi B, Moore F, Delshab H, Soltani N, Sorooshian A. Investigation of microrubbers, microplastics and heavy metals in street dust: a study in Bushehr city, Iran. Environmental Earth Sciences 2017; 76: 798.##21. Abbasi S, Keshavarzi B, Moore F, Turner A, Kelly FJ, Dominguez AO, et al. Distribution and potential health impacts of microplastics and microrubbers in air and street dusts from Asaluyeh County, Iran. Environ Pollut 2019; 244: 153-164.##22. Dehghani S, Moore F, Akhbarizadeh R. Microplastic pollution in deposited urban dust, Tehran metropolis, Iran. Environ Sci Pollut Res Int 2017; 24(25): 20360-20371.##23. Dris R, Gasperi J, Mirande C, Mandin C, Guerrouache M, Langlois V, et al. A first overview of textile fibers, including microplastics, in indoor and outdoor environments. Environ Pollut 2017; 221: 453-458.##24. Liu C, Li J, Zhang Y, Wang L, Deng J, Gao Y, et al. Widespread distribution of PET and PC microplastics in dust in urban China and their estimated human exposure. Environment international 2019; 128: 116-124.##25. Zhang J, Wang L, Kannan K. Microplastics in house dust from 12 countries and associated human exposure. Environment International 2020; 134: 105314.##26. Barboza LGA, Cunha SC, Monteiro C, Fernandes JO, Guilhermino L. Bisphenol A and its analogs in muscle and liver of fish from the North East Atlantic Ocean in relation to microplastic contamination. Exposure and risk to human consumers. Journal of hazardous materials 2020; 393: 122419.##27. Zazouli M, Nejati H, Hashempour Y, Dehbandi R, Fakhri Y. Occurrence of microplastics (MPs) in the gastrointestinal tract of fishes: A global systematic review and meta-analysis and meta-regression. Sci Total Environ 2022; 815: 152743.##28. Akhbarizadeh R, Moore F, Keshavarzi B. Investigating a probable relationship between microplastics and potentially toxic elements in fish muscles from northeast of Persian Gulf. Environ Pollut 2018; 232: 154-163.##29. Cox KD, Covernton GA, Davies HL, Dower JF, Juanes F, Dudas SE. Human consumption of microplastics. Environ Sci Technol 2019; 53(12): 7068-7074.##30. Makhdoumi P, Amin AA, Karimi H, Pirsaheb M, Kim H, Hossini H. Occurrence of microplastic particles in the most popular Iranian bottled mineral water brands and an assessment of human exposure. Journal of Water Process Engineering 2021; 39: 101708.##31. Zuccarello P, Ferrante M, Cristaldi A, Copat C, Grasso A, Sangregorio D, et al. Exposure to microplastics (<10 μm) associated to plastic bottles mineral water consumption: The first quantitative study. Water Res 2019; 157: 365-371.##32. Grafmueller S, Manser P, Diener L, Diener PA, Maeder-Althaus X, Maurizi L, et al. Bidirectional transfer study of polystyrene nanoparticles across the placental barrier in an ex vivo human placental perfusion model. Environ Health Perspect 2015; 123(12): 1280-1286.##33. Gruber MM, Hirschmugl B, Berger N, Holter M, Radulović S, Leitinger G, et al. Plasma proteins facilitates placental transfer of polystyrene particles. J Nanobiotechnol 2020; 18(1): 128.##34. Huang JP, Hsieh PC, Chen CY, Wang TY, Chen PC, Liu CC, et al. Nanoparticles can cross mouse placenta and induce trophoblast apoptosis. Placenta 2015; 36(12): 1433-1441.##35. Ragusa A, Svelato A, Santacroce C, Catalano P, Notarstefano V, Carnevali O, et al. Plasticenta: First evidence of microplastics in human placenta. Environ Int 2021; 146: 106274.##36. Wick P, Malek A, Manser P, Meili D, Maeder-Althaus X, Diener L, et al. Barrier capacity of human placenta for nanosized materials. Environ Health Perspect 2010; 118(3): 432-436.##37. Fournier SB, D’Errico JN, Adler DS, Kollontzi S, Goedken MJ, Fabris L, et al. Nanopolystyrene translocation and fetal deposition after acute lung exposure during late-stage pregnancy. Particle and Fibre Toxicology 2020; 17: 55.##38. Alberg T, Hansen JS, Lovik M, Nygaard UC. Particles influence allergic responses in mice—role of gender and particle size. J Toxicol Environ Health A 2014; 77(5): 281-292.##39. Inocencio IM, Bischof RJ, Xiang SD, Zahra VA, Nguyen V, Lim T, et al. Exacerbation of ventilation-induced lung injury and inflammation in preterm lambs by high-dose nanoparticles. Sci Rep 2017; 7(1): 14704.##40. Han Y, Song Y, Kim GW, Ha C, Lee J, Kim M, et al. No prominent toxicity of polyethylene microplastics observed in neonatal mice following intratracheal instillation to dams during gestational and neonatal period. Toxicol Res 2021; 37(4): 443-450.##41. Luo T, Wang C, Pan Z, Jin C, Fu Z, Jin Y. Maternal polystyrene microplastic exposure during gestation and lactation altered metabolic homeostasis in the dams and their F1 and F2 offspring. Environ Sci Technol 2019; 53(18): 10978-10992.##42. Luo T, Zhang Y, Wang C, Wang X, Zhou J, Shen M, etal. Maternal exposure to different sizes of polystyrene microplastics during gestation causes metabolic disorders in their offspring. Environ Pollut 2019; 255: 113122.##43. Kannan K, Vimalkumar K. A review of human exposure to microplastics and insights into microplastics as obesogens. Front Endocrinol 2021; 12: 724989.##44. Lehner R, Weder C, Petri-Fink A, Rothen-Rutishauser B. Emergence of nanoplastic in the environment and possible impact on human health. Environ Sci Technol 2019; 53(4): 1748-1765.##45. Zhang J, Wang L, Trasande L, Kannan K. Occurrence of polyethylene terephthalate and polycarbonate microplastics in infant and adult feces. Environmental Science & Technology Letters 2021; 8(11): 989-994.##46. Schwabl P, Köppel S, Königshofer P, Bucsics T, Trauner M, Reiberger T, et al. Detection of various microplastics in human stool: a prospective case series. Ann Intern Med 2019; 171(7): 453-457.##47. Prata JC. Airborne microplastics: consequences to human health? Environmental pollution 2018; 234: 115-126.##48. Akhbarizadeh R, Dobaradaran S, Torkmahalleh MA, Saeedi R, Aibaghi R, Ghasemi FF. Suspended fine particulate matter (PM2. 5), microplastics (MPs), and polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in air: their possible relationships and health implications. Environ Res 2021; 192: 110339.##49. Cai L, Wang J, Peng J, Tan Z, Zhan Z, Tan X, et al. Characteristic of microplastics in the atmospheric fallout from Dongguan city, China: preliminary research and first evidence. Environ Sci Pollut Res 2017; 24(32): 24928-24935.##50. Allen S, Allen D, Phoenix V, Le Roux G. Durántez Jimé nez P, Simonneau A, et al. Atmospheric transport and deposition of microplastics in a remote mountain catchment. Nature Geoscience 2019; 12(5): 339-344.##51. Soltani NS, Taylor MP, Wilson SP. Quantification and exposure assessment of microplastics in Australian indoor house dust. Environ Pollut 2021; 283: 117064.##52. Xue J, Zartarian V, Moya J, Freeman N, Beamer P, Black K, etal. A meta‐analysis of children's hand‐to‐mouth frequency data for estimating nondietary ingestion exposure. Risk Anal 2007; 27(2): 411-420.##53. Mata TM, Felgueiras F, Martins AA, Monteiro H, Ferraz MP, Oliveira GM, et al. Indoor air quality in elderly centers: Pollutants emission and health effects. Environments 2022; 9(7): 86.##54. Brasche S, Bischof W. Daily time spent indoors in German homes–baseline data for the assessment of indoor exposure of German occupants. Int J Hyg Environ Health 2005; 208(4): 247-253.##55. Semmler-Behnke M, Kreyling WG, Schulz H, Takenaka S, Butler JP, Henry FS, et al. Nanoparticle delivery in infant lungs. Proc Natl Acad Sci U S A 2012; 109(13): 5092-5097.##56. Kremer A, Pal T, Boleij J, Schouten J, Rijcken B. Airway hyperresponsiveness, prevalence of chronic respiratory symptoms, and lung function in workers exposed to irritants. Occup Environ Med 1994; 51(1): 3-13.##57. Pauly JL, Stegmeier SJ, Allaart HA, Cheney RT, Zhang PJ, Mayer AG, et al. Inhaled cellulosic and plastic fibers found in human lung tissue. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1998; 7(5): 419-428.##58. Vähäkangas K, Myllynen P. Drug transporters in the human blood‐placental barrier. Br J Pharmacol 2009; 158(3): 665-678.##59. Mogensen UB, Grandjean P, Nielsen F, Weihe P, Budtz-Jørgensen E. Breastfeeding as an exposure pathway for perfluorinated alkylates. Environ Sci Technol 2015; 49(17): 10466-10473.##60. Li D, Shi Y, Yang L, Xiao L, Kehoe DK, Gun’ko YK, et al. Microplastic release from the degradation of polypropylene feeding bottles during infant formula preparation. Nat Food 2020; 1(11): 746-754.##61. Li D, Shi Y, Yang L, Xiao L, Kehoe DK, Gun, ko YK, et al. Microplastic release from the degradation of polypropylene feeding bottles during infant formula preparation. Nat Food 2020; 1(11): 746-754.##62. Mancini AJ. Skin. Pediatrics 2004; 113 (Supplement_3): 1114-1119.##63. Mack MC, Chu MR, Tierney NK, Ruvolo Jr E, Stamatas GN, Kollias N, et al. Water-holding and transport properties of skin stratum corneum of infants and toddlers are different from those of adults: studies in three geographical regions and four ethnic groups. Pediat Dermatol 2016; 33(3): 275-282.##64. Bouwstra J, Pilgram G, Gooris G, Koerten H, Ponec M. New aspects of the skin barrier organization. Skin Pharmacol Appl Skin Physiol 2001; 14(Suppl 1): 52-62.##65. Alvarez-Román R, Naik A, Kalia Y, Guy RH, Fessi H. Skin penetration and distribution of polymeric nanoparticles. J Controlled Release 2004; 99(1): 53-62.##66. Myers JMB, Hershey GKK. Eczema in early life: genetics, the skin barrier, and lessons learned from birth cohort studies. J Pediatr 2010; 157(5): 704-714.##67. Guan Q, Jiang J, Huang Y, Wang Q, Liu Z, Ma X, et al. The landscape of micron-scale particles including microplastics in human enclosed body fluids. Journal of Hazardous Materials 2023; 442: 130138.##68. Barceló D, Picó Y, Alfarhan AH. Microplastics: Detection in human samples, cell line studies, and health impacts. Environ Toxicol Pharmacol 2023; 101: 104204.##69. Shahsavaripour M, Abbasi S, Mirzaee M, Amiri H. Human occupational exposure to microplastics: A cross-sectional study in a plastic products manufacturing plant. Sci Total Environ 2023; 882: 163576.##70. Yang X, Man YB, Wong MH, Owen RB, Chow KL. Environmental health impacts of microplastics exposure on structural organization levels in the human body. Science of the Total Environment 2022; 825(8): 154025.##71. Marsden P, Koelmans A, Bourdon-Lacombe J, Gouin T, D'Anglada L, Cunliffe D, etal. Microplastics in drinking water. World Health Organization 2019: 124.##72. Wright SL, Kelly FJ. Plastic and human health: a micro issue? Environ Sci Technol 2017; 51(12): 6634-6647.##73. Pollard AJ, Bijker EM. A guide to vaccinology: from basic principles to new developments. Nature Reviews Immunology 2021; 21(2): 83-100.##74. Simon AK, Hollander GA, McMichael A. Evolution of the immune system in humans from infancy to old age. Proc Biol Sci 2015; 282(1821): 20143085.##75. Dong CD, Chen CW, Chen YC, Chen HH, Lee JS, Lin CH. Polystyrene microplastic particles: In vitro pulmonary toxicity assessment. J Hazard Mater 2020; 385: 121575.##76. Xu M, Halimu G, Zhang Q, Song Y, Fu X, Li Y, et al. Internalization and toxicity: A preliminary study of effects of nanoplastic particles on human lung epithelial cell. Sci Total Environ 2019; 694: 133794.##77. Garcés M, Cáceres L, Chiappetta D, Magnani N, Evelson P. Current understanding of nanoparticle toxicity mechanisms and interactions with biological systems. New J Chem 2021; 45(32): 14328-14344.##78. Hinds W. Aerosol technology: properties, behavior,and measurement of airborne particles 2nd ed. ed Wiley. New York. 1999.##79. Nagre N, Cong X, Pearson AC, Zhao X. Alveolar macrophage phagocytosis and bacteria clearance in mice. J Vis Exp 2019(145): 10.3791/59088.##80. Saenen ND, Bové H, Steuwe C, Roeffaers MB, Provost EB, Lefebvre W, et al. Children’s urinary environmental carbon load. A novel marker reflecting residential ambient air pollution exposure? Am J Respir Crit Care Med 2017; 196(7): 873-881.##81. Bosman S, Nieto S, Patton W, Jacobson J, Corselli J, Chan P. Development of mammalian embryos exposed to mixed-size nanoparticles. Clin Exp Obstet Gynecol 2005; 32(4): 222-224.##82. Lindbohm ML, Hemminki K, Kyyrönen P. Spontaneous abortions among women employed in the plastics industry. Am J Ind Med 1985; 8(6): 579-586.##83. McDonald AD, Lavoie J, Côté R, McDonald JC. Spontaneous abortion in women employed in plastics manufacture. Am J Ind Med 1988; 14(1): 9-14.##84. Pollution WA. Child Health: Prescribing Clean Air. World Health Organization: Geneva, Switzerland. 2018. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/275545/WHO-CED-PHE-18.01-eng.pdf. ##85. Organization WH. WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2. 5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide: World Health Organization; 2021.##86. Hartmann N, Rist S, Bodin J, Jensen L, Schmidt S, Mayer P, et al. Microplastics as vectors for environmental contaminants: exploring sorption, desorption, and transfer to biota.Integr Environ Assess Manag 2017; 13(3): 488-493.##87. Wiesinger H, Wang Z, Hellweg S. Deep dive into plastic monomers,additives, and processing aids. Environ Sci Technol 2021; 55(13): 9339-9351.##88. Bølling AK, Sripada K, Becher R, Bekö G. Phthalate exposure and allergic diseases: Review of epidemiological and experimental evidence. Environ Int 2020; 139: 105706.##89. Asimakopoulos AG, Elangovan M, Kannan K. Migration of parabens, bisphenols, benzophenone-type UV filters, triclosan, and triclocarban from teethers and its implications for infant exposure. Environ Sci Technol 2016; 50(24): 13539-13547.##90. Sindiku O, Babayemi J, Osibanjo O, Schlummer M, Schluep M, Watson A, et al. Polybrominated diphenyl ethers listed as Stockholm Convention POPs, other brominated flame retardants and heavy metals in e-waste polymers in Nigeria. Environ Sci Pollut Res Int 2015; 22: 14489-14501.##91. Tsydenova O, Bengtsson M. Chemical hazards associated with treatment of waste electrical and electronic equipment. Waste Management 2011; 31(1): 45-58.##92. Gasperi J, Wright SL, Dris R, Collard F, Mandin C, Guerrouache M, et al. Microplastics in air: are we breathing it in? Current Opinion in Environmental Science & Health 2018; 1: 1-5.##93. Wu X. Applications of titanium dioxide materials. Titanium Dioxide—Advances and Applications. 2021 Aug 9. Available from: https://books.google.com/bookshl=en&lr=&id=urBjEAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA175&dq=Application+of+Titanium+Dioxide+in+the+Plastic+Industry&ots=roZPZ9TPLO&sig=Kb17O3nVr6OcYTjkN92EEcVYcW0#v=onepage&q=Application%20of%20Titanium%20Dioxide%20in%20the%20Plastic%20Industry&f=false.##94. Turner A. Concentrations and migratabilities of hazardous elements in second-hand children’s plastic toys. Environ Sci Technol 2018; 52(5): 3110-3116.##95. Bouwmeester H, Hollman PC, Peters RJ. Potential health impact of environmentally released micro-and nanoplastics in the human food production chain: experiences from nanotoxicology. Environ Sci Technol 2015; 49(15): 8932-8947.##96. Vethaak AD,Legler J.Microplastics and human health. Science 2021; 371(6530): 672-674.## ##

کنترل و پیشگیری از توکسوپلاسموز در ایران: خلاصه سیاستی aControl and Prevention of Toxoplasmosis in Iran: A Policy Brief 1 1 توکسوپلاسما گوندیی عامل بیماری توکسوپلاسموز، عفونتی با انتشار جهانی است. با توجه به بار بیماری توکسوپلاسموز مادرزادی، عفونت فرصت طلب توکسوپلاسما در بیماران مبتلا به نقص ایمنی و افزایش روزافزون این بیماران و هم‌چنین با توجه به گوناگونی شرایط آب و هوایی و عوامل اجتماعی در ایران، بازبینی و ارتقای روش‌های کنترل و پیشگیری توکسوپلاسموز در کشور ضرورت دارد. فقدان برنامه ملی اجباری برای کنترل و پیشگیری از توکسوپلاسموز، عدم اجرای برنامه غربالگری منظم در دوران بارداری، فقدان شبکه ملی ثبت موارد مثبت توکسوپلاسموز مادرزادی و نیاز به ارتقای کیفی برنامه‌های آموزشی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو هستند. در این راستا، پژوهشگران مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، در گزارش خلاصه سیاستی حاضر به معرفی و پیشنهاد برنامه‌های نوین کنترل و پیشگیری از توکسوپلاسموز در ایران و راهکارهایی جهت حل چالش‌های اشاره شده جهت ارائه به سیاستگذاران وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور پرداخته اند. این راهکارها شامل پیشگیری از توکسوپلاسموز مادرزادی، غربالگری منظم در دوران بارداری و پیگیری موارد سرم منفی، پیشگیری ثانویه از بروز توکسوپلاسموز مادرزادی بر اساس غربالگری و درمان پیش از تولد نوزاد، پیگیری درمان نوزادان IgG و IgM مثبت جهت پیشگیری از توکسوپلاسموز چشمی در آینده، آموزش بهداشت خانم‌ها در سنین باروری، بررسی دانش و آگاهی زنان باردار در مورد توکسوپلاسما و راه‌های انتقال آن، پیشگیری از توکسوپلاسموز در سایر بیماران، تاسیس آزمایشگاه رفرنس تشخیص توکسوپلاسموز، پیشگیری از عفونت در حیوانات و ضد عفونی کردن گوشت، کاهش آلودگی محیط زیست به اووسیست‌های توکسوپلاسما و آموزش عموم افراد جامعه می‌باشند.   2 Toxoplasma gondii (T. gondii) is the cause of toxoplasmosis, an infection with worldwide distribution. Considering the burden of congenital toxoplasmosis, opportunistic toxoplasmosis infection in immunocompromised patients, and the increasing of these patients, regarding the variety of weather conditions and social factors in Iran, evaluation and improvement of the methods of controlling and preventing toxoplasmosis is necessary in the country. The lack of a mandatory national program for the control and prevention of toxoplasmosis, the failure to implement a regular screening program during pregnancy, the lack of a national network for registering positive cases of congenital toxoplasmosis, and the need to improve the quality of educational programs are among the most important challenges in the future. In this regard, the researchers of the Toxoplasmosis Research Center have introduced and proposed new programs for the control and prevention of toxoplasmosis in Iran and presented solutions to the mentioned challenges to be given to the policymakers for the Ministry of Health and the universities of medical sciences in the current policy summary report. To develop a control and prevention program for toxoplasmosis in Iran, the following goals should be considered: prevention of congenital toxoplasmosis, regular screening during pregnancy and follow-up of seronegative cases, secondary prevention of congenital toxoplasmosis based on screening and treatment before the birth of the baby, follow-up of treatment in IgG and IgM positive infants to prevent ocular toxoplasmosis in the future, health education for women in reproductive age, examination of knowledge and awareness of pregnant women about toxoplasma and its transmission routes, prevention of toxoplasmosis in other patients, the establishment of a reference laboratory for toxoplasmosis diagnosis, prevention of infection in animals and disinfection in meat, reduction of environmental pollution and public education 202 208 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/16 1402/1/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/28 1402/9/7 محبوبه منتظری Mahbobeh Montazeri دکترای انگل شناسی پزشکی، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران m.montazeri2012@yahoo.com احمد دریانی Ahmad Daryani استاد، گروه انگل شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و گروه مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران daryanii@yahoo.com toxoplasmosis control prevention iran policy brief توکسوپلاسموز کنترل پیشگیری ایران خلاصه سیاستی 1. Flegr J, Preiss M, Klose J, Havlı́ček J, Vitáková M, Kodym P. Decreased level of psychobiological factor novelty seeking and lower intelligence in men latently infected with the protozoan parasite Toxoplasma gondii Dopamine, a missing link between schizophrenia and toxoplasmosis? Biol Psychol 2003; 63(3): 253-268.##2. Schlüter D, Däubener W, Schares G, Groß U, Pleyer U, Lüder C. Animals are key to human toxoplasmosis. Int J Med Microbiol 2014; 304(7): 917-929.##3. Pinto-Ferreira F, Caldart ET, Pasquali AKS, Mitsuka-Breganó R, Freire RL, Navarro IT. Patterns of transmission and sources of infection in outbreaks of human toxoplasmosis. Emerg Infect Dis 2019; 25(12): 2177-2182.##4. Dunay IR, Gajurel K, Dhakal R, Liesenfeld O, Montoya JG. Treatment of toxoplasmosis: historical perspective, animal models, and current clinical practice. Clin Microbiol Rev 2018; 31(4): e00057-17.##5. Dubey JP. The history of Toxoplasma gondii—the first 100 years. J Eukaryot Microbiol 2008; 55(6): 467-475.##6. Daryani A, Sarvi S, Aarabi M, Mizani A, Ahmadpour E, Shokri A, et al. Seroprevalence of Toxoplasma gondii in the Iranian general population: a systematic review and meta-analysis. Acta Trop 2014; 137: 185-194.##7. Sadeghi M, Hosseini SA, Sarvi S, Nayeri T, Sharif M, Pagheh AS, et al. More than Seventy Years of Research (1948–November 2021) on Toxoplasma gondii in Iran: A Narrative Review. Iran J Parasitol 2022; 17(2): 124-137.##8. Kazemi F, Arjmand R, Dousti M, Karami MF, Barzegar G, Mohammadi A, Shams M. Toxoplasma and risk of spontaneous abortion: a meta-analysis in a population of Iranian women. Int J Fertil Steril 2023; 17(1): 7-11.##9. Montazeri M, Sharif M, Sarvi S, Mehrzadi S, Ahmadpour E, Daryani A. A systematic review of in vitro and in vivo activities of anti-Toxoplasma drugs and compounds (2006–2016). Front Microbiol 2017: 25.##10. Abdi Gheshlaghi S, Babaeinejad Z, Saraei M, Mohammadi N, Hajialilo E, Javadi A, et al. Maternal Serological Screening for Congenital Toxoplasmosis During Pregnancy and Evaluating the Pregnant Women’s Knowledge on Toxoplasmosis in Qazvin, Iran. J Kerman Univ Med Sci 2022; 29(5): 428-435 (Persian).##11. Opsteegh M, Kortbeek TM, Havelaar AH, van der Giessen JW. Intervention strategies to reduce human Toxoplasma gondii disease burden. Clin Infect Dis 2015; 60(1): 101-107.##12. Wallon M, Peyron F, Cornu C, Vinault S, Abrahamowicz M, Kopp CB, et al. Congenital toxoplasma infection: monthly prenatal screening decreases transmission rate and improves clinical outcome at age 3 years. Clin Infect Dis 2013; 56(9): 1223-1231.##13. Röser D, Nielsen HV, Petersen E, Saugmann‐Jensen P, Nørgaard‐Pedersen PB. Congenital toxoplasmosis—a report on the Danish neonatal screening programme 1999–2007. J Inherit Metab Dis 2010; 33: 241-247.##14. Di Mario S, Basevi V, Gagliotti C, Spettoli D, Gori G, D'Amico R, et al. Prenatal education for congenital toxoplasmosis. Cochrane Database Syst Rev 2015(10): CD006171.##15. Gollub EL, Leroy V, Gilbert R, Chêne G, Wallon M, Group ETS. Effectiveness of health education on Toxoplasma-related knowledge, behaviour, and risk of seroconversion in pregnancy. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2008; 136(2): 137-145.##16. Teimouri A, Goudarzi F, Goudarzi K, Alimi R, Sahebi K, Forozand H, et al. Toxoplasma gondii Infection in Immunocompromised Patients in Iran (2013-2022): A Systematic Review and Meta-Analysis. Iranian Journal of Parasitology 2022; 17(4): 443-457 (Persian).##17. Flegr J, Prandota J, Sovičková M, Israili ZH. Toxoplasmosis–a global threat. Correlation of latent toxoplasmosis with specific disease burden in a set of 88 countries. PloS One 2014; 9(3): e90203.##18. Shariat Bahadory E, Mosavipour SS, Sadraii J. Extracting Excretory-Secretory Antigens from Toxoplasma Gondii in Designing Elisa Avidity Kit. J Mazandaran Univ Med Sci 2012; 22(89): 11-19 (Persian).##19. Rahimi MT, Daryani A, Sarvi S, Shokri A, Ahmadpour E, Mizani A, et al. Cats and Toxoplasma gondii: a systematic review and meta-analysis in Iran. Onderstepoort J Vet Res 2015; 82(1): 1-10.##20. Opsteegh M, Haveman R, Swart A, Mensink-Beerepoot M, Hofhuis A, Langelaar M, et al. Seroprevalence and risk factors for Toxoplasma gondii infection in domestic cats in The Netherlands. Prev Vet Med 2012; 104(3-4): 317-326.##21. Woods M, McDonald RA, Harris S. Predation of wildlife by domestic cats Felis catus in Great Britain. Mamm Rev 2003; 33(2): 174-188.##22. Nelson SH, Evans AD, Bradbury RB. The efficacy of collar-mounted devices in reducing the rate of predation of wildlife by domestic cats. Appl Anim Behav Sci 2005; 94(3-4): 273-285.##23. Mirza Alizadeh A, Jazaeri S, Shemshadi B, Hashempour-Baltork F, Sarlak Z, Pilevar Z, et al. A review on inactivation methods of Toxoplasma gondii in foods. Pathog Glob Health 2018; 112(6): 306-319.##24. Dubey JP. The history of Toxoplasma gondii—the first 100 years. J Eukaryot Microbiol 2008; 55(6): 467-475.##25. Dubey J, Lindsay D, Speer CJCmr. Structures of Toxoplasma gondiitachyzoites, bradyzoites, and sporozoites and biology and development of tissue cysts. Clin Microbiol Rev 1998; 11(2): 267-299.## ##

اصلاحیه : کیفیت زندگی در گروهی از بیماران ایرانی مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک، با تاکید بر مشکلات پوستی Correction to: Quality Of Life in a Group of Iranian Patients with Neurofibromatosis Type 1 with Cutaneous Expressions 1 1 آیدا سوقی1      سمیرا سعیدی2      اکرم ثناگو3      لیلا جویباری3 محمد ابراهیمی راد4      فاطمه مهرآور5 مولف مسئول:  لیلا جویباری- گرگان: شصتکلا ، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، مرکز تحقیقات پرستاری                                        jouybari@goums.ac.ir  E-mail: 1. دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران 2. دانشجوی پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران 3. دانشیار ، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران 4. استادیار، گروه پوست، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران 5. مربی، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان پنج آذر، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران در مقاله فوق که در شماره 162 تیر سال 1397 در دوره 28 این نشریه منتشر شده بود، نام خانم آیدا سوقی (در چکیده انگلیسی) اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Aida Soghi1, Samira Saeedi2, Akram Sanagoo3, Leila Jouybari3, Mohamad Ebrahimirad4, Fatemeh Mehravar5 1 MD Student, Student Research Committee, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran 2 BSN Student, Student Research Committee, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran 3 Associate Professor, Department of Nursing, Nursing Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran 4 Assistant Professor, Department of Dermatology, Medical School, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran 5 Instructor, Clinical Research Development Unit (CRDU), 5 azar Hospital, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran In the article published in volume 28, issue 162, 2018, the first author’s name was incorrect. It should have been Aida Soghi, which is now corrected.   209 210 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/162023/12/18 1402/9/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/282023/12/13 1402/9/22 آیدا سوقی Aida Soghi دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران سمیرا سعیدی Samira Saeedi دانشجوی پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران اکرم ثناگو Akram Sanagoo دانشیار ، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران لیلا جویباری Leila Jouybari دانشیار ، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران jouybari@goums.ac.ir محمد ابراهیمی راد Mohamad Ebrahimirad استادیار، گروه پوست، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران فاطمه مهر اور Fatemeh Mehravar مربی، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان پنج آذر، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##

اصلاحیه : اثر بخشی تمرین استقامتی و مصرف نانوکورکومین بر حافظه کوتاه مدت موش‌های مبتلا به تومور مغزی گلیوبلاستومای مولتی فرم Correction to: The Effectiveness of Endurance Training and Nano Curcumin Consumption on Short-Term Memory in Rat with Glioblastoma Multiforme Brain Tumor 1 1 ناهید نقی‌زاده1       شاهین ریاحی ملایری2      مهدی روزبهانی3      علیرضا خادمی4      حسین شیروانی5 مولف مسئول: شاهین ریاحی ملایری- تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شرق                                                                      E-mail: sh.riyahi@iauet.ac.ir 1. دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران 2. دانشیار، گروه علوم ورزشی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 3. استادیار، گروه رفتار حرکتی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران 4. استادیار، گروه علوم ورزشی دانشگاه جهرم، جهرم، فارس، ایران 5. دانشیار، مرکز تحقیقات فیزیولوژی ورزشی، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران در مقاله فوق که در شماره 226 آبان سال 1402 در دوره 33 این نشریه منتشر شده بود، واژه‌ایی در عنوان انگلیسی مقاله اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Nahid Naghizadeh1, Shahin Riyahi Malayeri2, Mehdi Roozbahani3, Alireza Khademi4, Hossein Shirvani5 1 PhD Student in Exercise Physiology, Department of Exercise Physiology, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran 2 Associate Professor, Department of Sport Sciences, East Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran 3 Assistant Professor, Department of Motor Behavior, Borujerd Branch, Islamic Azad University, Borujerd, Iran 4 Assistant Professor, Department of Sports Science, Jahrom University, Jahrom, Fars, Iran 5 Associate Professor, Sports Physiology Research Center, Lifestyle Research Institute, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran In the article published in volume 33, issue 226, 2023, the title was published incorrectly, which is now corrected.   211 212 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/162023/12/182023/12/18 1402/9/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/282023/12/132023/12/13 1402/9/22 ناهید نقی‌زاده Nahid Naghizadeh دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران ایران Nahidnagizadeh6@gmail.com شاهین ریاحی ملایری Shahin Riyahi Malayeri دانشیار، گروه علوم ورزشی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران sh.riyahi@iauet.ac.ir مهدی روزبهانی Mehdi Roozbahani استادیار، گروه رفتار حرکتی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران ایران mehdi.roozbahani@iau.ac.ir علیرضا خادمی Alireza Khademi استادیار، گروه علوم ورزشی دانشگاه جهرم، جهرم، فارس، ایران ایران ar_khademi@yahoo.com حسین شیروانی Hossein Shirvani دانشیار، مرکز تحقیقات فیزیولوژی ورزشی، پژوهشکده سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران ایران shirvani.h2006@gmail.com erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##

اصلاحیه : مقایسه دقت تشخیصی پرسشنامه‌های گلسگو-بلچفورد اسکور و روکال اسکور کامل و بالینی دربیماران با خونریزی گوارشی فوقانی حاد Correction to: Comparison of Diagnostic Accuracy of the Glasgow Blatchford Score, Clinical and Full Rockall Scoring Systems in Patients with Acute Upper Gastrointestinal Bleeding 1 1 سیدمحمد ولیزاده طوسی1       ایرج ملکی2 ساناز گنودی3 مولف مسئول: سیدمحمد ولیزاده طوسی- ساری: دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مرکز تحقیقات گوارش و کبد          E-mail: seyedmohammadv@yahoo.com 1. استادیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 2. استاد، گروه داخلی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. فلو فوق تخصصی گوارش، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. استاد، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران در مقاله فوق که در شماره 222 تیر سال 1402 در دوره 33 این نشریه منتشر شده بود، نام آقای دکتر ایرج ملکی (در چکیده انگلیسی) و مرتبه علمی ایشان اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Seyed Mohammad Valizadeh Toosi1,  Iradj Maleki2, Sanaz Gonoodi3 1 Assistant Professor, Department of Internal Medicine, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 2 Professor, Department of Internal Medicine, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 3 GI Fellowship, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran In the article published in volume 33, issue 222, 2023, the second author’s name was incorrect. It should have been Iradj Maleki, also his affiliation was incorrect, which both are now corrected.   213 214 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/162023/12/182023/12/182023/12/18 1402/9/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/282023/12/132023/12/132023/12/13 1402/9/22 سیدمحمد ولیزاده طوسی Seyed Mohammad Valizadeh Toosi استادیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران seyedmohammadv@yahoo.com ایرج ملکی Iradj Maleki استاد، گروه داخلی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران iradj2001@yahoo.com ساناز گنودی Sanaz Gonoodi فلو فوق تخصصی گوارش، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##

اصلاحیه : تظاهرات بالینی، آزمایشگاهی و هیستوپاتولوژیک، یافته‌های الاستوگرافی و پیامد درمان در بیماران هپاتیت اتوایمیون شهرستان ساری Correction to: Clinical, Histophatological, Laboratory, and Elastographic Findings and Treatment Outcome in Patients with Autoimmune Hepatitis in Sari, Iran 1 1 محبوبه ابراهیمی1 حافظ تیرگر فاخری2   ترنگ تقوایی3 ایرج ملکی2  وحید حسینی3 آرش کاظمی ویسری1   زهره باری1 هاجر شکری افرا 4 سپهر تیرگر فاخری 5 مولف مسئول: حافظ تیرگرفاخری- ساری، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران                  E-mail: hafezfakheri@gmail.com 1. استادیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 2. استاد، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 4. دکترای تخصصی بیوشیمی بالینی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 5 پزشک عمومی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران در مقاله فوق که در شماره 209 خرداد سال 1401 در دوره 32 این نشریه منتشر شده بود، مرتبه علمی آقای ایرج ملکی اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Mahboobe Ebrahimi1,  Hafez tirgar Fakheri2, Tarang Taghvaei3, Iradj Maleki2, Vahid Hosseini3,  Arash Kazemi Veisari1, Zohre Bari1, Hajar Shokri-Afra4, Sepehr tirgar Fakheri5 1 Assistant Professor, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 2 Professor, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 3 Associate Professor, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 4 PhD in Clinical Biochemistry, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 5 General Physician, Gut and Liver Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran In the article published in volume 32, issue 209, 2022, the affiliation of Iradj Maleki was published incorrectly, which is now corrected.   215 216 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/162023/12/182023/12/182023/12/182023/12/18 1402/9/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/282023/12/132023/12/132023/12/132023/12/13 1402/9/22 محبوبه ابراهیمی Mahboobe Ebrahimi استادیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران eb.mahboobe.dr@gmail.com حافظ تیرگر فاخری Hafez tirgar Fakheri استاد، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hafezfakheri@gmail.com ترنگ تقوایی Tarang Taghvaei دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران tarang_taghvaei@yahoo.com ایرج ملکی Iradj Maleki استاد، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران iradj2001@yahoo.com وحید حسینی Vahid Hosseini دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Dr.vahid47@gmail.com@yahoo.com آرش کاظمی ویسری Arash Kazemi Veisari استادیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Arash-6z@yahoo.com زهره باری Zohre Bari استادیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zohreb252@yahoo.com هاجر شکری افرا Hajar Shokri-Afra دکترای تخصصی بیوشیمی بالینی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سپهر تیرگر فاخری Sepehr tirgar Fakheri پزشک عمومی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، مرکز بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##

اصلاحیه : مقایسه غلظت Zinc و کورتیزول سرم بین دو گروه بیماران با اختلال افسردگی عمده تحت درمان با فلوکستین و درمان شناختی رفتاری: کارآزمایی بالینی تصادفی شده Correction to: Comparing Serum Zinc and Cortisol Concentrations in Patients with Major Depressive Disorder Treated with Fluoxetine and Cognitive-Behavioral Therapy: A Randomized Clinical Trial 1 1 مهرداد جلالیان1      مهدی پوراصغر2      احمد مجد3      حسین قلعه نویی4     زهرا کیانمهر5 مولف مسئول: مهدی پور اصغر- ساری: دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانپزشکی       E-mail:me_pourasghar46@gmail.com 1. دانشجوی دکترای  بیوشیمی، دانشکده ی علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران 2. دانشیار، گروه روانپزشکی، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانپزشکی، مرکز مطالعات اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. استاد، گروه زیست شناسی، دانشکده ی زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران 4. استادیار، گروه زیست فناوری پزشکی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 5. استادیار، گروه بیوشیمی، دانشکده ی علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران در مقاله فوق که در شماره 207 فروردین سال 1401 در دوره 32 این نشریه منتشر شده بود، وابستگی سازمانی آقایان مهرداد جلالیان، احمد مجد و زهرا کیانمهر (در چکیده انگلیسی) اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Mehrdad Jalalian1, Mehdi Pourasghar2, Ahmad Majd3, Hossein Ghalehnoei4, Zahra Kianmehr5 1 PhD Student in Biochemistry, Department of Biochemistry, Faculty of Biological Sciences, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran 2 Associate Professor,  Department of Psychiatry, Psychiatry and Behavioral Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 3 Professor, Department of Biology, Faculty of Biology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran 4Assistant Professor, Department of Medical Biotechnology, Molecular and Cell Biology Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 5Assistant Professor, Department of Biochemistry, Faculty of Biological Sciences, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran In the article published in volume 32, issue 207, 2022, the affilifations of Mehrdad Jalalian, Ahmad Majd and Zahra Kianmehr were published incorrectly, which are now corrected.   217 218 2020/12/12023/04/252023/04/152023/10/52023/09/122023/06/42023/09/222023/05/172023/10/242023/10/42023/11/12022/12/112023/10/302022/10/282023/08/182023/09/122023/08/272023/11/92023/08/202023/04/162023/12/182023/12/182023/12/182023/12/182023/12/18 1402/9/27 2023/12/22023/11/262023/12/22023/12/32023/11/262023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/12/22023/12/22023/12/32023/12/22023/12/62023/12/22023/11/262023/11/212023/11/192023/11/282023/11/282023/12/132023/12/132023/12/132023/12/132023/12/13 1402/9/22 مهرداد جلالیان Mehrdad Jalalian دانشجوی دکترای بیوشیمی، گروه بیوشیمی، دانشکده ی علوم زیستی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران jalaliyan330@yahoo.com مهدی پوراصغر Mehdi Pourasghar دانشیار، گروه روانپزشکی، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانپزشکی، مرکز مطالعات اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران me_pourasghar46@gmail.com احمد مجد Ahmad Majd استاد، گروه زیست شناسی، دانشکده زیست شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران a_majd@iau-tnb.ac.ir حسین قلعه نویی Hossein Ghalehnoei استادیار، گروه زیست فناوری پزشکی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hossein.ghalehnoei58@gmail.com زهرا کیان مهر Zahra Kian mehr استادیار، گروه بیوشیمی، دانشکده علوم زیستی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ایران z.Kianmehr@yahoo.com erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##