1404 35 244 0 213

تقویت رگ‌زایی در هیدروژل مشتق از ماتریکس خارج سلولی کبد در محیط درون تنی با استفاده از هم‌کشتی سلول‌های اندوتلیالی ورید بند ناف و سلول‌های بنیادی مزانشیمی بافت چربی انسان Angiogenesis Enhancement in a Liver Extracellular Matrix-Derived Hydrogel through Co-culture of Human Umbilical Vein Endothelial Cells and Adipose Tissue Mesenchymal Stem Cells 1 1 سابقه و هدف: توسعه یک ساختار مهندسی زیستی بافت کبدی دارای عروق، نیاز مبرم بخش بهداشت و درمان در جهت رفع تقاضای روز افزون پیوند کبد می‌باشد. جهت توسعه این ساختار ماتریکس‏های مورد استفاده مناسب باید زنده‌مانی سلول‌ها، عملکرد آن‌ها و توسعه ریز عروق‌ها را تضمین کند. علاوه بر این یکی از فاکتورهای لازم جهت تشکیل عروق خونی در ساختارهای مهندسی شده، سلول‏های اندوتلیالی و پریسیت‏ها می‏باشند، که باعث پایداری شبکه عروقی تشکیل شده می‏شوند. مواد و روش‌ها: در این مطالعه آزمایشگاهی، سلول‏های اندوتلیالی، درون هیدروژل مشتق از ماتریکس خارج سلولی کبد (LEM) به عنوان گروه کنترل و سلول‏های اندوتلیالی و سلول‏های بنیادی مزانشیمی در گروه هم کشتی درون هیدروژل مذکورکشت داده شدند. تشکیل عروق خونی و تراکم عروق خونی و تمایز سلول‏های بنیادی مزانشیمی به پریسیت‏ها 10 روز پس از کشت سلول‏ها مورد بررسی قرار گرفت. این بررسی‌ها به ‌منظور تعیین میزان کارآمدی هیدروژل مشتق از LEM در حمایت از فرایند رگ‏زایی و تعامل سلول‌ها برای توسعه یک ساختار عروقی پایدار انجام شد. یافته‌ها: در هر دو گروه کنترل و هم کشتی، عروق خونی نابالغ در هیدروژل مشتق از ماتریکس خارج سلولی تشکیل شد؛ تراکم عروق خونی در گروه هم کشتی به‌طور معنی‌داری بالاتر از گروه کنترل بود. بیان ژن α-sma بعنوان ژن موثر در رگ‏زایی نیز در گروه هم کشتی به میزان قابل توجهی بالاتر از گروه کنترل بود. بیان پروتئین α-sma نیز در گروه هم کشتی نشان داده شد. استنتاج: هیدروژل مشتق از ماتریکس خارج سلولی کبد با حمایت از ایجاد قطبیت در سلول‏های اندوتلیالی باعث تشکیل عروق خونی در ساختار مهندسی شده بافت کبد می‏شود. تراکم سلولی لازم جهت تشکیل عروق خونی 100 هزار سلول در 30 میکرولیتر است. علاوه بر این هم کشتی سلول‏های اندوتلیالی و سلول‏های بنیادی مزانشیمی باعث تقویت و افزایش تشکیل عروق خونی می‏شود که سلول‏های بنیادی مزانشیمی تاثیرات خود را از طریق مکانیسم‏های پاراکراین و تمایز به پریسیت‏ها اعمال می‏کنند. 2 Background and purpose: The development of a bioengineered liver construct with integrated blood vessels, utilizing tissue engineering technology, is urgently needed in the healthcare system to address the growing demand for liver transplantation. For the successful development of this construct, the matrix must support liver cell viability, functionality, and the formation of microvasculature. Furthermore, one of the essential factors for the formation of blood vessels in engineered constructs is the presence of endothelial cells and pericytes, which play a crucial role in stabilizing the vascular network. Materials and methods: Endothelial cells were cultured within a hydrogel derived from liver extracellular matrix (LEM) as the control group. In the co-culture group, endothelial cells and mesenchymal stem cells (MSCs) were cultured together within the hydrogel. Blood vessel formation, vascular density, and the differentiation of MSCs into pericytes were evaluated 10 days after cell culture in the hydrogel. These assessments aimed to determine the efficacy of the LEM-derived hydrogel in supporting angiogenesis and facilitating cell interactions for the development of a stable vascular structure.  Results: Immature blood vessels were formed within the LEM-derived hydrogel in both the control and co-culture groups. However, the vascular density was significantly higher in the co-culture group compared to the control group. Furthermore, the expression of the α-sma gene, a key regulator of angiogenesis, was significantly elevated in the co-culture group. The presence of the α-sma protein was also observed in the co-culture group.  Conclusion: The LEM-derived hydrogel supports the establishment of polarity in endothelial cells, facilitating blood vessel formation within the engineered liver construct. The required cell density for effective blood vessel formation is 100,000 cells per 30 microliters. Moreover, the co-culture of endothelial cells and MSCs significantly enhances angiogenesis. MSCs contribute to this process through paracrine mechanisms and their differentiation into pericytes.    1 14 2024/11/22 1403/9/2 2025/04/12 1404/1/23 معصومه باغعلیشاهی Masoumeh Baghalishahi استادیار، گروه آناتومی، دانشکده پزشکی افضلی‌پور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران فاطمه پویا Fatemeh Pouya مربی، گروه آناتومی، دانشکده پزشکی افضلی‌پور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران مونا ساحلی Mona Saheli استادیار، گروه آناتومی، دانشکده پزشکی افضلی‌پور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران angiogenesis hydrogel extracellular matrix endothelial cells mesenchymal stem cells liver tissue engineering هیدروژل ماتریکس خارج سلولی سلول اندوتلیال سلول بنیادی مزانشیمی رگ‌زایی مهندسی بافت کبد 1. Murray CJ, Lopez AD. Measuring the global burden of disease. N Engl J Med 2013; 369(5): 448-457. PMID: 23902484.##2. Sarin SK, Choudhury A. Acute-on-chronic liver failure: terminology, mechanisms and management. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 2016; 13(3): 131-149. PMID: 26837712.##3. Bernal W, Auzinger G, Dhawan A, Wendon J. Acute liver failure. Lancet 2010; 376(9736): 190-201. PMID: 20638564.##4. Kwong A, Kim W, Lake J, Smith J, Schladt D, Skeans M, et al. OPTN/SRTR 2018 annual data report: liver. Am J Transplant 2020; 20: 193-299. PMID: 31898413.##5. Health UDo, Services H. OPTN/SRTR 2012 Annual Data Report—United States Organ Transplantation. Am J Transplant 2014; 14: 1-192. PMID: 24373166.##6. Merion RM, Pelletier SJ, Goodrich N, Englesbe MJ, Delmonico FL. Donation after cardiac death as a strategy to increase deceased donor liver availability. Ann Surg 2006; 244(4): 555-562. PMID: 16998364.##7. Croce S, Cobianchi L, Zoro T, Dal Mas F, Icaro Cornaglia A, Lenta E, et al. Mesenchymal stromal cell on liver decellularised extracellular matrix for tissue engineering. Biomedicines 2022; 10(11): 2817. PMID: 36359336.##8. Gao Y, Gadd VL, Heim M, Grant R, Bate TS, Esser H, et al. Combining human liver ECM with topographically featured electrospun scaffolds for engineering hepatic microenvironment. Sci Rep 2024; 14(1): 23192. PMID: 39369012.##9. Bilir BM, Guinette D, Karrer F, Kumpe DA, Krysl J, Stephens J, et al. Hepatocyte transplantation in acute liver failure. Liver Transpl 2000; 6(1): 32-40. PMID: 10648575.##10. Nussler A, Konig S, Ott M, Sokal E, Christ B, Thasler W, et al. Present status and perspectives of cell-based therapies for liver diseases. J Hepatol 2006; 45(1): 144-159. PMID: 16730092.##11. O'Donoghue K, Fisk NM. Fetal stem cells. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol 2004; 18(6): 853-875. PMID: 15582543.##12. Nicolas C, Wang Y, Luebke-Wheeler J, Nyberg SL. Stem cell therapies for treatment of liver disease. Biomedicines 2016; 4(1): 2. PMID: 28536370.##13. Ibars EP, Cortes M, Tolosa L, Gómez-Lechón MJ, López S, Castell JV, et al. Hepatocyte transplantation program: Lessons learned and future strategies. World J Gastroenterol 2016; 22(2): 874. PMID: 26811633.##14. Badylak SF, Taylor D, Uygun K. Whole-organ tissue engineering: decellularization and recellularization of three-dimensional matrix scaffolds. Annu Rev Biomed Eng 2011; 13(1): 27-53. PMID: 21417722.##15. Baptista PM, Orlando G, Mirmalek-Sani S-H, Siddiqui M, Atala A, Soker S, editors. Whole organ decellularization-a tool for bioscaffold fabrication and organ bioengineering. Annu Int Conf IEEE Eng Med Biol Soc 2009; 2009: IEEE. PMID: 19964173.##16. Uygun BE, Soto-Gutierrez A, Yagi H, Izamis M-L, Guzzardi MA, Shulman C, et al. Organ reengineering through development of a transplantable recellularized liver graft using decellularized liver matrix. Nat Med 2010; 16(7): 814-820. PMID: 20543851.##17. Abazari MF, Soleimanifar F, Enderami SE, Nasiri N, Nejati F, Mousavi SA, et al. Decellularized amniotic membrane scaffolds improve differentiation of iPSCs to functional hepatocyte-like cells. J Cell Biochem 2020; 121(2): 1169-1181. PMID: 31464024.##18. Meyer SR, Nagendran J, Desai LS, Rayat GR, Churchill TA, Anderson CC, et al. Decellularization reduces the immune response to aortic valve allografts in the rat. J Thorac Cardiovasc Surg 2005; 130(2): 469-476. PMID: 16077415.##19. Sánchez-Romero N, Sainz-Arnal P, Pla-Palacín I, Dachary PR, Almeida H, Pastor C, et al. The role of extracellular matrix on liver stem cell fate: A dynamic relationship in health and disease. Differentiation 2019; 106: 49-56. PMID: 30878881.##20. Fitzpatrick E, Mitry R, Dhawan A. Human hepatocyte transplantation: state of the art. J Intern Med 2009; 266(4): 339-357. PMID: 19765179.##21. Lee JS, Shin J, Park H-M, Kim Y-G, Kim B-G, Oh J-W, et al. Liver extracellular matrix providing dual functions of two-dimensional substrate coating and three-dimensional injectable hydrogel platform for liver tissue engineering. Biomacromolecules 2014; 15(1): 206-218. PMID: 24350561.##22. Ijima H, Nakamura S, Bual RP, Yoshida K. Liver-specific extracellular matrix hydrogel promotes liver-specific functions of hepatocytes in vitro and survival of transplanted hepatocytes in vivo. J Biosci Bioeng 2019; 128(3): 365-372. PMID: 30935781.##23. Kasravi M, Ahmadi A, Babajani A, Mazloomnejad R, Hatamnejad MR, Shariatzadeh S, et al. Immunogenicity of decellularized extracellular matrix scaffolds: a bottleneck in tissue engineering and regenerative medicine. Biomater Res 2023; 27(1): 10.##24. Agarwal T, Narayan R, Maji S, Ghosh SK, Maiti TK. Decellularized caprine liver extracellular matrix as a 2D substrate coating and 3D hydrogel platform for vascularized liver tissue engineering. J Tissue Eng Regen Med 2018; 12(3): e1678-e1690. PMID: 29052367.##25. Park K-M, Hussein KH, Hong S-H, Ahn C, Yang S-R, Park S-M, et al. Decellularized liver extracellular matrix as promising tools for transplantable bioengineered liver promotes hepatic lineage commitments of induced pluripotent stem cells. Tissue Eng Part A 2016; 22(5-6): 449-460. PMID: 26801816.##26. Yang C, Han B, Cao C, Yang D, Qu X, Wang X. An injectable double-network hydrogel for the co-culture of vascular endothelial cells and bone marrow mesenchymal stem cells for simultaneously enhancing vascularization and osteogenesis. J Mater Chem B 2018; 6(47): 7811-7821.##27. Sun W, Motta A, Shi Y, Seekamp A, Schmidt H, Gorb SN, et al. Co-culture of outgrowth endothelial cells with human mesenchymal stem cells in silk fibroin hydrogels promotes angiogenesis. Biomed Mater 2016; 11(3): 035009. PMID: 27271291.##28. Krawczenko A, Klimczak A. Adipose tissue-derived mesenchymal stem/stromal cells and their contribution to angiogenic processes in tissue regeneration. Int J Mol Sci 2022; 23(5): 2425. PMID: 35269568.##29. Gökçinar-Yagci B, Özyüncü Ö, Çelebi-Saltik B. Isolation, characterisation and comparative analysis of human umbilical cord vein perivascular cells and cord blood mesenchymal stem cells. Cell Tissue Bank 2016; 17: 345-352. PMID: 26679930.##30. Liu J, Chuah YJ, Fu J, Zhu W, Wang D-A. Co-culture of human umbilical vein endothelial cells and human bone marrow stromal cells into a micro-cavitary gelatin-methacrylate hydrogel system to enhance angiogenesis. Mater Sci Eng C 2019; 102: 906-916. PMID: 31147062.##31. Saheli M, Sepantafar M, Pournasr B, Farzaneh Z, Vosough M, Piryaei A, et al. Three-dimensional liver-derived extracellular matrix hydrogel promotes liver organoids function. J Cell Biochem 2018; 119(6): 4320-4333. PMID: 29247536.##32. Okaji Y, Tsuno NH, Kitayama J, Saito S, Takahashi T, Kawai K, et al. A novel method for isolation of endothelial cells and macrophages from murine tumors based on Ac-LDL uptake and CD16 expression. J Immunol Methods 2004; 295(1-2): 183-193. PMID: 15627623.##33. Müller AM, Hermanns MI, Skrzynski C, Nesslinger M, Müller K-M, Kirkpatrick CJ. Expression of the endothelial markers PECAM-1, vWf, and CD34 in vivo and in vitro. Exp Mol Pathol 2002; 72(3): 221-229. PMID: 12009786.##34. Shafiei G, Saheli M, Ganjalikhan-Hakemi S, Haghpanah T, Nematollahi-Mahani SN. Administration of adipose-derived mesenchymal stem cell conditioned medium improves ovarian function in polycystic ovary syndrome rats: involvement of epigenetic modifiers system. J Ovarian Res 2023; 16(1): 238. PMID: 38102694.##35. Yadav CJ, Yadav U, Afrin S, Lee J-Y, Kamel J, Park K-M. Heparin Immobilization Enhances Hemocompatibility, Re-Endothelization, and Angiogenesis of Decellularized Liver Scaffolds. Int J Mol Sci 2024; 25(22): 12132. PMID: 39596200.##36. Meng F, Almohanna F, Altuhami A, Assiri AM, Broering D. Vasculature reconstruction of decellularized liver scaffolds via gelatin-based re-endothelialization. J Biomed Mater Res A 2019; 107(2): 392-402. PMID: 30508280.##37. Rao RR, Peterson AW, Ceccarelli J, Putnam AJ, Stegemann JP. Matrix composition regulates three-dimensional network formation by endothelial cells and mesenchymal stem cells in collagen/fibrin materials. Angiogenesis 2012; 15: 253-264. PMID: 22382584.##38. Zhang X, Li J, Ye P, Gao G, Hubbell K, Cui X. Coculture of mesenchymal stem cells and endothelial cells enhances host tissue integration and epidermis maturation through AKT activation in gelatin methacryloyl hydrogel-based skin model. Acta Biomater 2017; 59: 317-326. PMID: 28684336.##39. Baudequin T, Naudot M, Dupont S, Testelin S, Devauchelle B, Bedoui F, et al. Donor variability alters differentiation and mechanical cohesion of tissue-engineered constructs based on human endothelial/stem cells co-culture. Authorea Preprints. 2024. PMID: 34643146.##40. Wang G, Cui Y, Leng Y, Sun S, Yuan B, Liu H, et al. Engineered three-dimensional bioactive scaffold for enhanced bone regeneration through modulating transplanted adipose derived mesenchymal stem cell and stimulating angiogenesis. Front Bioeng Biotechnol 2024; 12: 1342590. PMID: 38344289.##41. Wicaksono S, Nugraha AP, Rahmahani J, Rantam FA, Kuncorojakti S, Susilowati H, et al. Adipose mesenchymal stem cell metabolites oral gel enhances pro-angiogenic factors expression, angiogenesis, and clinical outcome of oral ulcer rat model. Eur J Dent 2024; 18(1): 117-123. PMID: 36963426.##42. Rønnov-Jessen L, Petersen OW. A function for filamentous alpha-smooth muscle actin: retardation of motility in fibroblasts. J Cell Biol 1996; 134(1): 67-80. PMID: 8698823.## ##

بررسی اثرات محافظتی نارینجنین در آسیب کبدی ناشی از آرسنیت سدیم در موش‌ کوچک آزمایشگاهی از طریق مسیر سیگنالینگ Nrf2 Protective Effects of Naringenin Against Sodium Arsenite-Induced Hepatic Injury in Mice via Nrf2 Signaling 1 1 سابقه و هدف: آرسنیت سدیم (SA) به عنوان یک آلاینده معدنی رایج در آب آشامیدنی شناخته می‌شودکه تأثیرات قابل توجهی بر سیستم‌های قلبی عروقی، نورواندوکرین، ادراری و گوارشی دارد. نارینجنین (NG) یک فلاونوئید با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد التهابی است که می‌تواند از آسیب کبدی ناشی از عوامل مختلف جلوگیری کند. این مطالعه با هدف بررسی نقش محافظتیNG  در برابر آسیب کبدی ناشی از SA در موش کوچک آزمایشگاهی، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، 28 سر موش سوری به چهار گروه، (I) کنترل، (II ) NG (50 میلی‌گرم بر کیلوگرم )، (III) SA (40 میلی‌گرم در لیتر) و (IV ) SA+NG، تقسیم شدند. NG و SA به مدت 5 هفته به حیوانات داده شدند و به صورت خوراکی تجویز شدند. تغییرات بافت‌شناسی، آنزیم‌های کبدی (ALT, AST)، استرس اکسیداتیو(MDA, SOD, CAT) و نشانگرهای التهابی (Nrf2, NF-kB) با استفاده از روش‌های بیوشیمیایی و بافت‌شناسی ارزیابی شدند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و آزمون‌هایANOVA  یک‌طرفه و Tukey's تحلیل شدند. یافته‌ها: SA باعث آسیب بافت کبد از طریق افزایش قابل توجهی در نفوذ سلول‌های التهابی و تجمع گلبول‌های قرمز (001/0P < ) و افزایش سطح آنزیم‌های آلانین ترانس آمیناز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) شد (05/0P <). SA به طور معنی‌داری بیان فاکتور هسته‌ای کاپا B را افزایش داد و بیان فاکتور 2 مرتبط با اریتروئید (Nrf2) را کاهش داد. NG به طور معنی‌داری تولید آنزیم‌های ALT و AST را کاهش داد. NG تغییرات بافتی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی را معکوس و هم‌چنین سطوح فعالیت کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و بیان Nrf2 را افزایش داد. استنتاج: SA باعث ایجاد سمیت کبدی با افزایش استرس اکسیداتیو و پاسخ‌های التهابی شد. تجویز NG به‌طور مؤثری اثرات مضر عدم تعادل مسیرهای اکسیداتیو و آنتی‌اکسیدانی و تغییرات هیستوپاتولوژیکی مشاهده شده در موش‌های مسموم با SA را کاهش داد.   2 Background and purpose: Sodium arsenite (SA) is recognized as a common mineral contaminant in drinking water, significantly affecting the cardiovascular, neuroendocrine, urinary, and digestive systems. Naringenin (NG) is a flavonoid with antioxidant and anti-inflammatory properties that can prevent liver damage caused by various factors. This study was conducted to examine the protective role of NG against SA-induced hepatotoxicity in mice. Materials and methods: In this experimental study, 28 mice were allocated into four groups: (I) Control, (II) NG (50 mg/kg), (III) SA (40 mg/L), and (IV) SA+NG. NG and SA were administered orally for five weeks. Histological changes, hepatic enzyme levels (ALT and AST), oxidative stress markers (SOD, CAT, and MDA), and inflammatory biomarkers (Nrf2 and NF-kB) were assessed using biochemical and histological methods. The data were then analyzed using one-way ANOVA and Tukey’s post hoc test in SPSS software. Results: SA caused histological damage, characterized by a significant increase in the infiltration of inflammatory cells and the accumulation of red blood cells (P< 0.001). It also significantly elevated alanine transaminase (ALT) and aspartate aminotransferase (AST) levels (P<0.05). Moreover, SA significantly upregulated nuclear factor kappa B (NF-kB) expression and downregulated nuclear factor-erythroid-2 related factor 2 (Nrf2) expression. NG reduced ALT and AST activity levels, reversed histological alterations and antioxidant capacity. Furthermore, NG enhanced catalase activity levels, superoxide dismutase (SOD) activity, and Nrf2 expression. Conclusion: SA induces hepatotoxicity by increasing oxidative stress and inflammatory responses. The administration of NG effectively mitigated the harmful effects of the imbalance of oxidative stress and antioxidant pathways and the histopathological changes observed in SA-intoxicated mice 15 26 2024/11/222025/01/6 1403/10/17 2025/04/122025/03/12 1403/12/22 نسترن آذربرز Nastaran Azarbarz مرکز تحقیقات پزشکی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران- استادیار علوم تشریح، گروه علوم تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران ایران یوسف اسدی فرد Yousef Asadi-Fard مرکز تحقیقات پزشکی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران - استادیار علوم تشریح، گروه علوم تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران ایران حنا شیخی Hana Sheykhi دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تشریحی، گروه علوم تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران ایران لعیاسادات خرسندی Layasadat Khorsandi استاد، گروه علوم تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران ایران naringenin sodium arsenite hepatotoxicity oxidative stress inflammation نارینجنین آرسنیت سدیم آسیب کبدی استرس اکسیداتیو التهاب 1. Mishra S, Dwivedi S, Gupta A, Tiwari RK. Evaluating the efficacy and feasibility of post harvest methods for arsenic removal from rice grain and reduction of arsenic induced cancer risk from rice-based diet. S Sci Total Environ 2023; 874: 162443 PMID: 36858216.##2. Abdul KSM, Jayasinghe SS, Chandana EP, Jayasumana C, De Silva PMC. Arsenic and human health effects: A review. Environ Toxicol Pharmacol 2015; 40(3):828-846 PMID: 26476885.##3. Barral-Fraga L, Barral MT, MacNeill KL, Martiñá-Prieto D, Morin S, Rodríguez-Castro MC, et al. Biotic and abiotic factors influencing arsenic biogeochemistry and toxicity in fluvial ecosystems: a review. J Environ Res Public Health 2020; 17(7): 2331 PMID: 32235625.##4. Ivy N, Mukherjee T, Bhattacharya S, Ghosh A, Sharma P. Arsenic contamination in groundwater and food chain with mitigation options in Bengal delta with special reference to Bangladesh. Environ Geochem Health 2023; 45(5): 1261-1287 PMID: 35841495.##5. Li S, Ding Y, Niu Q, Xu S, Pang L, Ma R, et al. Lutein has a protective effect on hepatotoxicity induced by arsenic via Nrf2 signaling. Biomed Res Int 2015; 2015(1): 315205 PMID: 25815309.##6. Sarkar M, Chaudhuri GR, Chattopadhyay A, Biswas NM. Effect of sodium arsenite on spermatogenesis, plasma gonadotrophins and testosterone in rats. Asian J Androl 2003; 5(1): 27-31 PMID: 12646999.##7. Dröge W. Free radicals in the physiological control of cell function. Physiol Rev 2002 PMID: 11773609.##8. Chen CJ, Hsueh YM, Lai MS, Shyu MP, Chen SY, Wu MM, etal. Increased prevalence of hypertension and long-term arsenic exposure. Hypertension 1995; 25(1): 53-60 PMID: 7843753.##9. Chen QY, DesMarais T, Costa M. Metals and mechanisms of carcinogenesis. Annu Rev Pharmacol Toxicol 2019;59(1):537-554 PMID: 30625284.##10. Liu J, Waalkes MP. Liver is a target of arsenic carcinogenesis. Toxicol Sci 2008; 105(1): 24-32 PMID: 18566022.##11. Zhang F, Wang X, Qiu X, Wang J, Fang H, Wang Z, et al. The protective effect of Esculentoside A on experimental acute liver injury in mice. PloS One 2014;9(11): e113107 PMID: 25405982.##12. Singh N, Baby D, Rajguru JP, Patil PB, Thakkannavar SS, Pujari VB. Inflammation and cancer. Ann Afr Med 2019; 18(3): 121-126 PMID: 31417011.##13. Peng L, Hu C, Zhang C, Lu Y, Man S, Ma L. Anti-cancer activity of Conyza blinii saponin against cervical carcinoma through MAPK/TGF-β/Nrf2 signaling pathways. J Ethnopharmacol 2020; 251: 112503 PMID: 31891798.##14. Afolabi OK, Wusu AD, Ogunrinola OO, Abam EO, Babayemi DO, Dosumu OA, et al. Arsenic-induced dyslipidemia in male albino rats: comparison between trivalent and pentavalent inorganic arsenic in drinking water. BMC Pharmacol Toxicol 2015; 16:1-15 PMID: 26044777.##15. Lau A, Whitman SA, Jaramillo MC, Zhang DD. Arsenic‐mediated activation of the Nrf2‐Keap1 antioxidant pathway. J Biochem Mol Toxicol 2013;27(2):99-105 PMID: 23188707.##16. Hirotsu Y, Katsuoka F, Funayama R, Nagashima T, Nishida Y, Nakayama K, et al. Nrf2–MafG heterodimers contribute globally to antioxidant and metabolic networks. Nucleic Acids Res 2012; 40(20): 10228-10239 PMID: 22965115.##17. Liu D, Duan X, Dong D, Bai C, Li X, Sun G, et al. Activation of the Nrf2 pathway by inorganic arsenic in human hepatocytes and the role of transcriptional repressor Bach1. Oxid Med Cell Longev 2013; 2013(1): 984546 PMID: 23738048.##18. Kudoh K, Uchinami H, Yoshioka M, Seki E, Yamamoto Y. Nrf2 activation protects the liver from ischemia/reperfusion injury in mice. Ann Surg 2014; 260(1):118-127 PMID: 24368646.##19. Qiu M, Wei W, Zhang J, Wang H, Bai Y, Guo DA. A scientometric study to a critical review on promising anticancer and neuroprotective compounds: Citrus flavonoids. Antioxidants 2023;12(3):669-692 PMID: 36978916.##20. Han X, Parker TL. Antiinflammatory activity of cinnamon (Cinnamomum zeylanicum) bark essential oil in a human skin disease model. Phytother Res 2017; 31(7): 1034-1038 PMID: 28444928.##21. Mehranfard N, Ghasemi M, Rajabian A, Ansari L. Protective potential of naringenin and its nanoformulations in redox mechanisms of injury and disease. Heliyon 2023; 9(12): e22820 PMID: 38058425.##22. Elhemiely AA, Yahia R, Gad AM. Naringenin alleviate reproductive toxicity evoked by lead acetate via attenuation of sperm profile and biochemical alterations in male Wistar rat: Involvement of TGFβ/AKT/mTOR pathway. J Biochem Mol Toxicol 2023; 37(6): e23335 PMID: 36807407.##23. Jain A, Yadav A, Bozhkov A, Padalko V, Flora S. Therapeutic efficacy of silymarin and naringenin in reducing arsenic-induced hepatic damage in young rats. Ecotoxicol Environ Saf 2011; 74(4): 607-614 PMID: 20719385.##24. Jin B, Li H, Zhang H, Yang J, Ma W, LV M, et al. Effects of carnosic acid on arsenic-induced liver injury in mice: A comparative transcriptomics analysis. J Trace Elem Med Biol 2022; 71:126953 PMID: 35202923.##25. Mohammadian M, Mianabadi M, Zargari M, Karimpour A, Khalafi M, Amiri FT. Effects of olive oil supplementation on sodium arsenate-induced hepatotoxicity in mice. Int J Prev Med 2018; 9(1):59-66 PMID: 30079156.##26. Zhou X, Speer RM, Volk L, Hudson LG, Liu KJ. Arsenic co-carcinogenesis: Inhibition of DNA repair and interaction with zinc finger proteins. Semin Cancer Biol 2021 PMID: 33984503.##27. Ayala A, Muñoz MF, Argüelles S. Lipid peroxidation: production, metabolism, and signaling mechanisms of malondialdehyde and 4‐hydroxy‐2‐nonenal. Oxid Med Cell Longev 2014; 2014(1): 360438 PMID: 24999379.##28. Barai M, Ahsan N, Paul N, Hossain K, Rashid MA, Kato M, et al. Amelioration of arsenic-induced toxic effects in mice by dietary supplementation of Syzygium cumini leaf extract. Nagoya J Med Sci 2017; 79(2): 167-177 PMID: 28626252.##29. Singh MK, Dwivedi S, Yadav SS, Sharma P, Khattri S. Arsenic-induced hepatic toxicity and its attenuation by fruit extract of Emblica officinalis (amla) in mice. Indian J Clin Biochem 2014; 29: 29-37 PMID: 24478546.##30. Gencer S, Gür C, İleritürk M, Küçükler S, Akaras N, Şimşek H, et al. The ameliorative effect of carvacrol on sodium arsenite‐induced hepatotoxicity in rats: Possible role of Nrf2/HO‐1, RAGE/NLRP3, Bax/Bcl‐2/Caspase‐3, and Beclin‐1 pathways. J Biochem Mol Toxicol 2024; 38(10): e23863 PMID: 39318027.##31. Singh S, Sharma A, Monga V, Bhatia R. Compendium of naringenin: Potential sources, analytical aspects, chemistry, nutraceutical potentials and pharmacological profile. Crit Rev Food Sci Nutr 2023; 63(27): 8868-8899 PMID: 35357240.##32. Ji M, Deng Z, Rong X, Li R, You Z, Guo X, et al. Naringenin prevents oxidative stress and inflammation in LPS-induced liver injury through the regulation of LncRNA-mRNA in male mice. Molecules 2022; 28(1): 198-213 PMID: 36615393.##33. Hernández-Aquino E, Quezada-Ramírez MA, Silva-Olivares A, Casas-Grajales S, Ramos-Tovar E, Flores-Beltrán RE, et al. Naringenin attenuates the progression of liver fibrosis via inactivation of hepatic stellate cells and profibrogenic pathways. Eur J Pharmacol 2019; 865: 172730 PMID: 31618621.##34. Duan X, Xu G, Li J, Yan N, Li X, Liu X, et al. Arsenic induces continuous inflammation and regulates Th1/Th2/Th17/Treg balance in liver and kidney in vivo. Mediators Inflamm 2022; 2022(1): 8414047 PMID: 35210942.##35. Santra A, Maiti A, Das S, Lahiri S, Charkaborty SK, Guha Mazumder DN, et al. Hepatic damage caused by chronic arsenic toxicity in experimental animals. J Toxicol Clin Toxicol 2000; 38(4): 395-405 PMID: 10930056.##36. Nozohour Y, Jalilzadeh-Amin G. Histopathological changes and antioxidant enzymes status in oxidative stress induction using Sodium arsenite in rats. J Appl Biotech Rep 2019;6(1):40-44.##37. Mallikarjuna K, Shanmugam K, Nishanth K, Wu MC, Hou CW, Kuo CH, et al. Alcohol-induced deterioration in primary antioxidant and glutathione family enzymes reversed by exercise training in the liver of old rats. Alcohol 2010; 44(6): 523-529 PMID: 20705416.##38. Tang W, Jiang YF, Ponnusamy M, Diallo M. Role of Nrf2 in chronic liver disease. World J Gastroenterol 2014; 20(36): 13079-13087 PMID: 25278702.##39. Zhang Y-KJ, Wu KC, Klaassen CD. Genetic activation of Nrf2 protects against fasting-induced oxidative stress in livers of mice. PloS One 2013;8(3): e59122 PMID: 23527105.##40. Klaassen CD, Reisman SA. Nrf2 the rescue: effects of the antioxidative/electrophilic response on the liver. Toxicol Appl Pharmacol 2010; 244(1): 57-65 PMID: 20122946.## ##

تأثیر تمرین تناوبی با شدت زیاد (HIIT) و روزه داری یک روز در میان (ADF) بر بیان پروتئین های آنژیوژنزی بافت چربی احشایی رت های تحت تغذیه با رژیم غذایی پرچرب و پر فروکتوز Effect of High-Intensity Interval Training and Alternate-Day Fasting on Angiogenic Protein Expression in Visceral Adipose Tissue of Rats Fed a High-Fat, High-Fructose Diet 1 1 سابقه و هدف: در چاقی، بافت چربی دچار التهاب و آنژیوژنز (رگ زایی) نابجا می‌شود. فعالیت ورزشی و رژیم غذایی از راهبردهای مقابله‌ای با چاقی هستند. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر تمرین تناوبی با شدت زیاد (HIIT) و روزه داری یک روز در میان (ADF) بر محتوای پروتئین‌های آنژیوژنزی بافت چربی احشایی رت‌های تحت تغذیه با رژیم غذایی پرچرب و پر فروکتوز (HFFD)، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: جهت انجام این پژوهش تجربی، 40 رت اسپراگ داولی به طور تصادفی به پنج گروه هشت‌تایی، رژیم غذایی استاندارد (Con)، HFFD، HFFD+HIIT، HFFD+ADF و HFFD+HIIT+ADF، تقسیم شدند. تمرین HIIT پنج روز در هفته و در 7 تناوب 4 دقیقه ای با شدت 90 - 85 درصد حداکثر سرعت (Smax) و تناوب‌های استراحتی 2 دقیقه‌ای با 50 درصد Smax انجام شد. ADF نیز به صورت یک روز در میان اجرا می‌شد. بیان پروتئینی عامل رشد اندوتلیال عروقی آ (VEGF-A) و عامل مشتق از اپیتلیوم رنگدانه ای (PEDF) با تکنیک وسترن بلات ارزیابی شد. از t مستقل، ANOVA و آزمون تعقیبی توکی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها: HFFD منجر به افزایش معنی‌دار وزن و HIIT، ADF و HIIT+ADF منجر به کاهش وزن شد. بیان پروتئین‌های VEGF-A و PEDF در گروه HFFD کاهش معنی‌داری نشان داد (05/0P<). در گروه HFFD+HIIT، HFFD+ADF و ترکیبی (HFFD+HIIT+ADF) بیان پروتئینی PEDF افزایش معنی‌داری یافت (0/05P<). با وجود این، بیان پروتئینی VEGF-A بین گروه های مداخله تفاوت معنی داری نداشت (0/05P>). استنتاج: در مجموع می‌توان گفت که HFFD منجر به افزایش وزن می‌شود. در مقابل، HIIT، ADF و HIIT+ADF علاوه بر کاهش وزن، با افزایش بیان پروتئینی PEDF احشایی منجر به کاهش آنژیوژنز نابجا می‌شود که احتمالاً با بهبود عملکرد بافت چربی همراه است.   2 Background and purpose: In obesity, adipose tissue undergoes chronic inflammation and dysregulated or ectopic angiogenesis. Exercise and dietary interventions are established strategies for combating obesity. The present study aimed to investigate the effects of High-Intensity Interval Training (HIIT) and Alternate-Day Fasting (ADF) on the expression of angiogenic proteins in visceral adipose tissue of rats fed a high-fat, high-fructose diet (HFFD). Materials and methods: This experimental study was conducted using 40 male Sprague-Dawley rats, which were randomly assigned to five groups (n = 8 per group): 1) Standard Diet (Con), 2) High-Fat, High-Fructose Diet (HFFD),3) HFFD + HIIT, 4) HFFD + ADF, and 5) HFFD + HIIT + ADF. The HIIT protocol was implemented five days per week and consisted of seven intervals of 4 minutes at 85–90% of the maximum running speed (Smax), interspersed with 2-minute recovery periods at 50% of Smax. ADF was implemented on an every-other-day schedule throughout the intervention. The protein expression levels of Vascular Endothelial Growth Factor A (VEGF-A) and Pigment Epithelium-Derived Factor (PEDF) in visceral adipose tissue were measured using the Western blotting technique. Data were analyzed using independent t-tests, one-way ANOVA, and Tukey’s post hoc test. Results: The HFFD group exhibited a significant increase in body weight, whereas the HIIT, ADF, and combined HIIT+ADF interventions resulted in significant weight reduction. The protein expression levels of VEGF-A and PEDF were significantly reduced in the HFFD group (P< 0.05). In contrast, the expression of PEDF was significantly elevated in the HFFD+HIIT, HFFD+ADF, and HFFD+HIIT+ADF groups (P< 0.05). However, no significant differences were observed in VEGF-A expression among the intervention groups (P> 0.05). Conclusion: In summary, a high-fat, high-fructose diet (HFFD) leads to significant weight gain. Conversely, HIIT, ADF, and their combination (HIIT+ADF) not only promote weight loss but also appear to mitigate abnormal angiogenesis by enhancing PEDF protein expression in visceral adipose tissue. This increase in PEDF is likely associated with improved adipose tissue function.   27 41 2024/11/222025/01/62024/10/3 1403/7/12 2025/04/122025/03/122025/03/12 1403/12/22 مسلم عقیل عبدالواحد ال عطوان Muslim Aqil Abdulwahid Al-Atwan کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران ایران موسی خلفی Mousa Khalafi استادیار، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران ایران عارف حبیبی ملکی Aref Habibi Maleki دکترای فیزیولوژی ورزشی، مرکز تحقیقات فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران angiogenesis visceral fat interval training intermittent fasting آنژیوژنز چربی احشایی تمرین اینتروال روزه داری متناوب 1. Arner E, Forrest AR, Ehrlund A, Mejhert N, Itoh M, Kawaji H, et al. Ceruloplasmin is a novel adipokine which is overexpressed in adipose tissue of obese subjects and in obesity associated cancer cells. PLoS One 2014; 9(3): e80274. PMID: 24676332.##2. Haslam DW, James WP. Obesity. Lancet 2005; 366(9492): 1197-1209. PMID: 16198769.##3. Rolls ET. Sensory processing in the brain related to the control of food intake. Proc Nutr Soc 2007; 66(1): 96-112. PMID: 17343776.##4. Habibi Maleki A, Tofighi A, Pakdel F, Tolouei Azar J. The effect of 12 weeks of moderate intensity continuous training (MICT) on inflammatory and angiogenesis factors of visceral and subcutaneous adipose tissue in obese rats: a semi experimental study. Urmia Med J 2019; 30(4): 300-314.##5. Elagizi A, Kachur S, Carbone S, Lavie CJ, Blair SN. A Review of Obesity, Physical Activity, and Cardiovascular Disease Curr Obes Rep 2020; 9(4): 571-581. PMID: 32870465.##6. Benjamin EJ, Virani SS, Callaway CW, Chamberlain AM, Chang AR, Cheng S, et al. Heart Disease and Stroke Statistics 2018 Update: A Report From the American Heart Association. Circulation 2018; 137(12): e67-e492. PMID: 29386200.##7. Foster MT, Shi H, Seeley RJ, Woods SC. Removal of intra abdominal visceral adipose tissue improves glucose tolerance in rats: role of hepatic triglyceride storage. Physiol Behav 2011; 104(5): 845-854. PMID: 21683727.##8. Seale P, Conroe HM, Estall J, Kajimura S, Frontini A, Ishibashi J, et al. Prdm16 determines the thermogenic program of subcutaneous white adipose tissue in mice. J Clin Invest 2011; 121(1): 96-105. PMID: 21123942.##9. Cao Y. Angiogenesis modulates adipogenesis and obesity. J Clin Invest 2007; 117(9): 2362-2368. PMID: 17786229.##10. Camp HS, Ren D, Leff T. Adipogenesis and fat cell function in obesity and diabetes. Trends Mol Med 2002; 8(9): 442-447. PMID: 12223316.##11. Halberg N, Khan T, Trujillo ME, Wernstedt Asterholm I, Attie AD, Sherwani S, et al. Hypoxia inducible factor 1alpha induces fibrosis and insulin resistance in white adipose tissue. Mol Cell Biol 2009; 29(16): 4467-4483. PMID: 19546236.##12. Cheng R, Ma JX. Angiogenesis in diabetes and obesity. Rev Endocr Metab Disord 2015; 16(1): 67-75. PMID: 25663658.##13. Carmeliet P. Mechanisms of angiogenesis and arteriogenesis. Nat Med 2000; 6(4): 389. PMID: 10742145.##14. Chung AS, Lee J, Ferrara N. Targeting the tumour vasculature: insights from physiological angiogenesis. Nat Rev Cancer 2010; 10(7): 505. PMID: 20574450.##15. Sun K, Kusminski CM, Scherer PE. Adipose tissue remodeling and obesity. J Clin Invest 2011; 121(6): 2094-2101. PMID: 21633177.##16. Hosogai N, Fukuhara A, Oshima K, Miyata Y, Tanaka S, Segawa K, et al. Adipose tissue hypoxia in obesity and its impact on adipocytokine dysregulation. Diabetes 2007; 56(4): 901-911. PMID: 17395738.##17. Rausch ME, Weisberg S, Vardhana P, Tortoriello DV. Obesity in C57BL/6J mice is characterized by adipose tissue hypoxia and cytotoxic T cell infiltration. Int J Obes 2008; 32(3): 451-463. PMID: 17895881.##18. Hicklin DJ, Ellis LM. Role of the vascular endothelial growth factor pathway in tumor growth and angiogenesis. J Clin Oncol 2005; 23(5): 1011-1027. PMID: 15585754.##19. Pasarica M, Sereda OR, Redman LM, Albarado DC, Hymel DT, Roan LE, et al. Reduced adipose tissue oxygenation in human obesity: evidence for rarefaction, macrophage chemotaxis, and inflammation without an angiogenic response. Diabetes 2009; 58(3): 718-725. PMID: 19074987.##20. Lee H J, Jin B Y, Park M R, Kim NH, Seo KS, Jeong YT, et al. Inhibition of adipose tissue angiogenesis prevents rebound weight gain after caloric restriction in mice fed a high fat diet. Life Sci 2023; 332: 122101. PMID: 37730110.##21. Dawson D, Volpert O, Gillis P, Crawford S, Xu H J, Benedict W, et al. Pigment epithelium derived factor: a potent inhibitor of angiogenesis. Science 1999; 285(5425): 245-248. PMID: 10398599.##22. He X, Cheng R, Benyajati S, Ma JX. PEDF and its roles in physiological and pathological conditions: implication in diabetic and hypoxia induced angiogenic diseases. Clin Sci 2015; 128(11): 805-823. PMID: 25881671.##23. Stellmach V, Crawford SE, Zhou W, Bouck N. Prevention of ischemia induced retinopathy by the natural ocular antiangiogenic agent pigment epithelium derived factor. Proc Natl Acad Sci 2001; 98(5): 2593-2597. PMID: 11226284.##24. Tombran Tink J. The neuroprotective and angiogenesis inhibitory serpin, PEDF: new insights into phylogeny, function, and signaling. Front Biosci 2005; 10: 2131-2149.##25. Khalafi M, Habibi Maleki A, Sakhaei MH, Rosenkranz SK, Pourvaghar MJ, Ehsanifar M, et al. The effects of exercise training on body composition in postmenopausal women: a systematic review and meta analysis. Front Endocrinol 2023; 14: 1183765. PMID: 37388207.##26. Khalafi M, Sakhaei MH, Kazeminasab F, Rosenkranz SK, Symonds ME. Exercise training, dietary intervention, or combined interventions and their effects on lipid profiles in adults with overweight and obesity: a systematic review and meta analysis of randomized clinical trials. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2023. PMID: 37414662.##27. Khalafi M, Habibi Maleki A, Symonds ME, Rosenkranz SK, Rohani H, Ehsanifar M. The effects of intermittent fasting on body composition and cardiometabolic health in adults with prediabetes or type 2 diabetes: A systematic review and meta analysis. Diabetes Obes Metab 2024; 26(9): 3830-3841. PMID: 38956175.##28. Khalafi M, Symonds ME, Ghasemi F, Rosenkranz SK, Rohani H, Sakhaei MH. The effects of exercise training on postprandial glycemia and insulinemia in adults with overweight or obesity and with cardiometabolic disorders: a systematic review and meta analysis. Diabetes Res Clin Pract 2023: 110741. PMID: 37276984.##29. Khalafi M, Sakhaei MH, Kheradmand S, Symonds ME, Rosenkranz SK. The impact of exercise and dietary interventions on circulating leptin and adiponectin in individuals with overweight and obesity: a systematic review and meta analysis. Adv Nutr 2022. PMID: 36811585.##30. Bellicha A, van Baak MA, Battista F, Beaulieu K, Blundell JE, Busetto L, et al. Effect of exercise training on weight loss, body composition changes, and weight maintenance in adults with overweight or obesity: An overview of 12 systematic reviews and 149 studies. Obes Rev 2021; 22: e13256. PMID: 33955140.##31. Khalafi M, Mohebbi H, Symonds ME, Karimi P, Akbari A, Tabari E, et al. The impact of moderate intensity continuous or high intensity interval training on adipogenesis and browning of subcutaneous adipose tissue in obese male rats. Nutrients 2020; 12(4): 925. PMID: 32230849.##32. Habibi Maleki A, Tofighi A, Ghaderi Pakdel F, Tolouei azar J. The effect of 12 weeks of high intensity interval training and high intensity continuous training on VEGF, PEDF and PAI 1 levels of visceral and subcutaneous adipose tissues in rats fed with high fat diet. Sport Physiol Manag Investig 2020; 12(1): 101-120.##33. Garritson JD, Boudina S. The effects of exercise on white and brown adipose tissue cellularity, metabolic activity and remodeling. Front Physiol 2021; 12: 772894. PMID: 34795599.##34. Meister BM, Hong SG, Shin J, Rath M, Sayoc J, Park JY. Healthy versus unhealthy adipose tissue expansion: the role of exercise. J Obes Metab Syndr 2022; 31(1): 37-50. PMID: 35283364.##35. Kolnes KJ, Petersen MH, Lien-Iversen T, Højlund K, Jensen J. Effect of exercise training on fat loss—energetic perspectives and the role of improved adipose tissue function and body fat distribution. Front Physiol 2021; 12. PMID: 34630157.##36. Kuo CH, Harris MB. Abdominal fat reducing outcome of exercise training: fat burning or hydrocarbon source redistribution? Can J Physiol Pharmacol 2016; 94(7): 695-698. PMID: 27152424.##37. Khalafi M, Mojtahedi S, Ostovar A, Rosenkranz SK, Korivi M. High intensity interval exercise versus moderate intensity continuous exercise on postprandial glucose and insulin responses: a systematic review and meta analysis. Obes Rev 2022; 23(8): e13459. PMID: 35535401.##38. Habibi Maleki A, Tofighi A, GHADERI PF, TOLOUEI AJ, Ehsani FM. Effect of three different exercise training modalities on blood lipid profile, fetuin-A, and fibroblast growth factor 21 (FGF 21) in visceral adipose tissue of obese rats. 2020.##39. Yang F, Liu C, Liu X, Pan X, Li X, Tian L, et al. Effect of epidemic intermittent fasting on cardiometabolic risk factors: a systematic review and meta analysis of randomized controlled trials. Front Nutr 2021; 8: 669325. PMID: 34733872.##40. Wang W, Wei R, Pan Q, Guo L. Beneficial effect of time restricted eating on blood pressure: a systematic meta analysis and meta regression analysis. Nutr Metab 2022; 19(1): 77. PMID: 36348493.##41. Pureza IRdOM, de Lima Macena M, da Silva Junior AE, Praxedes DRS, Vasconcelos LGL, Bueno NB. Effect of early time restricted feeding on the metabolic profile of adults with excess weight: a systematic review with meta analysis. Clin Nutr 2021; 40(4): 1788-1799. PMID: 33139084.##42. Kim KH, Kim YH, Son JE, Lee JH, Kim S, Choe MS, et al. Intermittent fasting promotes adipose thermogenesis and metabolic homeostasis via VEGF mediated alternative activation of macrophage. Cell Res 2017; 27(11): 1309-1326. PMID: 29039412.##43. Hua L, Li J, Feng B, Jiang D, Jiang X, Luo T, et al. Dietary intake regulates white adipose tissues angiogenesis via liver fibroblast growth factor 21 in male mice. Endocrinology 2021; 162(3): bqaa244. PMID: 33369618.##44. Verma N, Thakkar N, Phillips J, Ealey K, Sung HK. Dynamic remodeling of white adipose tissue by intermittent fasting. Curr Opin Food Sci 2020; 34: 21-29.##45. Habibi Maleki A, Tolouei Azar J, Razi M, Tofighi A. The effect of different exercise modalities on Sertoli germ cells metabolic interactions in high fat diet induced obesity rat models: implication on glucose and lactate transport, Igf1, and Igf1R dependent pathways. Reprod Sci 2024; 31(8): 2246-2260. PMID: 38632221.##46. Tolouei Azar J, Habibi Maleki A, Moshari S, Razi M. The effect of different types of exercise training on diet induced obesity in rats, cross talk between cell cycle proteins and apoptosis in testis. Gene 2020; 754: 144850. PMID: 32505844.##47. Habibi Maleki A, Tofighi A, Ghaderi Pakdel F, Tolouei Azar J. The effect of 12 weeks of moderate intensity continuous training (MICT) on inflammatory and angiogenesis factors of visceral and subcutaneous adipose tissue in obese rats: a semi experimental study. 2019.##48. Beyranvand S. Effects of high intensity interval training and intermittent fasting on VEGF gene expression in the cardiac muscle tissue of obese male rats. J Nutr Fasting Health 2022; 10(1).##49. Ghafari Homadini S, Asad MR, Bazgir B, Rahimi M. Effects of high intensity interval training and moderate intensity continuous training on VEGF gene expression in visceral and subcutaneous adipose tissues of male wistar rats. Iran J Endocrinol Metab 2017; 19(3): 170-176.##50. Yazdanian N, Asad MR, Rahimi M. The effect of high intensity interval training and moderate intensity continuous training on PGC1α and VEGF in heart muscle of male wistar rats. Sport Physiol 2018; 10(38): 111-124.##51. Lee HJ, Jin BY, Park MR, Kim NH, Seo KS, Jeong YT, et al. Inhibition of adipose tissue angiogenesis prevents rebound weight gain after caloric restriction in mice fed a high fat diet. Life Sci 2023; 332: 122101. PMID: 37730110.##52. Hua L, Li J, Feng B, Jiang D, Jiang X, Luo T, et al. Dietary intake regulates white adipose tissues angiogenesis via liver fibroblast growth factor 21 in male mice. Endocrinology 2021; 162(3). PMID: 33369618.##53. Duggan C, Tapsoba JdD, Wang CY, Schubert KEF, McTiernan A. Long term effects of weight loss and exercise on biomarkers associated with angiogenesis. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2017; 26(12): 1788-1794. PMID: 29042415.##54. Duggan C, Tapsoba JdD, Wang CY, McTiernan A. Dietary weight loss and exercise effects on serum biomarkers of angiogenesis in overweight postmenopausal women: a randomized controlled trial. Cancer Res 2016; 76(14): 4226-4235. PMID: 27417562.##55. Lakeland TV, Borg ML, Matzaris M, Abdelkader A, Evans RG, Watt MJ. Augmented expression and secretion of adipose derived pigment epithelium derived factor does not alter local angiogenesis or contribute to the development of systemic metabolic derangements. Am J Physiol Endocrinol Metab 2014; 306(12): E1367-E1377. PMID: 24760990.##56. Rupnick MA, Panigrahy D, Zhang CY, Dallabrida SM, Lowell BB, Langer R, et al. Adipose tissue mass can be regulated through the vasculature. Proc Natl Acad Sci 2002; 99(16): 10730-10735. PMID: 12149466.##57. Zhang QX, Magovern CJ, Mack CA, Budenbender KT, Ko W, Rosengart TK. Vascular endothelial growth factor is the major angiogenic factor in omentum: mechanism of the omentum mediated angiogenesis. J Surg Res 1997; 67(2): 147-154. PMID: 9073561.##58. Chavan SS, Hudson LK, Li JH, Ochani M, Harris Y, Patel NB, et al. Identification of pigment epithelium derived factor as an adipocyte derived inflammatory factor. Mol Med 2012; 18: 1161-1168. PMID: 22714715.##59. Famulla S, Lamers D, Hartwig S, Passlack W, Horrighs A, Cramer A, et al. Pigment epithelium derived factor (PEDF) is one of the most abundant proteins secreted by human adipocytes and induces insulin resistance and inflammatory signaling in muscle and fat cells. Int J Obes 2011; 35(6): 762-772. PMID: 20938440.##60. Khalafi M, Mohebbi H, Symonds ME, Karimi P, Akbari A, Tabari E, et al. The impact of moderate intensity continuous or high intensity interval training on adipogenesis and browning of subcutaneous adipose tissue in obese male rats. Nutrients 2020; 12(4). PMID: 32230849.##61. Dai Z, Qi W, Li C, Lu J, Mao Y, Yao Y, et al. Dual regulation of adipose triglyceride lipase by pigment epithelium derived factor: a novel mechanistic insight into progressive obesity. Mol Cell Endocrinol 2013; 377(1-2): 123-134. PMID: 23850519.##62. Duggan C, Tapsoba Jde D, Wang CY, McTiernan A. Dietary weight loss and exercise effects on serum biomarkers of angiogenesis in overweight postmenopausal women: a randomized controlled trial. Cancer Res 2016; 76(14): 4226-4235. PMID: 27417562.##63. Duggan C, Xiao L, Wang CY, McTiernan A. Effect of a 12 month exercise intervention on serum biomarkers of angiogenesis in postmenopausal women: a randomized controlled trial. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2014; 23(4): 648-657. PMID: 24501378.## ##

اثر محافظتی روغن دانه گیاه گل مغربی بر زنده مانی و بیان ژن های BMP15 و GDF9در تخمک های کشت شده Protective Effect of Evening Primrose Seed Oil on Viability and Expression of BMP15 and GDF9 Genes in Cultured Oocytes 1 1 سابقه و هدف: شرایط کشت تخمک عاملی تعیین‌کننده در موفقیت لقاح آزمایشگاهی است؛ لذا استفاده از ترکیباتی که بتوانند کیفیت تخمک در محیط خارج از بدن را حفظ نمایند ضروری به نظر می‌رسد. گل مغربی جزء منابع آنتی‌اکسیدانی قوی است که اثر آن در تعدیل واکنش‌های آسیب‌رسان به سلول اثبات شده است. این مطالعه با هدف، تعیین کیفیت تخمک‌های کشت شده در حضور روغن دانۀ گل مغربی (Evening primrose seed oil: EPO)، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، 35 سر موش سوری ماده نژاد (NMRI)The Naval Medical Research Institute  5-6 هفته‌ای به 5 گروه تقسیم شدند. جهت القاء تخمک‌گذاری به موش‌ها هورمون فحلی تزریق شد و 48 ساعت بعد حیوانات به روش نخاعی کشته شدند. تخمک‌ها از تخمدان استخراج شده و به گروه‌های کنترل (فاقد تیمار)، گروه تیمار با روغن مینرال (Mineral oil: MO )، گروه تیمار با EPO، گروه 50-50v/v  درصد EPO/MO و گروه 25-50v/v  درصد EPO/MO تقسیم شدند. زنده مانی تخمک‌ها با استفاده از شمارش در زیر میکروسکوپ محاسبه شد. جهت بررسی میزان بیان ژن‌های GDF9 (Growth differentiation factor 9) و BMP15 (Bone morphogenic factor 15)، از تکنیک real-time PCR استفاده شد. جهت تحلیل آماری داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و تست مکمل توکی استفاده شد. یافته‌ها: درصد زنده مانی تخمک‌ها پس از تیمار با EPO 92/3 درصد بود که در مقایسه با تمامی گروه‌ها بالاترین مقدار بود. در گروه تحت تیمار با EPO، بیان ژن BMP15 به میزان 06/0±88/1 و بیان ژن GDF9 به میزان 0/08 ± 1/36 برابر در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت. در مقابل بیان ژن BMP15 به میزان 0/04±0/52 و بیان ژن GDF9 به میزان 0/02±0/6در گروه تحت تیمار با MO نسبت به گروه کنترل کاهش یافت. استنتاج: EPO با حفظ بیان ژن‌های GDF9 و BMP15 می‌تواند موجب افزایش زنده مانی و کیفیت تخمک‌ها در محیط کشت شود.   2 Background and purpose: Oocyte culture conditions are critical determinants of the success of in vitro fertilization; therefore, the use of compounds that help preserve oocyte quality in the extracellular environment is essential. Evening primrose seed oil (EPO) is a rich source of potent antioxidants, and its role in modulating cytotoxic reactions has been well documented. The aim of the present study was to investigate the impact of EPO on the quality of oocytes cultured in vitro. Materials and methods: In this experimental study, 35 female Naval Medical Research Institute (NMRI) mice, aged 5 to 6 weeks, were randomly assigned to five groups. To induce ovulation, the mice were injected with gonadotropin hormones, and 48 hours later, they were euthanized via cervical dislocation. Oocytes were extracted from the ovaries and categorized into the following groups: a control group (no treatment), an MO-treated group, an EPO-treated group, a group treated with a 50:50 (v/v) mixture of EPO and MO, and a group treated with a 25:75 (v/v) mixture of EPO and MO. Oocyte viability was assessed by counting under an inverted microscope. The expression levels of growth differentiation factor 9 (GDF9) and bone morphogenetic protein 15 (BMP15) genes were evaluated using quantitative real-time PCR (qRT-PCR). One-way analysis of variance (ANOVA) followed by Tukey’s post-hoc test was used for statistical analysis. Results: Under EPO treatment, the oocyte viability rate reached 92.3%, representing the highest value observed among all groups. In the EPO-treated group, BMP15 gene expression increased by 1.88 ± 0.06-fold, while GDF9 gene expression increased by 1.36 ± 0.08-fold compared to the control group. In contrast, in the MO-treated group, BMP15 gene expression decreased to 0.52 ± 0.04-fold, and GDF9 gene expression decreased to 0.60 ± 0.02-fold, relative to the control group. Conclusion: Based on the results, evening primrose oil (EPO) may enhance oocyte viability and quality in the culture medium by preserving the expression of GDF9 and BMP15 genes.   42 51 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/24 1403/10/4 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/5 1404/1/16 زهرا تیموری الیله‌سر Zahra Teimuri Alilehsar کارشناسی ارشد، گروه علوم جانوری، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران ایران هانیه جلالی Hanieh Jalali استادیار، گروه علوم جانوری، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران ایران الهه امینی Elaheh Amini استادیار، گروه علوم جانوری، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران ایران elaheh.amini@khu.ac.ir محمد نبیونی Mohammad Nabiuni استاد، گروه علوم سلول و مولکولی، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران ایران Evening primrose oil oocyte GDF9 gene BMP15 gene روغن گل مغربی تخمک ژن GDF9 ژن BMP15 1. Sujata PN, Madiwalar SM, Aparanji VM. Machine Learning Techniques to Improve the Success Rate in In-Vitro Fertilization (IVF) Procedure. IOP Conf Ser Mater Sci Eng 2020;925(1):012039.##2. Homer HA. The role of oocyte quality in explaining “unexplained” infertility. Semin Reprod Med 2020;38(1):21-28 PMID: 33232987.##3. Hardy MLM, Day ML, Morris MB. Redox regulation and oxidative stress in mammalian oocytes and embryos developed in vivo and in vitro. Int J Environ Res Public Health 2021;18(21):11374 PMID: 34769890.##4. Scarica C, Monaco A, Borini A, Pontemezzo E, Bonanni V, De Santis L, etal. Use of mineral oil in IVF culture systems: physico-chemical aspects, management, and safety. J Assist Reprod Genet 2022;39(4):883-892.##5. Louanjli N, Al-ibraheemi A, Zarqaoui M, Ennaji M, Senhaji WR, Santwani RS. Mineral Oil Covering on Early Human Embryo Culture: Comparative Analysis of Oil Embryo Culture Incubation. J Fertil Vitr IVF Worldw Reprod Med Genet Stem Cell Biol 2021;9(2).##6. Farag MA, Reda A, Nabil M, Elimam DM, Zayed A. Evening primrose oil: a comprehensive review of its bioactives, extraction, analysis, oil quality, therapeutic merits, and safety. Food Funct 2023;14(18):8049-8070 PMID: 37614101 .##7. Sharifi M, Nourani N, Sanaie S, Hamedeyazdan S. The effect of Oenothera biennis (Evening primrose) oil on inflammatory diseases: a systematic review of clinical trials. BMC Complement Med Ther 2024;24(1):89 PMID: 38360611 .##8. Khodeer DM, Mehanna ET, Abushouk AI, Abdel-Daim MM. Protective effects of evening primrose oil against cyclophosphamide-induced biochemical, histopathological, and genotoxic alterations in mice. Pathogens 2020;9(2):98 PMID: 32033362.##9. Swinerd GW, Alhussini AA, Sczelecki S, Heath D, Mueller TD, McNatty KP, etal. Molecular forms of BMP15 and GDF9 in mammalian species that differ in litter size. Sci Rep 2023;13(1):22428 PMID: 38104237 .##10. Liu M, Zhang K, Xu T. The role of BMP15 and GDF9 in the pathogenesis of primary ovarian insufficiency. Hum Fertil 2021;24(5):325-332 PMID: 31607184 .##11. Hassan MF, Abdulhameed WA. Serum Follicular Fluid Growth Differentiation Factor 9 (GDF-9) and Bone Morphogenic Protein 15 (BMP-15) as Markers of Ovarian Reserve. Al-Anbar Med J 2024;20(1):25-30.##12. Chu Q, Yu Y, Zhang J, Zhang Y, Yu J. Effects of flaxseed oil supplementation on metaphase II oocyte rates in IVF cycles with decreased ovarian reserve: a randomized controlled trial. Front Endocrinol 2024;15:1280760 PMID: 38469148.##13. DE Aquino LVC, De Oliveira Santos MV, De Oliveira LRM, Moura YBF, do Nascimento TL, Bertini LM, etal. Antioxidant effects of Citrus sinensis peel essential oil in a bovine oocyte model. Livest Sci 2023;276:105324.##14. Budani MC, Tiboni GM. Nutrition, female fertility and in vitro fertilization outcomes. Reprod Toxicol. 2023;118:108370.##15. Xu J, Zhang Y, Li S, Yang C, Lu Y. Analysis of Physicochemical Properties and Antioxidant Capacity of Evening Primrose Oil during Refining. Front Soc, Sci Technol. 2021;3(4):46-51.##16. SafaaHussain M, Abdulridha MK, Khudhair MS. Anti-inflammatory, anti-oxidant, and vasodilating effect of evening primrose oil in type 2 diabetic patients. Int J Pharm Sci Rev Res 2016;39(2):173-178.##17. Azam A, Shahzad Q, Qadeer S, Ejaz R, Fouladi-Nashta AA, Khalid M, etal. Supplementing α-Linolenic acid in the in vitro maturation media improves nuclear maturation rate of oocytes and early embryonic development in the Nili Ravi buffalo. Anim Reprod 2017;14(4):1161-1169.##18. Kim W, Lee S, Park Y, Jeong S, Kim E, Park S. Antioxidant hesperetin improves the quality of porcine oocytes during aging in vitro. Mol Reprod Dev 2019;86(1):32-41.##19. Xu HY, Yang XG, Lu SS, Liang XW, Lu YQ, Zhang M, etal. Treatment with acetyl-l-carnitine during in vitro maturation of buffalo oocytes improves oocyte quality and subsequent embryonic development. Theriogenology 2018;118:80-89 PMID: 29885644 .##20. Yang L, Wang Q, Cui M, Li Q, Mu S, Zhao Z. Effect of melatonin on the in vitro maturation of porcine oocytes, development of parthenogenetically activated embryos, and expression of genes related to the oocyte developmental capability. Animals 2020;10(2):209 PMID: 32012669 .##21. Izadi Z, Jalali H, Safavi M. Protective activity of Chlorella vulgaris microalgae extract on the in vitro cultured oocytes. Iran J Fish Sci 2024;23(4):589-602.##22. Sohrabi N, Fattahi A, Oghbaei F, Hamdi K, Farshbaf-Khalili A, Shahnazi M. The efficacy of evening primrose seed oil supplements on ART outcomes: A triple-blinded randomized placebo-controlled clinical trial. Adv Integr Med 2024;11(3):175-180.##23. Liu M na, Zhang K, Xu T min. The role of BMP15 and GDF9 in the pathogenesis of primary ovarian insufficiency. Hum Fertil 2021;24(5):325-332 PMID: 31607184.##24. Li Y, Li RQ, Ou SB, Zhang NF, Ren L, Wei LN, etal. Increased GDF9 and BMP15 mRNA levels in cumulus granulosa cells correlate with oocyte maturation, fertilization, and embryo quality in humans. Reprod Biol Endocrinol 2014;12:81 PMID: 25139161 .##25. Gode F, Gulekli B, Dogan E, Korhan P, Dogan S, Bige O, etal. Influence of follicular fluid GDF9 and BMP15 on embryo quality. Fertil Steril 2011;95(7):2274-2278.##26. Gong Y, Li-Ling J, Xiong D, Wei J, Zhong T, Tan H. Age-related decline in the expression of GDF9 and BMP15 genes in follicle fluid and granulosa cells derived from poor ovarian responders. J Ovarian Res 2021;14(1):1 PMID: 33397408.##27. Abadjieva D, Kistanova E. Tribulus terrestris alters the expression of growth differentiation factor 9 and bone morphogenetic protein 15 in rabbit ovaries of mothers and F1 female offspring. PLoS One 2016;11(2):e0150400 PMID: 26928288 .## ##

بررسی اثرات دارو‌های آرامبخش و ضد افسردگی(دیازپام، سرترالین و ترکیب آن‌ها) بر تغییرات رفتاری و بیوشیمیایی در ماهی زبرا (Daniorerio) به عنوان مدل انسانی Investigating the Effects of Sedative and Antidepressant Drugs (Diazepam, Sertraline, and Their Combination) on Behavioral and Biochemical Changes in Zebrafish (Danio rerio) as an Animal Model 1 1 سابقه و هدف: یکی از بیماری‌های ذهنی که امروزه بسیاری از مردم را تحت تاثیر قرار داده است، افسردگی می‌باشد. ماهی زبرا به عنوان یک مدل جدید جهت تحقیق بر روی افسردگی و سایر اختلالات عصبی مطرح شده است. این مطالعه با هدف بررسی وجوه مختلف تاثیرات داروهای ضد افسردگی، گسترش دامنه ی اطلاعات از پروتکل UCS (استرس مزمن غیر قابل پیش‌بینی) و افزایش آگاهی از ویژگی‌های ماهی زبرا، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، از 384 ماهی زبرا بالغ از سویه‌ی باله کوتاه در 24 آکواریوم استفاده شد. ماهی‌های زبرا به دو گروه کنترل (بدون استرس) و UCS تقسیم شدند. درون هر گروه جانوران به گروه های کنترل، دیازپام (120 میکروگرم بر لیتر)، سرترالین (10 میکروگرم بر لیتر) و ترکیب دیازپام + سرترالین تقسیم شدند. آزمایشات رفتاری با استفاده از آزمایش تانک جدید انجام شد. ضبط حرکات ماهی‌ها به مدت 6 دقیقه و تحلیل آن به وسیله نرم‌افزار Ethovision و آزمایشات بیوشیمیایی با اندازه‌گیری کورتیزول انجام شد‌. یافته‌ها: مصرف ترکیبی دو دارو کاهش معنی‌داری در میزان مسافت کل پیموده شده ( از 37 به 18 متر)، افزایش معنی‌داری در زمان سپری شده در سطح تانک در هنگام مصرف ترکیبی دو دارو (از 55 به 154 ثانیه) و افزایش معنی‌داری در جابه‌جایی به سطح تانک در هنگام مصرف ترکیبی دو دارو ( از 18 به 85 جابه‌جایی) رویت شد. دیازپام و سرترالین به ترتیب موجب کاهش معنی‌دار سطح کورتیزول از 1 نانوگرم بر گرم بافت به حدود 0/64) و از 1 نانوگرم بر ‌گرم بافت به 0/15 نانوگرم می‌‌گردد. استنتاج: استفاده از ماهی زبرا به‌عنوان ارگانیسم مدل در مطالعات تاثیرات رفتاری و فیزیولوژیک استرس را تقویت نمود و علاوه بر این، نشان داده شد که استفاده از داروهای سرترالین همراه با دیازپام می‌تواند در کاهش پیشرفت افسردگی مفید باشد.   2 Background and purpose: Depression is one of the mental illnesses that affects a significant number of people. The zebrafish model has been proposed as a new tool for research on depression and other neurological disorders. The aim of this study was to investigate various aspects of the effects of antidepressant drugs, expand the scope of information derived from the Unpredictable Chronic Stress (UCS) protocol, and enhance understanding of the characteristics of zebrafish. Materials and methods: In this experimental study, a total of 384 adult short-finned zebrafish housed in 24 aquariums were used. The zebrafish were divided into two main groups: a control group (without stressors) and the UCS group. Within each group, the fish were further divided into four subgroups: control, diazepam (120 μg/L), sertraline (10 μg/L), and a combination of diazepam+ sertraline. Behavioral tests were conducted using the Novel Tank Test. Fish movements were recorded for six minutes and analyzed using EthoVision software. Biochemical tests were performed by measuring cortisol levels. Results: When the two drugs were used in combination, a significant decrease in the total distance traveled (from 37 to 18 meters), a significant increase in the time spent at the surface of the tank (from 55 to 154 seconds), and a significant increase in the number of trips to the surface (from 18 to 85 trips) were observed. Diazepam and sertraline also significantly reduced cortisol levels, from 1 ng/g tissue to 0.64 ng/g tissue and from 1 ng/g tissue to 0.15 ng/g tissue, respectively. Conclusion: This study reinforces the use of zebrafish as a model organism for investigating the behavioral and physiological effects of stress. Furthermore, the findings demonstrate that the combination of sertraline and diazepam may be effective in mitigating the progression of depression.   52 64 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/13 1403/11/25 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/18 1403/12/28 شهاب تیرگرفاخری Shahab Tirgar Fakheri دانشجوی دکترای حرفه ای دامپزشکی، دپارتمان دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه ازاد اسلامی، بابل، ایران ایران رضا چنگیزی Reza Changizi استادیار، گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه ازاد اسلامی، بابل، ایران ایران حامد منوچهری Hamed Manoochehri استادیار، گروه دامپزشکی، واحد بابل، دانشگاه ازاد اسلامی، بابل، ایران ایران علی سیاه پشت خاچکی Ali Siahposht-Khachaki دانشیار، دپارتمان فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران میثم رامشگر Meysam Rameshgar استادیار، گروه زیست شناسی، واحد بابل، دانشگاه ازاد اسلامی، بابل، ایران ایران depression zebrafish diazepam sertraline UCS protocol افسردگی ماهی زبرا دیازپام سرترالین پروتکل UCS 1. Zhu C, Zhang T, Li Q, Chen X, Wang K. Depression and Anxiety During the COVID-19 Pandemic: Epidemiology, Mechanism, and Treatment. Neurosci Bull 2023 Apr; 39(4): 675-684. PMID: 36411394.##2. World Health Organization. Depression and other common mental disorders: global health estimates. Geneva: World Health Organization; 2017.##3. Rush AJ, Trivedi MH, Wisniewski SR, Nierenberg AA, Stewart JW, Warden D, et al. Acute and longer-term outcomes in depressed outpatients requiring one or several treatment steps: a STAR*D report. Am J Psychiatry 2006 Nov; 163(11): 1905-1917. PMID: 17074942.##4. Overstreet DH, Wegener G. The flinders sensitive line rat model of depression—25 years and still producing. Pharmacol Rev 2013; 65(1): 143-155. PMID: 23319547.##5. Porsolt RD, Le Pichon M, Jalfre M. Depression: a new animal model sensitive to antidepressant treatments. Nature 1977; 266(5604): 730-732. PMID: 559941.##6. Wang Q, Timberlake MA 2nd, Prall K, Dwivedi Y. The recent progress in animal models of depression. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2017 Jul 3; 77: 99-109. PMID: 28396255.##7. Clark D, Pazdernik N, McGehee M. Cells and organisms. In: Clark DP, Pazdernik NJ, McGehee MR, editors. Molecular Biology. 3rd ed. 2019: 2-37.##8. Goessling W, Sadler KC. Zebrafish: an important tool for liver disease research. Gastroenterology 2015; 149(6): 1361-1377. PMID: 26319012.##9. Piato ÂL, Capiotti KM, Tamborski AR, Oses JP, Barcellos LJ, Bogo MR, et al. Unpredictable chronic stress model in zebrafish (Danio rerio): behavioral and physiological responses. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2011 Mar 30; 35(2): 561-567. PMID: 21187119.##10. Horzmann KA, Freeman JL. Making waves: New developments in toxicology with the zebrafish. Toxicol Sci 2018; 163(1): 5-12. PMID: 29471431.##11. Manuel R, Gorissen M, Zethof J, Ebbesson LO, van de Vis H, Flik G, van den Bos R. Unpredictable chronic stress decreases inhibitory avoidance learning in Tuebingen long fin zebrafish: stronger effects in the resting phase than in the active phase. J Exp Biol 2014 Nov 1; 217(Pt 21): 3919-3928. PMID: 25267842.##12. Brodin T, Fick J, Jonsson M, Klaminder J. Dilute concentrations of a psychiatric drug alter behavior of fish from natural populations. Science 2013 Feb 15; 339(6121): 814-815. PMID: 23413353.##13. Calisto V, Domingues MRM, Esteves VI. Photodegradation of psychiatric pharmaceuticals in aquatic environments–Kinetics and photodegradation products. Water Res 2011; 45(18): 6097-6106. PMID: 21943883.##14. Gunnarsson L, Jauhiainen A, Kristiansson E, Nerman O, Larsson DG. Evolutionary conservation of human drug targets in organisms used for environmental risk assessments. Environ Sci Technol 2008 Aug 1; 42(15): 5807-5813. PMID: 18754513.##15. Finlay J, Zigmond M, Abercrombie E. Increased dopamine and norepinephrine release in medial prefrontal cortex induced by acute and chronic stress: effects of diazepam. Neuroscience 1995; 64(3): 619-628. PMID: 7715775.##16. Eghbali M, Curmi JP, Birnir B, Gage PW. Hippocampal GABA(A) channel conductance increased by diazepam. Nature 1997 Jul 3; 388(6637): 71-75. PMID: 9214504.##17. Chen K, Wu M, Chen C, Xu H, Wu X, Qiu X. Impacts of chronic exposure to sublethal diazepam on behavioral traits of female and male zebrafish (Danio rerio). Ecotoxicol Environ Saf 2021 Jan 15; 208: 111747. PMID: 33396073.##18. MacQueen G, Born L, Steiner M. The selective serotonin reuptake inhibitor sertraline: its profile and use in psychiatric disorders. CNS Drugs Rev 2001; 7(1): 1-24. PMID: 11420570.##19. Zhang S, Liu X, Sun M, Zhang Q, Li T, Li X, et al. Reversal of reserpine induced depression and cognitive disorder in zebrafish by sertraline and Traditional Chinese Medicine (TCM). Behav Brain Funct 2018 Jun 14; 14(1): 13. PMID: 29898741.##20. Lachowicz J, Niedziałek K, Rostkowska E, Szopa A, Świąder K, Szponar J, et al. Zebrafish as an Animal Model for Testing Agents with Antidepressant Potential. Life (Basel) 2021 Aug 5; 11(8): 792. PMID: 34440536.##21. Abreu MS, Koakoski G, Ferreira D, Oliveira TA, Rosa JG, Gusso D, et al. Diazepam and fluoxetine decrease the stress response in zebrafish. PLoS One 2014 Jul 23; 9(7): e103232. PMID: 25054216.##22. Marcon M, Herrmann AP, Mocelin R, Rambo CL, Koakoski G, Abreu MS, et al. Prevention of unpredictable chronic stress related phenomena in zebrafish exposed to bromazepam, fluoxetine and nortriptyline. Psychopharmacology (Berl) 2016 Oct; 233(21 22): 3815-3824. PMID: 27562666.##23. Levin ED, Bencan Z, Cerutti DT. Anxiolytic effects of nicotine in zebrafish. Physiol Behav 2007; 90(1): 54-58. PMID: 17049956.##24. Ramsay JM, Feist GW, Varga ZM, Westerfield M, Kent ML, Schreck CB. Whole body cortisol response of zebrafish to acute net handling stress. Aquaculture 2009 Dec 1; 297(1 4): 157-162. PMID: 25587201.##25. Stetler C, Miller GE. Depression and hypothalamic pituitary adrenal activation: a quantitative summary of four decades of research. Psychosom Med 2011; 73(2): 114-126. PMID: 21257974.##26. Egan RJ, Bergner CL, Hart PC, Cachat JM, Canavello PR, Elegante MF, et al. Understanding behavioral and physiological phenotypes of stress and anxiety in zebrafish. Behav Brain Res 2009 Dec 14; 205(1): 38-44. PMID: 19540270.##27. Faria M, Bellot M, Soto O, Prats E, Montemurro N, Manjarrés D, et al. Developmental exposure to sertraline impaired zebrafish behavioral and neurochemical profiles. Front Physiol 2022 Nov 18; 13: 1040598. PMID: 36467683.##28. Tran S, Gerlai RT. The novel tank test: handling stress and the context specific psychopharmacology of anxiety. Curr Psychopharmacol 2016; 5(2): 169-179.##29. Zimmermann FF, Altenhofen S, Kist LW, Leite CE, Bogo MR, Cognato GP, Bonan CD. Unpredictable Chronic Stress Alters Adenosine Metabolism in Zebrafish Brain. Mol Neurobiol 2016 May; 53(4): 2518-2528. PMID: 26081145.##30. Gerlai R. Zebrafish antipredatory responses: a future for translational research? Behav Brain Res 2010; 207(2): 223-231. PMID: 19836422.##31. Serafini G, Hayley S, Pompili M, Dwivedi Y, Brahmachari G, Girardi P, et al. Hippocampal neurogenesis, neurotrophic factors and depression: possible therapeutic targets? CNS Neurol Disord Drug Targets 2014; 13(10): 1708-1721. PMID: 25470403.##32. Von Bernhardi R, Bernhardi LE-v, Eugenín J. What is neural plasticity? In: The plastic brain; 2017: 1-15. PMID: 29080018.##33. Giacomini ACVV, Abreu MS, Giacomini LV, Siebel AM, Zimerman FF, Rambo CL, et al. Fluoxetine and diazepam acutely modulate stress induced behavior. Behav Brain Res 2016 Jan 1; 296: 301-310. PMID: 26403161.##34. Herculano AM, Maximino C. Serotonergic modulation of zebrafish behavior: Towards a paradox. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2014; 55: 50-66. PMID: 24681196.##35. Tovote P, Fadok JP, Lüthi A. Neuronal circuits for fear and anxiety. Nat Rev Neurosci 2015; 16(6): 317-331. PMID: 25991441.##36. Pavlidis M, Theodoridi A, Tsalafouta A. Neuroendocrine regulation of the stress response in adult zebrafish, Danio rerio. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2015; 60: 121-131. PMID: 25748166.##37. Zhao Y, Wang Z, Dai J, Chen L, Huang Y, Zhan Z. Beneficial effects of benzodiazepine diazepam on chronic stress induced impairment of hippocampal structural plasticity and depression like behavior in mice. Behav Brain Res 2012 Mar 17; 228(2): 339-350. PMID: 22198054.##38. Pomara N, Willoughby LM, Sidtis JJ, Cooper TB, Greenblatt DJ. Cortisol response to diazepam: its relationship to age, dose, duration of treatment, and presence of generalized anxiety disorder. Psychopharmacology (Berl) 2005 Feb; 178(1): 1-8. PMID: 15338100.##39. Lam RW. Onset, time course and trajectories of improvement with antidepressants. Eur Neuropsychopharmacol 2012; 22: S492-S498. PMID: 22959114.## ##

ارزیابی اثرات ضدسرطانی فن اتیل استر کافئیک اسید (CAPE) به همراه 5-FU از طریق بیان ژن های دخیل در آپوپتوزیس بر رده سلولی سرطانی کولورکتال (742-SW ) Synergistic effects of Caffeic acid phenethyl ester (CAPE) along with 5-FU via apoptotic gene expression in human colorectal cells (SW-742) 1 1 سابقه و هدف: 5-فلوئورویوراسیل (5-FU) دارویی پرکاربرد در درمان سرطان کولورکتال است که به دلیل افزایش مقاومت به شیمی‌‌درمانی نیاز به بهینه‌‌سازی اثر بخشی آن دارد. این مطالعه با هدف، ارزیابی اثرات هم‌افزای فن‌اتیل استر کافئیک اسید (CAPE) همراه با 5-FU بر بیان ژن‌های آپوپتوتیک (BAX و Bcl-2) التهابی (NF-κB ) در سلول‌های سرطان کولورکتال 742SW- بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، سلول‌های 742- SW به غلظت‌های مختلف (5-FU از 1/56 تا 100µM و CAPE از 1 تا 200 µM) تیمار شدند. عملکرد سلولی و IC50 با آزمون MTT، تغییرات بیان ژن‌ها با RT-PCR و سینرژیسم بین 5-FU و CAPE با نرم‌افزار Compusyn بررسی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Prism Ver.3 و آنالیز واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: IC50 5-FU و CAPE پس از 48 ساعت انکوباسیون به ترتیب µM 0/86 ± 28/27  و µM 5/40 ± 88/89اندازه‌گیری شد. عملکرد سلولی وابسته به دوز کاهش یافت. نرم‌افزار Compusyn نشان داد که در دو ترکیب µM 6/25 5-FU (IC30) + µM 10 CAPE (IC10) و µM 6/25 5-FU (IC30) + µM 20CAPE  سینرژیسم وجود دارد. نتایج RT-PCR نیز نشان داد که ترکیب µM 6/255-FU (IC30) + µM 10 CAPE (IC10) قادر به افزایش قابل توجه (0/001>P) بیان BAX نسبت به /25µM6  5-FU تنها (0/001>P) و µM 10 CAPE (0/001>P) تنها، کاهش قابل توجه بیان 2-Bcl نسبت به µM  10 CAPE تنها (0/05>P) و کاهش قابل توجه بیان NF-κB نسبت به   5-FU تنها (0/01>P) و µM 10 CAPE تنها (0/01>P) بود. استنتاج: ترکیب غلظت‌های خاصی از 5-FU و CAPE سینرژیسم قوی ایجاد کرده و می‌تواند عملکرد سلول‌های 742-SW را کاهش دهد. این یافته‌ها امیدواری برای استفاده از CAPE در رژیم‌های شیمی ‌درمانی سرطان کولورکتال به همراه 5-FU دارند 2 Background and purpose: 5-Fluorouracil (5-FU) is a commonly used chemotherapy drug for colorectal cancer; however, resistance to it has highlighted the need for new treatment strategies. This study aimed to evaluate the effects of Caffeic Acid Phenethyl Ester (CAPE) in combination with 5-FU by assessing the expression of apoptotic (BAX, Bcl-2) and inflammatory genes (NF-κB) in human colorectal cancer cells (SW-742). Materials and methods: In this experimental study, SW-742 cells were exposed to varying concentrations of 5-FU (1.56, 3.125, 6.25, 12.5, 25, 50, and 100 μM) and CAPE (1, 5, 10, 20, 50, 100, and 200 μM) for 24 and 48 hours. Mixtures of the two compounds were also tested. Cell viability and IC50 were assessed Materials and Methods: In this experimental study, SW-742 cells were exposed to varying concentrations of 5-FU (1.56, 3.125, 6.25, 12.5, 25, 50, and 100 μM) and CAPE (1, 5, 10, 20, 50, 100, and 200 μM) for 24 and 48 hours. Mixtures of the two compounds were also tested. Cell viability and IC50 were assessed using MTT assay. RT-PCR was employed to measure changes in the expression of apoptotic and inflammatory genes. Data were analyzed using Compusyn software and Prism Ver. 3 with one-way ANOVA. Results: After 48 hours, a dose-dependent reduction in SW-742 cell viability was observed with combinations of 5-FU and CAPE. The Compusyn software analysis revealed a strong synergistic relationship between 5-FU and CAPE in the mixtures of 6.25 μM 5-FU (IC30) + 10 μM CAPE (IC10) and 6.25 μM 5-FU (IC30) + 20 μM CAPE. RT-PCR analysis showed that the combination of 6.25 μM 5-FU (IC30) + 10 μM CAPE (IC10) significantly increased BAX expression (P< 0.001) compared to both 6.25 μM 5-FU (IC30) alone (P< 0.001) and 10 μM CAPE (IC10) alone (P< 0.001). In contrast, Bcl-2 expression was significantly reduced (P< 0.05) compared to 10 μM CAPE (IC10) alone. Moreover, NF-κB expression was significantly lower in the combination treatment compared to both 6.25 μM 5-FU (IC30) alone (P< 0.01) and 10 μM CAPE (IC10) alone (P< 0.01). Conclusion: This study demonstrated that 5-FU and CAPE act synergistically to reduce SW-742 colorectal cancer cell viability by modulating the expression of BAX, Bcl-2, and NF-κB. Given its antioxidant properties and synergistic potential, CAPE may enhance the effectiveness of 5-FU in colorectal cancer treatment.   65 77 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/26 1403/10/6 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/12 1403/12/22 محمد شکرزاده Mohammad Shokrzadeh استاد، گروه سم شناسی و داروشناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات علوم دارویی، موسسه هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران رامین عطایی Ramin Ataee مرکز تحقیقات علوم دارویی، موسسه هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشیار، مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران شقایق آهنجان شاکری Shaghayegh Aghajanshakeri دکترای تخصصی سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران امیرحسین سلمان ماهینی Amirhossein Salmanmahiny دانشجوی داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران caffeic acid phenethyl ester caffeic acid 5-Fluorouracil colorectal cancer BAX Bcl-2 NF-κB cytotoxicity کافیئک اسید فن اتیل استر کافئیک اسید 5-فلوئورویوراسیل سرطان کولورکتال BAX 2-Bcl Nf-κB سمیت سلولی 1. Sameni HR, Yosefi S, Alipour M, Pakdel A, Torabizadeh N, Semnani V, Bandegi AR. Co-administration of 5FU and propolis on AOM/DSS induced colorectal cancer in BALB-c mice. Life Sci 2021; 276: 119390. PMID: 33794252.##2. Tang H, Yao X, Yao C, Zhao X, Zuo H, Li Z. Anti-colon cancer effect of caffeic acid p-nitro-phenethyl ester in vitro and in vivo and detection of its metabolites. Sci Rep 2017; 7(1): 7599.##3. Dai G, Jiang Z, Sun B, Liu C, Meng Q, Ding K, et al. Caffeic Acid Phenethyl Ester Prevents Colitis-Associated Cancer by Inhibiting NLRP3 Inflammasome. Front Oncol 2020; 10: 721.##4. Herrera Ramirez A, Yepes-Pérez AF, Quintero-Saumeth J, Moreno Quintero G, Naranjo T, Cardona-G W. 2022.##5. Guffey CR, Fan D, Singh UP, Murphy EA. Linking obesity to colorectal cancer: recent insights into plausible biological mechanisms. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 2013; 16(5): 595-600. PMID: 23743611.##6. Vodenkova S, Buchler T, Cervena K, Veskrnova V, Vodicka P, Vymetalkova V. 5-fluorouracil and other fluoropyrimidines in colorectal cancer: Past, present and future. Pharmacol Ther 2020; 206: 107447. PMID: 31756363.##7. Chen C, Kuo YH, Lin CC, Chao CY, Pai MH, Chiang EI, Tang FY. Decyl caffeic acid inhibits the proliferation of colorectal cancer cells in an autophagy-dependent manner in vitro and in vivo. PLoS One 2020; 15(5): e0232832. PMID: 32401800.##8. Park SR, Kim SR, Hong IS, Lee HY. A Novel Therapeutic Approach for Colorectal Cancer Stem Cells: Blocking the PI3K/Akt Signaling Axis With Caffeic Acid. Front Cell Dev Biol 2020; 8: 585987. PMID: 33425893.##9. Li L, Li C, Zhou J. Effective sustained release of 5-FU-loaded PLGA implant for improving therapeutic index of 5-FU in colon tumor. Int J Pharm 2018; 550(1-2): 380-387. PMID: 30040972.##10. Nishida N, Yamashita S, Mimori K, Sudo T, Tanaka F, Shibata K, et al. MicroRNA-10b is a prognostic indicator in colorectal cancer and confers resistance to the chemotherapeutic agent 5-fluorouracil in colorectal cancer cells. Ann Surg Oncol 2012; 19(9): 3065-3071. PMID: 22322955.##11. Yusefi M, Lee-Kiun MS, Shameli K, Teow SY, Ali RR, Siew KK, et al. 5-Fluorouracil loaded magnetic cellulose bionanocomposites for potential colorectal cancer treatment. Carbohydr Polym 2021; 273: 118523. PMID: 34560940.##12. Xie T, Geng J, Wang Y, Wang L, Huang M, Chen J, et al. FOXM1 evokes 5-fluorouracil resistance in colorectal cancer depending on ABCC10. Oncotarget 2016; 8(5): 8574. PMID: 28051999.##13. Cho YH, Ro EJ, Yoon JS, Mizutani T, Kang DW, Park JC, et al. 5-FU promotes stemness of colorectal cancer via p53-mediated WNT/beta-catenin pathway activation. Nat Commun 2020; 11(1): 5321. PMID: 33087710.##14. Koraneekit A, Limpaiboon T, Sangka A, Boonsiri P, Daduang S, Daduang J. Synergistic effects of cisplatin-caffeic acid induces apoptosis in human cervical cancer cells via the mitochondrial pathways. Oncol Lett 2018; 15(5): 7397-7402. PMID: 29731891.##15. Acar T, Arayici PP, Ucar B, Coksu I, Tasdurmazli S, Ozbek T, Acar S. Host-Guest Interactions of Caffeic Acid Phenethyl Ester with beta-Cyclodextrins: Preparation, Characterization, and In Vitro Antioxidant and Antibacterial Activity. ACS Omega 2024; 9(3): 3625-3634. PMID: 38284065.##16. Kabala-Dzik A, Rzepecka-Stojko A, Kubina R, Jastrzebska-Stojko Z, Stojko R, Wojtyczka RD, Stojko J. Migration Rate Inhibition of Breast Cancer Cells Treated by Caffeic Acid and Caffeic Acid Phenethyl Ester: An In Vitro Comparison Study. Nutrients 2017; 9(10). PMID: 29048370.##17. Chen H, Guan Y, Baek SJ, Zhong Q. Caffeic Acid Phenethyl Ester Loaded in Microemulsions: Enhanced In Vitro Activity against Colon and Breast Cancer Cells and Possible Cellular Mechanisms. Food Biophysics 2018; 14(1): 80-89.##18. Azari A, Eslami M, Mohammadpour A, Shokrzadeh M. Evaluation of the Protective Effect of Quercetin on Normal Ovary Cells Viability Induce by Clomiphene Citrate and Correlation with p53 Gene Expression. J Mazand Univ Med Sci 2024; 34(234): 48-60.##19. Razavi SMA, Shokrzadeh M, Aghajanshakeri S, Ataee R. Evaluation of Synergic Effect of Nano-Micelle Curcumin and Epicatechin on Apoptosis and Proliferation of HT29 Colorectal Cancer Cell Line. J Mazand Univ Med Sci 2024; 34(235): 13-25.##20. Ashari S, Naghsh N, Salari Y, Barghi NG, Bagheri A. Dimethyl fumarate attenuates di-(2-ethylhexyl) phthalate-induced nephrotoxicity through the Nrf2/HO-1 and NF-κB signaling pathways. Inflammation 2023; 46(1): 453-467. PMID: 36195817.##21. Falcão SI, Duarte D, Diallo M, Santos J, Ribeiro E, Vale N, Vilas-Boas M. Improvement of the in vitro cytotoxic effect on HT-29 colon cancer cells by combining 5-fluorouacil and fluphenazine with green, red or brown propolis. Molecules 2023; 28(8): 3393. PMID: 37110626.##22. Colpan RD, Erdemir A. Co-delivery of quercetin and caffeic-acid phenethyl ester by polymeric nanoparticles for improved antitumor efficacy in colon cancer cells. J Microencapsul 2021; 38(6): 381-393. PMID: 34189998.##23. Amalia E, Diantini A, Endang Prabandari E, Waluyo D, Subarnas A. Caffeic Acid Phenethyl Ester as a DHODH Inhibitor and Its Synergistic Anticancer Properties in Combination with 5-Fluorouracil in a Breast Cancer Cell Line. J Exp Pharmacol 2022; 14: 243-253. PMID: 35910085.##24. Fu Y-K, Wang B-J, Tseng J-C, Huang S-H, Lin C-Y, Kuo Y-Y, et al. Combination treatment of docetaxel with caffeic acid phenethyl ester suppresses the survival and the proliferation of docetaxel-resistant prostate cancer cells via induction of apoptosis and metabolism interference. J Biomed Sci 2022; 29(1): 16. PMID: 35197069.##25. Fosu K, Quarshie JT, Offei NA, Serwaa A, Tuah B, Sobo AK, et al. Caffeic Acid Phenethyl Ester Suppresses Cytokine-and Chemotherapy-Induced Inflammation in Triple-Negative Breast Cancer via NF-κB Signalling. Nat Prod Commun 2024; 19(11): 1934578X241298830.##26. Prades-Sagarra E, Laarakker F, Dissy J, Lieuwes N, Biemans R, Dubail M, et al. Caffeic acid Phenethyl Ester (CAPE), a natural polyphenol to increase the therapeutic window for lung adenocarcinomas. Radiother Oncol 2024; 190: 110021. PMID: 38000688.## ##

تأثیر هشت هفته تمرینات تخصصی ثبات مرکزی و مکمل یاری چیتوزان بر سطوح کوله سیستوکینین(CCK) و پپتید (YY(PYY) در زنان چاق: مطالعه کار آزمایی بالینی The Effect of Eight Weeks of Core Stability Training and Chitosan Supplementation on Cholecystokinin (CCK) and Peptide YY (PYY) Levels in Overweight Women: A Randomized Controlled Trial 1 1 سابقه و هدف: تغییرات در هورمون‌های تنظیم‌کننده اشتها مانند PYY و CCK، باعث اختلال در مکانیزم‌های طبیعی کنترل اشتها و مصرف غذا می‌شود، که می‌تواند به تشدید مصرف بیش از حد غذا و افزایش وزن منجر گردد. این وضعیت در بلندمدت خطر بیماری‌های متابولیکی را افزایش می‌دهد. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر هشت هفته تمرینات ثبات مرکزی بدن همراه با مصرف مکمل چیتوزان بر شاخص‌های آنتروپومتریک، سطوح لیپیدی و هورمون‌های گوارشی CCK و PYY در زنان چاق بوده است. مواد و روش‌ها: این پژوهش به‌صورت کارآزمایی بالینی در 60 نفر از زنان چاق (1/43#30/83:BMI) در سه گروه مداخله و یک گروه کنترل انجام شد. آزمودنی‌های گروه مداخله برنامه تمرینی، تنها به مدت هشت هفته(سه جلسه در هفته) تمرینات ثبات مرکزی را انجام دادندوگروه مکمل روزانه دو عدد کپسول ۵۰۰ میلی‌گرمی چیتوزان در طی هشت هفته مصرف کردند. همچنین گروه تمرینات به همراه مکمل به‌‌صورت هم‌زمان به اجرای تمرینات و مصرف چیتوزان پرداختند. اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش  در دو نوبت قبل و بعد از مداخله انجام شد. جهت آنالیز داده‌ها از آزمون آنالیز واریانس دوطرفه (Two-way ANOVA) در نرم‌افزار SPSS ورژن 27 در سطح معنی‌داری 05/0= α استفاده شد. یافته‌ها: مطالعه حاضر نشان داد که در متغیرهای مورد نظر (PYY و CCK) تفاوت‌های معنی‌داری درگروه‌های مداخله‌ای تمرین، گروه مکمل و گروه تمرین به همراه مکمل وجود داشت (0/05< P)، درحالی‌که تفاوت معنی‌داری در گروه کنترل مشاهده نشد (0/05> P). هم‌چنین، بهبود معنی‌داری در شاخص‌های آنتروپومتریک و سطوح لیپیدی در گروه‌های مداخله‌ای دیده شد (0/05< P). استنتاج: به نظر می‌رسد تمرینات ثبات مرکزی، مکمل چیتوزان و مصرف همزمان مکمل و تمرینات، تأثیر مثبتی بر شاخص‌های آنتروپومتریک و سطوح پلاسمایی پروفایل لیپیدی و هورمون‌های گوارشی (PYY و CCK دارد). این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب این دو مداخله می‌تواند در بهبود وضعیت متابولیکی و کنترل وزن زنان چاق مؤثر باشد. شماره ثبت کارآزمایی بالینی 6N20221120056548 IRCT   2 Background and purpose: Obesity disrupts the secretion of appetite-regulating hormones, such as peptide YY (PYY) and cholecystokinin (CCK), which disrupts natural appetite control mechanisms and promotes excessive food intake and weight gain. Over time, these disturbances elevate the risk of metabolic disorders. This study aimed to investigate the effects of eight weeks of core stability training combined with chitosan supplementation on anthropometric indices, lipid profiles, and gastrointestinal hormones (CCK and PYY) in obese women. Materials and methods: This clinical trial was conducted on 60 obese women (BMI: 30.83±1.43), who were randomly assigned to three intervention groups and one control group. Participants in the exercise-only group performed core stability training three times per week for eight weeks. The supplement-only group consumed two 500 mg chitosan capsules daily for the same duration. The combined intervention group simultaneously engaged in both the exercise protocol and chitosan supplementation. Measurements of study variables were taken twice before and after the intervention. Data analysis was performed using two-way ANOVA in SPSS (version 27) with a significance level of α = 0.05. Results: The findings revealed significant differences in PYY and CCK levels among the intervention groups (exercise, supplement, and combined intervention) (P< 0.05), whereas no significant changes were observed in the control group (P> 0.05). Additionally, the intervention groups demonstrated significant improvements in anthropometric indices and lipid profiles (P< 0.05). Conclusion: Core stability training, chitosan supplementation, and their combined implementation positively influenced anthropometric measures, plasma lipid profiles, and gastrointestinal hormones (PYY and CCK). These findings suggest that combining exercise with supplementation may be an effective strategy for improving metabolic health and supporting weight management in obese women. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20221120056548N6)   78 90 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/18 1403/9/28 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/17 1403/12/27 نسیم رحیمی Nasim Rahimi کارشناس ارشد، گروه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دانش البرز، قزوین، ایران ایران سعید شاملوکاظمی Saeid Shamlou Kazemi دکتری فیزیولوژی ورزش، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران ایران علی همتی عفیف Ali Hemati Afif دانشیار، گروه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران ایران آیدا باغبانی Aida Baghbani کارشناس ارشد، گروه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دانش البرز، قزوین، ایران ایران chitosan supplement cholecystokinin core stability training obese women peptide YY پپتید YY تمرینات ثبات مرکزی بدن زنان چاق کوله‌سیستوکنین مکمل چیتوزان 1. UNICEF. The state of food security and nutrition in the world 2021. 2021.##2. Jayedi A, Khan TA, Aune D, Emadi A, Shab-Bidar S. Body fat and risk of all-cause mortality: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Int J Obes 2022; 46(9): 1573-1581. PMID: 35717418.##3. Kuckuck S, van Der Valk ES, Scheurink AJ, van Der Voorn B, Iyer AM, Visser JA, et al. Glucocorticoids, stress and eating: The mediating role of appetite‐regulating hormones. Obes Rev 2023; 24(3): e13539. PMID: 36480471.##4. Chetwood JD, Paramsothy S, Haifer C, Borody TJ, Kamm MA, Leong RW, et al. Key metabolomic alterations are associated with ulcerative colitis disease state and activity: a validation analysis. Gut 2024; 73(8): 1392-1393. PMID: 37591699.##5. Liu H, Guo X, Jiang K, Shi B, Liu L, Hou R, et al. Dietary polyphenols regulate appetite mechanism via gut-brain axis and gut homeostasis. Food Chem 2024: 138739. PMID: 38412807.##6. Liang H, Mi H, Yu H, Huang D, Ren M, Zhang L, et al. Role of cholecystokinin (CCK) in feeding regulation of largemouth bass (Micropterus salmoides): peptide activation and antagonist inhibition. Biol 2024; 13(8): 635. PMID: 39194573.##7. Reiter L, Bauer S, Traxler M, Schoufour JD, Weijs PJ, Cruz-Jentoft A, et al. Effects of Nutrition and Exercise Interventions on Persons with Sarcopenic Obesity: An Umbrella Review of Meta-Analyses of Randomised Controlled Trials. Curr Obes Rep 2023: 1-14. PMID: 37249818.##8. Halliday TM, White MH, Hild AK, Conroy MB, Melanson EL, Cornier M-A. Appetite and energy intake regulation in response to acute exercise. Med Sci Sports Exerc 2021; 53(10): 2173. PMID: 33831896.##9. Naderifar H, Mohammad khani Gangeh M, Mehri F, Shamloo Kazemi S. Effects of High Intensity Interval Training and Consumption of Matcha Green Tea on Malondialdehyde and Glutathione Peroxidase Levels in women. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2022;32(212):42-53.##10. Rasuli Jokar E, Shamlou Kazemi S. Effect of Eight-Weeks Chitosan Supplementation and Combined Exercise on the Blood Pressure and Lipid Profile of Women With Hypertension. J Sport Biosci 2023; 15(1): 55-70.##11. Ahn S-I, Cho S, Choi N-J. Effectiveness of chitosan as a dietary supplement in lowering cholesterol in murine models: A meta-analysis. Mar Drugs 2021; 19(1): 26. PMID: 33435383.##12. Othman SA, Abd Rahman SNF. Chitosan Properties: A Preliminary Review. J Adv Mech Eng Appl 2024; 5(1): 8-12.##13. Valinejad A, Khodaei K. Does exercise during a ketogenic diet effectively alter appetite sensation, appetite-regulating hormones, and body composition? Exp Biol Med 2022; 247(21): 1898-1906. PMID: 35920294.##14. Liao J, Huang J, Wang S, Xiang M, Wang D, Deng H, et al. Effects of exercise and diet intervention on appetite-regulating hormones associated with miRNAs in obese children. Eat Weight Disord 2021; 26: 457-465. PMID: 32072570.##15. Fatahi S, Sayyari AA, Salehi M, Safa M, Sohouli M, Shidfar F, et al. The effects of chitosan supplementation on anthropometric indicators of obesity, lipid and glycemic profiles, and appetite-regulated hormones in adolescents with overweight or obesity: A randomized, double-blind clinical trial. BMC Pediatr 2022; 22(1): 527. PMID: 36064382.##16. Shamlou Kazemi S, Heidarianpour A. The Effect of Eight Weeks’ Circuit Resistance Training and Moderate Intensity Continuous Training on Metabolic Indices and Sirtuin1 Serum Level in Women with Metabolic Syndrome. Iran J Diabetes Metab 2023; 23(3): 168-178. PMID: 37858156.##17. Firuzyar F, Shamlou Kazemi S, Hemati Afif A. The Effect of 8 Weeks of Resistance Training and Consumption of Flaxseed Oil on Some Antioxidant Factors (Catalase and Superoxide Dismutase) in Women with Type 2 Diabetes: A Randomized Controlled Trial. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2023;33(2):49-60.##18. Willardson JM. Developing the core. Human Kinetics; 2013.##19. Ebrahimi A, Tahmasebi W, Hoseini R. Sodium Alginate Supplementation Plus HIIT and MICT Can Induce CCK and PYY Increment in Men With Metabolic Syndrome. 2021##20. Simpson K, Parker J, Plumer J, Bloom S. CCK, PYY and PP: the control of energy balance. Appetite Control 2012: 209-230. PMID: 22249816.##21. Ribeiro FM, Silva MA, Lyssa V, Marques G, Lima HK, Franco OL, et al. The molecular signaling of exercise and obesity in the microbiota-gut-brain axis. Front Endocrinol 2022; 13: 927170. PMID: 35966101.##22. Ataeinosrat A, Haghighi MM, Abednatanzi H, Soltani M, Ghanbari-Niaki A, Nouri-Habashi A, et al. Effects of three different modes of resistance training on appetite hormones in males with obesity. Front Physiol 2022; 13: 827335. PMID: 35264977.##23. Almesbehi T, Harris L, McGarty A, Alqallaf S, Westrop S, Edwards CA, et al. Effects of exercise training programmes on fasting gastrointestinal appetite hormones in adults with overweight and obesity: A systematic review and meta-analysis. Appetite 2022: 106424. PMID: 36565928.##24. Alyar G, Umudum FZ, Akbaş N. Changes in ghrelin, GLP-1, and PYY levels after diet and exercise in obese individuals. Rev Assoc Med Bras 2024; 70: e20230263. PMID: 38511748.##25. Zouhal H, Sellami M, Saeidi A, Slimani M, Abbassi-Daloii A, Khodamoradi A, et al. Effect of physical exercise and training on gastrointestinal hormones in populations with different weight statuses. Nutr Rev 2019; 77(7): 455-477. PMID: 31125091.##26. Lean M, Malkova D. Altered gut and adipose tissue hormones in overweight and obese individuals: cause or consequence? Int J Obes 2016; 40(4): 622-632. PMID: 26499438.##27. Ueda S-y, Miyamoto T, Nakahara H, Shishido T, Usui T, Katsura Y, et al. Effects of exercise training on gut hormone levels after a single bout of exercise in middle-aged Japanese women. Springerplus 2013; 2: 1-9. PMID: 23504454.##28. Martins C, Kulseng B, Rehfeld J, King N, Blundell J. Effect of chronic exercise on appetite control in overweight and obese individuals. Med Sci Sports Exerc 2013; 45(5): 805-812. PMID: 23247700.##29. Egan ÁM, O’Doherty JV, Vigors S, Sweeney T. Prawn shell chitosan exhibits anti-obesogenic potential through alterations to appetite, affecting feeding behaviour and satiety signals in vivo. PLoS One 2016; 11(2): e0149820. PMID: 26901760.##30. Zhou J, Wen B, Xie H, Zhang C, Bai Y, Cao H, et al. Advances in the preparation and assessment of the biological activities of chitosan oligosaccharides with different structural characteristics. Food Funct 2021; 12(3): 926-951. PMID: 33434251.##31. Shagdarova B, Konovalova M, Varlamov V, Svirshchevskaya E. Anti-obesity effects of chitosan and its derivatives. Polymers 2023; 15(19): 3967. PMID: 37836016.##32. Engin A. The definition and prevalence of obesity and metabolic syndrome. Obesity and lipotoxicity 2017: 1-17. PMID: 28585193.##33. Kazemi SS, Heidarianpour A, Shokri E. Effect of resistance training and high-intensity interval training on metabolic parameters and serum level of Sirtuin1 in postmenopausal women with metabolic syndrome: a randomized controlled trial. Lipids Health Dis 2023; 22(1): 177. PMID: 37858156.##34. Kazemi SS, Heidarianpour A, Naddaf H, Mehri F, Naderifar H. Effect of Combined Exercise Training and Curcumin Supplementation on Metabolic Indices and Serum Levels of Sirtuin 1 in Men with Metabolic Syndrome. Avicenna J Clin Med 2023; 30(1): 21-29.##35. Kim K-B, Kim K, Kim C, Kang S-J, Kim HJ, Yoon S, et al. Effects of exercise on the body composition and lipid profile of individuals with obesity: a systematic review and meta-analysis. J Obes Metab Syndr 2019; 28(4): 278. PMID: 31909371.##36. Muscella A, Stefàno E, Marsigliante S. The effects of exercise training on lipid metabolism and coronary heart disease. Am J Physiol Heart Circ Physiol 2020; 319(1): H76-H88. PMID: 32442027.##37. Tomeleri CM, Ribeiro AS, Souza MF, Schiavoni D, Schoenfeld BJ, Venturini D, et al. Resistance training improves inflammatory level, lipid and glycemic profiles in obese older women: A randomized controlled trial. Exp Gerontol 2016; 84: 80-87. PMID: 27616162.##38. Nazari M, Shabani R, Gholamrezaei Darsara S. Effect of circuit resistance and jogging exercise training on the markers of metabolic syndrome in women with type 2 diabetes. J Phys Act Horm 2023; 5(1): 76-87.##39. Rizzo M, Giglio RV, Nikolic D, Patti AM, Campanella C, Cocchi M, et al. Effects of chitosan on plasma lipids and lipoproteins: a 4-month prospective pilot study. Angiology 2014; 65(6): 538-542. PMID: 23785043.##40. Trivedi V, Satia M, Deschamps A, Maquet V, Shah R, Zinzuwadia P, et al. Single-blind, placebo controlled randomised clinical study of chitosan for body weight reduction. Nutr J 2015; 15(1): 1-12. PMID: 26747458.## ##

بررسی مقایسه ای اثر عصاره بومادران و مشاوره با رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی زنان یائسه Comparative Study on the Effect of Achillea millefolium Extract and Counselling with a Mindfulness-Based Cognitive Therapy Approach on the Quality of Life of Postmenopausal Women 1 1 سابقه و هدف: یائسگی اثرات منفی بر کیفیت زندگی زنان یائسه دارد. هورمون تراپی اثربخش‌ترین درمان برای علائم یائسگی است که با عوارض جانبی همراه است. این مطالعه با هدف مقایسه اثر عصاره بومادران و مشاوره با رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی زنان یائسه انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده 6 ماه به طول انجامید. معیارهای ورود به مطالعه شامل 75 زن یائسه با حداقل 20-3 گرگرفتگی در روز بودند. زنان یائسه به‌طور تصادفی به روش بلوک در سه گروه  مساوی بومادران، مشاوره و کنترل(بدون درمان) تقسیم شدند.گروه گیاه درمانی روزانه دو کپسول 500 میلی‌گرمی به مدت 2 ماه دریافت کردند.گروه مشاوره، درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی، 8 جلسه 150-120 دقیقه ای دریافت کردند. برای جمع آوری داده‌ها از کیفیت زندگی خاص یائسگی (MENQOL) استفاده شد. آنالیز کوواریانس، آنالیز واریانس یک طرفه، تی‌مستقل یا تی‌زوجی برای گزارش داده‌ها استفاده شد یافته‌ها: میانگین سنی مشارکت کنندگان 6/22± 55/32 بود. نمره کیفیت زندگی (0/004=P) و همه حیطه‌های پرسشنامه MENQOL شامل سلامت وازوموتور (0/001< P)، سلامت روانی اجتماعی (001/0< P)، سلامت جسمی (0/03= P) و سلامت جنسی (0/01= P) در بین سه گروه تفاوت معنی‌داری نشان داد. بین دو مداخله گیاه بومادران و مشاوره اختلاف معنی‌داری از لحاظ آماری در نمره کل کیفیت زندگی و همه ابعاد آن مشاهده نشد (0/05> P). گروه مشاوره در مقایسه با گروه کنترل تفاوت معنی‌داری از لحاظ آماری در نمره کل کیفیت زندگی و دو بعد سلامت وازوموتور و روانی- اجتماعی نشان داد (0/005< P). استنتاج: بر اساس یافته‌های مطالعه حاضر می‌توان نتیجه گرفت که عصاره بومادران و مشاوره ذهن آگاهی باعث بهبود کیفیت زندگی در زنان یائسه می‌شود، در نهایت اثربخشی گیاه بومادران و مشاوره ذهن آگاهی مشابه است. ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی از مشاوره ذهن آگاهی و بومادران به ویژه هنگامی که HRT منع مصرف دارد، حمایت می‌کنند. شماره ثبت کارآزمایی بالینی :1N 20210201050212 IRCT   2 Background and purpose: Menopause can adversely affect the quality of life in postmenopausal women. While hormone replacement therapy (HRT) is considered the most effective treatment for menopausal symptoms, it is associated with certain side effects. This study aimed to compare the effects of Achillea millefolium extract and consultation based on a mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) approach on the quality of life of postmenopausal women. Materials and methods: This randomized clinical trial lasted for six months. The inclusion criteria consisted of postmenopausal women experiencing between 3 and 20 hot flashes per day. Seventy-five postmenopausal women were randomly assigned using a block randomization method into three groups of 25 participants each: Achillea millefolium, counselling, and control (no treatment). The herbal group received two 500 mg capsules daily for two months, and the counselling group, based on the mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) approach, received eight sessions lasting 120 to 150 minutes each. The Menopause-Specific Quality of Life (MENQOL) questionnaire was used to collect data. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA), one-way ANOVA, independent t-test, or paired t-test. Results: The mean age of participants was 55.3 ± 2.06 years. There was a significant difference among the three groups regarding total MENQOL scores (P= 0.004) and all domains, including vasomotor (P< 0.001), psychosocial (P< 0.001), physical (P= 0.03), and sexual (P= 0.01). There was no statistically significant difference between the two interventions, Achillea millefolium extract and counselling, in terms of total MENQOL scores or any of its dimensions (P> 0.05). Both Achillea millefolium extract (P< 0.005) and counselling based on the mindfulness-based cognitive therapy approach (P< 0.005) showed statistically significant improvements in total MENQOL scores and all domains compared to the control group. Conclusion: Based on the findings of the present study, it can be concluded that both Achillea millefolium extract and mindfulness-based counselling reduce the frequency of hot flashes in menopausal women. Overall, the effectiveness of the Achillea millefolium extract and mindfulness counselling was similar. Healthcare providers may consider recommending counselling and Achillea millefolium, particularly in cases where hormone replacement therapy is contraindicated. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20210201050212N1)   91 103 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/1 1403/5/11 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/26 1404/1/6 ام البنین لطفی Ummol-Banin Lotfi دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت باروری، مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران هاشم لشگری کلات Hashem Lashgari Kalat استادیار ، گروه کودکان، مرکز توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان کودکان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس ، ایران ایران عاطفه احمدی Atefeh Ahmadi دانشیار ، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، مرکز تحقیقات بهداشت باروری و سلامت خانواده، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران مروارید ایرانی Morvarid Irani استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری- مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه ، تربت حیدریه ایران ایران فریبا شریفی فر Fariba Sharififar استاد، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی و سنتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران محبوبه عبدالهی Mahboubeh Abdollahi استادیار، گروه آمار، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه ، تربت حیدریه ایران ایران معصمومه غضنفرپور Masumeh Ghazanfarpour دانشیار ، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، مرکز تحقیقات بهداشت باروری و سلامت خانواده، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران Achillea millefolium Mindfulness-Based Cognitive Therapy quality of life Menopause بومادران شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی کیفیت زندگی یائسگی 1. Ye L, Knox B, Hickey M. Management of menopause symptoms and quality of life during the menopause transition. Endocrinol Metab Clin North Am2022; 51(4):817-836 PMID: 36244695.##2. Silalahi YF. Relationship between Body Image and Anxiety Level during Menopause at Pintu Padang District Health Center Angkola Trunk 2022. Science Midwifery 2022; 10(5): 3724-3732.##3. Refaei M, Kazemi F, Bakht R, Mardanpour S, Hoseini M. The effect of group counseling on the severity of menopausal symptoms in perimenopausal period: A clinical trial. Journal of Hayat 2021; 26(4): 371-383.(persian)##4. Ansar A, Jahangard L, Pahlevani P, Rasouli B, Torabian S, Rasouli S. Quality of life in patients with psoriasis vulgaris: A case-control study. Dermatology & Cosmetic 2013; 4(3): 113-119.(persian)##5. Kim N, Gross C, Curtis J, Stettin G, Wogen S, Choe N, etal. The impact of clinical trials on the use of hormone replacement therapy: a population-based study. J Gen Intern Med 2005; 20(11): 1026-1031 PMID: 16307628 .##6. Tatara M, Krupski W, Majer-Dziedzic B, Szabelska A. Novel and current approaches to dietary and non-dietary bone metabolism regulation. Handbook of nutrition and diet in therapy of bone diseases. 2016:129-190.##7. Salman KA, Hamodi SJ, Al-Bandr LK. Effect of Adding Different Levels of Green Tea Powder Camellia Sinensis to Diet on Some Physiological Traits in Broiler. EXECUTIVE EDITOR. 2019; 10(3):420.##8. Salehi K, Ehsanpour S, Zolfaghari B, Salehi Z, Honarjoo M. The effects of red clover on hot flushes in post-menopausal women. Hormozgan Medical Journal 2014; 17(6):262-237.##9. Helal EG, AL Jalaud NA-A, El-Aleem MA, Ahmed SS. Effect of phytoestrogen (fennel) on some sex hormones and other physiological parameters in male albino rats. The Egyptian Journal of Hospital Medicine 2019; 74(7): 1616-1620.##10. Heydari L, Suhrabi Z, Sayehmiri F, Sayehmiri K. Effect of herbaceous medicines effective in hot flashes of menopause women: a systematic review and meta-analysis in Iran. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2014; 17(109): 16-25.##11. Parandin R, Ghorbani R, Sadeghipour Roodsari H. Effects of alcoholic extract of Achillea Millefolium flowers on fertility parameters in male rats. SSU_Journals. 2011; 19(1): 84-93.##12. Moradi M, Niazi A, Abbasi K, Mollazadeh S, Nouravaran Feizabadi M. The Impact of Achillea Millefolium on Primary Dysmenorrhea and Menstrual bleeding: A Systematic Review. Journal of Midwifery and Reproductive Health 2024; 12(2): 4153-4163.##13. Zanfirescu A, Nitulescu G, Stancov G, Radulescu D, Trif C, Nitulescu GM, etal. Evaluation of topical anti-inflammatory effects of a gel formulation with Plantago lanceolata, Achillea millefolium, Aesculus hippocastanum and Taxodium distichum. Sci Pharm 2020; 88(2):26.##14. Fierascu I, Ungureanu C, Avramescu SM, Fierascu RC, Ortan A, Soare LC, etal. In vitro antioxidant and antifungal properties of Achillea millefolium L. Romanian Biotechnological Letters 2015; 20(4): 10626-10636.##15. Jahromi GP, Imani E, Nasehi M, Shahriari A. Effect of Achillea millefolium aqueous extract on memory deficit and anxiety caused by stroke in ovariectomized rats. J Herbmed Pharmacol 2019; 8(2):153-159.##16. Thomas B, Chinchu KM. Antidiabetic Herbal Formulations: An Effective Therapeutic Approach to Diabetes.1st ed, Medicinal Plants: CRC Press; 2018: 89-100.##17. Jeyaprakash K, Lego YJ, Payum T, Rathinavel S, Jayakumar K. Diversity of medicinal plants used by Adi community in and around area of D’Ering Wildlife Sanctuary, Arunachal Pradesh, India. World Scientific News 2017(65):135-159.##18. Silambarasan R, Ayyanar M. An ethnobotanical study of medicinal plants in Palamalai region of Eastern Ghats, India. J Ethnopharmacol 2015;172:162-178 PMID: 26068426.##19. Chen TL, Chang SC, Huang CY, Wang HH. Effectiveness of mindfulness-based interventions on quality of life and menopausal symptoms in menopausal women: A meta-analysis. J Psychosom Res 2021; 147: 110515 PMID: 34034137.##20. Mirmohammadali M, Zendehdel-Rakhshandeh T, Sadeghniyat-Haghighi K, Faghihzadeh S, Taheri M. Evaluation of valerians’ effect on sleep quantity and quality of menopausal women: Cross-over clinical trial. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences 2014; 17(11): e74306.##21. Jehan S, Masters-Isarilov A, Salifu I, Zizi F, Jean-Louis G, Pandi-Perumal SR, etal. Sleep disorders in postmenopausal women. J Sleep Disord Ther 2015;4(5):212 PMID: 26512337 .##22. Ameratunga D, Goldin J, Hickey M. Sleep disturbance in menopause. Internal Med J 2012; 42(7): 742-747 PMID: 22288870 .##23. Freeman EW, Sammel MD, Gross SA, Pien GW. Poor sleep in relation to natural menopause: a population-based 14-year follow-up of midlife women. Menopause 2015;22(7):719-726 PMID: 25549066.##24. Enjezab B, ZBanafsheh Farzinrad M, Farzinrad B, Dehghani4arehosseinabadi A. Effect of mindfulness-based cognitive therapy on menopausal symptoms: a randomized clinical trial. J Mazandaran Univ Med Sci 2019; 29(178): 85-97.(persian)##25. Hilditch JR, Lewis J, Peter A, van Maris B, Ross A, Franssen E, etal. A menopause-specific quality of life questionnaire: development and psychometric properties. Maturitas 1996; 24(3): 161-175 PMID: 8844630 .##26. Ghazanfarpour M, Kaviani M, Rezaiee M, Ghaderi E, Zandvakili F. Cross cultural adaptation of the menopause specific questionnaire into the persian language. Ann Med Health Sci Res 2014; 4(3): 325-329 PMID: 24971202 .##27. Mousavi H, Nekuei N, Heidari Z, Ghodsizadeh M, Yadegarfar G. Designing and standardization of a questionnaire to evaluate the quality of life of women on the threshold of menopause. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2024; 27(4): 28-40.(persian)##28. Baghdari N, Akbari A, Ayati S, Emami A, Esmaeili H. Effect of powder of flaxseed on hot flashes in women at the climacteric. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2011;14(1):37-47.(persian)##29. Abdi F, Roozbeh N. The effects of Humulus lupulus L.) hops) on menopausal vasomotor symptoms: a systematic review and meta-analysis. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2016; 19(26):9-17.(persian)##30. Sadeghi A H, Bakhshi M, Behboodi Z, Goodarzi S, Haghani H. Effect of sage extract on hot flashes in postmenopausal women. Complementary Medicine Journal 2013;2(4):324-335.(persian)##31. Jayusman PA, Nasruddin NS, Baharin B, Ibrahim NI, Ahmad Hairi H, Shuid AN. Overview on postmenopausal osteoporosis and periodontitis: The therapeutic potential of phytoestrogens against alveolar bone loss. Front Pharmacol 2023; 14: 1120457.##32. Kian FR, Bekhradi R, Rahimi R, Golzareh P, Mehran A. Evaluating the effect of fennel soft capsules on the quality of life and its different aspects in menopausal women: a randomized clinical trial. Nursing Practice Today 2017; 4(2): 87-95.##33. Ghazanfarpour M, Najafi MN, Sharghi NB, Mousavi MS, Babakhanian M, Rakhshandeh H. A double-blind, placebo-controlled trial of Fennel (Foeniculum vulgare) on menopausal symptoms: A high placebo response. J Turk Ger Gynecol Assoc 2018; 19(3):122-127 PMID: 29755029.##34. Swartzman LC, Edelberg R, Kemmann E. Impact of stress on objectively recorded menopausal hot flushes and on flush report bias. Health Psychol 1990; 9(5): 529-545 PMID: 2226383.##35. Heckenberg RA, Eddy P, Kent S, Wright BJ. Do workplace-based mindfulness meditation programs improve physiological indices of stress? A systematic review and meta-analysis. J Psychosom Res 2018; 114:62-71 PMID: 30314581.##36. Garcia MC, Kozasa EH, Tufik S, Mello LEA, Hachul H. The effects of mindfulness and relaxation training for insomnia (MRTI) on postmenopausal women: a pilot study. Menopause 2018; 25(9): 992-1003 PMID: 29787483.##37. Kaviani H, Hatami N, Javaheri F. The impact of mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) on mental health and quality of life in a sub-clinically depressed population. Archives of Psychiatry and Psychotherapy 2012; (14)1: 21-28.##38. Hartmann M, Kopf S, Kircher C, Faude-Lang V, Djuric Z, Augstein F, etal. Sustained effects of a mindfulness-based stress-reduction intervention in type 2 diabetic patients: design and first results of a randomized controlled trial (the Heidelberger Diabetes and Stress-study). Diabetes Care 2012; 35(5): 945-947 PMID: 22338101 .##39. Sundh J, Wireklint P, Hasselgren M, Montgomery S, Ställberg B, Lisspers K, etal. Health-related quality of life in asthma patients-A comparison of two cohorts from 2005 and 2015. Respir Med 2017; 132:154-160.## ##

بررسی اثر گالیک اسید بر میزان فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز در سرم بیماران مبتلا به افسردگی اساسی سید حمزه حسینی1 Investigating the Effect of Gallic Acid on Serum BDNF Levels in Patients with Major Depression 1 1 سابقه و هدف: تغییرات در سطح BDNF با اختلالات روانی، از جمله افسردگی، ارتباط دارد. در بیماران دچار افسردگی کاهش سطح BDNF مشاهده شده است، و تحقیقات نشان داده‌اند که درمان‌های ضد افسردگی می‌توانند سطح BDNF را افزایش دهند. گالیک اسید به عنوان یک ترکیب طبیعی با خواص آنتی‌اکسیدانی و نوروتروفیکی، پتانسیل بالایی برای افزایش سطح BDNF و بهبود علائم افسردگی دارد. این مطالعه با هدف بررسی اثر گالیک اسید بر میزان BDNF در سرم خون بیماران افسردگی درمان شده با مکمل یاری گالیک اسید، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه بر روی نمونه‌های سرم جدا شده از مطالعه کارآزمایی بالینی گذشته، که بر روی 30 نفر از بیماران مبتلا به افسردگی اساسی مراجعه کننده به بیمارستان شهید زارع ساری انجام شده بود، صورت گرفت. بیماران به‌طور تصادفی به دو گروه مداخله و دارونما تقسیم شدند. افراد در گروه مداخله روزانه 200 میلی‌گرم اسیدگالیک به صورت کپسول دریافت کردند. در ابتدا و پایان مطالعه 10 cc نمونه خون وریدی گرفته شد. پس از جداسازی سرم شاخص فاکتور رشد مغزی Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF) در پلاسمای افراد شرکت کننده با استفاده از کیت مخصوص و به روش الایزا اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: سطح BDNF پس از تیمار با گالیک اسید در مقایسه با قبل از تیمار به طور معنی‌داری افزایش داشته است (0/0001 P<)، در حالی که در گروه دارونما هیچ گونه تفاوت معنی‌داری مشاهده نشده است. استنتاج: با توجه به نتایج به دست آمده مکمل یاری گالیک اسید باعث افزایش سطح BDNF می‌شود و می‌توان از این مکمل در کنار داروهای ضد افسردگی موجود استفاده کرد و از عوارض ناشی از داروهای موجود کاست. شماره ثبت کارآزمایی بالینی: 17N 20141025019669 IRCT   2 Background and purpose: Changes in Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF) levels are associated with psychiatric disorders, including depression. Research has demonstrated that patients suffering from depression exhibit reduced BDNF levels, and antidepressant treatments have been shown to increase these levels. Gallic acid, a natural compound known for its antioxidant and neurotrophic properties, shows significant potential for enhancing BDNF levels and alleviating depressive symptoms. This study aims to investigate the effect of gallic acid supplementation on serum BDNF levels in patients diagnosed with depression. Materials and methods: This study was conducted using serum samples obtained from our previous research involving 30 patients diagnosed with major depressive disorder who visited Shahid Zareh Hospital in Sari. The patients were randomly divided into two groups: an intervention group and a placebo group. Individuals in the intervention group received 200 mg of gallic acid daily in capsule form. Blood samples (10 cc) were collected from each participant at both the start and the end of the study. Following serum separation, the levels of BDNF in the plasma samples were measured using a specific ELISA kit. Results: After the intervention, the findings showed a significant difference between the plasma BDNF levels of the research groups. The plasma BDNF levels in the intervention group increased significantly compared to the placebo group. Conclusion: According to the results, gallic acid supplementation increases the level of BDNF, and this supplement may be used in conjunction with existing antidepressants to reduce the side effects of current drugs. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20141025019669N17 104 113 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/13 1403/2/24 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/7 1404/1/18 سید حمزه حسینی Seyed Hamzeh Hosseini استاد طب روان‌تنی گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران حسین خادم حقیقیان Hossein Khadem haghighian دانشیار علوم تغذیه ، گروه علوم بهداشتی در تغذیه، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بیماری‌های متابولیک ، دانشگاه علوم پزشکی قزوین ، قزوین، ایران ایران زهرا یاری ساروکلائی Zahra Yari Sarokolae دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران عاطفه عرب فیروزجایی Atefeh Arab firozjae دانشجوی دکترای تخصصی فارماکولوژی ، گروه فارماکولوژی دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سارا بیات Sara Bayat متخصص داخلی، مرکزتحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران رضا اسحاقی گرجی Reza Eshaghi Gorji دانشجوی کارشناسی علوم ازمایشگاهی،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران مجید سعیدی Majid Saeedi استاد فارماسیوتیکس، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران غلامرضا هوشمند Gholamreza Houshmand دانشیار فارماکولوژی، مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری با گرایش اعتیاد، گروه فارماکولوژی دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران BDNF depression gallic acid drug افسردگی گالیک اسید دارو 1. Sotodeh N. A study of impact of group mindfulness-based cognitive therapy on depression reduction and increase of marital satisfaction in married women. 2011.##2. Lopez AD, Murray CJ. The global burden of disease: a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 2020. Summary. Harvard School of Public Health. 1996.##3. Montazeri A, Mousavi SJ, Omidvari S, Tavousi M, Hashemi A, Rostami T. Depression in Iran: a systematic review of the literature (2000-2010). 2013.##4. Khandaker GM, Pearson RM, Zammit S, Lewis G, Jones PB. Association of serum interleukin-6 and C-reactive protein in childhood with depression and psychosis in young adult life: a population-based longitudinal study. JAMA Psychiatry 2014; 71(10): 1121-131. PMID: 25133871.##5. Williams MM, Clouse RE, Lustman PJ. Treating depression to prevent diabetes and its complications: understanding depression as a medical risk factor. Clin Diabetes 2006; 24(2):79-86.##6. Carvalho AF, Sharma MS, Brunoni AR, Vieta E, Fava GA. The safety, tolerability and risks associated with the use of newer generation antidepressant drugs: a critical review of the literature. Psychother Psychosom 2016; 85(5): 270-88. PMID: 27508501.##7. Ravindran AV, Balneaves LG, Faulkner G, Ortiz A, McIntosh D, Morehouse RL, et al. Canadian network for mood and anxiety treatments (CANMAT) 2016 clinical guidelines for the management of adults with major depressive disorder. Section 5. Complementary and alternative medicine treatments. Focus 2018;16(1):85-94. PMID: 27486153.##8. Daglia M, Di Lorenzo A, F Nabavi S, S Talas Z, M Nabavi S. Polyphenols: well beyond the antioxidant capacity. Gallic acid and related compounds as neuroprotective agents. Curr Pharm Biotechnol 2014; 15(4): 362-72. PMID: 24938889.##9. Chhillar R, Dhingra D. Antidepressant-like activity of gallic acid in mice subjected to unpredictable chronic mild stress. Fundam Clin Pharmacol 2013; 27(4):409-18. PMID: 22458864.##10. Bath KG, Akins MR, Lee FS. BDNF control of adult SVZ neurogenesis. Dev Psychobiol 2012; 54(6): 578-89. PMID: 21432850.##11. Zagrebelsky M, Korte M. Form follows function. BDNF and its involvement in sculpting the function and structure of synapses. Neuropharmacology 2014; 76: 628-38. PMID: 23752094.##12. Rakofsky J, Ressler K, Dunlop B. BDNF function as a potential mediator of bipolar disorder and post-traumatic stress disorder comorbidity. Mol Psychiatry 2012;17(1):22-35. PMID: 21931317.##13. Haghighat N, Rajabi S, Mohammadshahi M. Effect of synbiotic and probiotic supplementation on serum brain-derived neurotrophic factor level, depression and anxiety symptoms in hemodialysis patients. A randomized, double-blinded, clinical trial. Nutr Neurosci 2021;24(6):490-9. PMID: 31379269.##14. Lee B-H, Kim H, Park S-H, Kim Y-K. Decreased plasma BDNF level in depressive patients. J Affect Disord 2007;101(1-3):239-44. PMID: 17173978.##15. Poorbaferani F, Rouhani MH, Heidari Z, Poorbaferani M, Safavi SM. Flaxseed oil supplementation on severity of depression and brain-derived neurotrophic factor. A randomized, double-blind placebo controlled clinical trial. Int J Food Prop 2020; 23(1): 1518-26.##16. Heidarzadeh-Rad N, Gökmen-Özel H, Kazemi A, Almasi N, Djafarian K. Effects of a psychobiotic supplement on serum brain-derived neurotrophic factor levels in depressive patients. A post hoc analysis of a randomized clinical trial. J Neurogastroenterol Motil 2020;26(4):486. PMID: 32989186.##17. Khajehnasiri F, Mortazavi SB, Allameh A, Akhondzadeh S. Effect of omega-3 and ascorbic acid on inflammation markers in depressed shift workers in Shahid Tondgoyan Oil Refinery, Iran. A randomized double-blind placebo-controlled study. J Clin Biochem Nutr 2013; 53(1): 36-40. PMID: 23874068.##18. Edalatmanesh MA, Shahsavan S, Rafiei S, Khodabandeh H. The effect of gallic acid on depression symptoms, oxidative stress markers and inflammatory cytokines in rats’ hippocampus after TMT intoxication. An experimental study. J Rafsanjan Univ Med Sci 2018; 17(9): 815-28.##19. Wen L, Tang L, Zhang M, Wang C, Li S, Wen Y, Tu H, Tian H, Wei J, Liang P, et al. Gallic acid alleviates visceral pain and depression via inhibition of P2X7 receptor. Int J Mol Sci 2022; 23: 6159.##20. Taheri Chadorneshin H, Afzalpour ME, Abtahi H, Foadoddini M. Effect of intense exercise training on hydrogen peroxide, tumor necrosis factor-alpha and the selected neurotrophins in rat’s brain. Q Horiz Med Sci 2015;20(4):231-6.##21. Svensson M, Lexell J, Deierborg T. Effects of physical exercise on neuroinflammation, neuroplasticity, neurodegeneration, and behavior. What we can learn from animal models in clinical settings. Neurorehabil Neural Repair 2015 ;29(6): 577-89. PMID: 25527485.##22. Hennigan A, O'Callaghan RM, Kelly AM. Neurotrophins and their receptors. Roles in plasticity, neurodegeneration and neuroprotection. Biochem Soc Trans 2007; 35(Pt 2):424-7. PMID: 17371291.##23. Beilharz JE, Maniam J, Morris MJ. Diet-induced cognitive deficits. The role of fat and sugar, potential mechanisms and nutritional interventions. Nutrients 2015;7(8):6719-38. PMID: 26274972.##24. Elliott BT, Herbert P, Sculthorpe N, Grace FM, Stratton D, Hayes LD. Lifelong exercise, but not short-term high-intensity interval training, increases GDF11, a marker of successful aging. A preliminary investigation. Physiol Rep 2017; 5(13). PMID: 28701523.##25. Bartlett DB, Shepherd SO, Wilson OJ, Adlan AM, Wagenmakers AJM, Shaw CS, et al. Neutrophil and monocyte bactericidal responses to 10 weeks of low-volume high-intensity interval or moderate-intensity continuous training in sedentary adults. Oxid Med Cell Longev 2017; 2017: 8148742. PMID: 28656073.##26. Piepmeier AT, Etnier JL. Brain-derived neurotrophic factor (BDNF) as a potential mechanism of the effects of acute exercise on cognitive performance. J Sport Health Sci 2015;4(1):14-23.## ##

بررسی وضعیت جمعیت شناسی و بالینی بیماران فوت شده بر اثر سوختگی در بیمارستان زارع ساری طی سال های 1390 الی 1401 A Study of the Demographic and Clinical Characteristics of Patients Who Died from Burns at Zare Hospital, Sari, Between 2011 and 2023 1 1 سابقه و هدف: سوختگی از معضلات مهم و یکی از دلایل مهم مرگ و میر در دنیا می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت جمعیت‌شناسی و بالینی بیماران فوت شده بر اثر سوختگی در بیمارستان زارع ساری طی سال‌های 1390 الی 1401، انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی، از نوع داده‌های موجود در پرونده تمامی بیماران بستری فوت شده در بخش‌های سوختگی بوده است. افراد به‌صورت سرشماری وارد مطالعه شدند، متغیرهای مورد بررسی شامل، جنسیت، وضعیت تاهل، سن، درصد سوختگی، عامل سوختگی و مدت زمان بستری، وجود یا عدم وجود سوختگی استنشاقی به عنوان متغیر اصلی بود. از شاخص‌های میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد استفاده شد و از نسخه21 نرم‌افزار SPSS و Excel 2010 استفاده گردید. یافته‌ها: در طی سال‌های مورد مطالعه 8281 بیمار در اثر سوختگی بستری شده‌اند که از بین آن‌ها، 882 نفر (10/6 درصد) فوت شدند. تنها اطلاعات مربوط به بیماران فوت شده مدنظر بود. نتایج مطالعه نشان داد که 514 نفر (58/3 درصد) مرد بودند. بیش‌ترین فراوانی گروه سنی مربوط به افراد 19 تا 40 سال با (50 درصد) بودند. متاهلین با (3/64 درصد) بیش‌ترین درصد از جامعه این مطالعه را تشکیل داده بودند. میانگین تعداد روزهای اقامت بیماران فوت شده برابر با 012/3± 10/49 بود. میانگین درصد سوختگی برابر با 024/3±66/9 بود. حدود (57/4 درصد) از افراد این جامعه دارای سوختگی بالای (60 درصد) بودند. 566 نفر (70/8 درصد) از بیماران فوت شده دارای سوختگی استنشاقی بودند. تعداد بیماران فوت شده با سوختگی در طی سال‌های مورد مطالعه روند تقریبا کاهشی داشته است. استنتاج: بیش‌ترین میزان وقوع حادثه منجر به مرگ و میر سوختگی در افراد میان سال با سوختگی استنشاقی و در منزل اتفاق افتاد. بنابراین ارائه برنامه‌های آموزشی در سطح جامعه به‌خصوص محیط خانه توصیه می‌شود 2 Background and purpose:  Burns are a major public health problem and one of the leading causes of mortality worldwide. This study aimed to investigate the demographic and clinical characteristics of patients who died from burns at Zare Hospital in Sari between 2011 and 2023. Materials and methods: This descriptive-analytical study was conducted using data extracted from the medical records of all patients who were hospitalized and subsequently died in the burn wards. Individuals were included in the study through a census approach. The variables examined included gender, marital status, age, percentage of total body surface area burned, primary cause of burn, duration of hospitalization, and the presence or absence of inhalation injury, which was considered the main variable. Descriptive statistics, including mean, standard deviation, frequency, and percentage, were used for analysis. Data were analyzed using SPSS version 21 and Microsoft Excel 2010. Results: During the study period, 8,281 patients were hospitalized due to burns, of whom 882 (10.6%) died. Only data related to deceased patients were analyzed. The results showed that 514 (58.3%) of the deceased patients were men. The highest frequency was observed in the 19–40-year age group (50%). Married individuals constituted the majority of cases (64.3%). The average length of hospital stay among deceased patients was 10.49 ± 12.03 days, and the mean percentage of total body surface area burned was 66.9 ± 24.03%. More than half of the patients (57.4%) sustained burns covering at least 60% of their body surface. Also, 566 (70.8%) of the deceased patients had inhalation injuries. Overall, the number of burn-related deaths showed a gradual decline over the study period. Conclusion: The highest incidence of burn-related deaths occurred among middle-aged individuals, primarily due to inhalation burns, and most incidents took place in home settings. Therefore, implementing community-based educational programs, with a particular focus on fire safety and prevention in the home environment, is strongly recommended 114 122 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/10 1403/2/21 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/12 1403/12/22 نجیبه محسنی معلم کلائی Najibeh mohseni MoallemKolaei دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت اطلاعات سلامت، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات مدیریت اطلاعات سلامت ، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران ایران محمد حسین حسامی رستمی Mohammadhossein Hesamirostami فوق تخصص جراحی پلاستیک- ترمیمی و سوختگی، دانشیار، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران مجتبی قربانی Mojtaba Ghorbani فوق تخصص جراحی پلاستیک- ترمیمی و سوختگی، استادیار، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران معصومه کوهی masoumeh koohi کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت های ویژه، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران آزاده امینی منش Azadeh Aminimanesh کارشناسی ارشد پرستاری کودکان، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سعیده نجفی saeedeh najafikersami کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ابوالفضل حسین نتاج Abolfal Hosseinnataj استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران احمد زاغی حسین زاده Ahmad Zaghihosseinazdeh فوق تخصص جراحی پلاستیک- ترمیمی و سوختگی، استادیار، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سیده فاطمه حسینی کوهی خیلی Seyedeh Fatemeh Hoseini kohikheyli کارشناس ارشد فناوری اطلاعات سلامت، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران رامین محمدی Ramin Mohammadi کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران محمد خادملو Mohammad Khademloo استاد، گروه پزشکی اجتماعی ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Burns Mortality Epidemiology سوختگی مرگ و میر اپیدمیولوژی 1. Aghakhani K, Aram S, Mehrpisheh S, Memarian A, Hoseini R, Ghorbani M. Evaluating the role of gender in the etiology, demographic features and prognosis of burn patients admitted to Shahid Motahari hospital: a five-year retrospective study. Razi Journal of Medical Sciences 2015; 21(127): 95-101(persian).##2. Adil SO, Nisar N, Shafique K, Baig-Ansari N. Severity of burn and its related factors: A study from the developing country Pakistan. Burns 2016; 42(4): 901-905 PMID: 26831723.##3. Health N, Committee MRCHAS. Promoting the Health of Indigenous Australians: A Review of Infrastructure Support for Aboriginal and Torres Strait Islander Health Advancement: Final Report and Recommendations: National Health and Medical Research Council; 1996.##4. Tripathee S, Basnet SJ. Epidemiology of burn injuries in Nepal: a systemic review. Burns & Trauma 2017;5(1):10 PMID: 28413803.##5. Rybarczyk MM, Schafer JM, Elm CM, Sarvepalli S, Vaswani PA, Balhara KS, etal. Prevention of burn injuries in low-and middle-income countries: a systematic review. Burns 2016; 42(6): 1183-1192 PMID: 27161088.##6. Smolle C, Cambiaso-Daniel J, Forbes AA, Wurzer P, Hundeshagen G, Branski LK, et al. Recent trends in burn epidemiology worldwide: A systematic review. Burns 2017; 43(2): 249-257.##7. Meyerson JM, Coffey R, Jones LM, Miller SF. Burn Center Barrier Protocols During Dressing Change: A National Survey. J Burn Care Res 2015; 36(4): e238-e243 PMID: 26154517.##8. Zhou J, Qian C, Zhao M, Yu X, Kang Y, Ma X, et al. Epidemiology and outcome of severe sepsis and septic shock in intensive care units in mainland China. PloS One 2014; 9: (9): e107181.##9. Amani L, Soleymanzadeh Moghadam S, Roudbari M, Roustapoor R, Armat M, Rastegar Lari A. Epidemiology and Mortality of burned patients referred to Motahari Hospital, Tehran. Razi Journal of Medical Sciences 2015; 21(127): 31-38(persian).##10. Aghajani MH, Haddadi M, Saadat S. Epidemiological Pattern of Injuries in Iran; a Nationwide Review of Seven Million Emergency Department Admissions. Emerg 2017;5(1): E10 PMID: 28286817.##11. Seyed-Forootan K, Karimi H, Motevalian S, Momeni M, Safari R, Ghadarjani M. LA50 in burn injuries. Ann Burns Fire Disasters 2016; 29(1): 14-17 PMID: 27857645.##12. Edelman LS. Social and economic factors associated with the risk of burn injury. Burns. 2007; 33(8): 958-965 PMID: 17869003.##13. Rybarczyk MM, Schafer JM, Elm CM, Sarvepalli S, Vaswani PA, Balhara KS, et al. A systematic review of burn injuries in low-and middle-income countries: epidemiology in the WHO-defined African Region. Afr J Emerg Med 2017; 7(1): 30-37 PMID: 30456103.##14. Soleymanzadeh-Moghadam S, Azimi L, Amani L, Lari AR, Alinejad F, Lari AR. Analysis of antibiotic consumption in burn patients. GMS Hyg Infect Control 2015;10: Doc09 PMID: 26124986.##15. Smolle C, Cambiaso-Daniel J, Forbes AA, Wurzer P, Hundeshagen G, Branski LK, et al. Recent trends in burn epidemiology worldwide: A systematic review. Burns 2017;43(2):249-257 PMID: 27600982.##16. Aslam M, Niazi MZ, Khan I. Epidemiology of Paediatric burns at Lady Reading Hospital Peshawar. Pak J Surg 2017; 33(1): 87-91.##17. Navarrete N, Rodriguez N. Epidemiologic characteristics of death by burn injury from 2000 to 2009 in Colombia, South America: a population-based study. Burns Trauma 2016; 4(1):8 PMID: 27574678.##18. Mogharab M, Sabzekar F, Sharifzadeh G, Azani M, etal. An epidemiological study of hospitalised patients with burns in Imam Reza hospital in Birjand between 2007 and 2013. J Birjand Univ Med Sci 2014; 21(2): 228-236. (persian)##19. Samimi R, Fatemi M, Soltani M. The epidemiological assessment of burn injuries in children admitted to Mottahari hospital, Tehran, 2009-2010. 2011.(persian).##20. Wasiak J, Spinks A, Ashby K, Clapperton A, Cleland H, Gabbe B. The epidemiology of burn injuries in an Australian setting, 2000–2006. Burns 2009;35(8):1124-1132 PMID: 19482430 .##21. Chabi IF. Survey of the burn status of self-inflicted female. Jundishapur Journal of Health Sciences 2011;3(1): e93962.##22. Emir Alavi S, Tolouei M, Shodjaei H, Kouchakinejad L. Epidemiology of childhood burns in children referred to Velayat Burn University Hospital of Rasht during 2008-9. Feyz Med Sci J 2011; 14(5):512-519.##23. Knowlin L, Stanford L, Cairns B, Charles A. The effect of smoking status on burn inhalation injury mortality. Burns 2017;43(3):495-501 PMID: 27707642.##24. Low ZK, Ng WY, Fook-Chong S, Tan BK, Chong SJ, Hwee J, etal. Comparison of clinical outcomes in diabetic and non-diabetic burns patients in a national burns referral centre in southeast Asia: A 3-year retrospective review. Burns 2017;43(2):436-444 PMID: 28159150.##25. Song J, Finnerty CC, Herndon DN, Boehning D, Jeschke MG. Severe burn–induced endoplasmic reticulum stress and hepatic damage in mice. Mol Med 2009; 15(9-10): 316-320 PMID: 19603103.##26. Hosseini R, Askarian M, Assadian O. Epidemiology of hospitalized female burns patients in a burn centre in Shiraz. East Mediterr Health J 2007;13(1):113-118 PMID: 17546913.##27. Saberi M, Fatemi M, Soroush M, Masoumi M, Niazi M. Burn epidemiology in Iran: a meta-analysis study. Iranian Journal of Surgery 2016;24(1):47-61. (persian).##28. Aghakhani N, Khademvatan K, Habibzadeh H, Jasemi M, Eghtedar S, Rahbar N, etal. the effect of education on anxiety and depression in patients with myocardial infarction in selected hospitals, iran. Studies in Medical Sciences 2012; 23(2): 105-114. (persian)##29. Alipour J, Mehdipour Y, Karimi A. Epidemiology and outcome analysis of 3030 burn patients with an ICD-10 approach. Ann Burns Fire Disasters 2020; 33(1): 3-13 PMID: 32523489.##30. Bagheri Toolaroud P, Attarchi M, Afshari Haghdoust R, Feizkhah A, Esmailzadeh M, Rimaz S, et al. Epidemiology of work‐related burn injuries: A ten‐year retrospective study of 429 patients at a referral burn centre in the north of Iran. Int wound J 2023; 20(9): 3599-3605 PMID: 37220994.##31. Eftekhari H, Sadeghi M, Mobayen M, Esmailzadeh M, Feizkhah A, Lahiji MS, et al. Epidemiology of chemical burns: an 11‐year retrospective study of 126 patients at a referral burn Centre in the north of Iran. Int wound J 2023; 20(7): 2788-2794 PMID: 36931904.##32. Opriessnig E, Luze H, Smolle C, Draschl A, Zrim R, Giretzlehner M, et al. Epidemiology of burn injury and the ideal dressing in global burn care–Regional differences explored. Burns 2023;49(1):1-14 PMID: 35843806.## ##

ارزیابی وضعیت فرسودگی شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران و رابطه آن با عوامل جمعیت شناختی Assessment of Burnout Among Faculty Members at Mazandaran University of Medical Sciences and Its Association with Demographic Factors 1 1 سابقه و هدف: با توجه به نقش کلیدی اعضای هیئت علمی در امر آموزش دانشجویان، ارزیابی فرسودگی شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی امری ضروری است. شناخت وضعیت اعضای هیئت علمی، می‌تواند مسئولین و برنامه‌ریزان را در جهت تصمیم‌گیری‌های موثرتر، کیفیت زندگی کاری و در نهایت افزایش اثربخشی یاری نماید. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان فرسودگی شغلی در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی، 125 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، مشارکت داشتند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه استاندارد فرسودگی شغلی Maslach  (خستگی عاطفی (9 گویه )، مسخ شخصیت (5 گویه) و موفقیت شخصی (9 گویه ) استفاده شد. ضریب پایایی پرسشنامه 82/0 محاسبه شد. برای توصیف و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های انحراف معیار، میانگین، من ویتنی و ویلکاکسون استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین (انحراف معیار) فرسودگی شغلی به ترتیب از نظر فراوانی و شدت برابر است با (0/09) 6/01 و (0/95) 6/04، میانگین (انحراف معیار) ابعاد فرسودگی شغلی به ترتیب از نظر فراوانی و شدت در حیطه‌های، خستگی عاطفی (1/10) 91/5 و (0/95) 6/06، مسخ شخصیت (1/6)6/29 و (0/95) 6.29 و موفقیت شخصی (0/81)5/82 و (0/92) 5/78 بود. ارتباط معناداری میان فرسودگی شغلی و ابعاد آن با متغیر جنسیت برقرار نیست (Sig. < 0/05) میان متغیر تأهل و فرسودگی شغلی (0/39=Sig.) و نیز خستگی عاطفی (0/015=Sig.) ارتباط معنی‌داری وجود دارد. میان فرسودگی شغلی و ابعاد آن با دانشکده (0/268=Sig.) و سطح تحصیلات (0/005=Sig.) ارتباطی وجود ندارد. رابطه معنی‌داری میان خستگی عاطفی با رتبه (0/035=Sig.) و نوع استخدام (0/29=Sig.) برقرار است. استنتاج: میزان فرسودگی شغلی در بین اعضای هیئت علمی پایین بوده است با این وجود، پیشنهاد می‌گردد وضعیت فرسودگی شغلی اساتید به تفکیک عوامل جمعیت شناختی و اساتید علوم پایه و بالینی ارزیابی و اقدامات لازم جهت کنترل عوامل شیوع فرسودگی در دست اقدام قرار گیرد. 2 Background and purpose: Considering the critical role of faculty members in educating students, assessing burnout among faculty members in medical universities is essential. Understanding their burnout status helps officials make effective decisions, improve the quality of work life, and increase overall effectiveness. This study aimed to determine the level of burnout among faculty members at Mazandaran University of Medical Sciences (MAZUMS). Materials and methods: This descriptive cross-sectional study included a total of 125 faculty members selected via convenience sampling. Burnout was assessed using the Maslach Burnout Inventory (MBI), a validated questionnaire consisting of three subscales: emotional exhaustion (9 items), depersonalization (5 items), and personal accomplishment (9 items), with a reliability coefficient of 0.82. Data were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation) as well as the Mann-Whitney and Wilcoxon tests. Results: The results indicated that the mean (σ) of job burnout, in terms of frequency and intensity, was 6.01 (0.90) and 6.04 (0.95), respectively. The mean (σ) of job burnout dimensions, in terms of frequency and severity, were as follows: for emotional exhaustion, 5.91 (1.10) and 6.06 (0.95); for depersonalization, 6.29 (1.60) and 6.29 (0.95); and for personal accomplishment, 5.82 (0.81) and 5.78 (0.92), respectively. The results showed that there was no significant relationship between job burnout and its dimensions with gender (P> 0.05). However, there was a significant relationship between marital status and overall job burnout (P=0.039) as well as the emotional exhaustion dimension (P=0.015). Also, there was no significant relationship between job burnout and its dimensions with faculty school (P=0.268) or education level (P=0.500). In contrast, the emotional exhaustion dimension showed a significant relationship with academic rank (P=0.035) and type of employment (P=0.029). Conclusion: Despite the relatively low levels of burnout among faculty members, it is recommended that burnout be assessed with consideration of demographic variables and differences between basic science and clinical faculty members. Appropriate measures should be taken to monitor and manage the prevalence of burnout 123 133 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/25 1403/2/6 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/12 1403/12/22 عالیه زمانی کیاسری Aliye Zamani Kiasari دانشیار، گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سیدحمزه حسینی Seyed Hamzeh Hosseini استاد، روانپزشکی، مرکز تحقیقات روان تنی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران نسیم قهرانی Nassim Ghahrani دکترای تخصصی آموزشی عالی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. ایران سیاوش مرادی Siavash Moradi دانشیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سید خسرو قاسمپوری Seyedkhosro Ghasempouri دانشیار، گروه پزشکی قانونی و سم شناسی بالینی، دانشکده پزشکی و مرکز تحقیقات مقاومت ضد میکروبی، بیمارستان رازی قائمشهر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران احسان عابدینی Ehsan Abedini دکترای مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران عاطفه ذبیحی ززولی Atefe Zabihi Zazooli استادیار،گروه اتاق عمل، دانشکده پیراپزشکی، ساری، ایران ایران فتانه عمویی Fattane Amuei استادیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Job burnout faculty members demographic varia فرسودگی شغلی اعضای هیئت علمی متغیرهای جمعیت شناختی 1. Safari Sh, Goodarzi H. An investigation on job burnout rate and the relationship with demographic variables among faculty members and staff of university. Journal Of Modern Industrial/ Organizational Psychology 2009; 1(1):63-69. (Persian).##2. Fata L, Homayoun VF, Bigdeli S. Investigating the relationship between satisfaction of basic psychological needs and burnout among basic and clinical sciences faculty members of Faculty of Medicine, Iran University of Medical Sciences. Razi Journal of Medical Sciences 2015; 23(12):62-73. (Persian).##3. Shekari H. Forecasting job burnout among university faculty members of Yazd Payame Noor University using artificial neural network technique. Occup Med Q J 2019; 10(4):62-73.##4. Rezaei Dizgah M, Mehrabian F. Study the effect of emotional intelligence on job satisfaction considering the mediator role of job burnout, emotional labor, emotional inconsistency, personality deprivation and deficiency of individual success in the staff of Guilan University of Medical Sciences. J Health Saf Work 2018 ;8(1):1-4.##5. Rabiei N, Gholami Fesharaki M, Maleki S, Mohamadian M. Relationship between burnout, job satisfaction and demographic factors with the level of patient safety culture in military healthcare staff. J Mil Med 2018 19; 19(6): 571-578.##6. Arefi M, Ghahramani M, Taheri M. Levels of burnout and its relationship with certain demographic factors among faculty members of Shahid Beheshti University. Journal of Applied Psychology 2010; 4(2):72-86. (Persian).##7. Pejman SM, Mohebbi N, Etesam F, Sohrabpour AA, Fatehi F. Burnout, depression, and anxiety in teaching professors of an educational hospital of Tehran University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Education 2020; 20 :239-250. (Persian).##8. Kawamura Y, Takayashiki A, Ito M, Maeno T, Seo E, Maeno T. Stress factors associated with burnout among attending physicians: a cross-sectional study. J Clin Med Res 2018; 10(3): 226-232.##9. Shanafelt TD, West CP, Sloan JA, Novotny PJ, Poland GA, Menaker R, et al. Career fit and burnout among academic faculty. Arch Intern Med 2009; 169(10):990.##10. Reevy GM, Deason G. Predictors of depression, stress, and anxiety among non-tenure track faculty. Front Psychol 2014; 5:701.##11. Winefield AH, Jarrett R. Occupational stress in university staff. Int J Stress Manag 2001; 8(4): 285-298.##12. Maslach C, Jackson S, Leiter M. The Maslach Burnout Inventory In book: Evaluating Stress. Zalaquett C P, Wood RJ. Editors. 3rd ed. Washington, DC : C P P Inc; 1993. p.191-218##13. Dehghani Y, Asghari F, Saeid Pour F, Joukar E. Prediction of occupational burnout based on job satisfaction, personality traits and mental health. I J N R 2017;12(4):60-69. (Persian).##14. Kalani SD, Azadfallah P, Oreyzi HR, Azizkhani R, Adibi P. Prevalence of burnout syndrome among the residents in Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. Journal of Isfahan Medical School 2017; 35(442): 993-939. (Persian).##15. Sauder M, Zagales I, Zagales R, Das S, Sen-Crowe B, Bilski T, et al. Comprehensive assessment of burnout among surgical trainees and practicing surgeons: a systematic review. J Surg Educ 2022; 79(5): 1188-1205.##16. Alves PC, Oliveira AD, Paro HB. Quality of life and burnout among faculty members: How much does the field of knowledge matter? PLoS One 2019 ;14(3): e0214217. PMID: 30901373##17. Dargahi H, Nomani F, Irandoost K. Study of burnout syndrome among faculty members and lecturers in one of the schools of Tehran University of Medical Sciences. Payavard 2019; 12 (6) :467-475. (Persian).##18. Comerchero V. Gender, tenure status, teacher efficacy, perfectionism and teacher burnout [Doctoral dissertation]. 2008. Available from: https:// www. proquest. com/docview/ 304651968? pq-origsite= gscholar& fromopenview= true&sourcetype= Dissertations% 20&% 20 Theses##19. Hogan R, McKnight M. Exploring burnout among university online instructors: an initial investigation. Internet High Educ 2007; 10:117-124.##20. Ahadi A, Shirazi M, Sadr SS, Mojtahedzadeh R. Correlation between readiness to change and burnout among academic staff of basic sciences in School of Medicine Tehran University of Medical Sciences. Iran J Forensic Med 2015; 21(1):13-19. (Persian).##21. Abdi Masooleh F, Kaviani H, Khaghanizade M, Momeni Araghi A. The relationship between burnout and mental health among nurses. Tehran University Medical Journal 2007; 65(6): 65-75. (Persian).##22. Da Silva Sobral De Matos H, Daniel Vega E, Perez Urdaniz A. A study of the burnout syndrome in medical personnel of a general hospital. Actas Esp Psiquiatr 1999; 27:310-320.##23. López Franco M, Rodriguez Núñez A, Fernandez Sanmartin M, Marcos Alonso S, Martinón Torres F, Martinón Sánchez JM. Burnout syndrome among health workers in pediatrics. An Pediatr (Barc) 2005; 62:248-251.##24. Gonzalez S, Bernard H. Academic workload typologies and burnout among faculty in Seventh-day Adventist colleges and universities in North America. J Res Christ Educ 2006; 15(1):13-37.##25. Safari Sh, Goodarzi H. An investigation on job burnout rate and the relationship with demographic variables among faculty members and staff of university. Journal Of Modern Industrial / Organizational Psychology 2009;1(1): 63-69. (Persian).##26. Talaei A, Mohammad, Nejad M, Samari AA. Burnout in staff of healthcare centers in Mashhad. Quarterly Journal of Fundamentals of Mental Health 2008; 9 (35-36): 135-144##27. Maslach C. What have we learned about burnout and health? Psychol Health 2001; 16(5): 607-612.##28. Rush RR. The influence of selected factors on burnout among faculty in higher education (Doctoral dissertation). Louisiana State University and Agricultural and Mechanical College.2003. ##29. Bartly EA. Correlates of occupational burnout in counselor educators [Doctoral dissertation]. Oregon State University; 2006.##30. Richardson MJ. Exploring burnout and renewal among music therapy faculty [Doctoral dissertation]. UMI No. 3215953.Available at: https:// www. proquest. com/dissertations- theses/exploring-burnout-renewal-among-music-therapy/ docview/ 304908809/se- 2; 2006.##31. Claybon PL. A case study of burnout experiences of faculty who teach online graduate courses [Doctoral dissertation Capella University; 2008.##32. Ghahrani N, Amuei F, Hamzeh Hosseini S, Gholami F, Moradi S, Ebrahimnejad P, et al. Effective factors and strategies to deal with scientific stagnation from the perspective of Mazandaran University of Medical Sciences faculty members: A qualitative study. J Mazandaran Univ Med Sci 2024; 34(232): 180-190. (Persian).## ##

ارزیابی محیط آموزشی بالینی از دیدگاه دستیاران مرکز آموزشی درمانی امام خمینی ساری با استفاده از الگوی DREEM Evaluation of the Clinical Educational Environment from the Perspective of Residents at Sari Imam Khomeini Hospital Using the DREEM Inventory 1 1  سابقه و هدف: حرفه‌ای شدن در پزشکی، به کیفیت آموزش در محیط‌های بالینی بستگی دارد. از آن‌جا که دستیاران، دریافت کنندگان خدمات آموزشی و یکی از منابع شناسایی مشکلات آموزش بالینی هستند، می‌توانند در خصوص کیفیت آموزش بالینی، مورد مشورت قرار گیرند. لذا این مطالعه با هدف ارزیابی ادراک از محیط آموزشی از دیدگاه دستیاران تخصصی مرکز آموزشی درمانی امام خمینی(ره) ساری انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی در مرکز آموزشی امام خمینی (ره) ساری در سال 1402 بر روی 135 دستیار تخصصی از طریق سرشماری انجام گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه استاندارد DREEM و با مقیاس لیکرت از کاملاً موافقم تا کاملاً مخالفم انجام شد. برای آنالیز داده‌ها از آزمون‌‌های آماری تی تست، من ویتنی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده و تمامی آنالیزها توسط نرم افزار آماری SPSS انجام پذیرفت. یافته‌ها: از 135 دستیار، 84 نفر مونث (2/62 درصد) و 51 نفر آن‌ها مذکر (8/37 درصد) بودند. نتایج نشان داد که 4 متغیر نمره کل پرسشنامه، نمره درک دانشجویان از یادگیری، نمره درک دانشجویان از جو آموزشی و نمره درک دانشجویان از اساتید از توزیع نرمال و 2 متغیر نمره خود ادراک تحصیلی دانشجویان و نمره خود ادراک اجتماعی دانشجویان از توزیعی غیر از توزیع نرمال برخوردار بودند (05/0< P). بارم پرسشنامه و خرده مقیاس‌های آن اگرچه در خانم‌ها بیش‌تر از آقایان بود، لیکن بین دو جنس از منظر آماری تفاوتی برجسته ای گزارش نشد. نتیجه تحلیل همبستگی نیز نشان داد که بین بارم خرده مقیاس‌ها همبستگی مستقیم و برجسته‌ای از لحاظ آماری وجود دارد. استنتاج: وضعیت موجود محیط و فضای حاکم بر آموزش بالینی از دیدگاه دستیاران دانشگاه در حد متوسط گزارش شده است. برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینه مهارت‌های یاددهی و یادگیری و ایجاد فضای بالینی مطلوب که در آن فراگیران با احساس امنیت و آرامش به کسب تجربیات بالینی بپردازند مورد انتظار و تأکید است.   2 Background and purpose: Acquiring basic skills, and ultimately becoming a professional in medicine depends on the quality and extent of training in clinical environments. Since students are the recipients of educational services and serve as valuable sources for identifying issues in clinical education, their perspectives can be consulted to assess the quality of such training. Therefore, this study aims to evaluate residents’ perceptions of the educational environment at Imam Khomeini Hospital in Sari. Materials and methods: This descriptive cross-sectional study was conducted in 2023 on 135 residents of Imam Khomeini Hospital using a census sampling method. Data collection tools included a demographic characteristics questionnaire and the standard DREEM inventory, which uses a Likert scale ranging from completely agree to completely disagree. To analyze the data, statistical tests such as the t-test, Mann–Whitney U test, and Pearson’s correlation coefficient were used. All analyses were performed using SPSS version 21 statistical software. Results: In this study, 135 residents completed the questionnaire, including 84 females (62.2%) and 51 males (37.8%). The results showed that four variables: the total score, students’ perception of learning, students’ perception of the educational atmosphere, and students’ perception of professors, followed a normal distribution, while two variables, students’ academic self-perception score and students’ social self-perception score, did not follow a normal distribution (P < 0.05). Although the mean scores of the questionnaire and its subscales were higher among women than men, no statistically significant difference was observed between the sexes. The results of the correlation analysis also showed a statistically significant and strong positive correlation among the subscale scores. Conclusion: Residents at the university assessed the current clinical education environment as being of moderate quality. These findings highlight the need for targeted interventions, particularly workshops focused on effective teaching and learning strategies, as well as the creation of supportive clinical settings where trainees can gain hands-on experience in a secure and stress-free atmosphere.   134 145 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/7 1403/5/17 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/16 1403/12/26 رامین شکرریز فومنی Ramin Shekarriz Foumani دانشیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. ایران سالومه پیوندی Salomeh Peyvandi استادیار، گروه زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. ایران پژمان محمدعلیزاده Pezhman Mohammadalizadeh کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، مرکز آموزشی درمانی امام خمینی ره ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سیاوش مرادی Siavsh Moradi دانشیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . ایران فتانه عمویی Fattane Amuei استادیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . ایران Fattane_amuei@yahoo.com هدی اسماعیلی Hoda Esmaeili کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، مرکز آموزشی درمانی امام خمینی ره ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران training clinical setting assessment DREEM inventory residents آموزش محیط بالینی ارزیابی الگوی DREEM دستیاران 1. Zolfaghari Sh, Bijari B. Medical students' perspective of clinical educational environment of hospitals affiliated with Birjand University of Medical Sciences based on DREEM model. )Persian(.##2. Taheri Ar, Forghany S, Atapour S, Hassanzadeh A. The effective clinical teaching from faculty members' and rehabilitation students' point of view.##3. Tayyebi S, Hosseini SH, Noori S, Hosseini SM, Derakhshanfar H. Evaluation of clinical education in pediatric wards of hospitals affiliated with Shahid Beheshti University of Medical Sciences according to the Ministry of Health standards in 2015. J Mil Med 2017; 19(1): 63–71. )Persian(.##4. Azizi F. Medical science education challenges and perspectives. Ministry of Health and Medical Education Publications. First ed. Pp: 22–29. )Persian(.##5. Richards P, Estakil S. Learning in medicine. Ministry of Health and Medical Education Publications. First ed. Pp: 50–56.##6. Behnamfar R, Mostaghaci M. Residents and medical students’ satisfaction with journal club meetings at Shahid Sadoughi University of Medical Sciences. Iran J Med Educ 2016; 16: 379–387. )Persian(##7. Cox KR, Ewan CE. The medical teacher. 1st ed. London: Churchill Livingstone; 1988.##8. Mogharab M, Khazaei T, Amuzeshi Z, Soruri M, Sharifzadeh GhR. [Assessing clinical training fields from the perspective of nursing students and instructors in 2010–2011]. Mod Care J 2011; 8(2): 94–99. )Persian(.##9. Moattari M, Ramezani S. [Nursing students' perspective toward clinical learning environment]. Iran J Med Educ 2009; 9(2): 137–144. (Persian).##10. Skochelak SE, Stansfield RB, Dunham L, Dekhtyar M, Gruppen LD, Christianson C, Filstead W, Quirk M. Medical student perceptions of the learning environment at the end of the first year: A 28 medical school collaborative. Acad Med 2016; 91(9): 1257–1262. PMID: 26959222.##11. Amaranathan A, Dharanipragada K, Lakshminarayanan S. Medical students’ perception of the educational environment in a tertiary care teaching hospital in India. Natl Med J India 2018; 31(4): 231–236. PMID: 31134932.##12. Shehnaz SI, Sreedharan J. Students’ perceptions of educational environment in a medical school experiencing curricular transition in United Arab Emirates. Med Teach 2011; 33(1). PMID: 21182372.##13. Bakhshialiabad H, Bakhshi G, Hashemi Z, Bakhshi A, Abazari F. Improving students’ learning environment by DREEM: An educational experiment in an Iranian medical sciences university (2011–2016). BMC Med Educ 2019; 19(1): 1–10. PMID: 31665009.##14. Veerapen K, McAleer S. Students’ perception of the learning environment in a distributed medical programme. Med Educ Online 2010; 15. PMID: 20922033.##15. Sengupta P, Sharma A, Das N. Perception of learning environment among undergraduate medical students in two different medical schools through DREEM and JHLES questionnaire. J Clin Diagnostic Res 2017; 11(2): JC01–JC04.##16. Zamani H. Evaluation of the satisfaction degree among trainees and interns with respect to training process in the internal and infant department of Arak Medical Sciences University [MD thesis]. Arak Medical Sciences University; 2008. 8 )Persian(.##17. Bazargan A. Educational evaluation. Tehran: SAMT Publication; 2004. 9.##18. Gibbons S, Adamo G, Padden D, Ricciardi R, Graziano M, Levine E, et al. Clinical evaluation in advanced practice nursing education: using standardized patients in health assessment. J Nurs Educ 2002 May; 41(5): 215–221. PMID: 12025865.##19. Amiresmaili M, NekoeiMoghadam M, Moosazadeh M, Pahlavan E. Challenges of general practice education in Iran: A qualitative study. Strides Dev Med Educ 2012; 9(2): 118–131. (Persian).##20. Roudbari M, Aslmarz B. The academic progress of students in Zahedan University of Medical Sciences and its associated factors. Strides Dev Med Educ 2010; 7(2): 147–152. (Persian).##21. Heidari Hengami M, Naderi N, Nasery B. Assessment of the educational environment of major clinical wards in educational hospitals affiliated with Hormozgan University of Medical Sciences Iran from the perspective of medical students. Strides Dev Med Educ 2016 Apr 1; 13(1): 49–60.##22. Hassan Zahraei R, Atash Sokhan G, Salehi S, Ehsanpour S, Hassanzadeh A. Comparing the factors related to the effective clinical teaching from faculty members' and students' points of view. 2008; 7(2): 249–255. (Persian)##23. Fasihiharandi T, Soltaniarabshahi S, Tahami S, Mohammadalizadeh S. Viewpoints of medical students about the quality of clinical education. J Qazvin Univ Med Sci 2004; 8(1): 4–9. (Persian)##24. Soltani Arabshahi K, Kouhpayezadeh J, Sobuti B. The educational environment of main clinical wards in educational hospitals affiliated to Iran University of Medical Sciences: learners' viewpoints based on DREEM model. Iran J Med Educ 2008; 8(1): 43–51. (Persian)##25. Bagheri Z, Mohebi S, Adeli SH, Rajati F. Evaluation of educational atmosphere and its related factors from the point of view of the students of Qom University of Medical Sciences in 2018, (Iran). Qom Univ Med Sci J 2019 Apr 10; 13(1): 39–48.##26. Arabi M, Abolfazli M, Riahi SH, Nosrati S, Tajbakhsh R. [The educational environment of main clinical wards in educational hospitals of the Alborz University of Medical Sciences]. Alborz Univ Med J (AUMJ) 2021; 10(3): 277–284. (Persian)##27. Honaramiz Fahim Kh, Jouhari Z. Evaluation of educational environment in viewpoints of medical and dental students of Shahed University based on DREEM model in the year 2021. Daneshvar Med 2022; 30(1): 46–58.##28. Zarei A, Haji J, Ghorbani M, Mohammadimehr M. Students' perspectives on clinical education environment in a military medical university. Res Med Educ 2023 Mar 10; 15(1): 22–30.##29. Rahmani K, Saraei M, Allami A, Mohammadi N, Zahedifar F. Perceptions of medical students in different phases about educational environment: Qazvin University of Medical Sciences.##30. Vatankhah R, Sabzevari S, Baneshi M. Clinical environment assessment based on DREEM model from the viewpoint of interns and residents of hospitals affiliated with Kerman University of Medical Sciences, Iran. Strides Dev Med Educ 2015; 12(Supplement 1): 281–287.##31. Moosavi M, Koohpayehzadeh J, Soltani Arabshahi SK, Bigdeli S, Hatami K. Assessment of educational environment at main clinical wards in teaching hospitals affiliated to Iran University of Medical Sciences: stagers and interns viewpoints based on modified DREEM. Razi J Med Sci 2015; 21(129): 57–68. (Persian)##32. Education reforms and students at risk: a review of the current state of the art. Chapter 3: School environment. [6 Sept 2008]. Available from: http://www. ed.gov/pubs/ EdReformStudies/ EdReforms/chap3a.html..##33. Daryazadeh S, Yavari M, Sharifi M, Azadchehr M, Rezvani A, Akbari H. Evaluation of clinical environment from the perspective of medical learners based on DREEM model. Horiz Med Educ Dev 2020; 11(3): 33–44. (Persian)##34. Aghamolaei T, Fazel I. Medical students’ perceptions of the educational environment at an Iranian Medical Sciences University. BMC Med Educ 2010; 10: 87. PMID: 21114818.##35. Taramsaria MR, Badsar A, Seyednejadb R, Amir Maafib AR. Assessment of students’ perceptions of educational environment in clinical wards of university hospitals at an Iranian Medical Sciences University. Procedia Soc Behav Sci 2012; 46: 715–720.##36. Bennett D, Kelly M, O’Flynn S. Are the bigger hospitals better: DREEM on? Ir J Med Sci 2010; 179(4): 515–519. PMID: 20730505.##37. Abraham R, Ramnarayan K, Vinod P, Torke SH. Students’ perceptions of learning environment in an Indian medical school. BMC Med Educ 2008; 8: 20. PMID: 18402710.##38. Salajegheh M, Bahmanbijari B, Shokouhi M, Safipour Afshar A, Beigzadeh A. Educational environment assessment at outpatient clinics in teaching hospitals of Kerman University of Medical Sciences, Iran, from residents' perspective based on the ACLEEM Questionnaire. Strides Dev Med Educ 2015; 12(Supplement 1): 119–130. (Persian)##39. Taheri M. Students' perceptions of learning environment in Guilan University of Medical Sciences. J Med Educ 2009; 13(4): 126–133.##40. Palmgren PJ, Chandratilake M. Perception of educational environment among undergraduate students in a chiropractic training institution. J Chiropr Educ 2011; 25(2): 151–163. PMID: 22069340.##41. Lin Y, Kang YJ, Kim DH. Pre-medical students’ perceptions of educational environment and their subjective happiness: a comparative study before and after the COVID-19 pandemic. BMC Med Educ 2021 Dec; 21(1): 1–9. PMID: 34911514.##42. Razavipoor M, Moradi S, Amuei F, Mahmoodi E, Sadeghi Mahali F, Baghbanian M, Mohammadalizadeh P. Quality assessment of clinical education in Mazandaran University of Medical Sciences from the perspective of clerkships and interns in 2019. J Mazandaran Univ Med Sci 2021 Apr 10; 31(195): 82–93. (Persian)## ##

آگاهی، نگرش و عملکرد در مورد تب دانگ (Dengue fever): یک مطالعه مبتنی بر متخصصان مراقبت های بهداشتی Knowledge, Attitude, and Practice (KAP) Regarding Dengue Fever: A Study of Health Care Professionals 1 1 سابقه و هدف: تب دانگ، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های منتقله بوسیله پشه‌ها در دنیا است. این مطالعه با هدف بررسی میزان آگاهی، نگرش و عملکرد کارکنان مراکز بهداشت شهر کرمان در مورد تب دانگ، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی و توصیفی تحلیلی، در بین کارکنان مراکز بهداشت شهر کرمان با استفاده از یک پرسشنامه استاندارد چهار بخشی در سال 1401 انجام شد. بخش اول پرسشنامه شامل سؤالات مربوط به اطلاعات فردی و زمینه‌ای، بخش دوم سؤالات مربوط به آگاهی، بخش سوم سؤالات مربوط به نگرش و بخش چهارم سؤالات مربوط به عملکرد پرسنل در خصوص بیماری تب دانگ بود. داده‌ها پس از جمع‌آوری به‌صورت آمار توصیفی و با استفاده از نرم‌افزار spss مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: در مجموع 301 نفر در مطالعه حاضر شرکت کردند. بر اساس نتایج به‌دست آمده10/1 درصد از جمعیت مورد بررسی پزشک، 62/5 درصد مراقب سلامت، 14/5 درصد کارمند بهداشت محیط و حرفه‌ای و 12/8 درصد مدیران شاغل در مراکز بهداشتی بودند. میانگین نمره آگاهی جمعیت مورد مطالعه 2/61±6/56 به‌دست آمد. بین نمره آگاهی با نمره نگرش و عملکرد، همبستگی مستقیم وجود داشت (0/001=). میانگین نمره نگرش جمعیت مورد مطالعه 1/14±7/23 به‌دست آمد که با سن، سابقه کار، نمره آگاهی و نمره عملکرد، همبستگی مثبت داشت (0/05 P<). میانگین نمره عملکرد جمعیت مورد مطالعه 1/74±6/05 به دست آمد که ارتباط معنی‌داری با متغیرهای جمعیت شناختی نداشت، اما همبستگی مستقیمی بین نمره عملکرد با سن افراد، سابقه کار، نمره آگاهی و نمره نگرش افراد وجود داشت. استنتاج: میزان آگاهی، نگرش و عملکرد کارکنان مراکز بهداشت شهر کرمان در حد متوسطی است. توصیه می‌گردد آموزش و بازآموزی در خصوص این بیماری در میان کارکنان مراکز بهداشت به عنوان خط اول آموزش و پیشگیری از بیماری صورت گیرد.   2 Background and purpose: Dengue fever is one of the most common mosquito-borne diseases worldwide. The aim of this study was to investigate the knowledge, attitude, and practices (KAP) of health center employees in Kerman, Iran, regarding dengue fever. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted among the employees of health centers in Kerman using a standardized four-part questionnaire in 2022. The first part of the questionnaire focused on demographics, the second on knowledge, the third on attitudes, and the fourth on personnel practices regarding dengue fever. The data were analyzed using descriptive statistics and SPSS software. Results: A total of 301 individuals participated in the present study. According to the results, 10.1% of the participants were physicians, 62.5% were healthcare employees, 14.5% were environmental and occupational health employees, and 12.8% were managers working in the health centers. The mean knowledge score of the study population was 6.56 ± 2.61. A positive correlation was found between the knowledge score, attitude score, and practice score (P = 0.001). The mean attitude score of the study population was 7.23 ± 1.14, which was positively correlated with age, work experience, knowledge score, and practice score (P < 0.05). The mean practice score of the study population was 6.05 ± 1.74, which showed no significant relationship with demographic variables; however, a positive correlation was observed between the practice score and age, work experience, knowledge score, and attitude score. Conclusion: The results indicated that the knowledge, attitude, and practice scores of health center employees in Kerman were at an average level. It is recommended that education and re-education on dengue fever be implemented among health center employees, as they are the first line of education and disease prevention.   146 156 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/26 1403/6/5 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/6 1404/1/17 زینب ایرندگانی Zeynab Irandegani دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران اسماعیل علیزاده Ismaeil Alizadeh دانشجوی دکتری، گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران واستادیار، گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران علی خالوئی Ali Khalooei استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران محمد امین گروهی Mohammad Amin Gorouhi استادیار، گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران عابدین ایرانپور Abedin Iranpour دانشیار، مرکز تحقیقات مراقبت اچ آی وی، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران عباس آقایی افشار Abbas Aghaei Afshar استادیار، گروه بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران و استاد، تحقیقات بیماری های عفونی و مرکز گرمسیری، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران knowledge attitude practice dengue fever Aedes Kerman Iran آگاهی نگرش عملکرد تب دانگ آئدس کرمان ایران 1. Islam MT, Quispe C, Herrera-Bravo J, Sarkar C, Sharma R, Garg N, et al. Production, Transmission, Pathogenesis, and Control of Dengue Virus: A Literature Based Undivided Perspective. Biomed Res Int 2021; 2021: 4224816. PMID: 34957305.##2. Moi ML, Takasaki T. [Dengue Fever]. Rinsho Byori J Clin Pathol 2016; 64(9): 1033-1043. PMID: 30609456.##3. Warnes CM, Santacruz Sanmartín E, Bustos Carrillo F, Vélez ID. Surveillance and Epidemiology of Dengue in Medellín, Colombia from 2009 to 2017. Am J Trop Med Hyg 2021; 104(5): 1719-1728. PMID: 33755586.##4. Bhatt S, Gething PW, Brady OJ, Messina JP, Farlow AW, Moyes CL, et al. The global distribution and burden of dengue. Nature 2013; 496(7446): 504-507. PMID: 23563266.##5. Brady OJ, Gething PW, Bhatt S, Messina JP, Brownstein JS, Hoen AG, et al. Refining the global spatial limits of dengue virus transmission by evidence based consensus. PLoS Negl Trop Dis 2012; 6(8): e1760. PMID: 22880140.##6. Harapan H, Michie A, Sasmono RT, Imrie A. Dengue: A Minireview. Viruses 2020; 12(8). PMID: 32751561.##7. Jayawickreme K, Jayaweera D, Weerasinghe S, Warapitiya D, Subasinghe S. A study on knowledge, attitudes and practices regarding dengue fever, its prevention and management among dengue patients presenting to a tertiary care hospital in Sri Lanka. BMC Infect Dis 2021; 21(1): 1-14. PMID: 34544378.##8. World Health Organization. Dengue and severe dengue. WHO 2022 Jan 10.##9. Sedaghat MM, Omid FB, Karimi M, Haghi S, Hanafi Bojd AA. Modelling the probability of presence of Aedes aegypti and Aedes albopictus in Iran until 2070. Asian Pac J Trop Med 2023; 16(1): 16-25.##10. Heydarifard Z, Heydarifard F, Mousavi FS, Zandi M. Dengue fever: a decade of burden in Iran. Front Public Health 2024; 12: 1484594. PMID: 39507666.##11. Rapp C. [Dengue fever: an emerging infectious disease]. La Rev Pract 2020; 70(3): 318-325. PMID: 32877069.##12. Nikookar SH, Fazeli Dinan M, Enayati A, Zaim M. Zika; a continuous global threat to public health. Environ Res 2020; 188: 109868. PMID: 32846650.##13. Paupy C, Ollomo B, Kamgang B, Moutailler S, Rousset D, Demanou M, et al. Comparative role of Aedes albopictus and Aedes aegypti in the emergence of Dengue and Chikungunya in central Africa. Vector Borne Zoonotic Dis 2010; 10(3): 259-266. PMID: 19725769.##14. Handel AS, Ayala EB, Borbor Cordova MJ, Fessler AG, Finkelstein JL, Espinoza RXR, et al. Knowledge, attitudes, and practices regarding dengue infection among public sector healthcare providers in Machala, Ecuador. Trop Dis Travel Med Vaccines 2016; 2: 8. PMID: 28883952.##15. Nikookar SH, Fazeli Dinan M, Khazaee Pool M, Mosazadeh M, Zaim M, Enayati A. Designing and Determining the Validity and Reliability of a Questionnaire to Assess Knowledge, Attitude, and Practice of Healthcare Workers about Dengue in Mazandaran Province, North of Iran. J Mazand Univ Med Sci 2022; 32(213): 127-139.##16. Khan KA, Qureshi Z, Anwar S, Ashraf S, Fatima S, Fawad F. Knowledge, Attitude, and Practice about Dengue Transmission among Residents of Dengue Prevalent Zones of Rawalpindi. Pak J Public Health 2022; 12(2): 72-76.##17. Je Jr W. SF 36 health survey update. Spine 2000; 25: 3130-3139. PMID: 11124729.##18. Rafique I, Saqib M, Munir MA, Siddiqui S, Malik IA, Rao MH, et al. Dengue knowledge and its management practices among physicians of major cities of Pakistan. J Pak Med Assoc 2015; 65(4): 392-396. PMID: 25976574.##19. Hamid SM, Siddiqui MI, Qutub RAM, Raees F, Hashmi S. Knowledge of dengue fever among health care professional in large hospitals of Makkah al Mukarramah. J Bahria Univ Med Dent Coll 2017; 7(4): 209-213.##20. Mohammed Yusuf A, Abdurashid Ibrahim N. Knowledge, attitude and practice towards dengue fever prevention and associated factors among public health sector health care professionals: in Dire Dawa, eastern Ethiopia. Risk Manag Healthc Policy 2019: 91-104. PMID: 31239796.##21. Koonisetty KS, Aghamohammadi N, Urmi T, Yavaşoglu Sİ, Rahman MS, Nandy R, et al. Assessment of knowledge, attitudes, and practices regarding dengue among physicians: A web based cross sectional survey. Behav Sci 2021; 11(8): 105.##22. Oche OM, Yahaya M, Oladigbolu RA, Ango JT, Okafoagu CN, Ezenwoko Z, et al. A cross sectional survey of knowledge, attitude, and practices toward dengue fever among health workers in a tertiary health institution in Sokoto state, Nigeria. J Fam Med Prim Care 2021; 10(10): 3575-3583. PMID: 34934649.##23. Nikookar SH, Moosazadeh M, Fazeli-Dinan M, Zaim M, Sedaghat MM, Enayati A. Knowledge, attitude, and practice of healthcare workers regarding dengue fever in Mazandaran Province, northern Iran. Public Health Front 2023;11:1129056.##24. Ho T S, Huang M C, Wang S M, Hsu H C, Liu C C. Knowledge, attitude, and practice of dengue disease among healthcare professionals in southern Taiwan. J Formos Med Assoc 2013; 112(1): 18-23. PMID: 23332425.## ##

تبیین باور و تجارب ساکنین مناطق اندمیک اصفهان درباره ماهیت لیشمانیوز جلدی و کنترل آن: یک مطالعه کیفی Exploring the Beliefs and Experiences of Residents of Endemic Areas of Isfahan Regarding the Nature of Cutaneous Leishmaniasis and Its Control: A Qualitative Study 1 1 سابقه و هدف: لیشمانیوز جلدی یکی از اولویت‌های سلامتی در بسیاری از مناطق گرمسیری جهان است. کشف باورها و تجربیات در مناطق اندمیک بیماری، ضروری می‌باشد چرا که برای انجام هر گونه مداخله‌ی پیشگیرانه، شناخت عمیق باورهای افراد کمک می‌کند تا مداخلات آموزشی بر اساس شرایط موجود تدوین شود. لذا مطالعه‌ی کیفی حاضر با هدف تبیین باور و تجارب ساکنین مناطق اندمیک اصفهان درباره ماهیت لیشمانیوز جلدی و کنترل آن، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه کیفی حاضر، سال 1399 در مناطق اندمیک استان اصفهان انجام شد. مشارکت‌کنندگان، افراد ساکن در منطقه از گروه‌های مختلف سنی، تحصیلاتی، شغلی و قومیتی بودند. برای افزایش استحکام داده‌ها، افرادی دیگری نیز که به نوعی با این موضوع ارتباط داشتند، شامل مسئولین منطقه، پرسنل مراکز بهداشتی، معلمین مدارس نیز وارد مطالعه شدند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع اطلاعات ادامه یافت. در مجموع 34 مصاحبه (3 مورد بحث گروهی و 31 مورد مصاحبه فردی) انجام شد. پس از پیاده‌سازی مصاحبه‌ها، طبقه‌ها و زیرطبقه‌ها ازطریق تحلیل محتوا، مشخص گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 2 طبقه‌ی اصلی شد طبقه‌ی اول تصورات غلط مربوط به ماهیت بیماری لشمانیوز جلدی با 2 زیر طبقه‌ی، تصورات در مورد علت بیماری، تصورات در مورد ناقل بیماری و طبقه‌ی دوم تصورات نادرست در مورد کنترل بیماری با 2 زیر طبقه‌ی، تصورات در مورد پیشگیری و تصورات درمورد درمان بودند. استنتاج: این مطالعه برداشت‌های نادرست در مورد بیماری لیشمانیوز جلدی و کنترل آن را شناسایی کرد که می‌تواند در تدوین برنامه‌های آموزشی مورد توجه قرار گیرد تا قدمی موثر برای اصلاح باورها و نهایتا کنترل لیشمانیوز جلدی برداشته شود.   2 Background and purpose: Cutaneous leishmaniasis is a major health priority in many tropical regions of the world. Understanding the beliefs and experiences of individuals in endemic areas is essential, as an in-depth understanding of these beliefs can inform the design of educational interventions tailored to the local context. Therefore, the present qualitative study aimed to explore the beliefs and experiences of residents in endemic areas of Isfahan regarding the nature of cutaneous leishmaniasis and its control. Materials and methods: This qualitative study was conducted in endemic areas of Isfahan province in 2020. The participants were individuals living in the region from various age, educational, occupational, and ethnic groups. To increase the strength of the data, additional individuals who were somehow related to this issue, including district officials, health center personnel, and school teachers, were also included in the study. Purposive sampling continued until data saturation was reached. A total of 34 interviews (3 group discussions and 31 individual interviews) were conducted. After conducting the interviews, categories and sub-categories were identified through content analysis. Results: Data analysis led to the identification of two main categories: The first category concerned misconceptions related to the nature of cutaneous leishmaniasis, with two subcategories: concepts about the cause of the disease and concepts about the carrier of the disease. The second category concerned misconceptions about the control of the disease, with two subcategories: concepts about prevention and concepts about treatment. Conclusion: This study identified misconceptions about cutaneous leishmaniasis and its control, which can be taken into consideration in developing educational programs aimed at effectively correcting beliefs and ultimately controlling cutaneous leishmaniasis.   157 168 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/8 1403/8/18 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/12 1403/12/22 فرشته زمانی علویجه Fereshteh Zamani-Alavijeh استاد، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران الهه توسلی Elahe Tavassoli دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران ایران معصومه علیدوستی Masoumeh Alidosti استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران ایران malidosti94@gmail.com جواد رمضان پور Javad Ramzanpour کارشناس ارشد آموزش پزشکی، مرکز بهداشت استان اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران ایران beliefs behavior cutaneous leishmaniasis qualitative study باورها رفتار لیشمانیوزجلدی مطالعه کیفی 1. Mahdavi S A, Javadian B, Barzegari S, Rahimi Esboei B, Moosazadeh M. Epidemiological Study and Geographical Distribution of Cutaneous Leishmaniasis in Golestan Province, 2014-2016. J Mazandaran Univ Med Sci 2020; 29 (181) :125-130 (Persian).##2. Alharazi TH, Haouas N, Al-mekhlafi HM. Knowledge and attitude towards cutaneous leishmaniasis among rural endemic communities in Shara’b district, Taiz, southwestern Yemen. BMC Infect Dis 2021;21(1): 269 PMID: 33731042.##3. Asadi A, Moradinazar M, Marzbani B, Mohammadi A, Mehdizad R, Shakiba E, et al Epidemiological Study of Cutaneous Leishmaniasis in Kermanshah Province, 2011-2019. J Mazandaran Univ Med Sci 2022; 32 (212) :155-162 (Persian).##4. Sabzevari S, Hosseini Teshnizi S, Shokri A, Bahrami F, Kouhestani F. Cutaneous leishmaniasis in Iran: A systematic review and meta-analysis. Microb Pathog 2021: 152(104721) PMID: 33539962.##5. Doroodgar M, Doroodgar M, Mahboobi S, Doroodgar A. Epidemiological aspects of cutaneous leishmaniasis during 2009-2016 in Kashan city, central Iran. Korean J Parasitol 2018; 56(1):21-24.##6. Ramezankhani R, Sajjadi N, Nezakati esmaeilzadeh R, Jozi SA, Shirzadi MR. Climate and environmental factors affecting the incidence of cutaneous leishmaniasis in Isfahan, Iran. Environ Sci Pollut Res 2018; 25(12): 11516-1126 PMID: 29427273 .##7. Piroozi B, Moradi G, Alinia C, Mohamadi P. Incidence , Burden , and Trend of Cutaneous Leishmaniasis over Four Decades in Iran. Iran J Public Health 2019;48(1):28-35.##8. Galvão EL, Pedras MJ, Cota GF, Rabello A, Simões TC. How cutaneous leishmaniasis and treatment impacts in the patients’ lives: A cross-sectional study. PLoS One 2019; 14(1): e0211374 PMID: 30682151.##9. Bailey F, Mondragon-Shem K, Haines LR, Olabi A, Alorfi A, Ruiz-Postigo JA, et al. Cutaneous leishmaniasis and co-morbid major depressive disorder: A systematic review with burden estimates. PLoS Negl Trop Dis 2019;13(2):e0007092 PMID: 30802261.##10. Bennis I, Belaid L, De Brouwere V, Filali H, Sahibi H, Boelaert M. “The mosquitoes that destroy your face”. Social impact of Cutaneous Leishmaniasis in South-eastern Morocco, A qualitative study. PLoS One 2017; 12(12): e0189906 PMID: 29261762.##11. Khatami A, Emmelin M, Talaee R, Miramin-mohammadi A, Aghazadeh N, Firooz A, et al. Lived Experiences of Patients Suffering from Acute Old World Cutaneous Leishmaniasis: A Qualitative Content Analysis Study from Iran. J Arthropod-Borne Dis 2018; 12(2): 180-195 PMID: 30123812.##12. Garapati P, Pal B, Siddiqui NA, Bimal S, Das P, Murti K, et al. Knowledge, stigma, health seeking behaviour and its determinants among patients with post kalaazar dermal leishmaniasis, Bihar, India. PLoS One 2018;13(9): e0203407 PMID: 30192805.##13. Abdulmoein SAH, Abdulaziz MH, Al-Hejri YM, Al-Mutairi KDA, Alanoud MA, Abdullah JA, et al. Knowledge , attitude and practice regarding the cutaneous leishmaniasis among infected patients and their families in Al-Madinah Al-Munawarah. GSC Advanced Research and Reviews 2021; 6(1):076-089.##14. Tesfay K, Mardu F, Berhe B, Negash H, Legese H, Adhanom G, et al. Household knowledge , practice and treatment seeking behaviors towards cutaneous leishmaniasis in the endemic rural communities of Ganta- afeshum district , Tigrai , northern Ethiopia , 2019 : a cross-sectional study. Trop Dis Travel Med Vaccines 2021; 7(1):19 PMID: 34130733 .##15. Chahed MK, Bellali H, Ben Jemaa S, Bellaj T. Psychological and Psychosocial Consequences of Zoonotic Cutaneous Leishmaniasis among Women in Tunisia: Preliminary Findings from an Exploratory Study. PLOS Negl Trop Dis 2016; 10(10): e0005090 PMID: 27788184.##16. Al-kamel MA. Impact of leishmaniasis in women: a practical review with an update on my ISD-supported initiative to combat leishmaniasis in Yemen (ELYP) Mohamed. Int J Women’s Dermatol 2016; 2(3): 93-110 PMID: 28492018 .##17. Tamiru HF, Mashalla YJ, Mohammed R, Tshweneagae GT. Cutaneous leishmaniasis a neglected tropical disease: community knowledge, attitude and practices in an endemic area, Northwest Ethiopia. BMC Infect Dis 2019; 19(1): 855 PMID: 31619180.##18. Bennis I, Thys S, Filali H, De Brouwere V, Sahibi H, Boelaert M. Psychosocial impact of scars due to cutaneous leishmaniasis on high school students in Errachidia province, Morocco. Infect Dis Poverty 2017;6(1):46 PMID: 28385151 .##19. Eid D, Sebastian MS, Hurtig A, Goicolea I. Leishmaniasis patients ’ pilgrimage to access health care in rural Bolivia : a qualitative study using human rights to health approach. BMC Int Health Hum Rights 2019; 19(1):12 PMID: 30837001 .##20. Akram A, Khan HAA, Qadir A, Sabir AM. A Cross-Sectional Survey of Knowledge, Attitude and Practices Related to Cutaneous Leishmaniasis and Sand Flies in Punjab, Pakistan.PLOS ONE 2015; 10(6): e0130929 PMID: 26090870.##21. Nandha B, Srinivasan R, Jambulingam P. Cutaneous leishmaniasis : knowledge , attitude and practices of the inhabitants of the Kani forest tribal settlements of Tiruvananthapuram district , Kerala , India. Health Educ Res 2014; 29(6): 1049-1057 PMID: 25325998.##22. Ramdas S, van der Geest S. Not-knowing and the proliferation of assumptions: local explanations of cutaneous leishmaniasis in Suriname. Anthropol Med 2020; 27(2):144-159. PMID: 31373516##23. Giménez-Ayala A, González-Brítez N, de- Arias AR, Ruoti M. Knowledge, attitudes, and practices regarding the leishmaniases among inhabitants from a Paraguayan district in the border area between Argentina, Brazil, and Paraguay. Journal of Public Health (Germany). 2018; 26(6): 639-648.##24. El-mouhdi K, Chahlaoui A, Fekhaoui M. The Cutaneous Leishmaniasis and the Sand Fly: Knowledge and Beliefs of the Population in Central Morocco ( El Hajeb ). Dermatol Res Pract 2020;1896210 PMID: 33281898.##25. Fontaine KR, Smith S. Optimistic bias in cancer risk perception: a cross-national study. Psychol Rep 1995; 77(1): 143-146 PMID: 7501753.##26. Alidosti M, Heidari Z, Shahnazi H, Zamani-Alavijeh F. Behaviors and Perceptions Related to Cutaneous Leishmaniasis in Endemic Areas of the World: A Review. Acta Trop 2021; 223: 106090 PMID: 34389332.##27. González AM, Solís-soto MT, Radon K. Leishmaniasis : Who Uses Personal Protection among Military Personnel in Colombia ? Ann Glob Health 2017; 83(3-4): 519-523 PMID: 29221524.##28. Ramdas S. Cruel disease, cruel medicine: Self-treatment of cutaneous leishmaniasis with harmful chemical substances in Suriname. Soc Sci Med 2012;75(6):1097-1105 PMID: 22704264.##29. Bennis I, Belaid L, De Brouwere V, Filali H, Sahibi H, Boelaert M. “The mosquitoes that destroy your face”. Social impact of Cutaneous Leishmaniasis in South-eastern Morocco, A qualitative study. PLOS ONE 2017;12(12):e0189906 PMID: 29261762.##30. Carrillo-bonilla LM, Trujillo JJ, Álvarez-Salas L, Vélez-Bernal. ID. Study of knowledge, attitudes, and practices related to leishmaniasis: evidence of government neglect in the Colombian Darién. Cad Saúde Pública 2014; 30(10): 2134-2144 PMID: 25388316.## ##

بررسی ارتباط بین سطح فریتین سرم و شدت بیماری در مبتلایان به عفونت کووید-19 Correlation Between Serum Ferritin Levels and COVID-19 Severity: A Retrospective Cross-Sectional Study 1 1 سابقه و هدف: سطوح فریتین سرم در بیماری کووید-19 با شدت یافتن بیماری افزایش می‌یابد. بنابراین، می‌تواند به عنوان یک نشانگر زیستی احتمالی برای پیش‌بینی طوفان سایتوکاین در نظر گرفته شود. این مطالعه با هدف یافتن کاربرد عمل‌ گرایانه فریتین به‌عنوان نشانگر زیستی در کووید-۱۹، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه گذشته نگر، در مجموع 117 بیمار بالای 18 سال بستری به علت کووید-19 وارد شدند. تشخیص بیماری بر اساس علائم بالینی، تکنیک‌های رادیولوژیک و تست real-time PCR انجام گرفت. بیماران بر اساس میزان تنفس، سطح اشباع اکسیژن و ارتشاح ریوی در گروه‌های خفیف تا متوسط (47 نفر)، شدید (46 نفر) و بحرانی (24 نفر) طبقه‌بندی شدند. اطلاعات دموگرافیک و بالینی و هم‌چنین یافته‌های آزمایشگاهی بیماران جمع‌آوری و غلظت فریتین در بین گروه‌های مختلف مقایسه شد. یافته‌ها: در مجموع 117 بیمار با تشخیص قطعی کووید-19 طی بازه زمانی 6 ماهه وارد مطالعه شدند. بیش‌ترین درصد بیماران در گروه بحرانی (76/29درصد) بودند. میانگین سنی بیماران در گروه بحرانی (11/09±76/29) بیش‌تر بود (0/001P< ). میزان فریتین سرم در گروه بحرانی (0/001P<) بیش‌تر از سایر گروه ها بود. سطح فریتین در بیماران فوت به‌طور قابل توجهی در مقایسه با بیماران ترخیص شده بالاتر بود (0/004P< ). تجزیه و تحلیل رگرسیون لجستیک باینری نشان داد که فریتین یک پیش‌بینی کننده مرگ و میر است (AUC برابر 0/808). استنتاج: سطح فریتین یک نشانگر زیستی امیدوارکننده در پیش‌بینی طوفان سایتوکاین است که به مدیریت بیماری و مراقبت بهینه از بیماران مبتلا به کووید-19 کمک می‌‌کند 2 Background and purpose: The levels of serum ferritin increase with increasing disease severity, thereby suggesting a possible biomarker for the prediction of the cytokine storm. This study was carried out to evaluate the practical utility of ferritin as a serum biomarker in COVID-19. Materials and methods: In this retrospective study, a total of 117 adult hospitalized patients with COVID-19 infection were included. The disease was diagnosed based on clinical signs and chest radiography, followed by real-time PCR. Patients were classified into mild-to-moderate (n= 47), severe (n = 46), and critical (n = 24) groups. Demographic and clinical information, as well as laboratory findings, were collected, and the concentrations of ferritin were compared among the different groups. Results: The highest percentage of patients were in the critical group (76/29%). Overall, COVID-19 infection was more prevalent in females (66%) and the median age of patients in the critical group (76.29) was more than the other ones. The amount of ferritin was significantly higher in the critical (p< 0.001) group. The level of ferritin remarkably was higher in dead patients (620.88 ng/mL. Based on logistic regression analysis and ROC curve, ferritin can be a biomarker to predict high-risk patients. Furthermore, binary logistic regression showed ferritin to be a predictor of mortality supplemented. Conclusion: Serum ferritin is a promising biomarker for anticipating cytokine storm, which may support clinical decision-making and contribute to the optimal management of patients with COVID-19.   169 175 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/20 1403/2/1 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/7 1404/1/18 زینب مرزحسینی Zeynab Marzhoseyni استادیار، گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی آمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران،ساری، ایران ایران زهرا شقاقی Zahra Shaghaghi استادیار، مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران مریم الوندی Maryam Alvandi دانشیار، گروه آموزشی پزشکی هسته ای، دپارتمان پزشکی هسته ای و تصویر برداری ملکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران سید حمید هاشمی Seyyed Hamid Hashemi استاد، گروه آموزشی بیماری های عفونی و گرمسیری، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران محمد رضا قاسمی بصیر Mohammadreza Ghasemi basir دانشیار، گروه آموزشی آسیب شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران طیب محمدی Tieyb Mohamadi دانشجوی دکترای تخصصی آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران صغری فرضی پور Soghra Farzipour دانشجوی دکترای تخصصی داروسازی هسته ای، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Ferritin COVID-19 Severity Mortality فریتین کووید-19 شدت مرگ و میر 1. Abdollahi A, et al. The novel coronavirus SARS CoV 2 vulnerability association with ABO/Rh blood types. Iran J Pathol 2020; 15(3): 156. PMID: 32754209.##2. Hadi JM, et al. Investigation of Serum Ferritin for the Prediction of COVID 19 Severity and Mortality: A Cross Sectional Study. Cureus 2022; 14(11). PMID: 36589200.##3. AbdelFattah EB, et al. Correlation between the serum level of ferritin and D dimer and the severity of COVID 19 infection. Egypt J Bronchol 2023; 17(1): 45.##4. Chen G, et al. Clinical and immunological features of severe and moderate coronavirus disease 2019. J Clin Invest 2020; 130(5): 2620 2629. PMID: 32217835.##5. Jacobs A, et al. Ferritin in the serum of normal subjects and patients with iron deficiency and iron overload. BMJ 1972; 4(5834): 206 208. PMID: 5082548.##6. Lalueza A, et al. Elevation of serum ferritin levels for predicting a poor outcome in hospitalized patients with influenza infection. Clin Microbiol Infect 2020; 26(11): 1557.e9 1557.e15. PMID: 32120038.##7. Gómez Pastora J, et al. Hyperferritinemia in critically ill COVID 19 patients–is ferritin the product of inflammation or a pathogenic mediator? Clin Chim Acta 2020; 509: 249. PMID: 32579952.##8. Chicamy YA, Safitri A, Nindrea RD. Serum Ferritin Levels for the Prediction of Mortality among COVID 19 Patients in an Indonesia’s National Referral Hospital. Open Access Maced J Med Sci 2022; 10(B): 1056 1061.##9. Ruscitti P, et al. Severe COVID 19 and related hyperferritinaemia: more than an innocent bystander? Ann Rheum Dis 2020; 79(11): 1515 1516. PMID: 32434816.##10. World Health Organization. WHO R&D Blueprint: novel Coronavirus: outline of trial designs for experimental therapeutics. Geneva: World Health Organization; 2020.##11. Mueller AL, McNamara MS, Sinclair DA. Why does COVID 19 disproportionately affect older people? Aging (Albany NY) 2020; 12(10): 9959. PMID: 32470948.##12. Cheng L, et al. Ferritin in the coronavirus disease 2019 (COVID 19): a systematic review and meta analysis. J Clin Lab Anal 2020; 34(10): e23618. PMID: 33078400.##13. Djaharuddin I, et al. Comorbidities and mortality in COVID 19 patients. Gac Sanit 2021; 35: S530 S532. PMID: 34929892.##14. Bozkurt FT, et al. Can ferritin levels predict the severity of illness in patients with COVID 19? Cureus 2021; 13(1). PMID: 33633875.##15. Feld J, et al. Ferritin levels in patients with COVID 19: a poor predictor of mortality and hemophagocytic lymphohistiocytosis. Int J Lab Hematol 2020; 42(6): 773 779. PMID: 32790918.## ##

بررسی علل بروز تب در بیماران نوتروپنیک مبتلا به سرطان در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی آبادان Investigating the Causes of Fever in Neutropenic Cancer Patients Admitted to the Teaching Hospitals of Abadan University of Medical Sciences 1 1 سابقه و هدف: تب و نوتروپنی از جمله عوارض شایع و علل مهم بستری بیماران مبتلا به سرطان می‌باشد. این عارضه می‌تواند میزان مرگ و میر بیماران را افزایش دهد. این مطالعه با هدف بررسی علل بروز تب در بیماران نوتروپنیک مبتلا به سرطان در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی آبادان در سال 1401، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی و گذشته‌نگر، بود. در این مطالعه 206 بیمار مبتلا به سرطان و تب و نوتروپنی مراجعه کننده به بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی آبادان در سال ۱۴۰۱، وارد مطالعه شدند. اطلاعات مربوط به بیماران با استفاده از پرونده بیماران و سیستم HIS با استفاده از چک لیست جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین درجه حرارت در بیماران با وجود شیمی درمانی به شکل معنی‌داری از بیماران بدون شیمی درمانی بیش‌تر بوده است (0/001< P). میانگین درجه حرارت بیماران با مدت تب بیش‌تر از 5 روز به شکل معنی‌داری بیش‌تر از بیماران با مدت تب کم‌تر از 5 روز بود (0/024= P). بین درجه حرارت بدن و WBC روز اول و روز آخر ارتباط معنی دار و معکوسی برقرار است (0/001=P و 0/01=P). هم‌چنین بین درجه حرارت بدن و نوتروفیل روز اول و روز آخر ارتباط معنی‌دار و معکوسی برقرار بود (هر دو0/04= P). بین اسپلنکتومی با درجه حرارت در بیماران با تب و نوتروپنیک ارتباط معنی‌داری وجود داشت (0/001< P). استنتاج: در مجموع مدت تب، انجام شیمی درمانی و انجام اسپلنکتومی با تب با درجه حرارت بالا ارتباط معنی‌داری داشت. هم‌چنین، میزان نوتروفیل و گلبول سفید بدن در روز اول و آخر با درجه حرارت بدن مرتبط بودند، به‌طوری که این ارتباط معکوس بوده و کاهش نوتروفیل و گلبول سفید با افزایش درجه حرارت همراه است.   2 Background and purpose: Fever and neutropenia are common complications and significant causes of hospitalization in cancer patients. These conditions can increase the mortality rates among patients. The aim of this study was to investigate the etiologies of fever in neutropenic cancer patients admitted to the teaching hospitals affiliated with Abadan University of Medical Sciences. Materials and methods: This study was a descriptive-analytical, retrospective investigation. A total of 206 cancer patients presenting with fever and neutropenia, who were referred to the teaching hospitals affiliated with Abadan University of Medical Sciences in 2022, were included in the study. Patient information was collected through medical records and data retrieved from the Hospital Information System (HIS) using a structured checklist, and subsequently analyzed statistically. Results: The mean body temperature in patients who had received chemotherapy was significantly higher than that in patients who had not undergone chemotherapy (P<0.001). The mean temperature of patients with a fever duration of more than five days was also significantly higher than that of patients with a fever duration of less than five days (P= 0.024). A significant and inverse relationship was observed between body temperature and white blood cell (WBC) count on both the first and last day (P= 0.001 and P= 0.01, respectively). In addition, there was a significant and inverse relationship between body temperature and neutrophil count on both the first and last day (both P = 0.04). A significant relationship was also found between splenectomy and body temperature in patients with fever and neutropenia (P< 0.001). Conclusion: Overall, fever duration, chemotherapy, and splenectomy were significantly associated with elevated body temperature. In addition, the findings indicated that neutrophil and white blood cell counts on both the first and last day were significantly associated with body temperature, such that this relationship was inverse, a decrease in neutrophils and white blood cells was associated with an increase in temperature.   176 181 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/3 1403/10/14 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/12 1404/1/23 سحر خطاویان Sahar Khattaviann دکتری پزشکی عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران ایران ساجده موسوی اصل Sajedeh Mousaviasl مربی ، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان ، ایران ایران عصمت رادمنش Esmat Radmanesh دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران ایران باقر پهلوان زاده Bagher Pahlavanzade استادیار، گروه آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران ایران سارا مبارک Sara Mobarak دانشیار، گروه بیماری های عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران ایران neutropenia fever cancer chemotherapy splenectomy نوتروپنی تب سرطان شیمی درمانی اسپلنکتومی 1. Fotoukian Z, Keyhanian S, Ghafari F, Khabiri N, Saravi M. Comparison the efficacy of ceftazidime and imipenem in treatment of neutropenic febrile due to chemotherapy in cancer patients. Cancer Chemother Pharmacol 2009.##2. Janat Alipoor Z, Zahirian Moghaddam H, Fotoukian Z, Omrani Nava M, Saravi M. A study of fever causes in neutropenic patients hospitalized in oncology ward of Imam-Sajjad Hospital in Ramsar. Sci J Iran Blood Transfus Organ 2014;11(3):230-238.##3. Ghazizadeh F, Noroozi M, Fani S. Factors effective in the prognosis of neutropenic fever in the children with acute lymphoblastic leukemia. Pediatr Blood Cancer 2022.##4. Kirolos N, Tang K, Abbott LS. Does age play a role in fever and neutropenia events and complications: a comparison of adolescents versus younger children with cancer at a tertiary care pediatric hospital, a pilot project. Cancer Rep 2023;6(4):e1767. PMID: 36494902.##5. Klastersky J, De Naurois J, Rolston K, Rapoport B, Maschmeyer G, Aapro M, et al. Management of febrile neutropenia: ESMO clinical practice guidelines. Ann Oncol 2016; 27: v111-v118. PMID: 27664247.##6. Stephens RS. Neutropenic fever in the intensive care unit. Oncol Crit Care 2020:1297-1311.##7. Weinkove R, Bailey M, Bellomo R, Saxena MK, Tam CS, Pilcher DV, et al. Association between early peak temperature and mortality in neutropenic sepsis. Ann Hematol 2015; 94: 857-864. PMID: 25516454.##8. Moffett SL. Overwhelming postsplenectomy infection: managing patients at risk. JAAPA 2009;22(7):36-40. PMID: 19697570.##9. Inagaki K, El Feghaly RE. Catheter-related bloodstream infections (CRBSIs) fever in a patient who has a central venous catheter in place. Intro Clin Infect Dis 2019:315-325.##10. Lakshmaiah KC, Malabagi AS, Shetty R, Sinha M, Jayashree RS. Febrile neutropenia in hematological malignancies: clinical and microbiological profile and outcome in high-risk patients. J Lab Physicians 2015;7(2):116-120. PMID: 26417163.##11. Demirel A, Tabak F, Ar MC, Mete B, Öngören Ş, Yemişen M, et al. Secondary infections in febrile neutropenia in hematological malignancies: more than another febrile neutropenic episode. Turk J Hematol 2015; 32(3): 243-250. PMID: 25913035.## ##

بررسی مقایسه‌ای سلامت دهانی و کیفیت زندگی وابسته به آن در کودکان 2 تا 7 سال مبتلا به فلج مغزی A Comparative Study of Oral Health and Oral Health-Related Quality of Life in Children Aged 2–7 Years with Cerebral Palsy and Healthy Controls 1 1 سابقه و هدف: فلج مغزی (Cerebral Palsy) اختلالی حرکتی ناشی از ناهنجاری‌های مادرزادی یا آسیب مغزی است. کودکان مبتلا به CP بیش‌تر دچار مشکلات دندانی هستند. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه سلامت دهان و کیفیت زندگی مرتبط با آن را در کودکان ۲ تا ۷ ساله مبتلا به CP و سالم، با استفاده از شاخص‌های تأثیر سلامت دهان بر کیفیت زندگی (Early Childhood Oral Health Impact Scale) و تعداد دندان‌های پوسیده، کشیده یا پر شدهdmft) )، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مورد-شاهدی، ۵۴ کودک ۲ تا ۷ ساله مبتلا به CP از مراکز توانبخشی و ۵۴ کودک سالم از دو کلینیک دندانپزشکی به صورت در دسترس انتخاب شدند. شاخص تأثیر سلامت دهان بر کیفیت زندگی پس از مصاحبه تکمیل گردید. این پرسش‌نامه دارای دو بخش تأثیر بر کودک ( (Child Impact Sectionو خانواده (Family Impact Section ) می‌باشد. شاخص dmft از طریق معاینه دندان‌پزشکی ارزیابی شد و داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و آزمون‌های تی مستقل، همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی و کای دو تحلیل شدند (05/0> P). یافته‌ها: میانگین سن و درصد پسرها در گروه بیمار ۸۷/1±۳۷/۵ سال و6/55 درصد و در گروه شاهد ۹۱/1± ۰۲/۶ سال و 7/53 درصد بود. میانگین dmft در کودکان CP (۷۰/۷ ± ۳۰/۶) و در کودکان سالم (۴۳/۷ ± ۸۰/۵) تفاوت معنی‌داری نداشت (۸۱۲/۰P=). شمار دندان‌های کودکان سالم به‌طور معنی‌داری بیش‌تر بود (۰۰۹/۰P=). شاخص‌های ECOHIS، CIS و FIS بین دو گروه تفاوتی نداشتند، اما درکودکان مبتلا، افزایش dmft با نمرات ECOHIS و زیر مجموعه‌های آن همبستگی مثبت داشت (۰۰۱/۰P=، ۵۲/۰r=). تفاوت معنی‌داری بر اساس جنسیت و گروه‌ سنی مشاهده نشد. استنتاج: بر اساس شاخص ECOHIS، تفاوت چشمگیری در کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان بین دو گروه مشاهده نشد، اما کودکان مبتلا نسبت به کودکان سالم وضعیت نامناسب‌تری داشتند و در معرض خطر بیش‌تر پوسیدگی دندان نبودند.   2 Background and purpose: Cerebral palsy (CP) is a motor disorder that results from congenital abnormalities or brain injury. Children with CP often experience a higher prevalence of dental problems. This study aimed to assess oral health and oral health–related quality of life in children aged 2–7 years with CP in comparison to healthy children, using the Early Childhood Oral Health Impact Scale (ECOHIS) and the number of decayed, missing, or filled teeth (dmft). Materials and methods: In this case–control study, 54 children aged 2–7 years with CP were selected from rehabilitation centers, and 54 healthy children were selected from two dental clinics, all through convenience sampling. Following interviews with the parents, the oral health-related quality of life questionnaire, which includes a Child Impact Section (CIS) and a Family Impact Section (FIS), was completed. The dmft index was assessed via clinical dental examinations. Data were analyzed using SPSS version 22, employing the independent t-test, Pearson correlation, linear regression, and Chi-square tests (P < 0.05). Results: The mean age and percentage of boys in the CP group were 5.37 ± 1.87 years and 55.6%, respectively, while in the control group they were 6.02 ± 1.91 years and 53.7%. The mean dmft values for children with CP (7.70 ± 6.30) and healthy children (7.43 ± 5.80) did not differ significantly (P = 0.812). However, the healthy group had a significantly higher total number of teeth (P=0.009). No significant differences were observed in ECOHIS, CIS, or FIS scores between the two groups. Among children with CP, an increase in dmft was positively correlated with ECOHIS and its subscales (P = 0.001, r= 0.52). No significant differences related to gender or age were observed. Conclusion: Based on the ECOHIS index, there was no significant difference in oral health-related quality of life between the two groups. However, children with CP exhibited a poorer overall oral health condition compared to healthy children, despite not being at a higher risk for dental caries. 182 188 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/32024/12/6 1403/9/16 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/122025/04/5 1404/1/16 مریم زمان زاده Maryam Zamanzadeh دانشیار ،گروه اسیب شناسی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران حانیه رنجدوست Hanie Ranjdoust دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشجوی دندانپزشکی،دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ابوالفضل حسین نتاج Abolfazl Hosseinnataj استادیار، گروه امار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران مسعود غریب Masoud Gharib استادیار، گروه توانبخشی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران حمیدرضا خوشگوئیان Hamidreza Khoshgoiyan جراح دندانپزشکُ، ساری، ایران ایران مرتضی قاسمی Morteza Ghasemi دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشجوی دندانپزشکی،دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران مائده صالحی Maedeh Salehi دانشیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران salehimaede1165@gmail.com dental caries cerebral palsy oral health-related quality of life oral hygiene dmft index پوسیدگی دندانی فلج مغزی کیفیت زندگی وابسته به سلامت دهان بهداشت دهانی شاخص dmft 1. Jan BM, Jan MM. Dental health of children with cerebral palsy. Neurosciences (Riyadh) 2016;21(4):314-318 PMID: 27744459.##2. Graham HK. Classifying cerebral palsy. J Pediatr Orthop 2005;25(1):127-128 PMID: 15614073.##3. de Oliveira CM, Sheiham A. The relationship between normative orthodontic treatment need and oral health-related quality of life. Community Dent Oral Epidemiol 2003;31(6):426-436 PMID: 14986910 .##4. Gherunpong S, Tsakos G, Sheiham A. A sociodental approach to assessing dental needs of children: concept and models. Int J Paediatr Dent 2006;16(2):81-88 PMID: 16430521 .##5. Sajadi FS, Pishbin L, Azhari SH, Moosazadeh M. Impact of Oral and Dental Health on Children°Øs and Parents°Ø Quality of Life Based on Early Childhood Oral Health Impact Scale (ECOHIS) Index. International Journal of Dental Sciences and Research 2015;3(2):28-31.##6. James J, Puranik M, Sowmya KR. Mothers' Sense of Coherence as a Predictor of Oral Health Related Quality of Life Among Preschool Children: A Cross-Sectional Study. Journal of Indian Association of Public Health Dentistry 2017;15(1):11-16.##7. Qiu RM, Tao Y, Zhou Y, Zhi QH, Lin HC. The relationship between children’s oral health-related behaviors and their caregiver’s social support. BMC Oral Health 2016;16(1):86.##8. Sinha N, Singh B, Chhabra KG, Patil S. Comparison of oral health status between children with cerebral palsy and normal children in India: A case-control study. J Indian Soc Periodontol 2015;19(1):78-82.##9. Taghian M, Sadri L, Hali H, Moosazadeh M, Zareyan Jahromi A. Association Between Maternal Sense of Coherence and Oral Health-related Quality of Life in 3 to 5-Year-Old Children Referring to Touba Clinic in Sari, Iran. Journal of Mashhad Dental School 2019;43(4):378-386.##10. Jabarifar SE, Golkari A, Ijadi MH, Jafarzadeh M, Khadem P. Validation of a Farsi version of the early childhood oral health impact scale (F-ECOHIS). BMC Oral Health 2010;10:4 PMID: 20367888.##11. Mahammadzadeh A, Poursharifi H, Alipour A. Validation of Sense of Coherence (SOC) 13-item scale in Iranian sample. Procedia - Social and Behavioral Sciences 2010;5:1451-1455.##12. Novaes TF, Pontes LRA, Freitas JG, Acosta CP, Andrade KCE, Guedes RS, etal. Responsiveness of the Early Childhood Oral Health Impact Scale (ECOHIS) is related to dental treatment complexity. Health Qual Life Outcomes 2017;15(1):182 PMID: 28931398 .##13. Easton JA, Landgraf JM, Casamassimo PS, Wilson S, Ganzberg S. Evaluation of a generic quality of life instrument for early childhood caries-related pain. Community Dent Oral Epidemiol 2008;36(5):434-440 PMID: 18430042 .##14. Al Hashmi H, Kowash M, Hassan A, Al Halabi M. Oral Health Status among Children with Cerebral Palsy in Dubai, United Arab Emirates. J Int Soc Prev Community Dent 2017;7(Suppl 3):S149-S54 PMID: 29285470 .##15. Ruiz LA, Diniz MB, Loyola-Rodriguez JP, Habibe CH, Garrubbo CC, Santos MT. A controlled study comparing salivary osmolality, caries experience and caries risk in patients with cerebral palsy. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2018;23(2):e211-e215 PMID: 29476677 .##16. Grzić R, Bakarcić D, Prpić I, Jokić NI, Sasso A, Kovac Z, etal. Dental health and dental care in children with cerebral palsy. Coll Antropol 2011;35(3):761-764 PMID: 22053553.##17. Du RY, McGrath C, Yiu CK, King NM. Health- and oral health-related quality of life among preschool children with cerebral palsy. Qual Life Res 2010;19(9):1367-1371 PMID: 20582721.##18. Zemene MA, Dessie AM, Anley DT, Ahunie MA, Gebeyehu NA, Adella GA, etal. Dental caries and mean values of DMFT among children with cerebral palsy: a systematic review and meta-analysis. BMC Oral Health 2024;24(1):241 PMID: 38360629.##19. Akhter R, Hassan NMM, Martin EF, Muhit M, Smithers-Sheedy H, Badawi N, etal. aries experience and oral health-related quality of life (OHRQoL) of children and adolescents with cerebral palsy in a low-resource setting. BMC Oral Health 2019;19(1):15 PMID: 30646890 .## ##

گزارش یک بیمار با هیپوکلسمی مزمن و کلسیفیکاسیون بازال گانگلیا و تشخیص سندروم فار Fahr’s Syndrome in a Patient with Chronic Hypocalcemia and Basal Ganglia Calcification: A Case Report 1 1 هایپوپاراتیروئیدیسم یک اختلال اندوکرین است که با هیپوکلسمی، هیپرفسفاتمی و سطح نامتناسب پاراتورمون مشخص می‌شود. در این مطالعه موردی، بیمار مبتلا به هایپوپاراتیروئیدیسم همراه با کلسیفیکاسیون بازال گانگلیا با تشخیص سندروم فار (Fahr syndrome) معرفی می‌شود. بیمار آقای 19 ساله‌ای است که با شکایت کاهش سطح هشیاری، اسیدوز متابولیک، هایپوکلسمی و افزایش سطح اوره و کراتینین مراجعه نمود. علی‌رغم کاهش کارکرد کلیه‌ها و انتظار افزایش PTH در بررسی آزمایشگاهی سطح این هورمون کاهش یافته بود که با توجه به این موارد برای بیمار تشخیص هایپوپاراتیروئیدیسم داده شد. بیمار سابقه تشنج را در سن دو سالگی داشت که علت آن را هایپوکلسمی ذکر می‌کرد. تشنج بیمار فقط یک نوبت بوده و دیگر تکرار نشده است و بیمار نیز پیگیری منظمی پس از آن نداشته است. بیمار به دلیلی نارسایی پیشرفته کلیه‌ها تحت همودیالیز قرار گرفت. به دلیل هیپوکلسمی مقاوم به درمان، برای بیمار کلسیم به صورت وریدی و خوراکی با دوز بالا و نیز کلسیتریول خوراکی تجویز شد که بعد از مدت طولانی سطح کلسیم خون به حد مطلوب رسید. بیمار هم‌چنین از کرامپ عضلانی گهگاهی، تغییر رنگ پوستی، شکنندگی ناخن، اختلالات اعصاب و روان و کاتاراکت نیز طی سال های اخیر شاکی بوده است. با توجه به کاهش سطح هوشیاری برای بیمار سی‌تی‌اسکن مغزی انجام شد که در آن کلسیفیکاسیون بازال گانگلیا رویت گردید. با توجه به هایپوپاراتیروئیدیسم و یافته‌های سی‌تی‌اسکن مغزی، تشخیص سندروم فار برای بیمار داده شد. در بیماری که با هیپوکلسمی و شواهد کلسیفیکاسیون بازال گانگلیا رویت می‌شود سطح پاراتورمون با هدف بررسی هایپوپاراتیروئیدیسم و رد سندروم فار باید صورت گیرد.   2 Hypoparathyroidism is an endocrine disorder characterized by hypocalcemia, hyperphosphatemia, and inappropriately low levels of parathyroid hormone. In this report, we present the case of a 19-year-old male patient with hypoparathyroidism, basal ganglia calcification, and a subsequent diagnosis of Fahr's syndrome. The patient presented with a decreased level of consciousness, metabolic acidosis, hypocalcemia, and elevated urea and creatinine levels. Despite impaired renal function and the expected elevation of parathyroid hormone (PTH), laboratory tests revealed a decreased PTH level, leading to a diagnosis of hypoparathyroidism. The patient had a history of seizures at the age of two, which he attributed to hypocalcemia. Since then, he had not undergone any regular follow-up. The patient required hemodialysis due to advanced renal failure. Owing to refractory hypocalcemia, he was prescribed high-dose intravenous and oral calcium, along with oral calcitriol. After a prolonged course of treatment, serum calcium levels eventually normalized. The patient also reported occasional muscle cramps, skin discoloration, brittle nails, neurological and psychiatric symptoms, as well as cataracts in recent years. Due to the reduced level of consciousness, a brain computed tomography (CT) scan was performed, which revealed basal ganglia calcification. In light of the hypoparathyroidism diagnosis and the CT findings, the patient was diagnosed with Fahr's syndrome. In patients presenting with hypocalcemia and evidence of basal ganglia calcification, parathyroid hormone levels should be assessed to evaluate for hypoparathyroidism and to rule out Fahr’s syndrome 189 193 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/32024/12/62024/11/23 1403/9/3 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/122025/04/52025/04/13 1404/1/24 عاطفه یوسفی Atefeh Yousefi استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران نرگس میرزائی ایلالی Narges Mirzaeiilali استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران hypoparathyroidism hypocalcemia basal ganglia calcification Fahr’s syndrome هایپوپاراتیروئیدیسم هیپوکلسمی کلسیفیکاسیون عقده های قاعده‌ای سندروم فار 1. Stack Jr BC, Bimston DN, Bodenner DL, Brett EM, Dralle H, Orloff LA, et al. American association of clinical endocrinologists and American college of endocrinology disease state clinical review: postoperative hypoparathyroidism-definitions and management. Endocr Pract 2015; 21(6): 674-685. PMID: 26135962.##2. Bollerslev J, Sjöstedt E, Rejnmark L, editors. Cardiovascular consequences of parathyroid disorders in adults. Ann Endocrinol 2021; Elsevier. PMID: 32192790.##3. Shoback D. Hypoparathyroidism. N Engl J Med 2008; 359(4): 391-403. PMID: 18650515.##4. Bilezikian JP, Khan A, Potts Jr JT, Brandi ML, Clarke BL, Shoback D, et al. Hypoparathyroidism in the adult: epidemiology, diagnosis, pathophysiology, target‐organ involvement, treatment, and challenges for future research. J Bone Miner Res 2011; 26(10): 2317-37. PMID: 21812031.##5. Saleem S, Aslam HM, Anwar M, Anwar S, Saleem M, Saleem A, et al. Fahr’s syndrome: literature review of current evidence. Orphanet J Rare Dis 2013; 8: 1-9. PMID: 24098952.##6. Perugula ML, Lippmann S. Fahr’s disease or Fahr’s syndrome? Innov Clin Neurosci 2016; 13(7-8): 45. PMID: 27672489.##7. Cummings JL, Benson DF. Dementia: A clinical approach. 2nd ed. Butterworth-Heinemann 1992.##8. Arlt W, Fremerey C, Callies F, Reincke M, Schneider P, Timmermann W, et al. Well-being, mood and calcium homeostasis in patients with hypoparathyroidism receiving standard treatment with calcium and vitamin D. Eur J Endocrinol 2002; 146(2): 215-222. PMID: 11834431.##9. Cusano N, Rubin M, Irani D, Sliney J, Bilezikian J. Use of parathyroid hormone in hypoparathyroidism. J Endocrinol Invest 2013; 36: 1121-1127. PMID: 24445125.##10. Levine MA. An update on the clinical and molecular characteristics of pseudohypoparathyroidism. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes 2012; 19(6): 443-451. PMID: 23076042.##11. Zhou Y-Y, Yang Y, Qiu H-M. Hypoparathyroidism with Fahr’s syndrome: A case report and review of the literature. World J Clin Cases 2019; 7(21): 3662. PMID: 31750351.## ##

ملاتونین و آپاتینیب، عوامل کاندید در جهت درمان سرطان از طریق تشکیل ساختار های شبه عروقی در سرطان: یک مطالعه مروری Melatonin and Apatinib: Potential Therapeutic Agents in Cancer Treatment through Vascular Mimicry Formation: A Review 1 1 سابقه و هدف: سرطان یکی از چالش‌ برانگیزترین بیماری‌های عصر حاضر است که سالانه میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری به دلیل رشد غیر طبیعی و کنترل ‌نشده سلول‌ها ایجاد می‌شود و می‌تواند به بافت‌ها و اندام‌های مختلف بدن آسیب برساند. تشکیل ساختارهای شبه عروقی یکی از مهم ترین دلایل متاستاز سرطان و مقاومت به دارو است. این ساختارها از سلول های تومور بدون دخالت سلول های اندوتلیال تشکیل می شوند. ملاتونین به عنوان یک هورمون طبیعی در بدن اثرات ضد توموری خود را می تواند از طریق تاثیرات آنتی اکسیدانی، آنتی تکثیری، القای آپوپتوز، ممانعت از تهاجم و متاستاز سلول های سرطانی اعمال می کند. اثرات ضد سرطان آپاتینیب به عنوان یک داروی ضد رگ زایی و مهار کننده رسپتور VEGF مورد تایید قرار گرفته است. آپاتینیب نخستین بار برای انواع سرطان‌های پیشرفته یا متاستاتیک، مانند سرطان معده (گاستریک) که به درمان‌های استاندارد پاسخ نداده‌اند، استفاده می‌شود. علاوه بر آن القای آپوپتوز، ممانعت از متاستاز و تهاجم نیز توسط تیمار با آپاتینیب در سرطان تایید شده است. با توجه به اثرات ضد توموری ملاتونین و آپاتینیب، به نظر می‌رسد داروی آپاتینیب و هورمون ملاتونین در مهار تشکیل ساختارهای شبه عروقی موثر واقع شوند و موجب غلبه بر محدودیت های درمانی ناشی از این ساختارها شوند. در مطالعه مروری حاضر، اثرات ملاتونین و آپاتینیب بر تشکیل ساختارهای شبه عروقی در سرطان های مختلف مورد بررسی قرار گرفت و پیشنهاد می شود که این دو ترکیب وارد فازهای مطالعات حیوانی و سپس انسانی شده و در صورت مثبت بودن نتایج عنوان خط درمانی در بیماران مبتلا به سرطان متاستاتیک مورد استفاده قرار گیرند 2 Cancer is one of the most challenging diseases, affecting millions of individuals worldwide. This disease is caused by the abnormal and uncontrolled growth of cells, which leads to damage to various tissues and organs of the body. The formation of vascular-like structures (vascular mimicry) is one of the most important reasons for cancer metastasis and drug resistance. These structures are formed by tumor cells without the involvement of endothelial cells. Melatonin, a natural hormone in the human body, can exert its antitumor effects through antioxidant, antiproliferative effects, induction of apoptosis, and inhibition of invasion and metastasis of cancer cells. The anticancer effects of apatinib have been approved as an antiangiogenic drug and VEGF receptor inhibitor. Apatinib is first used for advanced or metastatic cancers, such as gastric cancer, that have not responded to standard treatments. In addition, induction of apoptosis, inhibition of metastasis, and invasion have also been confirmed by treatment with apatinib in cancer. Considering the antitumor effects of melatonin and apatinib, it seems that the drug apatinib and the hormone melatonin are effective in inhibiting the formation of vascular mimicry and overcoming the therapeutic limitations caused by these structures. This review study examined the effects of melatonin and apatinib on the formation of vascular mimicry structures in various cancers. It is suggested that these two compounds enter the animal and then human study phases, and if the results are positive, they could be used as a treatment for patients with metastatic cancer.   194 209 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/32024/12/62024/11/232024/12/25 1403/10/5 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/122025/04/52025/04/132025/03/15 1403/12/25 نازیلا فتحی معروفی Nazila Fathi Maroufi دکترای بیوشیمی بالینی، گروه بیوشیمی و ازمایشگاهای بالینی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز ایران ایران محسن رشیدی Mohsen Rashidi استادیار، گروه داروسازی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران ایران melatonin apatinib vascular mimicry cancer ملاتونین آپاتینیب ساختار های شبه عروقی سرطان 1. López Camarillo C, et al. Neovascularization, angiogenesis and vasculogenic mimicry in cancer. Front Media SA 2020: 1140. 66149.##2. Fathi Maroufi N, et al. Vascular mimicry: changing the therapeutic paradigms in cancer. Mol Biol Rep 2020; 47: 4749-4765. PMID: 32424524.##3. Maroufi NF, et al. Therapeutic potentials of Apatinib in cancer treatment: possible mechanisms and clinical relevance. Life Sci 2020; 241: 117106. PMID: 31786193.##4. Morales Guadarrama G, et al. Vasculogenic mimicry in breast cancer: clinical relevance and drivers. Cells 2021; 10(7): 1758. PMID: 34359928.##5. Wei X, et al. Mechanisms of vasculogenic mimicry in hypoxic tumor microenvironments. Mol Cancer 2021; 20: 1-18. PMID: 33397409.##6. Dang SM, et al. Vasculogenic mimicry: a pivotal mechanism contributing to drug resistance in antiangiogenic therapy. Oncol Transl Med 2024.##7. Resendiz Hernández M, et al. MicroRNA 204 regulates angiogenesis and vasculogenic mimicry in CD44+/CD24– breast cancer stem like cells. Noncoding RNA 2024; 10(1): 14. PMID: 38392969.##8. Maroufi NF, et al. Targeting cancer stem cells by melatonin: effective therapy for cancer treatment. Pathol Res Pract 2020; 216(5): 152919. PMID: 32171553.##9. Li H, et al. Apatinib: a novel antiangiogenic drug in monotherapy or combination immunotherapy for digestive system malignancies. Front Immunol 2022; 13: 937307. PMID: 35844616.##10. Maniotis AJ, Folberg R, Hess A, Seftor EA, Gardner LM, Pe'er J, Trent JM, Meltzer PS, Hendrix MJ. Vascular channel formation by human melanoma cells in vivo and in vitro: vasculogenic mimicry. The American journal of pathology. 1999 Sep 1;155(3):739-52.##11. Chavoshi H, et al. Vascular mimicry: a potential therapeutic target in breast cancer. Pathol Res Pract 2022; 234: 153922. PMID: 35500501.##12. Azad T, Ghahremani M, Yang X. The role of YAP and TAZ in angiogenesis and vascular mimicry. Cells 2019; 8(5): 407. PMID: 31052445.##13. Zhang Z, et al. The role of vascular mimicry as a biomarker in malignant melanoma: a systematic review and meta-analysis. BMC Cancer 2019; 19: 1-12. PMID: 31752759.##14. Angara K, et al. Vascular mimicry in glioblastoma following anti angiogenic and anti 20 HETE therapies. Histol Histopathol 2017; 32(9): 917. PMID: 27990624.##15. Zhou L, et al. Prognostic value of vascular mimicry in patients with urothelial carcinoma of the bladder after radical cystectomy. Oncotarget 2016; 7(46): 76214. PMID: 27776348.##16. Ayala Domínguez L, et al. Mechanisms of vasculogenic mimicry in ovarian cancer. Front Oncol 2019; 9: 998. PMID: 31612116.##17. Pezzella F, Ribatti D. Vascular co option and vasculogenic mimicry mediate resistance to antiangiogenic strategies. Cancer Rep 2022; 5(12): e1318. PMID: 33295149.##18. Hori A, et al. Vasculogenic mimicry is associated with trastuzumab resistance of HER2 positive breast cancer. Breast Cancer Res 2019; 21: 1-18. PMID: 31387614.##19. Delgado Bellido D, et al. Vasculogenic mimicry signaling revisited: focus on non vascular VE cadherin. Mol Cancer 2017; 16: 1-14. PMID: 28320399.##20. Maroufi NF, et al. Vascular mimicry: changing the therapeutic paradigms in cancer. Mol Biol Rep 2020; 47(6): 4749-4765. PMID: 32424524.##21. Zhao N, et al. miR 27a 3p suppresses tumor metastasis and VM by down regulating VE cadherin expression and inhibiting EMT: an essential role for Twist 1 in HCC. Sci Rep 2016; 6(1): 23091. PMID: 26980408.##22. Ireton RC, Chen J. EphA2 receptor tyrosine kinase as a promising target for cancer therapeutics. Curr Cancer Drug Targets 2005; 5(3): 149-157. PMID: 15892616.##23. Kurose H, et al. Elevated expression of EPHA2 is associated with poor prognosis after radical prostatectomy in prostate cancer. Anticancer Res 2019; 39(11): 6249-6257. PMID: 31704854.##24. Amato KR, et al. EPHA2 blockade overcomes acquired resistance to EGFR kinase inhibitors in lung cancer. Cancer Res 2016; 76(2): 305-318. PMID: 26744526.##25. Miyazaki T, et al. EphA2 overexpression correlates with poor prognosis in esophageal squamous cell carcinoma. Int J Cancer 2003; 103(5): 657-663. PMID: 12494475.##26. Martini G, et al. EPHA2 is a predictive biomarker of resistance and a potential therapeutic target for improving antiepidermal growth factor receptor therapy in colorectal cancer. Mol Cancer Ther 2019; 18(4): 845-855. PMID: 30824612.##27. Wu D, et al. Prognostic value of EphA2 and EphrinA 1 in squamous cell cervical carcinoma. Gynecol Oncol 2004; 94(2): 312-319. PMID: 15297167.##28. Lin YG, et al. EphA2 overexpression is associated with angiogenesis in ovarian cancer. Cancer 2007; 109(2): 332-340. PMID: 17154180.##29. Youngblood VM, et al. The ephrin A1/EPHA2 signaling axis regulates glutamine metabolism in HER2 positive breast cancer. Cancer Res 2016; 76(7): 1825-1836. PMID: 26833123.##30. Mo J, et al. Effect of EphA2 knockdown on melanoma metastasis depends on intrinsic ephrinA1 level. Cell Oncol 2020; 43: 655-667. PMID: 32291572.##31. Guo JQ, et al. Ginsenoside Rg3 inhibition of vasculogenic mimicry in pancreatic cancer through downregulation of VE cadherin/EphA2/MMP9/MMP2 expression. Int J Oncol 2014; 45(3): 1065-1072. PMID: 24938458.##32. Ma X, et al. The driving mechanism and targeting value of mimicry between vascular endothelial cells and tumor cells in tumor progression. Biomed Pharmacother 2023; 165: 115029. PMID: 37343434.##33. Wechman SL, et al. Vascular mimicry: triggers, molecular interactions and in vivo models. Adv Cancer Res 2020; 148: 27. PMID: 32723566.##34. Pradip D, et al. Wnt β catenin pathway regulates vascular mimicry in triple negative breast cancer. J Cytol Histol 2013; 4(198): 30-32.##35. Chiablaem K, et al. Curcumin suppresses vasculogenic mimicry capacity of hepatocellular carcinoma cells through STAT3 and PI3K/AKT inhibition. Anticancer Res 2014; 34(4): 1857-1864. PMID: 24692720.##36. Wang H, et al. Vasculogenic mimicry in prostate cancer: the roles of EphA2 and PI3K. J Cancer 2016; 7(9): 1114.##37. Gridley T. Notch signaling in vascular development and physiology. Dev 2007; 134(15): 2709-2718. PMID: 17611219.##38. Du J, et al. Hypoxia promotes vasculogenic mimicry formation by inducing epithelial–mesenchymal transition in ovarian carcinoma. Gynecol Oncol 2014; 133(3): 575-583. PMID: 24589413.##39. Maes H, et al. BNIP3 supports melanoma cell migration and vasculogenic mimicry by orchestrating the actin cytoskeleton. Cell Death Dis 2014; 5(3): e1127. PMID: 24625986.##40. Enver T, Heyworth CM, Dexter TM. Do stem cells play dice? Blood 1998; 92(2): 348-351. PMID: 9657728.##41. Zhang Y, et al. High throughput, label free isolation of cancer stem cells on the basis of cell adhesion capacity. Angew Chem Int Ed Engl 2015; 54(37): 10838-10842. PMID: 26190051.##42. Ffrench B, et al. Developing ovarian cancer stem cell models: laying the pipeline from discovery to clinical intervention. Mol Cancer 2014; 13(1): 262. PMID: 25495823.##43. Magee JA, Piskounova E, Morrison SJ. Cancer stem cells: impact, heterogeneity, and uncertainty. Cancer Cell 2012; 21(3): 283-296. PMID: 22439924.##44. Wilting RH, Dannenberg JH. Epigenetic mechanisms in tumorigenesis, tumor cell heterogeneity and drug resistance. Drug Resist Updat 2012; 15(1): 21-38. PMID: 22356866.##45. Csermely P, et al. Cancer stem cells display extremely large evolvability: alternating plastic and rigid networks as a potential mechanism: network models, novel therapeutic target strategies, and the contributions of hypoxia, inflammation and cellular senescence. Semin Cancer Biol 2015; 30: 42-51. PMID: 24412105.##46. Meacham CE, Morrison SJ. Tumour heterogeneity and cancer cell plasticity. Nature 2013; 501(7467): 328-337. PMID: 24048065.##47. Rapin N, et al. Comparing cancer vs normal gene expression profiles identifies new disease entities and common transcriptional programs in AML patients. Blood 2014; 123(6): 894-904. PMID: 24363398.##48. Bonnet D. Cancer stem cells: lessons from leukaemia. Cell proliferation. 2005 Dec;38(6):357-61.##49. Guo W, Lasky JL, Wu H. Cancer stem cells. Pediatr Res 2006; 59: 59-64. PMID: 16549550.##50. Dean M, Fojo T, Bates S. Tumour stem cells and drug resistance. Nat Rev Cancer 2005; 5(4): 275-284. PMID: 15803154.##51. Donnenberg VS, Donnenberg AD. Multiple drug resistance in cancer revisited: the cancer stem cell hypothesis. J Clin Pharmacol 2005; 45(8): 872-877. PMID: 16027397.##52. Thankamony AP, et al. Cancer stem cell plasticity–a deadly deal. Front Mol Biosci 2020; 7: 79. PMID: 32426371.##53. Liu T, et al. CD133+ cells with cancer stem cell characteristics associates with vasculogenic mimicry in triple-negative breast cancer. Oncogene 2013; 32(5): 544-553. PMID: 22469978.##54. Xu J, et al. Correlation of KAI1, CD133 and vasculogenic mimicry with the prediction of metastasis and prognosis in hepatocellular carcinoma. Int J Clin Exp Pathol 2018; 11(7): 3638.##55. Lai CY, Schwartz BE, Hsu MY. CD133+ melanoma subpopulations contribute to perivascular niche morphogenesis and tumorigenicity through vasculogenic mimicry. Cancer Res 2012; 72(19): 5111-5118. PMID: 22865455.##56. Chiao MT, et al. CD133+ glioblastoma stem-like cells induce vascular mimicry in vivo. Curr Neurovasc Res 2011; 8(3): 210-219. PMID: 21675958.##57. Cutando A, et al. Role of melatonin in cancer treatment. Anticancer Res 2012; 32(7): 2747-2753. PMID: 22753734.##58. Lerner AB, Case JD, Takahashi Y, Lee TH, Mori W. Isolation of melatonin, the pineal gland factor that lightens melanocyteS1. Journal of the american chemical society. 1958 May;80(10):2587.##59. Jung B, Ahmad N. Melatonin in cancer management: progress and promise. Cancer Res 2006; 66(20): 9789-9793. PMID: 17047036.##60. Srinivasan V, et al. Therapeutic actions of melatonin in cancer: possible mechanisms. Cancer Ther 2008; 7(3): 189-203. PMID: 18815150.##61. Cohen M, Lippman M, Chabner B. Role of pineal gland in aetiology and treatment of breast cancer. Lancet 1978; 312(8094): 814-816. PMID: 81365.##62. Walecka-Kapica E, et al. Melatonin and female hormone secretion in postmenopausal overweight women. Int J Mol Sci 2015; 16(1): 1030-1042. PMID: 25569084.##63. Dehghanzad M, et al. The potential therapeutic effect of melatonin in oxaliplatin combination therapy against chemoresistant colorectal cancer cells. Mol Biol Rep 2024; 51(1): 348. PMID: 38401018.##64. Seely D, et al. Adjuvant melatonin for the prevention of recurrence and mortality following lung cancer resection (AMPLCaRe): a randomized placebo controlled clinical trial. EClin Med 2021; 33. PMID: 33681747.##65. Hrushesky WJ, et al. Daily evening melatonin prolongs survival among patients with advanced non-small-cell lung cancer. Biol Rhythm Res 2022; 53(7): 1043-1057.##66. Talaee N, et al. Effect of melatonin on paclitaxel-associated acute and chronic pain: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Pharm Sci 2021; 28(4): 579-588.##67. Khorasanchi A, et al. Melatonin supplementation for preventing cancer-related fatigue in patients receiving radiotherapy for early-stage breast cancer: a double-blind placebo-controlled phase III trial. Am Soc Clin Oncol 2022. PMID: 37699115.##68. Seely D, et al. Melatonin as adjuvant cancer care with and without chemotherapy: a systematic review and meta-analysis of randomized trials. Integr Cancer Ther 2012; 11(4): 293-303. PMID: 22019490.##69. Liu R, Wang HL, Deng MJ, Wen XJ, Mo YY, Chen FM, Zou CL, Duan WF, Li L, Nie X. Melatonin inhibits reactive oxygen species‐drivenproliferation,epithelial‐mesenchymal transition, and vasculogenic mimicry in oral cancer. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2018; 2018(1):3510970.##70. Cheng J, et al. Melatonin restricts the viability and angiogenesis of vascular endothelial cells by suppressing HIF-1α/ROS/VEGF. Int J Mol Med 2019; 43(2): 945-955. PMID: 30569127.##71. Maroufi NF, et al. Inhibitory effect of melatonin on hypoxia-induced vasculogenic mimicry via suppressing epithelial-mesenchymal transition (EMT) in breast cancer stem cells. Eur J Pharmacol 2020; 881: 173282. PMID: 32580038.##72. Yu X, et al. Apatinib induces apoptosis and autophagy via the PI3K/AKT/mTOR and MAPK/ERK signaling pathways in neuroblastoma. Oncol Lett 2020; 20(4): 1-1. PMID: 32788939.##73. Pesco Koplowitz L, et al. A phase I study to evaluate the pharmacokinetics of a new oncology nce, apatinib mesylate tablets, with and without food following single and multiple doses in healthy subjects. Am Soc Clin Oncol 2017. PMID: 36330490.##74. Wang C, et al. Apatinib suppresses cell growth and metastasis and promotes antitumor activity of temozolomide in glioma. Oncol Lett 2018; 16(5): 5607-5614. PMID: 30344715.##75. Nienhüser H, Schmidt T. Angiogenesis and anti-angiogenic therapy in gastric cancer. Int J Mol Sci 2017; 19(1): 43. PMID: 29295534.##76. Hu X, et al. Multicenter phase II study of apatinib in non triple negative metastatic breast cancer. BMC Cancer 2014; 14: 1-8. PMID: 25376790.##77. Nienhüser H, Schmidt T. Angiogenesis and anti-angiogenic therapy in gastric cancer. Int J Mol Sci 2018; 19(1): 43. PMID: 29295534.##78. Zhao D, Hou H, Zhang X. Progress in the treatment of solid tumors with apatinib: a systematic review. Onco Targets Ther 2018; 11: 4137. PMID: 30050305.##79. Hu X, et al. Multicenter phase II study of apatinib, a novel VEGFR inhibitor in heavily pretreated patients with metastatic triple negative breast cancer. Int J Cancer 2014; 135(8): 1961-1969. PMID: 24604288.##80. Wang H, et al. Association of apatinib and breast cancer: a systematic review and meta-analysis. Surg Oncol 2022; 44: 101818. PMID: 24604288.##81. Mi YJ, et al. Apatinib (YN968D1) reverses multidrug resistance by inhibiting the efflux function of multiple ATP binding cassette transporters. Cancer Res 2010; 70(20): 7981-7991. PMID: 20876799.##82. Wei B, et al. Apatinib suppresses tumor progression and enhances cisplatin sensitivity in esophageal cancer via the Akt/β catenin pathway. Cancer Cell Int 2020; 20: 1-13. PMID: 32514243.##83. Jia X, et al. Apatinib suppresses the proliferation and apoptosis of gastric cancer cells via the PI3K/Akt signaling pathway. J BUON 2019; 24(5): 1985-1991. PMID: 31786865.##84. Qiu H, et al. Apatinib, a novel tyrosine kinase inhibitor, suppresses tumor growth in cervical cancer and synergizes with paclitaxel. Cell Cycle 2018; 17(10): 1235-1244. PMID: 29886786.##85. Liu ZJL, et al. In vitro and in vivo apatinib inhibits vasculogenic mimicry in melanoma MUM-2B cells. PLoS One 2018; 13(7): e0200845. PMID: 30052652.##86. Maroufi NF, et al. Effect of apatinib plus melatonin on vasculogenic mimicry formation by cancer stem cells from breast cancer cell line. Breast Cancer 2022; 1-14. PMID: 34725795.##87. Li J, et al. Safety and efficacy of apatinib in patients with advanced gastric or gastroesophageal junction adenocarcinoma after the failure of two or more lines of chemotherapy (AHEAD): a prospective, single arm, multicenter, phase IV study. BMC Med 2023; 21(1): 173. PMID: 37147645.##88. Huang L, et al. Apatinib induces zebrafish hepatotoxicity by inhibiting Wnt signaling and accumulation of oxidative stress. Environ Toxicol 2023; 38(11): 2679-2690. PMID: 37551640.##89. Ciavardelli D, et al. Breast cancer stem cells rely on fermentative glycolysis and are sensitive to 2 deoxyglucose treatment. Cell Death Dis 2014; 5(7): e1336. PMID: 25032859.##90. Deng M, et al. Apatinib exhibits anti leukemia activity in preclinical models of acute lymphoblastic leukemia. J Transl Med 2018; 16: 1-10. PMID: 29490645.##91. Lu W, et al. Apatinib has anti tumor effects and induces autophagy in colon cancer cells. Iran J Basic Med Sci 2017; 20(9): 990. PMID: 29085592.##92. Li X, et al. Novel role of apatinib as a multi target RTK inhibitor in the direct suppression of hepatocellular carcinoma cells. Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis 2018; 1864(5): 1693-1701. PMID: 29486282.##93. Chen L, et al. Apatinib inhibits glycolysis by suppressing the VEGFR2/AKT1/SOX5/GLUT4 signaling pathway in ovarian cancer cells. Cell Oncol 2019; 42: 679-690. PMID: 31325096.##94. Ding J, et al. Apatinib exerts anti tumour effects on ovarian cancer cells. Gynecol Oncol 2019; 153(1): 165-174. PMID: 30651189.## ##

اصلاحیه : بررسی میزان آگاهی، نگرش و عملکرد شهروندان ساری نسبت به مصرف صحیح آب Correction to: A Survey on Knowledge, Attitude, and Practice of Sari Citizens Regarding Proper Water Consumption 1 1 در مقاله منتشر شده در جلد 34، شماره 241، 2025 این مجله، یک اشتباه در وابستگی نویسنده شناسایی و اصلاح شده است: وابستگی فاطمه مرتضی زاده قبلاً به عنوان دانشجوی کارشناسی ارشد درج شده بود و اکنون به دانشجوی دکتری اصلاح شده است.   2 In the article published in Volume 34, Issue 241, 2025 of this journal, an error in the author's affiliation has been identified and corrected: Fatemeh Mortezazadeh’s affiliation was previously listed as an MSc Student, and it has now been amended to PhD Student.   210 211 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/32024/12/62024/11/232024/12/252025/05/6 1404/2/16 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/122025/04/52025/04/132025/03/152025/05/5 1404/2/15 فتح اله غلامی بروجنی Fathollah Gholami-Borujeni دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران زهرا فرهادی Zahra Farhadi کارشناسی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران فاطمه مرتضی زاده Fatemeh Mortezazadeh دانشجوی دکترای مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران محمد روشنی سفیدکوهی Mohammad Roshani-Sefidkouhi دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mohammadroshani323@gmail.com Erratum Erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##

اصلاحیه : ارتباط بین پتانسیل التهابی رژیم غذایی و پوکی استخوان در زنان بزرگسال مازندرانی: نتایج مقطعی از مطالعه کوهورت طبری Correction to: The Relationship between Dietary Inflammatory Potential and Osteoporosis in Mazandaran Adult Women: Cross-Sectional Results of the Tabari Cohort Study 1 1 در مقاله منتشر شده در جلد 34، شماره 235، 2025، خطایی در تعداد موارد در پرسشنامه بسامد غذا شناسایی شد. پرسشنامه به اشتباه حاوی 119 گویه گزارش شده است در حالی که تعداد صحیح آن 118 گویه است. اکنون این خطا تصحیح شده است.   2 In the article published in Volume 34, Issue 235, 2025, an error was identified in the number of items in the Food Frequency Questionnaire. The questionnaire was incorrectly reported as containing 119 items, whereas the correct number is 118 items. This error has now been corrected.   212 213 2024/11/222025/01/62024/10/32024/12/242025/02/132024/12/262024/12/182024/08/12024/05/132024/05/102024/04/252024/08/72024/08/262024/11/82024/04/202025/01/32024/12/62024/11/232024/12/252025/05/62025/05/6 1404/2/16 2025/04/122025/03/122025/03/122025/04/52025/03/182025/03/122025/03/172025/03/262025/04/72025/03/122025/03/122025/03/162025/04/62025/03/122025/04/72025/04/122025/04/52025/04/132025/03/152025/05/52025/05/5 1404/2/15 محمود موسی زاده Mahmood Moosazadeh دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، مؤسسه بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران آتنا رمضانی Atena Ramezani استادیار، گروه علوم تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ساناز سلطانی Sanaz Soltani استادیار، گروه علوم تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران s.soltani@mazums.ac.ir erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه ## ##