Kazemi Z, Mortazavi Mehrizi M, Rahmati A. Development and Evaluation of a Sexual Self-Care Educational Package for Reducing High Risk Behaviours among Adolescent Girls. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (256) :54-64
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22541-fa.html
چکیده: (261 مشاهده)
سابقه و هدف: نوجوانی مرحلهای حساس همراه با تغییرات عمیق جسمانی، روانی و اجتماعی است که فقدان مهارتهای پیشگیرانه میتواند نوجوانان را در معرض رفتارهای تهدیدکننده سلامت قرار دهد. رفتارهای پرخطر نظیر روابط ناایمن، سوء مصرف مواد و خشونت، سلامت آنی و کیفیت زندگی بلند مدت آنان را به خطر میاندازند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته جامع خود مراقبتی جنسی و بررسی اثربخشی آن بر کاهش رفتارهای پرخطر نوجوانان دختر، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: این مطالعه با طرح آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) انجام شد. در مرحله کیفی، بسته آموزشی طی مصاحبه با نوجوانان، والدین و متخصصان تدوین و اعتبارسنجی گردید. در مرحله کمی، از طرح نیمهآزمایشی با پیشآزمون- پسآزمون، پیگیری و گروه کنترل استفاده شد. ۳۰ دانشآموز دختر دبیرستانی در شیراز (۱۴۰4-۱۴۰3) به روش نمونهگیری خوشهای انتخاب و تصادفاً در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش ۱۱ جلسه آموزشی ۹۰ دقیقهای دریافت کرد. دادهها با تحلیل کوواریانس چند متغیره (MANCOVA) در نرمافزار SPSS-26 تحلیل شدند.
یافتهها: میانگین نمرات رفتارهای پرخطر در گروه آزمایش نسبت به کنترل در هر دو مرحله پسآزمون و پیگیری بهطور معنیداری کاهش یافته است(0/01< P). همچنین معنیداری اثر اصلی زمان و اثر تعامل زمان در گروه از لحاظ آماری، نشان دهنده ثبات و پایداری اثرات این مداخله آموزشی در طول زمان میباشد.
استنتاج: بسته خودمراقبتی جنسی مداخلهای اثربخش و پایدار برای کاهش رفتارهای پرخطر در نوجوانان دختر است. ادغام این برنامههای مبتنی بر شواهد علمی در برنامه درسی مدارس میتواند نقش بهسزایی در ارتقای سلامت جسمی و روانی دختران و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی-بهداشتی ایفا نماید.
نوع مطالعه:
پژوهشي-کامل |
موضوع مقاله:
روانشناسی