Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی ارتباط بین جنسیت با ابعاد زائده ماستوئید در یک جمعیت ایرانی با استفاده از برش نگاری کامپیوتری Evaluation of the Relationship Between Sex and Mastoid Process Dimensions in an Iranian Population Using Computed Tomography Scans دندانپزشکی Dentistry پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: زائده ماستوئید به عنوان بخشی از استخوان تمپورال، مقاوم در برابر آسیب‌های فیزیکی است و در شرایطی مانند سوختگی شدید یا تجزیه پیشرفته جسد، می‌تواند برای تعیین جنسیت در پزشکی قانونی مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به تأثیر تفاوت‌های قومی و نژادی بر مورفولوژی اسکلتی، مطالعه جداگانه در هر جمعیت ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط جنسیت با ابعاد زائده ماستوئید در جمعیت ایرانی با استفاده از تصاویر سی‌تی‌اسکن، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: این مطالعه تحلیلی-مقطعی، بر روی ۸۲ فرد ایرانی (۴۹ مرد و ۳۳ زن) در سنین ۱۸ تا ۹۲ سال انجام گرفت که در بازه زمانی آبان ۱۴۰۰ تا تیر ۱۴۰۱ در یک کلینیک رادیولوژی خصوصی در مشهد تحت سی‌تی‌اسکن سر قرار گرفته بودند. متغیرهای مورد اندازه‌گیری شامل ارتفاع زائده ماستوئید، عرض بین دو ماستوئید، بیش‌ترین بعد قدامی-خلفی، بیش‌ترین بعد عرضی، بعد مایل ساجیتال (OSD)، بعد مایل کرونال (OCD)، زاویه شیب مدیولترالی، زاویه شیب قدامی و حجم ماستوئید بودند. اندازه‌گیری‌ها با نرم‌افزارهای 3Dimviewer و Marco Dicom Viewer انجام شد و داده‌ها با آزمون‌های آماری مناسب تحلیل گردیدند. یافته‌ها: میانگین متغیرهای ارتفاع، عرض بین دو ماستوئید، بیش‌ترین بعد قدامی-خلفی، بیش‌ترین بعد عرضی، OSD، OCD و حجم ماستوئید در مردان به طور معنی‌داری بیش‌تر از زنان بود (0.05>P ). زوایای شیب تفاوت معنی‌داری نشان ندادند. بهترین متغیر پیش‌بینی‌ کننده جنسیت، عرض بین دو ماستوئید بود (0.001>P ). دقت کلی تعیین جنسیت با تحلیل افتراقی ۵/۸۰ درصد (89/8 درصد برای مردان و 66/7درصد برای زنان)، به دست آمد. استنتاج: اندازه‌گیری ابعاد زائده ماستوئید با سی‌تی‌اسکن می‌تواند به عنوان معیاری معتبر و غیرتهاجمی برای تعیین جنسیت در جمعیت ایرانی، به ویژه در موارد پزشکی قانونی، مورد استفاده قرار گیرد.   Background and purpose: The mastoid process, a part of the temporal bone, is resistant to physical damage and can be used for sex determination in forensic medicine in cases involving severe burns or advanced decomposition. Given the influence of ethnic and racial differences on skeletal morphology, population-specific studies are essential. This research aimed to investigate the relationship between sex and mastoid process dimensions in an Iranian population using computed tomography (CT) images. Materials and methods: This analytical cross-sectional study was conducted on 82 Iranian individuals (49 males and 33 females) aged 18 to 92 years who underwent head CT scans at a private radiology clinic in Mashhad from November 2021 to July 2022. Measured variables included mastoid process height, mastoid width, greatest anteroposterior dimension, greatest transverse dimension, oblique sagittal dimension (OSD), oblique coronal dimension (OCD), mediolateral inclination angle, anterior inclination angle, and mastoid volume. Measurements were performed using 3DimViewer and Marco DICOM Viewer software, and data were analysed using appropriate statistical tests. Results: Mean values of height, mastoid width, greatest anteroposterior dimension, greatest transverse dimension, OSD, OCD, and mastoid volume were significantly higher in males than in females (P < 0.05). The inclination angles did not differ significantly between males and females (P > 0.05). The best predictor of sex was mastoid width (P < 0.001). Overall sex determination accuracy using discriminant analysis was 80.5% (89.8% for males and 66.7% for females). Conclusion: Measurement of mastoid process dimensions using CT scans can serve as a reliable, non-invasive method for sex determination in the Iranian population, particularly in forensic contexts.   برش نگاری کامپیوتری, زائده ماستوئید, تعیین جنسیت, ایران Tomography, X-Ray Computed, mastoid process, sex determination by skeleton, Iran 139 150 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19304-1&slc_lang=fa&sid=1 Atiyeh Safaie عطیه صفایی safeiat@mums.ac.ir 1003194753284600189649 1003194753284600189649 No Assistant Professor, Department of Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، رادیولوژی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Ali Bagherpour علی باقرپور bagherpoura@mums.ac.ir 1003194753284600189650 1003194753284600189650 No Professor, Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد، رادیولوژی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Mohsen Bayat محسن بیات bayat94@gmail.com 1003194753284600189651 1003194753284600189651 No Dentist, Mashhad, Iran دندانپزشک، مشهد، ایران Maedeh Salehi مائده صالحی Salehimaede1165@gmail.com 1003194753284600189652 1003194753284600189652 No Associate Professor, Department of Oral Medicine, School of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه بیماری‌های دهان، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Maryam Ebrahimi Kelachaye مریم ابراهیمی کلاچایه maryamebrahimi136@gmail.com 1003194753284600189653 1003194753284600189653 Yes Resident in Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran رزیدنت، رادیولوژی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران