fa فراوانی تغییرات رادیوگرافیک کندیل مفصل گیجگاهی فکی در بیماران با رابطه کلاس II و III اسکلتال دندانپزشکی Dentistry پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: اختلالات مفصل گیجگاهی فکی ناهنجاری هایی هستند که با شکل یا عملکرد طبیعی مفصل تداخل دارند که توسط گروهی از علایم کلینیکی شامل درد و صداهای مفصلی و محدودیت یا انحراف هنگام باز کردن دهان مشخص می شوند. با توجه به تاثیر روابط اسکلتال فکی بر شکل , سایز و تغییرات مورفولوژیک کندیل و تغییرات ناشی از آن در <span dir="LTR">TMJ</span> هدف از این مطالعه بررسی پیدایش تغییرات رادیوگرافیک <span dir="LTR">TMJ </span>در افراد کلاس <span dir="LTR">II</span> و <span dir="LTR">III</span> میباشد.<br> مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع مقطعی گذشته نگر می باشد.که در آن&nbsp; 249 نمونه کلاس<span dir="LTR"> II</span> انگل و 66 نمونه کلاس <span dir="LTR">III</span> انگل مورد بررسی قرار گرفتند. بعد از تعیین کلاس اسکلتال فکی با استفاده از سفالومتری، در تصاویر پانورامیک &nbsp;تغییرات استخوان<span dir="LTR">TMJ</span> مورد بررسی قرار گرفتند. برای انجام تحلیل آماری از نرم افزار <span dir="LTR">SPSS24</span>&nbsp; استفاده شد.<br> یافته‌ها: اروژن و بعد از آن صاف شدگی بیشترین اختلال مشاهده شده بودند. کمترین اختلال مشاهده شده نیز هایپرپلازی بود. در رده سنی 30-26 سال از نظرتوزیع صاف شدگی بین نمونه‌های کلاس <span dir="LTR">II</span> و <span dir="LTR">III</span> اختلاف معنی دار دیده شد (<span dir="LTR">p value</span><span dir="LTR"><</span><span dir="LTR">0.05</span>) به طوری که شیوع این اختلال در بیماران کلاس <span dir="LTR">III</span> بیشتر از کلاس <span dir="LTR">II</span> بود.&nbsp;<br> استنتاج: در کل رده های سنی اختلاف معنی‌داری از نظر شیوع صاف شدگی ،&nbsp; اروژن ،&nbsp; هایپو پلازی &nbsp;و هایپر پلازی بین نمونه‌های کلاس <span dir="LTR">II</span> و <span dir="LTR">III</span> وجود ندارد. زنان به طور معنی داری بیشتر از مردان به مشکلات مفصل تمپورومندیبولار مبتلا می شوند.<span dir="LTR"></span><br> <br> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Temporomandibular joint (TMJ) disorders are abnormalities that interfere with the shape or normal functioning of the joint, characterized by a group of clinical symptoms including pain, joint sounds, and limitation or deviation when opening the mouth. Considering the effect of skeletal relationships of the jaw on the shape, size, and morphologic variations of the condyle and its changes in TMJ, current study aimed at investigating radiographic changes in TMJ in patients with skeletal class II and III in Sari, Iran 2015-2018.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In a retrospective cross-sectional study, 249 angle class II and 66 class III subjects were studied. After determining the skeletal relationship class using cephalometric radiographs, TMJ bone changes were investigated in panoramic images. Data analysis was done applying Chi square, T test, and logistic regression in SPSS V16.<br> <strong>Results:</strong> There was a significant difference in flattening distribution between class II and III subjects in patients aged 26-30 years old (P=0.036) and the prevalence of this disorder was higher in patients with skeletal class III. There were no significant differences between patients with skeletal class II and III in the prevalence of flattening, erosion, hypoplasia, and hyperplasia. TMJ disorders were significantly more frequent in females (P=0.035).<br> <strong>Conclusion</strong> In this study, the most and least frequent disorders were erosion after flattening and hyperplasia, respectively. <span dir="RTL"></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; مفصل گیجگاهی فکی, مال اکلوژن, رادیوگرافی پانورامیک temporomandibular joint, Hyperplasia, Hypoplasia, panoramic radiography 207 213 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-10941-1&slc_lang=fa&sid=1 Mona Alimohammadi مونا علیمحمدی mona_y28@yahoo.com 0000-0003-3687-0836 Yes Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Radiology, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، بخش رادیولوژی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mehran Armin مهران آرمین mehranarmin1394@gmail.com No Assistant Professor, Department of Orthodontic, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه ارتودنسی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Sajad Yousefi سجاد یوسفی sy_shomal3000@yahoo.com No Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Radiology, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، بخش رادیولوژی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamshid Yazdani Charati جمشید یزدانی چراتی jamshid.charati@gmail.com No Associate Professor, Department of Biostatistics, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Gohar Ghabel گوهر قابل soneshka_2010@yahoo.com No Student of Dentistry, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Sepideh Gholamhosein nia سپیده غلامحسین نیا s_gholamhoseinnia@yahoo.com No Resident in Periodontics, Faculty of Dentistry, Khorasgan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran دستیار تخصصی، گروه پریودانتیکس، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران