fa بررسی نحوه تجویز انوکساپارین در بیماران سوختگی بستری در یک مرکز آموزشی- درمانی سوختگی در شمال ایران داروسازی بالینی Clinical pharmacy پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">بیماران سوختگی </span></span><span style="font-family:b zar;">در خطر بالای حوادث ترومبوآمبولی قرار دارند. </span><span style="font-family:b zar;">بر اساس مطالعات اخیر، در اکثر بیماران سوختگی، دوز استاندار انوکساپارین نمی</span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">تواند در </span><span style="font-family:b zar;">پیشگیری از وقوع حوادث ترومبوآمبولی موثر باشد</span><span style="font-family:b zar;">.<span style="color:black;"> هدف از مطالعه گذشته نگر حاضر، بررسی میزان مطابقت تجویز انوکساپارین جهت پیشگیری از ترومبوز عروقی در بیماران سوختگی با </span>دستورالعمل استاندار مرجع <span style="color:black;">در بیمارستان آموزشی سوختگی زارع شهرستان ساری می</span></span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">باشد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="font-family:b zar;">در این <span style="color:black;">مطالعه گذشته نگر،</span> 61 بیمار سوختگی که در شش ماه دوم سال 1395 در بیمارستان زارع بستری و انوکساپارین دریافت نمودند، وارد مطالعه شدند و دوز تجویزی و مانیتورینگ ها در زمان تجویز انوکساپارین با دستورالعمل استاندار مرجع مقایسه شد.</span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="font-family:b zar;">میانگین سنی بیماران </span><span style="font-family:b zar;">6/15 </span><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b zar;"> 37/47 سال و</span> <span style="font-family:b zar;">مردان 8/73 درصد</span> <span style="font-family:b zar;">از بیماران را تشکیل می</span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">دادند. دوز تجویزی در 3/57 درصد با دستورالعمل بالینی مطابقت داشت. آنتی فاکتور 10 فعال، در هیچ</span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">کدام از بیماران با ایندکس توده بدنی، خارج از محدوده نرمال ارزیابی نگردید. شمارش پلاکت در پایه در همه بیماران و در طی مطالعه در 98 درصد بیماران انجام گرفت.<span style="color:black;"> تداخل دارویی در کمتر از 10 درصد از بیماران گزارش شد که با عارضه جانبی همراه نبود.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="font-family:b zar;">اگرچه در اکثر بیماران سوختگی با ایندکس توده بدنی نرمال، دوز تجویز انوکساپارین مطابق با دستورالعمل استاندار بود اما تنظیم دوز در بیماری با ایندکس توده بدنی غیرنرمال انجام نمی</span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">گرفت که می</span><span style="color:#0D0D0D;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">تواند این بیماران را در خطر حوادث ترومبوآمبولی و یا خونریزی قرار دهد.</span><br> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Burn patients are at high risk for thromboembolic events. According to recent studies, in most burn patients, standard dosage of enoxaparin cannot be effective in preventing thromboembolic events. The aim of this retrospective study was to evaluate the compliance of enoxaparin for the prevention of thromboembolic events in burn patients with the standard guidelines for management of burn in Sari Zare Hospital, Iran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In this study, we reviewed the medical records of 61 burn patients admitted to Sari Zare Hospital for six consecutive months (2016) who had received enoxaparin. Prescribed dose and monitoring at the time of administration of enoxaparin were compared with standard guidelines for management of burn.<br> <strong>Results:</strong> The mean age of patients was 47.37&plusmn;15.6 and they were mainly male (73.8%). All patients received enoxaparin subcutaneously for prevention of thromboembolic events. Prophylactic dose was in accordance with recommended dose in 57.3% of the patients. Active anti-factor was not evaluated in any of the patients with body mass index (BMI) outside the normal range. The Platelet count was evaluated in all patients at the beginning and in 98% during the treatment. Drug interactions were reported in less than 10% of the patients with no side effects.<br> <strong>Conclusion:</strong> In most burn patients with normal BMI, the administered dose of prophylactic enoxaparin was not in accordance with the recommended dose. In patients out of normal range, the dose was not adjusted based on BMI. This could increase the risk of thromboembolic events or bleeding in these patients.<br> &nbsp; حوادث ترومبوآمبولی, سوختگی, انوکساپارین thromboembolic event, burn, enoxaparin 69 80 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1687-15&slc_lang=fa&sid=1 Aida Emadian آیدا عمادیان aida.emadian@yahoo.com No PhD Candidate in Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دستیار تخصصی داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mahdis Amirifar مهدیس امیری فر mahdis_amirifar@yahoo.com No Pharm.D, Pharmaceutical Care Unit, Zare Psychiatry and Burn Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکترای عمومی داروسازی، رییس بخش مراقبت های دارویی، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Abdolreza Jafarirad عبدالرضا جعفری راد abdolrezajafarirad@gmail.com No General Surgery Specialist, , Zare Psychiatry and Burn Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran متخصص جراحی عمومی، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammadreza Rafati محمدرضا رافتی rafati293@yahoo.com No Associate Professor, Department of Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Shokoofe Yahyazade Hajikolaee شکوفه یحیی زاده حاجیکلایی Shokoofe.yahyazade68@yahoo.com No BSc in Nursing, Zare Psychiatry and Burn Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran لیسانس پرستاری، مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fahimeh Naderi فهیمه نادری fahime.naderi90@gmail.com No PhD Candidate in Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دستیار تخصصی داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zeinab Hosseini Ramesheh زینب حسینی رامشه drzhosseini@yahoo.com No Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran PhD in Clinical Pharmacy, Department of Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دکترای تخصص داروسازی بالینی، گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Narjes Hendouei نرجس هندویی hendoieen@yahoo.com 0000-0002-4021-1393 Yes Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, IranAssistant Professor, Department of Clinical Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Psychiatry and Behavioral Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران استادیار، گروه داروسازی بالینی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران