fa روند تغییرات قند خون و هموگلوبین گلیکوزیله در پرونده های الکترونیک سلامت مراجعه کنندگان به یک آزمایشگاه مرجع بین سال های 1391 تا 1397 آمار زیستی Biostatistics پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;">شیوع بالای دیابت و</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;"> نیاز به مراقبت منظم بیماران دیابتی منجر به تولید روزانه حجم قابل توجهی از پرونده</span></span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;">های الکترونیکی سلامت شده است. </span></span><span style="font-family:B Zar;">شاخص</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های هموگلوبین</span> <span style="font-family:B Zar;">گلیکوزیله </span><span dir="LTR"><span style="font-family:XB Niloofar;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;(</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HbA1c</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:XB Niloofar;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">و قندخون ناشتا (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">FBS</span></span><span style="font-family:B Zar;">)، دو <span style="letter-spacing:-.2pt;">معیار تشخیصی دردسترس جهت ارزیابی وضعیت مراقبتی بیماران دیابتی تلقی می</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">شوند. <span style="background:white;">مطالعه حاضر با هدف ارزیابی عملکرد</span></span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;"> پزشک خانواده و بررسی روند تغییرات این دو معیار در آزمایشات قندخون مراجعین به آزمایشگاه صورت پذیرفت.</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="font-family:B Zar;">پایگاه داده مورد استفاده در این مطالعه مقطعی، 12761پرونده الکترونیک سلامت حاوی نتایج آزمایشات قندخون مراجعین به آزمایشگاه مرجع دانشگاه علوم پزشکی مازندران بین سال</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های 1391 تا 1397 بود که پس از پردازش بیش از 250 هزار پرونده باقی ماند. هر یک از رکوردها به دو گروه </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HbA1c</span></span><span style="font-family:B Zar;"> زیر 7 درصد (نرمال) و 7 درصد یا بالاتر (غیرنرمال) تقسیم شدند. اجرای مدل رگرسیون لجستیک یک- متغیره با استفاده از نرم</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">افزار </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">R</span></span> <span style="font-family:B Zar;">نسخه 1</span><span dir="LTR"><span style="font-family:XB Niloofar;"><span style="font-size:10.0pt;">/</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">6</span><span dir="LTR"><span style="font-family:XB Niloofar;"><span style="font-size:10.0pt;">/</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">3 و افزونه و افزونه مصورسازی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">ggplot2</span></span><span style="font-family:B Zar;"> صورت گرفت.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">به</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">طور میانگین 6/35 درصد از مردان، 1/37 درصد از زنان و 7/36 درصد ازکل شهروندان سطح </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">HbA1c</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">،</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;"> 7 درصد</span></span><span style="font-family:B Zar;"> و بالاتر داشتند. تاثیر متغیرهای سن، نوع بیمه، طرح پزشک خانواده، نوع برنامه مراقبتی پزشک خانواده و همچنین <span style="letter-spacing:-.2pt;">سال</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;"> انجام تست آزمایشگاهی روی سطح </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">HbA1c</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;"> شهروندان معنی</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">دار بود(001/0</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">P<</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">)، اما اثر متغیر جنسیت معنی</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">داری نبود(05/0</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:XB Niloofar;"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">).</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="font-family:B Zar;">به</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">رغم افزایش نرخ شیوع دیابت <span style="background:white;">در کشور،</span> روند تغییرات قندخون<span style="background:white;"> طی سال</span></span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;">های مورد بررسی، نوسان </span></span><span style="font-family:B Zar;">سطح </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">HbA1c</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;"> شهروندان زیر استاندارد 7 درصد را نشان می</span></span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:B Zar;">دهد. همچنین </span></span><span style="font-family:B Zar;">افزایش معنی</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">دار خودمراقبتی در مراجعین نسبت به سال</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های گذشته بیان می</span><span style="layout-grid-mode:line;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">کند که</span> <span style="font-family:B Zar;">تشخیص و مراقبت از شهروندان در معرض خطر ابتلا به دیابت بهبود یافته است.</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> <strong>Background and purpose:</strong> High prevalence of Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) and its demand for regular care have resulted in a massive amount of electronic health records (EHRs). Hemoglobin A1c (HbA1c) and Fasting Blood Sugar (FBS) levels are two widely-used diagnostic measures for evaluation of diabetes care. This study aimed at assessing Family Medicine Plan (FMP) and exploring the trend of changes in FBS and HbA1c levels in patients attending a referral lab affiliated with Mazandaran University of Medical Sciences.&nbsp;<br> <strong>Materials and methods:</strong> This cross-sectional survey was carried out in 12761 EHRs of a registry database containing the results of blood sugar tests and demographic features selected from over 250 thousand EHRs from 2012-2018. The records were categorized according to normal and abnormal levels of HbA1c (cut-off at 7%). The bivariate logistic regression model was performed by R v.3.6.1 and ggplot2 for data visulazation.<br> <strong>Results:</strong> Abnormal HbA1c levels were seen in 37.1% of women, 36.7% of men, and 36.7% of the general population. There were significant associations between HbA1c level and age, type of insurance, FMP, kind of care plan, and the year of testing (P<0.001), but, no significant relationship was found between HbA1c level and gender (P>0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Despite the increasing prevalence of T2DM in Iran, the trend of blood sugar changes during these years showed that changes in HbA1c level was lower than 7% in studied citizens. Considerable attention to self-management in recent years indicates improvements in diagnosis and care of citizens at-risk of diabetes.<br> &nbsp; دیابت, تغییرات قند خون, HbA1c, پزشک خانواده, پرونده‌های الکترونیک سلامت diabetes, blood sugar changes, HbA1c, family medicine, electronic health records 109 118 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-12179-1&slc_lang=fa&sid=1 Dariush Ghasemi-Semeskandeh داریوش قاسمی-سمسکنده d.ghasemi@mazums.ac.ir 1003194753284600124942 1003194753284600124942 No MSc in Biostatistics, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناسی ارشد آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zainab Bandalizadeh زینب بندعلیزاده z.bandali93@gmail.com 1003194753284600124943 1003194753284600124943 No PhD in Medical Mycology, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتری قارچ شناسی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohsen Aarabi محسن اعرابی m_aarabi@yahoo.com 1003194753284600124944 1003194753284600124944 No Assistant Professor, Department of Social Medicine, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Kashi زهرا کاشی kashi_zahra@yahoo.com 1003194753284600124945 1003194753284600124945 No Professor, Diabetes Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Reza Ali Mohammadpour رضاعلی محمدپور mohammadpour2012@yahoo.com 1003194753284600124946 1003194753284600124946 Yes Professor, Diabetes Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران