fa تعیین غلظت فلزات سنگین در نمونه پوست درختان کاج شهر نیشابور بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="line-height:2;"><span style="font-family: Tahoma;"><span style="font-size: 12px;"><span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="FA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">سابقه</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;"> و هدف:</span></span></span> <span lang="AR-SA">فلزات سنگین هوای شهرها باعث تهدید سلامتی و افزایش</span> <span lang="AR-SA">خطر</span> <span lang="AR-SA">بیماری</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">های</span> <span lang="AR-SA">تنفسی، قلبی-عروقی، سرطان و مرگ و میرانسان می</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">شود. از روش‌های مفید و ارزان قیمت پایش این آلاینده</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">ها استفاده </span><span lang="AR-SA">از پوست درخت به</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">عنوان بیواندیکاتور است. هدف از این</span> <span lang="AR-SA">مطالعه، اندازه</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">گیری غلظت فلزات سنگین توسط پوست</span> <span lang="AR-SA">درخت کاج به عنوان بیواندیکاتور در شهر نیشابور بود و ریسک اکولوژیکی آلاینده</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">ها</span><span lang="FA"> مورد ارزیابی قرارگرفت</span><span lang="AR-SA">.</span></span></span><br> <span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">مواد و روش</span></span></span><span lang="FA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">‌</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">ها:</span></span></span> <span lang="AR-SA">برای رسیدن به این اهداف </span><span lang="FA">27 مکان بر روی نقشه شهرنیشابور با نرم</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">افزار </span><span dir="LTR">GIS</span><span lang="FA"> تعیین شد. </span><span lang="AR-SA">غلظت فلزات سنگین</span><span lang="FA"> نقره</span><span dir="LTR">(Ag)</span><span lang="FA">، آرسنیک</span><span dir="LTR">(As)</span><span lang="FA">، کبالت</span><span dir="LTR">(Co)</span><span lang="FA">، سزیم</span><span dir="LTR">(Cs)</span><span lang="FA">، منگنز</span><span dir="LTR">(Mn)</span><span lang="FA">،</span><span lang="AR-SA"> سرب</span><span dir="LTR">(Pb)</span><span lang="AR-SA">، مس</span><span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">Cu</span><span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA">، روی</span><span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">Zn</span><span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA">، کروم</span><span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">Cr</span>^{<span dir="LTR">+6</span>}<span dir="LTR">)</span><span lang="AR-SA"> وکادمیوم</span><span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">Cd</span><span dir="LTR">)</span><span lang="FA"> با دستگاه طیف سنجی جرمی پلاسمای جفت شده القایی (</span><span dir="LTR">Inductivity Coupled Plasma-Mass Spectrometry</span><span lang="FA">) اندازه</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">گیری شد. شاخص پتانسیل ریسک اکولوژیک، مجموع ریسک اکولوژیک وهمبستگی اسپیرمن بررسی شد.</span></span></span><br> <span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">یافته</span></span></span><span lang="FA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">‌</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">ها:</span></span></span> <span lang="FA">فلز </span><span dir="LTR">Cr</span> با میانگین غلظت 7/34 و فلز<span dir="LTR">Zn</span> با میانگین غلظت 10/2 میلی<span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">گرم برکیلوگرم دارای بالاترین غلظت و سایر فلزات دارای مرتبه </span><span dir="LTR">Mn</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Cu</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Co</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Pb</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">As</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Ag</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Cd</span><span dir="LTR">></span><span dir="LTR">Cs</span><span lang="FA"> هستند. میانگین پتانسیل ریسک اکولوژیک به صورت </span><br> <span dir="LTR">Cd>As>Pb>Zn>Cu>Cr</span> کاهش می<span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">یابد. شاخص پتانسیل ریسک اکولوژیک تمامی فلزات به جز </span><span dir="LTR">As</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">Cd</span><span lang="FA"> (ریسک متوسط) در سطح کم خطر قرار دارد. شاخص مجموع ریسک اکولوژیک در سطح خطر کم قرار دارند. همبستگی اسپیرمن نشان داد </span><span dir="LTR">Cs</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">As</span><span lang="FA"> بیش</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">ترین همبستگی در بین عناصررا دارند. </span><span dir="LTR">Cs</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">As</span><span lang="FA"> ارتباط</span> <span lang="FA">و</span> <span lang="FA">وابستگی</span> <span lang="FA">قابل</span> <span lang="FA">توجهی دارند و از منشأ آلودگی یکسان</span> <span lang="FA">برخوردارند. </span><span dir="LTR">Cr</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">Cd</span><span lang="FA"> دارای همبستگی قوی هستند و از منشأ آلودگی</span> <span lang="FA">یکسان</span> <span lang="FA">برخوردارند.</span></span></span><br> <span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">استنتاج:</span></span></span> <span lang="FA">نتایج نشان داد میانگین پتانسیل ریسک اکولوژیک فلزات سنگین نمونه</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="FA">های پوست درخت کاج این منطقه در وضعیت</span> <span lang="FA">آلودگی</span> <span lang="FA">خطرکم قرار</span> <span lang="FA">دارد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:150%"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background and purpose:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> Heavy metals in urban air are major health threats and increase the risk of respiratory, cardiovascular, and cancers in humans. An efficient and low-cost method for monitoring these pollutants is using tree bark as a bioindicator. The purpose of this study was to measure the concentration of heavy metals by pine tree bark as a bioindicator in Neishabur, north-east of Iran and the ecological risk of these pollutants.</span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Materials and methods:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">Twenty seven locations were determined on Neishabour map</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">using GIS.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">Concentrations of heavy metals, including silver (Ag), arsenic (As), cobalt (Co), cesium (Cs), manganese (Mn), lead (Pb), copper (Cu), zinc (Zn), chromium (Cr), and cadmium (Cd) were measured using</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">Inductivity Coupled Plasma-Mass Spectrometry. Ecological risk potential index, total ecological risk, and Spearman correlation coefficient were examined.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">In this study, Cr and Zn had the highest average concentrations (34.7 mg/kg and 10.2 </span></span><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:150%"><span style="letter-spacing:-.2pt">mg/kg,respectively)</span></span></span> <span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:150%"><span style="letter-spacing:-.2pt">and other heavy metals in the bark were in the following order: Mn>Cu>Co>Pb>As>Ag>Cd>Cs.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> The average ecological risk potential decreases as Cd>As>Pb>Zn>Cu>Cr. Ecological risk potential index for all heavy metals except As and Cd (medium risk) was found to be at low-risk levels. The total ecological risk index showed that the concentrations of the studied heavy metals are at low-risk levels. Spearman correlation analysis showed that Cs and As had the highest correlation among the elements and there is a considerable relationship between these heavy metals which indicates the same source of pollution. Cr and Cd also have a strong correlation and have the same source of contamination.</span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><span style="vertical-align:top"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> The present study showed low risk of heavy metal pollution according to the average ecological risk potential in pine bark samples in Neishabour.</span></span></span></span><br> &nbsp; فلزات سنگین, ذرات معلق, پتانسیل ریسک اکولوژیک, درخت کاج heavy metals, suspended particles, ecological risk potential, pine tree 112 122 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-15239-1&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Khorami فرشته خرمی khorrami123456@gmail.com 1003194753284600152778 1003194753284600152778 No Faculty of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Mohammad Miri محمد میری M_miri@yahoo.com 1003194753284600152779 1003194753284600152779 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط،دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Ramezan Ali Khamirchi رمضانعلی خمیرچی khamirchi.1400@gmail.com 1003194753284600152780 1003194753284600152780 Yes Instructor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran مربی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران