fa بررسی وضعیت توان بخشی شناختی آسیب های مغزی در ایران:یک مطالعه ترکیبی پزشکي فيزيکي و توانبخشي Physical medicine and rehabilitation پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> و هدف:</span></span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">ناتوانی‌های شناختی تأثیرات جدی بر زندگی افراد دارند. توان‌بخشی شناختی با هدف بهبود عملکرد افراد مبتلا، در بازگشت آن‌ها به بالاترین سطح عملکرد جسمی، اجتماعی و شغلی مؤثر است. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت توان ‌بخشی شناختی در ایران و ارائه گزارشی از اقدامات اجرایی و پژوهشی، انجام پذیرفت.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0e101a"></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">مواد و روش</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">ها:</span></span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">این مطالعه ترکیبی با استفاده از ابزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">RSAT</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""> (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Rehabilitation Service Assessment Tool</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">)، شامل هشت بخش و پنج حوزه اصلی، انجام شد. داده‌ها از منابع ملی (راهنماها و بخشنامه‌ها) و مرور دامنه‌ای مقالات در </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">PubMed</span><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Scopus</span><span b="" style="font-family:" zar=""> جمع‌آوری شدند. اطلاعات درباره مطالعات اپیدمیولوژیک، ابزارهای ارزیابی مداخلات و ابزارهای بومی شده استخراج و در چک ‌لیست </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">RSAT</span><span b="" style="font-family:" zar=""> جای‌گذاری شد.</span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">در زمینه قوانین، علی‌رغم وجود حمایت‌هایی برای افراد ناتوان، کمبود تصریح در مورد اختلالات شناختی مشاهده شد. در حوزه آموزش عالی، تلاش‌هایی برای توسعه علمی توان ‌بخشی شناختی صورت گرفته است. از میان 1055 مقاله، 260 مقاله واجد شرایط بودند که نیمی از آن‌ها اهداف اپیدمیولوژیک داشتند. 169 ابزار مورد استفاده قرار گرفته که (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">MMSE</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">) </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Mini Mental Status Examination</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">، (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">MoCA</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">) </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Montreal Cognitive Assessment</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Stroop Test</span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""> پرتکرارترین بودند. 85/1 درصد مطالعات در ده سال اخیر انجام شد و 62 مؤسسه داخلی در آن‌ها مشارکت داشته‌اند.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">استنتاج:</span></span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">با توجه به افزایش سالمندی جمعیت و شیوع آسیب‌های مغزی، توسعه توان‌ بخشی شناختی در ایران ضروری است. کمبودهایی در زمینه سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، منابع، نیروی انسانی و زیر ساخت‌ها وجود دارد. پتانسیل‌های موجود، شامل زیر ساخت‌های علمی، پژوهش‌های اخیر و ظرفیت بخش خصوصی، در این مسیر کمک‌‌کننده است. توسعه این حوزه نیازمند مشارکت فعال تمامی نهادهای کشور از قانون گذار و تصمیم گیر و اجرایی تا آموزشی و پژوهشی است.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:2;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">Background and purpose:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt">Cognitive impairments significantly impact individuals&#39; lives. Cognitive rehabilitation aims to enhance their physical, social, and occupational performance. This study evaluates the current state of cognitive rehabilitation in Iran and reports on related research and practices.<span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Materials and methods:</span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt">This mixed-method study utilized the Rehabilitation Service Assessment Tool (RSAT) tool, focusing on five main areas. Data collection included a comprehensive search of national resources (guidelines, regulations) and a scoping review of articles from PubMed and Scopus. Information on epidemiological data, intervention tools, and validated instruments was structured using the RSAT checklist. &nbsp;<span style="line-height:135%"></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Results:</span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="color:black">Despite legal support for disabled individuals, cognitive impairments <strong><span style="font-weight:normal">are</span> </strong>not explicitly recognized, complicating planning and resource allocation. In higher education, notable efforts have been made for academic development. Of 1055 retrieved articles, 260 met the inclusion criteria, with over half focusing on epidemiological objectives. A total of 169 tools were identified, with the Mini-Mental Status Examination (MMSE), Montreal Cognitive Assessment (MoCA), and Stroop Test being the most used.&nbsp;A large number of studies were conducted in the past decade, accounting for 85.1% of the total,&nbsp;primarily by 62 national research institutions, with minimal private sector involvement.</span></span><span style="line-height:135%"></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Conclusion</span>: </span></b><span style="font-size:10.0pt">The aging population and high prevalence of brain injuries underline the urgent need for cognitive rehabilitation development in Iran. Significant gaps remain in policymaking, planning, resources, infrastructure, and evidence-based guidelines. Existing academic and private sector capacities, alongside recent research, provide a foundation for growth. Addressing these gaps requires collaborative efforts across legislative, educational, and research institutions.&nbsp; </span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:135%"></span></span></i></span><br> &nbsp; توان بخشی شناختی, وضعیت سنجی, ناتوانی شناختی, آسیب مغزی, ایران Cognitive Rehabilitation, Situation Analysis, Cognitive Impairment, Brain Injury, Iran 55 68 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-17669-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahgol Sadat Hassan Zadeh Tabatabaei مهگل سادات حسن زاده طباطبائی hasanzademahgol@gmail.com 1003194753284600175878 1003194753284600175878 No General Practitioner, Sina Trauma and Surgery Research Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran پزشک عمومی، مرکز تحقیقات تروما و پژوهش های جراحی سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Elaheh Khodadoust الهه خدادوست elaheh.khodadoust@gmail.com 1003194753284600175879 1003194753284600175879 No General Practitioner, Sina Trauma and Surgery Research Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran پزشک عمومی، مرکز تحقیقات تروما و پژوهش های جراحی سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahsa Esmaeili Dahaj مهسا اسمعیلی دهج mahsa.esmaeili2019@gmail.com 1003194753284600175880 1003194753284600175880 No Medical Student, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Ayda Eslami Nejad parizi آیدا اسلامی نژاد پاریزی ayda.eslaminj@gmail.com 1003194753284600175881 1003194753284600175881 No Medical Student, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Vali Baigi ولی اله بایگی vbaygi@yahoo.com 1003194753284600175882 1003194753284600175882 No Assistant Professor, Sina Trauma and Surgery Research Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات تروما و پژوهش های جراحی سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahdi Sharif-Alhoseini مهدی شریف الحسینی msharif@tums.ac.ir 1003194753284600175883 1003194753284600175883 Yes Assistant Professor, Sina Trauma and Surgery Research Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات تروما و پژوهش های جراحی سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران