Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی نمایه توده بدنی دانش آموزان 5 قوم ایرانی و ارتباط آن با برخی متغیرهای فردی و خانوادگی BMI of Students in Five Ethnic Groups in Iran and Its Relationship with Some Demographic and Familial Variables اپیدمیولوژی Epidemiology گزارش کوتاه Brief Report سابقه و هدف: روند رو به افزایش نمایه توده بدنی یاBMI  نوجوانان یکی از مشکلات تهدید کننده جوامع امروزی است که تحت تاثیر عوامل متعددی قرار می‌گیرد. این مطالعه با هدف تعیین نمایه توده بدنی دانش‌آموزان و عوامل موثر بر آن در 5 قوم ایرانی انجام گرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی بر روی دانش‌آموزان 14-12 ساله متوسطه اول از 5 قوم عرب، کرد، سیستانی و بلوچ، ترک و ترکمن ساکن ایران به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای چند مرحله‌ای و تصادفی انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته با سئوالات باز و بسته حاوی سه بخش شامل: متغیرهای فردی، زمینه‌ای و وابسته بوده که روایی و پایایی آن مورد تائید قرار گرفت. BMIمحاسبه شده دانش‌آموزان به چهار دسته لاغر، طبیعی، اضافه¬وزن و چاق تقسیم در نرم‌افزار SPSS18 مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: از 2444 دانش‌آموز مورد مطالعه، 9/51 درصد دختر و 9/56 درصد شهری بودند. میانگین BMI دانش‌آموزان در کل 5 قوم ایرانی 9/3±7/19 کیلوگرم بر مترمربع بود و 2/24 درصد دارای اضافه‌وزن و چاق بودند. بیش ترین میزان اضافه‌وزن و چاقی در بین قوم عرب و کم ترین میزان در قوم سیستانی وجود داشت. از بین 25 متغیر مورد بررسی با BMI، تنها بین قومیت، برخورداری از اتومبیل شخصی، دیابت مادر، تعداد فرزندان خانواده، نوع زایمان، بلوغ فیزیولوژیک و نحوه تردد و BMI ارتباط معنی‌دار وجود داشت (05/0>P). استنتاج: نتایج این مطالعه نشان داد حدود یک چهارم دانش‌آموزان، BMI بالاتر از حد طبیعی داشتند. بعضی از عوامل فردی و خانوادگی در افزایش BMI تاثیر گذارند. پیشنهاد می‌گردد برنامه‌های مداخله‌ای برای کنترل BMI نوجوانان طراحی و اجرا گردد.   Background and purpose: Nowadays, increasing body mass index (BMI) in adolescents that is caused by different factors is a major health threat in communities. This study aimed to determine the BMI of students and associated factors in 5 Iranian ethnic groups. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in high school students aged 12-14 years, from 5 ethnic groups, including Arab, Kurd, Sistani/Baluchi, Turk, and Turkaman. They were selected through random stratified sampling in winter 2015. Data was collected via a questionnaire containing open and closed questions in three sections: demographic, contextual, and dependent variables. The students were classified into four categories: underweight, normal, overweight, and obese according to their BMI. Data analysis was then conducted in SPSS18. Results: A total of 2444 students was studied of whom 51.9% were females and 56.9% lived in urban areas. The mean BMI of students was 19.7±3.9 kg/m2 and 24.2% were overweight and obese. The highest and lowest rates of overweight and obesity were found in Arabs and Sistani/Baluchi, respectively. In this study, the relationships between BMI and 25 variables were investigated. We observed significant relationships between BMI and ethnicity, having a family car, maternal diabetes, number of children, type of birth, physiological maturity and how to travel between home and school (P<0.05). Conclusion: According to this study, the BMI in almost a quarter of the students was higher than the normal range. Some personal and family factors could increase students’ BMI. Therefore, interventions to screen and control the BMI in students are needed.   نمایه توده بدنی, نوجوانان, دانش‌آموزان, اضافه‌وزن, چاقی body mass index, adolescent, students, overweight, obesity 163 169 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2069-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Esmaeil Motlagh محمداسماعیل مطلق No Professor, Department of Pediatrics, School of Medicine, Ahvaz Jundishapur University of Medical Science, Ahvaz, Iran استاد، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Majzobeh Taheri مجذوبه طاهری No MD in Pediatrics, Department of Health, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Bahram Tahmasby بهرام طهماسبی No Assistant Professor, Department of Nursing, Amol Faculty of Nursing, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، دانشکده پرستاری و پیراپزشکی آمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Hassanzadeh-Rostami زهرا حسن زاده رستمی No PhD Student in Nutrition Sciences, School of Nutrition and Food Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی Ph.D. دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Zhaleh Abdi ژاله عبدی No Assistant Professor, National Institute of Health Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، موسسه ملی تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Davoud Nasrollahpour Shirvani سیدداود نصرالله‌پور شیروانی dnshirvani@gmail.com Yes Assistant Professor, Social Determinants of Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران