fa بررسی شیوع چاقی در نوجوانان 14-12 ساله زنجانی عوامل مرتبط با آن کودکان children پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: چاقی در دوران نوجوانی زمینه‌ساز چاقی در بزرگسالی و عوارض مربوط به آن است؛ پژوهش حاضر با هدف تعیین فراوانی نسبی چاقی و اضافه وزن و برخی عوامل مرتبط با آن در نوجوانان پسر و دختر مدارس اول متوسطه شهر زنجان انجام شد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی روی ۱۳۶۶ نفر از نوجوانان 14-12ساله&nbsp; در سال تحصیلی93-92 که به طورتصادفی از مدارس اول متوسطه شهر زنجان انتخاب شده بودند، انجام گرفت قد و وزن نوجوانان و نمایه توده بدنی آن‌ها اندازه‌گیری گردید و پرسشنامه‌ای شامل اطلاعات مربوط به وضعیت تولد، سابقه خانوادگی چاقی، نوع تغذیه و خواب و فعالیت فیزیکی تهیه شد.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: در مجموع از میان 1366 نوجوان مورد مطالعه 1/57 درصد (780 نفر) دختر بودند. 5/4 درصد دختران و 1/3 درصد پسران مبتلا به چاقی بودند و فراوانی نسبی چاقی و اضافه وزن به طور کلی در گروه مورد مطالعه به ترتیب 9/3 و 2/12 درصد بود. بین چاقی و جنسیت، وزن هنگام تولد، شروع تغذیه با شیرمادر یا شیر خشک، زمان شروع تغذیه، چاقی والدین، فعالیت بدنی، مدت زمان صرف تماشای تلویزیون، مصرف تنقلات و استفاده از برنج در طول هفته ارتباط معنی‌داری وجود داشت (05/0<span dir="LTR"><</span> <span dir="LTR">p</span>).</p> <p dir="RTL">استنتاج: با توجه به شیوع بالای چاقی واضافه وزن در نوجوانان شهرستان زنجان، پیشگیری از چاقی یکی از اولویت بالای بهداشتی محسوب می‌شود. توصیه می‌شود که اطلاعات لازم درمورد شیوه تغذیه و زندگی سالم به خانواده و دانش آموزان ارائه شود.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Obesity in childhood can cause obesity and its associated health problems in adulthood. This study aimed at determining the prevalence of obesity and some related factors in high school male and female adolescents in Zanjan, Iran.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> This cross-sectional study was conducted in 1366 adolescents aged 12 to14 years who were randomly recruited from high schools in Zanjan, 2013. The weight, height and the body mass index (BMI) of all participants were measured. A researcher made questionnaire was used to record information including birth history, feeding pattern, family history of obesity, and sleeping and activity times.</p> <p><strong>Results:</strong> The participants included 57.1% (n=780) females. Among the girls and boys 4.5% and 3.1% were found to be obese, respectively. The prevalence of overweight and obesity was 12.2% and 3.9%, respectively. There was a significant relationship between obesity and birth weight, formula or breastmilk feeding, time of starting solid foods, family history of obesity, physical activity, time spent watching TV, taking snacks, and having rice during a week (P< 0.05).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> High prevalence of obesity and overweight among adolescents in Zanjan calls for efficient programs to prevent childhood obesity. Therefore, families should be provided with necessary information about healthy lifestyle and nutrition.</p> نوجوانان , چاقی, شاخص توده بدن adolescents, obesity, body mass index 122 132 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-466&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Torabi زهره ترابی No Associate Professor, Department of Pediatric, Faculty of Medicine, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran دانشیار، گروه کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Timaz Amiraslani تایماز امیر اصلانی No General Practitioner, Faculty of Medicine, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Behnaz Falakaflaki بهناز فلک الافلاکی falakaflak45@yahoo.com Yes Associate Professor, Department of Pediatric, Faculty of Medicine, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran دانشیار، گروه کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران