Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تحلیلی بر استقرار برنامه پزشک خانواده شهری با رویکرد SWOT از منظر ذینفعان: یک مطالعه کیفی SWOT Analysis of Implementation of Urban Family Physician Plan from the Perspective of Beneficiaries: A Qualitative Study مديريت خدمات بهداشتي و درماني Health Services Management پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: برنامه‌ی پزشک خانواده شهری از سال 1391 در دو استان منتخب فارس و مازندران به‌صورت پایلوت اجرا شد. از نگاه کارشناسان، اجرای آن مناسب‌ترین استراتژی جهت تشکیل نظام ارجاع و افزایش دسترسی مردم به خدمات بهداشتی است. این مطالعه با هدف تحلیلی بر استقرار برنامه پزشک خانواده شهری با رویکرد SWOT از منظر ذینفعان انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش به‌صورت کیفی با روش مصاحبه‌ی عمیق و نیمه ساختارمند در سال 1395 صورت گرفت. نمونه‌ی آماری شامل 9 نفر از اعضاء هیئت علمی، پزشکان خانواده، مدیران ارشد و کارشناسان سلامت مطلع از برنامه‌ی پزشک خانواده بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. مصاحبه‌ها پس از انجام بر روی کاغذ پیاده‌سازی و داده‌ها به روش چارچوبی تحلیل شدند. یافته‌ها: نقاط قوت طرح شامل فراهمی خدمات سلامت، دسترسی آسان به خدمات سلامت، سطح‌بندی خدمات و کاهش هزینه‌های غیرضروری، نقاط ضعف شامل مدیریت‌ و ‌برنامه‌ریزی، منابع انسانی، منابع فیزیکی، فرایند ارائه خدمات، نظام ارجاع، پرونده الکترونیک سلامت، مکانیسم پرداخت، سازمان‌های خریدار خدمت، هماهنگی درون‌بخشی، نظام کنترل و ارزشیابی شناسایی شدند. فرصت-ها شامل حمایت‌های مسئولین، پشتوانه قانونی، نیروی انسانی آموزش‌دیده و در دسترس، ظرفیت بخش خصوصی در کنار بخش دولتی و تهدیدها شامل همگام‌نبودن بخش خصوصی و دولتی، بازار سلامت و نیازهای جامعه بودند. استنتاج: مطالعه‌ی حاضر نشان داد که طرح پزشک خانواده شهری از چه نقاط قوت و ضعفی برخوردار بوده و با چه فرصت‌ها و تهدیدهایی رو به رو است. لذا ارائه راهکارها و مداخلات موثر جهت رفع نقاط ضعف و تهدیدهای پیش‌روی برنامه با بهره‌گیری هرچه بیش تر از نقاط قوت و فرصت‌های موجود، قبل از توسعه برنامه به سراسر کشور به عنوان یکی از اهداف نظام سلامت، ضروری می‌نماید.   Background and purpose: Urban family physician was implemented as a pilot project in Fars and Mazandaran provinces in Iran since 2012. This study aimed at SWOT analysis of urban family physician from the perspective of beneficiaries. Materials and methods: This qualitative research was conducted through in-depth and semi-structured interviews in 2016. Nine people including faculty members, family physicians, senior managers and health professionals who were fully informed about the family physician project. They were selected via purposive sampling. Verbatim transcription of interview data was done and analyzed using framework method. Results: The main strengths included health services provision, easy accessibility to health services, classification of services, and decrease in unnecessary costs. The weak points according to SWOT analysis included management and planning, human resources, physical resources, referral system, electronic health records, payment mechanism, health services purchasing organizations, intersectoral coordination, and assessment and control systems. Authorities’ support, legal backing, educated human resources, and capacity of private section along public section were identified as the opportunities of the project. Furthermore, failure in public-private sector cooperation, health market and, society needs were considered as the threats. Conclusion: This study showed the strengths and weaknesses of family physician plan, and the opportunities and threats it is faced with. Hence, it is necessary to find solutions and perform necessary interventions in order to eliminate the weaknesses and threats and maintain and improve the strengths and opportunities before its implementation throughout the country.     پزشک خانواده شهری, مدل SWOT, نظام ارجاع, پرونده الکترونیک سلامت, مکانیسم پرداخت urban physician family, SWOT, referral system, electronic health records, payment mechanism 79 93 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7940-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghasem Abedi قاسم عابدی No Associate Professor, Department of Healthcare Management, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Aboalfazl Marvi ابوالفضل مروی maboalfazl@Yahoo.com Yes MSc Student in Health Care Management, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری ،ایران Saied Amir Soltani Kentaie امیر سلطانی کنتایی No MSc Student in Health Care Management, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری ،ایران Ehsan Abedini احسان عابدینی No PhD Student in Health Care Management, Student Research Committee, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه عبوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mehran Asadi Aliabadi مهران اسدی علی آبادی No PhD student of Epidemiology, Preventive Medicine and Public Health research center وIran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات طب پیشگیری و سلامت جمعیت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Khadije Safizadehe Chamokhtari خدیجه صفی زاده چم مختاری No MSc Student in Health Care Management, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری ،ایران Alireza Abasi Chaleshtari علیرضا عباسی چالشتری No PhD student of Epidemiology, Preventive Medicine and Public Health research center وIran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری ،ایران