دوره 36، شماره 257 - ( خرداد 1405 )
جلد 36 شماره 257 صفحات 188-173 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hosseinzadeh F, Kazemi S, Rezai M S. Health Education Interventions to Improve HPV Vaccination Awareness and Uptake Among Adolescents and Young Adults: A Narrative Review with a Focus on Gaps in Iran. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (257) :173-188
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22898-fa.html
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22898-fa.html
حسین زاده فاطمه، کاظمی سیده سمیه، رضایی محمدصادق. مداخلات آموزش بهداشت برای ارتقاء آگاهی و پذیرش واکسیناسیون HPV در نوجوانان و جوانان: مرور روایتی با تمرکز بر شکافهای ایران. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (257) :173-188
چکیده: (229 مشاهده)
سابقه و هدف: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، شایعترین عفونت منتقله از راه جنسی و عامل اصلی سرطان دهانه رحم است. با وجود واکسن مؤثر، پوشش واکسیناسیون در ایران ناکافی بوده و برنامه همگانی برای نوجوانان اجرایی نشده است. این مطالعه با هدف مرور روایتی روشهای آموزش بهداشت برای ارتقای آگاهی و رفتارهای پیشگیرانهHPV ، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: جستجوی ساختاریافته در PubMed، Scopus، Google Scholar،SID و Magiran برای مقالات ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات مداخلهای، مرورهای نظاممند و مقالات ارزیابی مداخلات آموزشی که دانش، نگرش، قصد یا دریافت واکسن HPVرا در نوجوانان، جوانان، دانشجویان یا والدین گزارش کرده بودند، وارد شدند. به دلیل ناهمگنی، سنتز یافتهها بهصورت روایتی انجام شد. بر اساس ماهیت مداخلات آموزشی، پنج تم اصلی، حضوری و سنتی، دیجیتال و فناوری محور، آموزش همتا، خانواده محور و جامعه محور و ترکیبی و چند سطحی، از مقالات استخراج شد.
یافتهها: روشهای سنتی رایجترین رویکرد بوده و در افزایش دانش مؤثر بودند، اما تأثیر محدودی بر رفتار واقعی داشتند. برخی مداخلات فناوری محور مانند پیامکهای یادآور، نرخ واکسیناسیون را تا بیش از ۷۰ درصد افزایش دادند. در ایران، استفاده از این روشها محدود و صرفاً در حد انتقال محتوای سنتی بوده است. آموزش همتا در سطح بینالمللی نرخ واکسیناسیون را بهطور قابل توجهی افزایش داده اما در ایران اجرا نشده است. مداخلات ترکیبی مبتنی بر نظریههای رفتاری، قصد واکسیناسیون را ارتقا دادند اما بیشتر بر انتقال دانش متمرکز بودند و موانع عملی مانند هزینه، دسترسی و انگ اجتماعی را هدفگیری نکردند.
استنتاج: مداخلات آموزشی HPV در ایران عمدتاً بر انتقال دانش از طریق روشهای سنتی متمرکز بودهاند و شکاف اصلی، فاصله میان افزایش قصد و تحقق رفتار پیشگیرانه است. نسل آینده مداخلات باید به سمت رویکردهای چند سطحی، خانواده محور، همتا محور و شخصیسازی شده با فناوری حرکت کند و پیامد نهایی آغاز و تکمیل واکسیناسیون باشد.
مواد و روش ها: جستجوی ساختاریافته در PubMed، Scopus، Google Scholar،SID و Magiran برای مقالات ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. مطالعات مداخلهای، مرورهای نظاممند و مقالات ارزیابی مداخلات آموزشی که دانش، نگرش، قصد یا دریافت واکسن HPVرا در نوجوانان، جوانان، دانشجویان یا والدین گزارش کرده بودند، وارد شدند. به دلیل ناهمگنی، سنتز یافتهها بهصورت روایتی انجام شد. بر اساس ماهیت مداخلات آموزشی، پنج تم اصلی، حضوری و سنتی، دیجیتال و فناوری محور، آموزش همتا، خانواده محور و جامعه محور و ترکیبی و چند سطحی، از مقالات استخراج شد.
یافتهها: روشهای سنتی رایجترین رویکرد بوده و در افزایش دانش مؤثر بودند، اما تأثیر محدودی بر رفتار واقعی داشتند. برخی مداخلات فناوری محور مانند پیامکهای یادآور، نرخ واکسیناسیون را تا بیش از ۷۰ درصد افزایش دادند. در ایران، استفاده از این روشها محدود و صرفاً در حد انتقال محتوای سنتی بوده است. آموزش همتا در سطح بینالمللی نرخ واکسیناسیون را بهطور قابل توجهی افزایش داده اما در ایران اجرا نشده است. مداخلات ترکیبی مبتنی بر نظریههای رفتاری، قصد واکسیناسیون را ارتقا دادند اما بیشتر بر انتقال دانش متمرکز بودند و موانع عملی مانند هزینه، دسترسی و انگ اجتماعی را هدفگیری نکردند.
استنتاج: مداخلات آموزشی HPV در ایران عمدتاً بر انتقال دانش از طریق روشهای سنتی متمرکز بودهاند و شکاف اصلی، فاصله میان افزایش قصد و تحقق رفتار پیشگیرانه است. نسل آینده مداخلات باید به سمت رویکردهای چند سطحی، خانواده محور، همتا محور و شخصیسازی شده با فناوری حرکت کند و پیامد نهایی آغاز و تکمیل واکسیناسیون باشد.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
آموزش بهداشت
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Articles Copyright © The Author(s). Owned by Mazandaran University of Medical Sciences.
تماس با ما
ساری- میدان معلم- ساختمان شماره2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران- طبقه سوم- معاونت تحقیقات و فناوری- دفترمجله
تلفن: 01134484874
پست الکترونیکی : jmums
mazums.ac.ir
