سابقه و هدف: این مطالعه با هدف مقایسه اثرات پماد گیاهی (AE) Arnebia Euchroma با پماد موپیروسین حاوی نانوذرات نقره (Nano) بر تغییرات ماکروسکوپی و هیستوپاتولوژیک زخمهای سوختگی و جراحی در رتهای نر نژاد ویستار انجام شد.
مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، ۷۲ رت نر از نژاد ویستار به ۱۲ گروه تقسیم شدند (۷ گروه برای مدل سوختگی و ۵ گروه برای مدل زخم جراحی). روند ترمیم زخم با اندازهگیری سطح زخم در روزهای ۳، ۷، ۱۴ و ۲۱ و همچنین با ارزیابی کیفی بافتشناسی (با رنگآمیزی هماتوکسیلین–ائوزین) در روزهای ۷ و ۲۱ پس از ایجاد زخم مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها: در مدل زخم سوختگی، در روز سوم تفاوت معنیداری بین گروهها مشاهده نشد، اما از روز هفتم به بعد تفاوتها بهطور قابل توجهی افزایش یافتند. تا روز بیستویکم، گروههای تحت درمان با AE (در غلظتهای ۲ و ۵ درصد) و Nano (در غلظتهای ۲ و ۵ درصد) به ترمیم کامل دست یافتند، در حالی که گروه دریافتکننده سیلور سولفادیازین (SSD) کمترین میزان بهبودی را نشان داد. در مدل زخم جراحی، تمامی گروهها تا روز بیستویکم بهبود کامل پیدا کردند و گروه 2 درصد Nano بیشترین سرعت ترمیم را داشت. با این حال، ارزیابی هیستوپاتولوژیک بافت در روز بیستویکم نشان داد که گروههای SSD، موپیروسین و 5 درصد AE بافتی با تراکم و جهتگیری بهتر رشتههای کلاژن تولید کردند، در حالی که بافت حاصل از گروه 2 درصدNano از نظر بلوغ بافتی ضعیفتر بود.
استنتاج: کارایی درمان زخم وابسته به نوع زخم است. فرمولاسیونهای مبتنی بر نانو و ترکیبات گیاهی در زخمهای سوختگی پیچیده عملکرد برتری نشان دادند. در زخمهای جراحی، تعادلی میان سرعت ترمیم و کیفیت نهایی بافت وجود دارد؛ به این معنا که سرعت بالای ترمیم الزاماً به بازسازی بافتی با کیفیتتر منجر نمیشود.