سابقه و هدف: تزریق بیحسی موضعی، بهویژه در ناحیه کام، از عوامل مهم ایجاد درد و اضطراب در کودکان است. با توجه به تناقض شواهد درباره برتری بیحسکنندههای موضعی، این مطالعه با هدف مقایسه ژل لیدوکائین 5/2 درصد/پریلوکائین 2/5 درصد با ژل بنزوکائین 20 درصد در کاهش درد ناشی از تزریق کامی و پذیرش طعمی آنها در کودکان ۹ تا ۱۲ سال انجام شد.
مواد و روش ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی سازیشده، دوسوکور و متقاطع بر روی ۵۰ کودک ۹ تا ۱۲ ساله انجام شد. هر شرکتکننده در دو جلسه درمانی، هر دو ژل بیحسی موضعی را به صورت تصادفی دریافت کرد و بین دو جلسه یک دوره شستوشو (washout period) یکهفتهای در نظر گرفته شد. شدت درد ناشی از ورود سوزن بلافاصله پس از تزریق با استفاده از مقیاس دیداری درد (VAS) ارزیابی شد. پذیرش طعم ژل نیز بر اساس نظر کودک ثبت گردید. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۲۲ تجزیهوتحلیل شدند. برای مقایسه نمرات درد بین دو مداخله از آزمون تی زوجی (Paired t-test) و برای مقایسه پذیرش طعم ژل از آزمون مکنمار تعمیمیافته (Generalized McNemar test) استفاده شد. سطح معنیداری آماری 0/05 در نظر گرفته شد.
یافتهها: میانگین نمره درد VAS پس از استفاده از ژل بنزوکائین 20 درصد و لیدوکائین 2/5 درصد /پریلوکائین 2/5 درصد بهترتیب 10/15±46/28 و 8/55±42/38 بود. میانگین اختلاف درونفردی 3/90 ± 13/95، 3/90 (95 درصد 0/06- تا 7/86 ، 0/054= P) گزارش شد و تفاوت معنیداری در کاهش درد مشاهده نشد. پذیرش طعم بین دو ژل متفاوت بود (0/001 < P) و مزه نامطلوب در بنزوکائین بیشتر گزارش شد.
استنتاج: ژل لیدوکائین 2/5 درصد / پریلوکائین 2/5 درصد در کاهش درد ناشی از تزریق بیحسی کامی تفاوت معناداری با ژل بنزوکائین 20 درصد نداشت، اما پذیرش طعمی بهتری در کودکان نشان داد و میتواند بهعنوان جایگزینی مناسب در دندانپزشکی کودکان مطرح شود.
شماره ثبت کارآزمایی بالینی : IRCT20250715066500N1