دوره 36، شماره 263 - ( آبان 1405 )
جلد 36 شماره 263 صفحات 329-315 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Emadi Majd F S, Kashi Z, Molania T, Langari S F. Oral Health and Diabetes Mellitus: A Narrative Review of the Bidirectional Association, Shared Pathophysiological Mechanisms, and Clinical Implications. , J Mazandaran Univ Med Sci. 2026; 36 (263) :315-329
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23374-fa.html
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23374-fa.html
عمادی مجد فاطمه سادات، کاشی زهرا، ملانیا طاهره، لنگری سیده فاطمه. سلامت دهان و دیابت ملیتوس: مروری روایی بر ارتباط دوسویه، مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک مشترک و پیامدهای بالینی. , مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (263) :315-329
چکیده: (24 مشاهده)
سابقه و هدف: دیابت ملیتوس و بیماری‌های دهان مشکلات شایع سلامت عمومی‌اند و مکانیسم‌های مشترکی مانند التهاب سیستمیک، اختلال ایمنی و استرس اکسیداتیو دارند. با این حال، مراقبت دهانی در پروتکل‌های روتین دیابت کم‌تر مورد توجه قرار می‌گیرد. این مرور روایی با هدف بررسی ارتباط دوسویه‌ی دیابت و سلامت دهان، سازوکارهای پاتوفیزیولوژیک مشترک و پیامدهای بالینی، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: پایگاه‌های PubMed ،Scopus ،Web of Science ،Google Scholar ،SID و Magiran از ژانویه ۲۰۰۰ تا سپتامبر ۲۰۲۶ با ترکیب واژگان MeSH و کلید واژه‌ها (عملگرهای AND/OR) جستجو شد. چکیده‌های کنگره‌ها، مقالات بدون متن کامل و موارد تکراری خارج شدند و ۵۸ منبع به‌صورت کیفی سنتز شد.
یافته‌ها: هایپرگلیسمی مزمن از طریق AGEs، اختلال عملکرد نوتروفیل‌ها، آسیب میکروواسکولار و کاهش جریان بزاق، خطر پریودنتیت، پوسیدگی، کاندیدیازیس و تأخیر ترمیم را افزایش می‌دهد. در مقابل، التهاب پریودنتال با آزادسازی TNF-α، IL-1β و IL-6 می‌تواند مقاومت به انسولین را تشدید کند. مطالعات طولی افزایش18 تا ۲5 درصدی خطر دیابت نوع ۲ را در مبتلایان به پریودنتیت گزارش کرده‌اند. درمان پریودنتیت با کاهش متوسط HbA1c همراه بود، اما سطح شواهد متوسط است. پریودنتیت و از دست دادن دندان با پیامدهای قلبی عروقی و بیماری مزمن کلیوی ارتباط دارند. دیابت کنترل شده منع مطلق درمان‌های ترمیمی، ایمپلنت و ارتودنسی نیست. بزاق و میکروبیوم دهانی به‌عنوان حوزه‌های نوظهور برای پایش وضعیت متابولیک مطرح‌اند. بیش‌تر شواهد مشاهده‌ای است و مخدوش کننده‌هایی مانند سیگار، چاقی و دسترسی به خدمات دندانپزشکی تفسیر علّی را محدود می‌کنند.
استنتاج: دیابت و بیماری‌های دهان ارتباطی دوسویه دارند، اما علیت قطعی و اثر مداخلات دندانپزشکی بر پیامدهای سیستمیک نامشخص است. پایش قند و ثبت HbA1c پیش از درمان‌های تهاجمی لثه و ایمپلنت، غربالگری پریودنتال در خدمات اولیه و پروتکل‌های دیابت، و ارجاع دوسویه‌ی پزشک و دندان‌پزشک توصیه می‌شود.
مواد و روش ها: پایگاه‌های PubMed ،Scopus ،Web of Science ،Google Scholar ،SID و Magiran از ژانویه ۲۰۰۰ تا سپتامبر ۲۰۲۶ با ترکیب واژگان MeSH و کلید واژه‌ها (عملگرهای AND/OR) جستجو شد. چکیده‌های کنگره‌ها، مقالات بدون متن کامل و موارد تکراری خارج شدند و ۵۸ منبع به‌صورت کیفی سنتز شد.
یافته‌ها: هایپرگلیسمی مزمن از طریق AGEs، اختلال عملکرد نوتروفیل‌ها، آسیب میکروواسکولار و کاهش جریان بزاق، خطر پریودنتیت، پوسیدگی، کاندیدیازیس و تأخیر ترمیم را افزایش می‌دهد. در مقابل، التهاب پریودنتال با آزادسازی TNF-α، IL-1β و IL-6 می‌تواند مقاومت به انسولین را تشدید کند. مطالعات طولی افزایش18 تا ۲5 درصدی خطر دیابت نوع ۲ را در مبتلایان به پریودنتیت گزارش کرده‌اند. درمان پریودنتیت با کاهش متوسط HbA1c همراه بود، اما سطح شواهد متوسط است. پریودنتیت و از دست دادن دندان با پیامدهای قلبی عروقی و بیماری مزمن کلیوی ارتباط دارند. دیابت کنترل شده منع مطلق درمان‌های ترمیمی، ایمپلنت و ارتودنسی نیست. بزاق و میکروبیوم دهانی به‌عنوان حوزه‌های نوظهور برای پایش وضعیت متابولیک مطرح‌اند. بیش‌تر شواهد مشاهده‌ای است و مخدوش کننده‌هایی مانند سیگار، چاقی و دسترسی به خدمات دندانپزشکی تفسیر علّی را محدود می‌کنند.
استنتاج: دیابت و بیماری‌های دهان ارتباطی دوسویه دارند، اما علیت قطعی و اثر مداخلات دندانپزشکی بر پیامدهای سیستمیک نامشخص است. پایش قند و ثبت HbA1c پیش از درمان‌های تهاجمی لثه و ایمپلنت، غربالگری پریودنتال در خدمات اولیه و پروتکل‌های دیابت، و ارجاع دوسویه‌ی پزشک و دندان‌پزشک توصیه می‌شود.
واژه‌های کلیدی: دیابت ملیتوس، پریودنتیت، سلامت دهان، ارتباط دوسویه، بزاق، خشکی دهان، پوسیدگی دندان، از دست دادن دندان، کاندیدیازیس دهانی، کنترل قند خون
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
دندانپزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Articles Copyright © The Author(s). Owned by Mazandaran University of Medical Sciences.
تماس با ما
ساری- میدان معلم- ساختمان شماره2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران- طبقه سوم- معاونت تحقیقات و فناوری- دفترمجله
تلفن: 01134484874
پست الکترونیکی : jmums
mazums.ac.ir
