Ebrazeh A, Aghaali M. Revision and Strengthening of the Communicable Disease Surveillance System in Iran: Needs, Challenges,
and Policy Options. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 35 (253) :103-109
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22344-fa.html
چکیده: (35 مشاهده)
نظام مراقبت بیماریهای واگیر ایران طی دههها پیشرفت کرده و زیرساختهای پایه نظام مراقبت شامل شبکه بهداشت، ساختارهای ستادی، سامانههای گزارشدهی و دستورالعملهای ملی طی دهههای اخیر شکل گرفته است، اما شواهد نشان میدهد حساسیت، جامعیت و بههنگام بودن در برخی حوزهها ناکافی است. تجربه پاندمی کرونا نیز نیاز به بهروزرسانی پروتکلها، دیجیتالسازی، و تقویت مراقبت سندرومیک را برجستهتر کرد. این مقاله با هدف، مرور شواهد موجود و ارائه توصیههای سیاستی برای تقویت سامانه مراقبت کشور است. این خلاصه سیاستی با تلفیق شواهد پژوهشی ایران شامل ارزیابیهای میدانی، تجربه مدیران و کارشناسان مراکز بهداشت شهرستان و استان قم، نتایج مطالعات کمی و کیفی منتشر شده در ایران در ده سال اخیر، مرور روشهای نوین تشخیص طغیان و بررسی اسناد وزارت بهداشت تدوین شده است. نتایج کلیدی استخراج و بهصورت سیاستمحور ساماندهی شد. کم گزارشی، تأخیر در گزارش، مشارکت کمتر بخش خصوصی و گسست دادهای میان درمان و بهداشت در ارزیابیها مشاهده شد. راهنماهای ملی سندرومیک فهرست ۱۵ سندرم اولویتدار و الزامات احتیاطی استاندارد (/تماسی/ریزقطرات/هوابرد) را مشخص کردهاند که میتواند کشف زود هنگام طغیان را بهبود دهد. سامانههای موجود نیازمند بازنگری عملکردی و دیجیتالسازی هستند. تجربه پاندمی کووید-۱۹ ضرورت تقویت سامانه تشخیص زود هنگام، پایش ژنومی و بومیسازی سامانه نظام مراقبت بیماری های تنفسی را نشان داده است. بهبود نظام مراقبت بیماریهای واگیر نیازمند بسته اقداماتی شامل بازنگری دستورالعملها، یکپارچهسازی سامانههای الکترونیک، آموزش و انگیزش ارائه دهندگان، تضمین محرمانگی و توسعه الگوریتمهای اتوماتیک تشخیص طغیان است. اجرای مرحلهبندی شده این بسته، حساسیت و سرعت پاسخ را ارتقا میدهد. پیادهسازی سریع و نظاممند این اقدامات میتواند حساسیت و سرعت پاسخ سامانه را بهطور معنیداری افزایش دهد.
نوع مطالعه:
خلاصه سیاستی |
موضوع مقاله:
اپیدمیولوژی