دوره 36، شماره 261 - ( مهر 1405 )
جلد 36 شماره 261 صفحات 165-158 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zamanpoor P, Akbarzadeh K, Sharififard M, Vazirianzadeh B. Biodiversity and Seasonal Activity Patterns of Medically Important Flies in the Karkheh Protected Area, Southwestern Iran. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (261) :158-165
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-18120-fa.html
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-18120-fa.html
زمانپور پرویز، اکبرزاده کامران، شریفی فرد منا، وزیریان زاده بابک. تنوع زیستی و الگوی فعالیت فصلی مگس‌های دارای اهمیت پزشکی در منطقه حفاظت شده کرخه، جنوب غرب ایران. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (261) :158-165
چکیده: (18 مشاهده)
سابقه و هدف: مگس‌ها به‌عنوان ناقلین بالقوه عوامل بیماری‌زا و عوامل ایجاد کننده میاز، از اهمیت پزشکی و دامپزشکی برخوردارند. این مطالعه با هدف بررسی ترکیب گونه‌ای، الگوی فعالیت فصلی و تنوع زیستی مگس‌های دارای اهمیت پزشکی در منطقه حفاظت شده کرخه در جنوب غرب ایران، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی–مقطعی، طی یک دوره یک ساله، از سال ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹، به‌صورت ماهیانه در منطقه حفاظت شده کرخه انجام گرفت. مگس‌های بالغ با استفاده از تله‌های بطری حاوی گوشت به‌عنوان طعمه جمع‌آوری شدند. شناسایی گونه‌ها بر اساس کلیدهای معتبر تشخیصی انجام شد. سپس فراوانی گونه‌ها، الگوی فعالیت فصلی و شاخص‌های اکولوژیک شامل تنوع شانون–وینر (′H)، یکنواختی پیلو (′J)، غنای گونه‌ای (S) و غالبیت سیمپسون (D) محاسبه و بررسی شدند.
یافته‌ها: در مجموع، ۱۶۳۲ نمونه مگس متعلق به ۱۵ گونه از سه خانواده کالیفوریده، موسیده و سارکوفاژیده شناسایی شد. گونه Chrysomya albiceps با فراوانی 25/8درصد، گونه غالب در منطقه بود. بیش‌ترین میزان فعالیت مگس‌ها در فصل پاییز، با 45/3 درصد از کل نمونه‌های جمع‌آوری‌شده، ثبت شد. مقادیر شاخص‌های اکولوژیک در کل دوره مطالعه شامل تنوع شانون وینر برابر با 2/101= ′H، یکنواختی پیلو برابر با 0/778= ′J، غالبیت سیمپسون برابر با 0/158=D و غنای گونه‌ای برابر با 15=S بود. بیش‌ترین تنوع گونه‌ای در فصل پاییز 1/85= ′H و بیش‌ترین یکنواختی در فصل‌های تابستان و زمستان مشاهده شد.
استنتاج: ترکیب گونه‌ای، فعالیت فصلی و شاخص‌های تنوع زیستی مگس‌های دارای اهمیت پزشکی در منطقه حفاظت شده کرخه با تغییرات فصلی همراه است. غلبه C. albiceps و افزایش فعالیت مگس‌ها در پاییز، ضرورت پایش مستمر و اجرای برنامه‌های کنترل تلفیقی را، به‌ویژه برای کاهش خطر میاز در دام‌ها، برجسته می‌کند.
مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی–مقطعی، طی یک دوره یک ساله، از سال ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹، به‌صورت ماهیانه در منطقه حفاظت شده کرخه انجام گرفت. مگس‌های بالغ با استفاده از تله‌های بطری حاوی گوشت به‌عنوان طعمه جمع‌آوری شدند. شناسایی گونه‌ها بر اساس کلیدهای معتبر تشخیصی انجام شد. سپس فراوانی گونه‌ها، الگوی فعالیت فصلی و شاخص‌های اکولوژیک شامل تنوع شانون–وینر (′H)، یکنواختی پیلو (′J)، غنای گونه‌ای (S) و غالبیت سیمپسون (D) محاسبه و بررسی شدند.
یافته‌ها: در مجموع، ۱۶۳۲ نمونه مگس متعلق به ۱۵ گونه از سه خانواده کالیفوریده، موسیده و سارکوفاژیده شناسایی شد. گونه Chrysomya albiceps با فراوانی 25/8درصد، گونه غالب در منطقه بود. بیش‌ترین میزان فعالیت مگس‌ها در فصل پاییز، با 45/3 درصد از کل نمونه‌های جمع‌آوری‌شده، ثبت شد. مقادیر شاخص‌های اکولوژیک در کل دوره مطالعه شامل تنوع شانون وینر برابر با 2/101= ′H، یکنواختی پیلو برابر با 0/778= ′J، غالبیت سیمپسون برابر با 0/158=D و غنای گونه‌ای برابر با 15=S بود. بیش‌ترین تنوع گونه‌ای در فصل پاییز 1/85= ′H و بیش‌ترین یکنواختی در فصل‌های تابستان و زمستان مشاهده شد.
استنتاج: ترکیب گونه‌ای، فعالیت فصلی و شاخص‌های تنوع زیستی مگس‌های دارای اهمیت پزشکی در منطقه حفاظت شده کرخه با تغییرات فصلی همراه است. غلبه C. albiceps و افزایش فعالیت مگس‌ها در پاییز، ضرورت پایش مستمر و اجرای برنامه‌های کنترل تلفیقی را، به‌ویژه برای کاهش خطر میاز در دام‌ها، برجسته می‌کند.
نوع مطالعه: گزارش کوتاه |
موضوع مقاله:
حشره شناسی پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Articles Copyright © The Author(s). Owned by Mazandaran University of Medical Sciences.
تماس با ما
ساری- میدان معلم- ساختمان شماره2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران- طبقه سوم- معاونت تحقیقات و فناوری- دفترمجله
تلفن: 01134484874
پست الکترونیکی : jmums
mazums.ac.ir
