سابقه و هدف: این مرور سیستماتیک و متاآنالیز با هدف بررسی و جمعبندی شواهد موجود در مورد تأثیر عصاره گیاه Arnebia euchroma بر بهبود زخم انجام شد. هدف اصلی، ارزیابی اثر این عصاره گیاهی بر درصد بهبود زخم در مدلهای حیوانی انواع زخمها، بهویژه سوختگی درجه دو و زخم جراحی بود.
مواد و روش ها: در این مرور سیستماتیک و متاآنالیز، جستجوی جامعی در شش پایگاه داده PubMed، Scopus، Cochrane Library، ICTRP، Google Scholar و SID با کلمات کلیدی مشخص و بدون محدودیت زمانی انجام شد. مطالعات واردشده، اثر عصاره یا فرآوردههای حاوی A. euchroma را بر بهبود زخم در مقایسه با درمانهای استاندارد یا گروه کنترل بررسی کرده بودند. استخراج دادهها و ارزیابی خطر سوگیری با استفاده ابزار ارزیابی خطر سوگیری SYRCLE انجام شد. پس از حذف موارد تکراری و نامرتبط، پنج مقاله در مرور سیستماتیک گنجانده شد. که همگی دارای ریسک سوگیری پایین و واجد شرایط برای متاآنالیز بودند.
یافتهها: چهار مطالعه درصد بهبود زخم سوختگی درجه دو را در چند نقطه زمانی پس از القای زخم گزارش کرده بودند و وارد متاآنالیز شدند. برآوردهای تجمیعشده نشان داد که درصد بهبود زخم در گروه دریافتکننده A. euchroma در روزهای مختلف پیگیری با گروه کنترل تفاوت معناداری نداشت. یک مطالعه زخم جراحی را ارزیابی کرده بود که بهدلیل محدود بودن تعداد مطالعات در این حوزه، بهصورت کیفی گزارش شد.
استنتاج: بر اساس شواهد موجود در مدلهای حیوانی، اثربخشی عصاره A. euchroma در بهبود زخم سوختگی درجه دو با گروههای کنترل قابل مقایسه است و شواهد اندکی در زمینه زخم جراحی در دسترس است. با توجه به ناهمگونی بالا و محدود بودن تعداد مطالعات با کیفیت مناسب، انجام تحقیقات بیشتر با طراحی استاندارد، حجم نمونه کافی و گروههای کنترل یکنواخت برای ارزیابی دقیقتر پتانسیل درمانی این گیاه توصیه میشود.