چکیده: (11 مشاهده)
سابقه و هدف: میکروبیوم روده انسان اکوسیستمی پیچیده و پویا از باکتریها، ویروسها، قارچها و آرکیهاست که در تنظیم متابولیسم و مقاومت در برابر کلونیزاسیون نقش دارد. اگر چه بخش باکتریایی میکروبیوم طی دو دهه گذشته بهطور گسترده بررسی شده است، اما جزء ویروسی آن (فاژئوم) تاکنون کمتر شناخته شده است. شواهد نوظهور نشان میدهد فاژها با تنظیم جمعیتهای میکروبی، انتقال افقی ژن، تغییر خروجیهای متابولیک و اثرگذاری بر تعاملات میزبان میکروب در سلامت و بیماری انسان نقش داشته باشند. مرور روایی حاضر با هدف بررسی نقش فاژئوم روده در تنظیم میکروبیوم و تأثیر آن بر سلامت انسان انجام شده است.
مواد و روش ها: این مرور روایی، مطالعات بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ را از پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar بهصورت موضوعی مورد بررسی قرار داد. مطالعات بر اساس نقش فاژها در شکلدهی ترکیب میکروبیوم، مشارکت در دیسبیوزیس و بیماریهای مرتبط و کاربردهای بالقوه فاژتراپی طبقهبندی شدند.
یافتهها: فاژهای روده از طریق چرخههای لیتیک و لیزوژنیک، انتقال افقی ژن، تغییر توان زیستی باکتریها و حمل ژنهای متابولیکی میتوانند اکولوژی روده را بازآرایی کنند. این فرآیندها ممکن است بر تولید اسیدهای چرب زنجیره کوتاه، متابولیسم اسیدهای صفراوی، سیگنالدهی ایمنی، نفوذپذیری روده و مقاومت در برابر پاتوژنها اثر بگذارند. تغییرات فاژئوم در بیماریهای التهابی روده، عفونتهای رودهای و برخی اختلالات متابولیک مانند چاقی و دیابت نوع ۲ گزارش شده است. با این حال، در بسیاری از این حوزهها شواهد عمدتاً مشاهدهای یا پیشبالینی است و رابطه علّی بهطور قطعی اثبات نشده است.
استنتاج: فاژئوم روده یکی از اجزای فعال و اثرگذار میکروبیوم است و در حفظ هموستاز میکروبی، تنظیم پاسخهای ایمنی و بروز برخی بیماریها نقش داشته باشد. بهرهگیری از این دانش در توسعه درمانهای دقیق مبتنی بر میکروبیوم مستلزم انجام کارآزماییهای بالینی کنترل شده، استانداردسازی روشهای ویرومیکس و ارزیابی دقیق ایمنی و اثربخشی فاژتراپی است.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
ميکروبيولوژي