دوره 36، شماره 261 - ( مهر 1405 )
جلد 36 شماره 261 صفحات 308-290 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rohani F, Nikookar S H, Fazeli Dinan M, Bizhan Kouchi F, Enayati A. Insecticide Resistance in Aedes albopictus: Mechanisms, Knowledge Gaps, and Implications for Vector Control. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (261) :290-308
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23213-fa.html
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23213-fa.html
روحانی فائزه، نیکوکار سید حسن، فاضلی دینان محمود، بیژن کوچی فاطمه، عنایتی احمدعلی. مقاومت به حشره‌کش‌ها در Aedes albopictus: مکانیسم‌ها، شکاف‌های دانشی و پیامدها برای کنترل ناقلین:مطالعه مروری. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (261) :290-308
چکیده: (18 مشاهده)
سابقه و هدف: مقاومت به حشره‌کش‌ها در Aedes albopictus، یکی از ناقلین مهم بیماری‌های آربوویروسی مانند دنگی، چیکونگونیا و زیکا، یکی از چالش‌های مهم کنترل ناقلین محسوب می‌شود. سازگاری بالا و گسترش سریع این گونه در محیط‌های شهری و نیمه‌شهری، اهمیت پایش مقاومت را افزایش داده است. این مرور روایتی با هدف، بررسی مکانیسم‌های اصلی مقاومت، شکاف‌های دانشی و پیامدهای آن برای برنامه‌های کنترل ناقلین، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: مطالعات منتشر شده به زبان‌های فارسی و انگلیسی طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۶ در پایگاه‌های PubMed، Scopus و Google Scholar بررسی شدند. مطالعات مرتبط با مقاومت به حشره‌کش و مکانیسم‌های آن، بر اساس ارتباط موضوعی و اعتبار علمی انتخاب و داده‌های مربوط به مکانیسم‌های مولکولی و متابولیک به‌صورت توصیفی-تحلیلی جمع‌بندی شدند.
یافته‌ها: مقاومت در Ae. albopictus از طریق مکانیسم‌های مختلف و اغلب همزمان ایجاد می‌شود. مهم‌ترین مکانیسم‌های مولکولی شامل جهش‌های (kdr) knockdown resistanceدر کانال سدیمی وابسته به ولتاژ و مکانیسم‌های متابولیک شامل افزایش بیان یا تغییر فعالیت آنزیم‌های سم‌زدا، از جمله سیتوکروم P450، گلوتاتیون S-ترانسفرازها و استرازها هستند. مطالعات موجود عمدتاً بر آسیا متمرکز بوده و داده‌های برخی مناطق آفریقا و آمریکای لاتین محدود است. همچنین، تأثیر عوامل محیطی و اقلیمی و محدودیت دسترسی به راهبردهای جایگزین کنترل ناقلین از شکاف‌های مهم دانشی هستند. مقاومت می‌تواند اثربخشی کنترل شیمیایی را کاهش داده و خطر تداوم انتقال و طغیان بیماری‌های آربوویروسی را افزایش دهد.
استنتاج: پایش مستمر مولکولی و بیوشیمیایی مقاومت و اجرای برنامه‌های مدیریت مقاومت به حشره‌کش‌ها (IRM) همراه با راهبردهای جایگزین کنترل ناقلین، برای کنترل پایدار Ae. albopictus ضروری است.
مواد و روش ها: مطالعات منتشر شده به زبان‌های فارسی و انگلیسی طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۶ در پایگاه‌های PubMed، Scopus و Google Scholar بررسی شدند. مطالعات مرتبط با مقاومت به حشره‌کش و مکانیسم‌های آن، بر اساس ارتباط موضوعی و اعتبار علمی انتخاب و داده‌های مربوط به مکانیسم‌های مولکولی و متابولیک به‌صورت توصیفی-تحلیلی جمع‌بندی شدند.
یافته‌ها: مقاومت در Ae. albopictus از طریق مکانیسم‌های مختلف و اغلب همزمان ایجاد می‌شود. مهم‌ترین مکانیسم‌های مولکولی شامل جهش‌های (kdr) knockdown resistanceدر کانال سدیمی وابسته به ولتاژ و مکانیسم‌های متابولیک شامل افزایش بیان یا تغییر فعالیت آنزیم‌های سم‌زدا، از جمله سیتوکروم P450، گلوتاتیون S-ترانسفرازها و استرازها هستند. مطالعات موجود عمدتاً بر آسیا متمرکز بوده و داده‌های برخی مناطق آفریقا و آمریکای لاتین محدود است. همچنین، تأثیر عوامل محیطی و اقلیمی و محدودیت دسترسی به راهبردهای جایگزین کنترل ناقلین از شکاف‌های مهم دانشی هستند. مقاومت می‌تواند اثربخشی کنترل شیمیایی را کاهش داده و خطر تداوم انتقال و طغیان بیماری‌های آربوویروسی را افزایش دهد.
استنتاج: پایش مستمر مولکولی و بیوشیمیایی مقاومت و اجرای برنامه‌های مدیریت مقاومت به حشره‌کش‌ها (IRM) همراه با راهبردهای جایگزین کنترل ناقلین، برای کنترل پایدار Ae. albopictus ضروری است.
واژه‌های کلیدی: Aedes albopictus، مقاومت به حشره‌کش، جهش‌های kdr، مقاومت متابولیک، کنترل ناقلین، شکاف دانشی
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
حشره شناسی پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Articles Copyright © The Author(s). Owned by Mazandaran University of Medical Sciences.
تماس با ما
ساری- میدان معلم- ساختمان شماره2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران- طبقه سوم- معاونت تحقیقات و فناوری- دفترمجله
تلفن: 01134484874
پست الکترونیکی : jmums
mazums.ac.ir
