سابقه و هدف: بیماران کاندید پیوند کبد با چالشهای جسمی، روانی، اقتصادی و اجتماعی مواجهاند که کیفیت زندگی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. مداخلات چند بعدی پرستاری توانبخشی میتواند به بهبود کیفیت زندگی این بیماران کمک کند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر این مداخلات پرستاری توانبخشی بر کیفیت زندگی بیماران کاندید پیوند کبد مراجعه کننده به درمانگاه پیوند بیمارستان فیروزگر تهران، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: این مطالعه مداخلهای پیشآزمون– پسآزمون در دو گروه آزمون و شاهد (هر گروه 16 نفر) در درمانگاه پیوند کبد بیمارستان فیروزگر تهران انجام شد. گروه آزمون برنامه مداخلات پرستاری توانبخشی شامل آموزش فرایند پیوند، کنترل اضطراب، بهبود فعالیت و استراحت، رعایت رژیم غذایی و مصرف صحیح داروها را دریافت کرد. کیفیت زندگی بیماران با استفاده از پرسشنامه 29 سؤالی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی (Chronic Liver Disease Questionnaire; CLDQ) قبل و هشت هفته پس از مداخله سنجیده شد. داده ها با استفاده از آزمون های t مستقل، t زوجی و تحلیل کوواریانس (Analysis of Covariance; ANCOVA) و با بهرهگیری از نرم افزار آماری SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.
یافتهها: پس از اجرای مداخلات پرستاری توانبخشی، میانگین نمره کیفیت زندگی در گروه آزمون از 142/56 به 38//153 افزایش یافت (0/001< P)، در حالیکه در گروه شاهد تغییر معنیداری مشاهده نشد (از 127/75 به 128/63 و (0/05> P). همچنین، پس از کنترل نمرات پایه با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA )، تأثیر مداخله بر کیفیت زندگی همچنان از نظر آماری معنیدار بود (0/001< P).
استنتاج: مداخلات چندبعدی توانبخشی پرستاری موجب بهبود معنیدار کیفیت زندگی بیماران کاندید پیوند کبد شد، بنابراین، مراقبت از این بیماران نیازمند رویکردی چند بعدی و توانبخشی است.