Ghorbani Z, Nasiri H. Mesenchymal Stem Cells from Different Tissue Sources and Strategies for Optimizing Their Therapeutic Potential: Emphasis on Preconditioning and Genetic Modification. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (261) :208-222
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22979-fa.html
قربانی زینب، نصیری هاجر. ارزیابی منابع مختلف سلولهای بنیادی مزانشیمی و راهکارهای بهینهسازی عملکرد آنها با تأکید بر روش های پیششرطیسازی و اصلاح ژنتیکی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (261) :208-222
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22979-fa.html
چکیده: (24 مشاهده)
سلولهای بنیادی مزانشیمی (Mesenchymal Stem Cells; MSCs) بهدلیل توانایی خودنوزایی، قابلیت تمایز به ردههای سلولی مختلف، خواص تعدیلکننده سیستم ایمنی و ترشح طیف گستردهای از فاکتورهای پاراکرین، بهعنوان یکی از ارکان اصلی پزشکی بازساختی شناخته میشوند. این سلولهای ارزشمند از منابع مختلفی از جمله مغز استخوان، بافت چربی، بند ناف، ژله وارتون، جفت و سایر بافتها قابل استخراج هستند. اگرچه مزانشیمهای مشتقشده از این منابع دارای ویژگیهای مشترکی هستند، اما با توجه به منشأ بافتی خود، از نظر خصوصیات زیستی و عملکردی تفاوتهایی را نشان میدهند که میتواند بر ظرفیت تکثیر، توان تمایزی، فعالیتهای ایمنیتنظیمی و کارایی درمانی آنها تأثیرگذار باشد. اگزوزومهای ترشحشده از سلولهای بنیادی مزانشیمی بهدلیل دارا بودن انواع پروتئینها، لیپیدها، RNAها و سایر مولکولهای زیستفعال، نقش مهمی در فرایندهای ترمیم و بازسازی بافت ایفا میکنند. با وجود پتانسیل درمانی بالا و اگزوزومهای مشتق از آنها، محدودیتهایی نظیر بقای پایین پس از پیوند، مهاجرت ناکافی به محل آسیب، ناهمگونی عملکردی و کاهش اثربخشی در شرایط التهابی، کاربرد بالینی آنها را با چالش مواجه کرده است. در سالهای اخیر، راهکارهای متعددی برای بهینهسازی عملکرد مزانشیم ها توسعه یافتهاند که از مهمترین آنها میتوان به پیششرطیسازی (Preconditioning) و تغییرات ژنتیکی (Genetic Modification) اشاره کرد. این رویکردها توانستهاند بهطور قابلتوجهی بقای سلولی، توان مهاجرتی، فعالیت پاراکرین و اثربخشی درمانی سلول های بنیادی مزانشیمی را بهبود بخشند. در این مقاله مروری، ضمن بررسی منابع مختلف و ویژگیهای این سلولها، استراتژیهای بهینهسازی این سلولها با تأکید بر پیششرطیسازی و اصلاح ژنتیکی مورد بحث قرار گرفته است.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
بيولوژي