دوره 36، شماره 261 - ( مهر 1405 )
جلد 36 شماره 261 صفحات 83-72 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Shobeiri S S, Tahmasbi Fard M, Hasanpour K, Dehnavi A M, Mohammadi F, Salehipour H, et al . Temporal Trends and the Epidemiological Transition of Meningitis Burden in Iran (1990–2023): A Joinpoint Regression Analysis and Its Association with the Human Development Index. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (261) :72-83
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23127-fa.html
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23127-fa.html
سادات شبیری سعیده، طهماسبی فرد مینا، حسنپور کاظم، دهنوی امیر محمد، دوست محمدی فاطمه، صالحی پور حسن، و همکاران. و همکاران.. روندهای زمانی و گذار اپیدمیولوژیک بار بیماری مننژیت در ایران (2023–1990 ): تحلیل رگرسیون جوین‌پوینت و همبستگی با شاخص توسعه انسانی (HDI). مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (261) :72-83
سعیده سادات شبیری 
، مینا طهماسبی فرد ، کاظم حسنپور ، امیر محمد دهنوی ، فاطمه دوست محمدی ، حسن صالحی پور ، الهام پوراصلان ، افسانه کفاش ، نیما غزل ، ظاهر خزائی
، مینا طهماسبی فرد ، کاظم حسنپور ، امیر محمد دهنوی ، فاطمه دوست محمدی ، حسن صالحی پور ، الهام پوراصلان ، افسانه کفاش ، نیما غزل ، ظاهر خزائی
چکیده: (27 مشاهده)
سابقه و هدف: مننژیت از علل مهم مرگ‌ومیر و ناتوانی در جهان است و ارزیابی تغییرات بلندمدت اپیدمیولوژیک آن در کنار عوامل زمینه‌ای جهت سیاست‌گذاری بهداشتی اهمیت دارد. با توجه به خلأ شواهد جامع درباره روند تغییرات مننژیت همگام با توسعه‌یافتگی در کشور، این مطالعه با هدف تحلیل روند زمانی بار بیماری مننژیت در ایران (۱۹۹۰–۲۰۲۳) و ارزیابی همبستگی آن با شاخص توسعه انسانی (HDI) انجام شد.
مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه اکولوژیک توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده‌های ثانویه است که با استفاده از داده‌های جهانی بار بیماری‌ها (GBD 2023) انجام شد. روند شاخص‌های استاندارد شده سنی بروز (ASIR)، شیوع (ASPR) و مرگ‌ومیر (ASMR) با رگرسیون نقطه اتصال (Joinpoint) تحلیل و مقادیرمیانگین درصد تغییرات سالیانه AAPC محاسبه و ارتباط شاخص‌ها اپیدمیولوژی با HDI و رگرسیون خطی بررسی شد.
یافته‌ها: طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳، روند کاهشی معنی‌داری در تمامی شاخص‌های اپیدمیولوژیک مننژیت در سطح کشور ثبت شد. مقادیر AAPC برای میزان بروز استاندارد شده سنی (ASIR) در مردان ۰٫۶۵- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/68- تا 0/63-) و در زنان 0/66- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/69- تا 0/63-)، برای میزان شیوع استانداردشده سنی (ASPR) در مردان 0/68- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/71- تا 0/65-) و در زنان 0/66- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/69- تا 0/63-)، و برای میزان مرگ‌ومیر استاندارد شده سنی (ASMR) در مردان 0/77- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/87- تا 0/53-) و در زنان 0/83- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/90- تا 0/73-) برآورد گردید. بیش‌ترین بار بیماری در گروه سنی زیر ۵ سال و بالاترین میزان مرگ‌ومیر در سنین بالای ۷۰ سال مشاهده شد. همچنین، افزایش شاخص توسعه انسانی (HDI) همبستگی معکوس، قوی و معنی داری با بروز (0/001< P، 0/96= R2) مرگ و میر (0/001< P، 0/94= R2) و شاخص های (0/001< P، 0/95= R2) DALYs (0/001< P، 0/94= R2) YLLs و (0/001< P، 0/93= R2) YLDs نشان داد.
استنتاج: بار مننژیت در ایران روندی کاهشی داشته و همبستگی معکوس شدیدی با ارتقای HDI نشان می‌دهد؛ در حالی که کودکان خردسال و سالمندان همچنان بیش‌ترین بار را متحمل می‌شوند.
مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه اکولوژیک توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده‌های ثانویه است که با استفاده از داده‌های جهانی بار بیماری‌ها (GBD 2023) انجام شد. روند شاخص‌های استاندارد شده سنی بروز (ASIR)، شیوع (ASPR) و مرگ‌ومیر (ASMR) با رگرسیون نقطه اتصال (Joinpoint) تحلیل و مقادیرمیانگین درصد تغییرات سالیانه AAPC محاسبه و ارتباط شاخص‌ها اپیدمیولوژی با HDI و رگرسیون خطی بررسی شد.
یافته‌ها: طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳، روند کاهشی معنی‌داری در تمامی شاخص‌های اپیدمیولوژیک مننژیت در سطح کشور ثبت شد. مقادیر AAPC برای میزان بروز استاندارد شده سنی (ASIR) در مردان ۰٫۶۵- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/68- تا 0/63-) و در زنان 0/66- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/69- تا 0/63-)، برای میزان شیوع استانداردشده سنی (ASPR) در مردان 0/68- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/71- تا 0/65-) و در زنان 0/66- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/69- تا 0/63-)، و برای میزان مرگ‌ومیر استاندارد شده سنی (ASMR) در مردان 0/77- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/87- تا 0/53-) و در زنان 0/83- (فاصله عدم قطعیت ۹۵ درصد: 0/90- تا 0/73-) برآورد گردید. بیش‌ترین بار بیماری در گروه سنی زیر ۵ سال و بالاترین میزان مرگ‌ومیر در سنین بالای ۷۰ سال مشاهده شد. همچنین، افزایش شاخص توسعه انسانی (HDI) همبستگی معکوس، قوی و معنی داری با بروز (0/001< P، 0/96= R2) مرگ و میر (0/001< P، 0/94= R2) و شاخص های (0/001< P، 0/95= R2) DALYs (0/001< P، 0/94= R2) YLLs و (0/001< P، 0/93= R2) YLDs نشان داد.
استنتاج: بار مننژیت در ایران روندی کاهشی داشته و همبستگی معکوس شدیدی با ارتقای HDI نشان می‌دهد؛ در حالی که کودکان خردسال و سالمندان همچنان بیش‌ترین بار را متحمل می‌شوند.
واژه‌های کلیدی: مننژیت، شاخص توسعه انسانی (HDI)، تحلیل رگرسیون جوین‌پوینت، مطالعه بار جهانی بیماری‌ها (GBD)، ایران
نوع مطالعه: پژوهشي-کامل |
موضوع مقاله:
اپیدمیولوژی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Articles Copyright © The Author(s). Owned by Mazandaran University of Medical Sciences.
تماس با ما
ساری- میدان معلم- ساختمان شماره2 دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران- طبقه سوم- معاونت تحقیقات و فناوری- دفترمجله
تلفن: 01134484874
پست الکترونیکی : jmums
mazums.ac.ir
