مروری بر مکانیسم‌های میکروبی پلاستیسفر: بررسی نقش آن ها در تجزیه زیستی میکروپلاستیک‌ها در اکوسیستم‌های آبی

ززولی, محمدعلی; هاشم پور, یلدا; جباری, عاطفه

دوره 35، شماره 253 - ( بهمن 1404 ) جلد 35 شماره 253 صفحات 128-110 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Zazouli M A, Hashempour Y, Jabari A. The Plastisphere: Microbial Communities and Their Role in Microplastic Biodegradation in Aquatic Environments: A Review A Review. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 35 (253) :110-128
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22357-fa.html

ززولی محمدعلی، هاشم پور یلدا، جباری عاطفه. مروری بر مکانیسم‌های میکروبی پلاستیسفر: بررسی نقش آن ها در تجزیه زیستی میکروپلاستیک‌ها در اکوسیستم‌های آبی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1404; 35 (253) :110-128

URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22357-fa.html

مروری بر مکانیسم‌های میکروبی پلاستیسفر: بررسی نقش آن ها در تجزیه زیستی میکروپلاستیک‌ها در اکوسیستم‌های آبی

محمدعلی ززولی

، یلدا هاشم پور

، عاطفه جباری

چکیده: (31 مشاهده)

سابقه و هدف: آلودگی میکروپلاستیک‌ها به یکی از بحران‌های زیست ‌محیطی عمده در اکوسیستم‌های آبی تبدیل شده و تهدیدی جدی برای تنوع زیستی و سلامت عمومی است. این ذرات پلیمری، ناشی از تجزیه پلاستیک‌های بزرگ یا تولید صنعتی، قابلیت جذب آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین، پاتوژن‌ها و مواد آلی پایدار را دارند. پلاستیسفر به جوامع میکروبی ساکن روی سطوح پلاستیک‌ها اشاره دارد که شامل باکتری‌ها، قارچ‌ها، جلبک‌ها و سایر میکروارگانیسم‌ها است و تعاملات آن‌ها با محیط را توصیف می‌کند. این پژوهش مروری بر نقش جوامع میکروبی پلاستیسفر در تجزیه زیستی میکروپلاستیک‌ها در محیط‌های آبی، با تأکید بر تنوع، کلونیزاسیون و مکانیزم‌های آنزیمی تمرکز دارد. مطالعه مروری حاضر، بر اساس بررسی مقالات منتشر شده در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و ScienceDirect تا ژوئیه ۲۰۲۵ انجام شد. کلمات کلیدی شامل" Microplastic"، "Plastisphere "، " Biodegradation" و " Microbial Communities" بودند. معیارهای انتخاب شامل مقالات انگلیسی با متن کامل، تمرکز بر جوامع میکروبی آبی و نقش در تجزیه زیستی، و حذف مطالعات غیرزیستی یا خشکی‌محور بوده است. داده‌ها استخراج و فرآیند با چک ‌لیست SANRA تحلیل شد.
میکروارگانیسم‌های پلاستیسفر، شامل سیانوباکتری‌ها (Phormidium، Stanieria )، دیاتوم‌ها (Mastogloia، Nitzschia) و پروتئوباکتر‌یا (Pseudomonas، Vibrio )، با تشکیل بیوفیلم بر سطوح میکروپلاستیک‌ها، پلیمرهای مقاوم مانند پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن را به‌عنوان منبع کربن استفاده می‌کنند. این میکروب‌ها با ترشح آنزیم‌هایی نظیر هیدرولازها و اکسیدوردوکتازها، تجزیه را تسریع کرده و پلیمرها را به ترکیبات ساده مانند کربن دی اکسید و آب تبدیل می‌کنند. عوامل محیطی مانند شوری، دما و ویژگی‌های سطحی بر ترکیب جوامع تأثیرگذارند. با این حال، غنی‌سازی پاتوژن‌ها و گسترش ژن‌های مقاومت آنتی‌بیوتیکی، خطرات اکولوژیکی و بهداشتی ایجاد می‌کند.
نتایج نشان‌ دهنده پتانسیل بالای گونه‌هایی مانند سودوموناس و باسیلوس در تخریب پلیمرهای متنوع است. این مطالعه بر نقش پلاستیسفر در کاهش آلودگی تأکید دارد. تحقیقات آینده باید بر شناسایی سویه‌های کارآمد، بهینه‌سازی آنزیم‌ها و توسعه مواد زیست‌سازگار تمرکز کنند تا راهکارهای پایدار برای حفاظت اکوسیستم‌های آبی ارائه شود.

واژه‌های کلیدی: پلاستیسفر، میکروپلاستیک، تجزیه زیستی، جوامع میکروبی، محیط‌های آبی، آنزیم‌های تجزیه‌کننده، بیوفیلم

متن کامل [PDF 741 kb] (18 دریافت)

نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: بهداشت محیط زیست

ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

Designed & Developed by : Yektaweb