Mahboudi H, Salehinia A H, Sadeghi Ghadi Z. Extraction and Separation of Collagen from Fish Skin: A Comparative Evaluation of Processing Methods. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 35 (253) :32-41
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22411-fa.html
چکیده: (35 مشاهده)
سابقه و هدف: کلاژن در زمینههای متنوعی مانند مهندسی بافت، داروسازی و صنایع غذایی کاربرد دارد. اخیراً استخراج کلاژن از منابع دریایی، به ویژه پوست ماهی، به دلیل مزایای زیستسازگاری و دسترسیپذیری، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. با توجه به کاربردهای گسترده کلاژن، ارزش اقتصادی روزافزون آن در بازار جهانی و وابستگی کشور به واردات این پروتئین، مطالعه حاضر با هدف بهکارگیری روشهای نوین استخراج از جمله هموژنیزاسیون و بهینهسازی پروتکلها، به استخراج و خالصسازی کلاژن نوع I از پوست خردشده ماهی قزلآلا (Oncorhynchus mykiss) پرداخته است.
مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی-آزمایشگاهی، ۹ روش مختلف استخراج کلاژن اسید محلول (ASC) و پپسین محلول (PSC) از پوست خرد شده ماهی قزلآلا (Oncorhynchus mykiss) قبل از آغاز فرآیند استخراج، مقایسه شد. روشهای اصلی شامل پیش تصفیه با NaOH 1/0 مولار و بوتانول ۱۰ درصد حجمی، استخراج با اسید استیک 5/0 مولار (با و بدون پپسین)، رسوبدهی با NaCl ۲ مولار (salting-out)، و سانتریفیوژ برای جداسازی رسوبات بود. برخی روشها هموژنیزاسیون را برای بهبود بازده به کار بردند. بازده استخراج بر اساس نسبت وزن خشک رسوب به وزن خشک پوست ماهی محاسبه شد. همچنین از روش SDS-PAG جهت بررسی رسوبات پس از خشک شدن توسط اسپری درایر استفاده شد.
یافتهها: بالاترین بازده استخراج (95/47 درصد) در روش بهینه شده با هموژنیزاسیون و پپسین مشاهده شد. رسوبات با رنگ سفید تا قهوهای روشن به دست آمدند. الگوهای SDS-PAGE برای ASC و PSC باندهای α1 و α2 حدود (kDa110 ) β حدود (210 kDa) و اسمیرهای کوچکتر از 25 کیلو دالتون را نشان داد که با کلاژن نوع I سازگار است.
استنتاج: استخراج و خالصسازی موفق کلاژن نوع I و پپتیدهای آن از پوست خرد شده ماهی قزلآلا (Oncorhynchus mykiss) با ۹ روش مختلف، شامل پروتکلهای هموژنیزه و غیرهموژنیزه، انجام شد و بالاترین بازده استخراج در روش بهینه شده با هموژنیزاسیون و پپسین مشاهده شد.