Moradi M, Pazhouhi M, Amini M, Shahveisi K. Plant Compounds Targeting the PI3K/Akt/mTOR Pathway in Cancer: A Systematic Review of Preclinical Studies. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (260) :234-248
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22578-fa.html
مرادی مجتبی، پژوهی مونا، امینی مریم، شاه ویسی کاوه. مرور سیستماتیک مطالعات ترکیبات گیاهی (فلاونوئیدها، پلیفنولها، دیترپنها، ساپونینها و آلکالوئیدها) بر مهار مسیر PI3K/Akt/mTOR در سرطانهای مختلف. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (260) :234-248
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22578-fa.html
چکیده: (39 مشاهده)
سابقه و هدف: مسیر PI3K/Akt/mTOR یکی از اصلیترین مسیرهای سیگنالینگ در سرطان است که با تنظیم رشد، تکثیر، بقا، متابولیسم، تهاجم و مقاومت دارویی سلولهای توموری ارتباط دارد و مهار این مسیر میتواند راهبردی مؤثر و چند هدفه برای کنترل پیشرفت تومور باشد. ترکیبات طبیعی گیاهی به دلیل پروفایل ایمنی مطلوبتر در برخی مطالعات و اثرات چند هدفه اهمیت ویژهای یافتهاند. این مطالعه با هدف، انجام یک مرور سیستماتیک برای شناسایی و تحلیل ترکیبات گیاهی اثرگذار بر مسیر PI3K/Akt/mTOR و بررسی نقش آنها در مهار سرطان، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: در این مطالعه مروری سیستماتیک، جستجوی نظاممند در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar برای مقالات منتشر شده از سال 2009 تا 2025 انجام شد. از میان ۳۴ مطالعه وارد شده، ۲۹ مطالعه در مدلهای سلولی (in vitro)، ۴ مطالعه در مدلهای حیوانی (in vivo) و ۱ مطالعه بهصورت ترکیبی in silico و آزمایشگاهی بودند. مکانیسمهای درمانی و ترکیبات مؤثر عمدتاً بر اساس مطالعات سلولی و حیوانی گزارش شدهاند.
یافتهها: نتایج نشان داد که انواع گستردهای از ترکیبات گیاهی قادر به مهار مستقیم یا غیرمستقیم اجزای مسیر PI3K، Akt و mTOR هستند. مهمترین پیامدهای این مهار شامل القای آپوپتوز میتوکندریایی، مهار تکثیر و توقف چرخه سلولی، تنظیم دوگانه اتوفاژی، کاهش مهاجرت، تهاجم و مهار آنژیوژنز و رشد تومور بود. برخی ترکیبات علاوه بر مسیر PI3K/Akt/mTOR، مسیرهای مکمل مانند AMPK، Ras/Raf، JNK، β-catenin و HIF-1α را نیز تنظیم کردند. مطالعات محدود حیوانی کاهش حجم تومور را تأیید نمودند.
استنتاج: مهار مسیر PI3K/Akt/mTOR یک مکانیسم مشترک و کلیدی در اثرات ضد سرطانی بسیاری از ترکیبات گیاهی است. این ترکیبات با هدفگیری همزمان چند مسیر مولکولی، میتوانند در مهار تکثیر، القای مرگ سلولی، کاهش تهاجم و مقاومت دارویی نقش داشته باشند.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
پزشک عمومی