khoshgoeain T, Mirzaian B, bahar A. Effects of Group-Based Cognitive-Behavioral Therapy on Psychological Distress, Self-Care Behaviours, and Dysfunctional Beliefs in Patients with Type 2 Diabetes. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (257) :84-97
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22771-fa.html
خوشگوئیان طهورا، میرزائیان بهرام، بهار عادله. اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری بر استرس ناشی از دیابت، خودمراقبتی دیابت و باور های ناکارآمد درباره دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (257) :84-97
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22771-fa.html
چکیده: (246 مشاهده)
سابقه و هدف: دیابت نوع ۲ از شایعترین بیماریهای مزمن غیرواگیر است که علاوه بر عوارض جسمانی، با پیامدهای روانشناختی مهمی از جمله باورهای ناکارآمد، پریشانی ناشی از دیابت و کاهش رفتارهای خودمراقبتی همراه است. شواهد نشان میدهد این عوامل میتوانند کنترل بیماری و کیفیت زندگی بیماران را بهطور معنیداری تحت تأثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی - رفتاری گروهی بر باورهای ناکارآمد، استرس ناشی از دیابت و خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری بیماران زن و مرد مبتلا به دیابت نوع ۲ مراجعهکننده به کلینیک غدد شهر ساری در پاییز ۱۴۰۴ بوده است. تعداد ۳۰ بیمار به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه باورهای ناکارآمد نسبت به دیابت، مقیاس پریشانی دیابت و پرسشنامه خودمراقبتی دیابت بود. گروه آزمایش در ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقهای درمان شناختی رفتاری گروهی شرکت کرد، ولی گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره تحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد، پس از کنترل اثر نمرات پیشآزمون، تفاوت معنیداری بین گروهها در هر سه متغیر وابسته وجود دارد (0/05P<) درمان شناختی رفتاری موجب کاهش معنیدار باورهای ناکارآمد نسبت به دیابت (66/0η²= )، استرس ناشی از دیابت (51/0η²=) و افزایش معنیدار رفتارهای خودمراقبتی بیماران (61/0η²=) شد. اندازه اثر بهدست آمده نشاندهنده تأثیر قوی مداخله بر متغیرهای پژوهش و سهم بالای درمان در تبیین تغییرات نمرات پسآزمون بود.
استنتاج: درمان شناختی رفتاری گروهی میتواند بهعنوان مداخلهای مؤثر در کاهش پریشانی روانشناختی، اصلاح باورهای ناکارآمد و ارتقای رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ مورد استفاده قرار گیرد.
کد ثبت کارآزمایی بالینی IRCT 20260224068938N1
نوع مطالعه:
پژوهشي-کامل |
موضوع مقاله:
روانشناسی