Elahdadi Salmani M, Hajinezhad Sorkhi M. Ectopic Orexin Expression Beyond the Lateral Hypothalamus Under Pathological Conditions: A Review of Current Evidence, Hypotheses, and Challenges. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (261) :274-289
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23031-fa.html
الهدادی سلمانی محمود، حاجی نژاد سرخی مریم. تولید نابجای اورکسین در شرایط پاتولوژی در خارج از هیپوتالاموس جانبی: مرور شواهد، فرضیات و چالشهای موجود. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (261) :274-289
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-23031-fa.html
چکیده: (18 مشاهده)
هیپوتالاموس جانبی به عنوان کانون اصلی سنتز اورکسین، از طریق توزیع گسترده آکسونی، اورکسین را به نواحی مختلف مغز و نخاع ارسال میکند. اورکسین عملکردهای حیاتی نظیر تغذیه، پاداش، هیجانات و پاسخ به استرس را تنظیم مینماید. از نظر مولکولی، این پپتید از پیشسازی به نام «پرهپرو-اورکسین » تحت اثر برش آنزیمی توسط پرو-هورمون کانورتازها به دو پپتید اورکسین A و B تبدیل میشود.
اگر چه بیان فیزیولوژیک این پپتید در برخی بافتهای محیطی خارج از مغز نیز اثبات شده است، اما تولید موضعی آن در بافت عصبیِ خارج از هیپوتالاموس در شرایط طبیعی مشاهده نشده است. اختلال در این سیستم میتواند پیامد یا محرک فرآیندهای بیماریزا باشد؛ به طوری که در اختلالاتی نظیر کاتاپلکسی، کاهش سطح تولید مرکزی مشهود است. شواهد پیشبالینی اخیر این فرضیه را مطرح میکنند که در شرایط پاتولوژیک (مانند استرس مزمن و صرع)، همزمان با تضعیف خروجی هیپوتالاموس و کاهش ترشح اورکسین در نواحی هدف، این احتمال وجود دارد که یک پاسخ جبرانی یا یک سازماندهی ناهنجار در برخی نواحی لیمبیک از جمله هیپوکمپ رخ دهد. در حمایت از این فرضیه، بر اساس شواهد محدودی، بیان موضعی mRNA پرهپرو-اورکسین در هیپوکمپ و نیز آمیگدال دیده شده و در یک مطالعه نیز، سنتز انتخابی اورکسین B در برخی جمعیتهای سلولی هیپوکمپ (نظیر آستروسیتها و اینترنورونها) مشاهده شده است. با این حال، ارتباط مستقیم این پدیده با تشدید روند بیماریزایی از طریق تغییر تحریکپذیری سلولی، کماکان یک فرضیه احتمالی است که نیازمند ارزیابیهای تجربی گستردهتر میباشد. مقاله حاضر با مرور شواهد موجود، به ارزیابی نقادانه تغییرات بیانی سیستم اورکسینی در شرایط پاتولوژی، تفکیک فرضیات از یافتههای قطعی و تبیین چالشها و محدودیتهای پژوهشی در این حوزه نوظهور میپردازد.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
فيزيولوژي