یزدانی چراتی جمشید، سلطانی سیدامیر، علی نسب زهره. تغییرات اقلیمی و تابآوری سیستم سلامت، یک مرور حیطه ای بر راهبردهای مدیریتی و سیاستگذاری. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1405; 36 (257) :200-212
URL: http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22711-fa.html
چکیده: (243 مشاهده)
سابقه و هدف: تغییرات اقلیمی بهعنوان یک تهدید عمده جهانی، سیستمهای سلامت را تحت فشار قرار داده و نیاز به تابآوری را حیاتی ساخته است. این مرور نظاممند با هدف تجمیع راهبردهای مدیریتی و سیاستگذاری برای ارتقای تابآوری سیستم سلامت در برابر این تغییرات، انجام پذیرفت.
مواد و روش ها: این مطالعه یک مرور حیطهای (Scoping Review) است که مطابق با دستورالعقل PRISMA انجام شد. جستجوی نظاممند در پایگاههای PubMed، Scopus و Web of Science برای مطالعات منتشر شده بین سالهای 2000 تا 2025 انجام گرفت. معیارهای ورود شامل تمرکز بر راهبردهای مدیریتی یا سیاستی برای تابآوری سیستم سلامت در برابر مخاطرات اقلیمی بود. پس از غربالگری، دادههای 56 مطالعه واجد شرایط با تحلیل محتوای کیفی استخراج و سنتز شدند.
یافتهها: تحلیل کیفی 56 مطالعه منجر به شناسایی پنج حوزه کلیدی راهبردی شد. حوزه اول تقویت حکمرانی و سیاستگذاری که شامل ادغام ملاحظات اقلیمی در سیاستهای ملی سلامت، تقویت رهبری و هماهنگی بینبخشی، حوزه دوم توسعه نیروی انسانی شامل آموزش و توانمندسازی کارکنان سلامت برای پاسخ به بحرانهای اقلیمی و برنامهریزی نیروی کار، حوزه سوم ارتقای زیرساخت و منابع شامل طراحی تأسیسات مقاوم، تضمین زنجیره تأمین پایدار و تخصیص منابع مالی اختصاصی، حوزه چهارم، تقویت سیستمهای اطلاعات سلامت شامل توسعه سیستمهای هشدار زودهنگام و یکپارچهسازی دادههای اقلیمی- سلامت و حوزه پنجم ترویج مشارکت اجتماعی و عدالت شامل درگیر کردن جوامع محلی و توجه ویژه به گروههای آسیبپذیر میباشند. یافتهها نشان داد اثربخشی مستلزم رویکردی یکپارچه و هماهنگ در تمامی این حوزهها است.
استنتاج: تابآوری سیستم سلامت در برابر تغییرات اقلیمی یک امر چند بعدی است که نیازمند حرکت از پاسخهای واکنشی به سمت برنامهریزی استراتژیک، یکپارچه و مبتنی بر شواهد است. راهبردهای مؤثر باید حوزههای حکمرانی، نیروی انسانی، زیرساخت، اطلاعات و مشارکت اجتماعی را بهطور همزمان پوشش دهند. این مرور چارچوبی مبتنی بر شواهد برای سیاستگذاران و مدیران فراهم میکند و بر ضرورت پژوهشهای آینده برای ارزیابی اثربخشی عملی این راهبردها در بافتهای مختلف تأکید میورزد.