Salehi A, Shahhosseini Z, Hamzehgardeshi Z, Azizi D. The Role of Social Networks in Promoting or Discouraging Childbearing: A Scoping Review. J Mazandaran Univ Med Sci 2026; 36 (260) :258-272
URL:
http://jmums.mazums.ac.ir/article-1-22918-fa.html
چکیده: (27 مشاهده)
سابقه و هدف: فرزندآوری به عنوان یکی از مهمترین رفتارهای جمعیتی، نقشی کلیدی در پویایی ساختار جمعیت و توسعه اجتماعی- اقتصادی جوامع ایفا می کند. شبکهها و رسانههای اجتماعی به عنوان بسترهای نوین تعامل اجتماعی، میتوانند از طریق سازوکارهای مختلف، نگرشها، نیتها و رفتارهای فرزندآوری را هم ترویج و هم تضعیف کنند. با وجود افزایش مطالعات در این حوزه، شواهد موجود پراکنده و ناهمگون است.
مواد و روش ها: این پژوهش، یک مرور دامنهای (Scoping Review) است که بر اساس چارچوب PCC (Context، Concept،Population ) انجام شد. جستجوی نظاممند در پایگاه های اطلاعاتی Pub Med، Web of Science، SID، Scopus انجام گرفت. مطالعات کمی، کیفی و ترکیبی مرتبط وارد مطالعه شدند. فرآیند انتخاب مقالات مطابق با دستورالعمل PRISMA انجام شد و در نهایت 23 مطالعه واجد شرایط، مورد تحلیل موضوعی قرار گرفتند.
یافتهها: بیست و سه مطالعه واجد شرایط انتخاب و در شش دسته موضوعی ترکیب شدند. یافتهها نشان داد که شبکههای اجتماعی از طریق مکانیسمهایی مانند یادگیری اجتماعی، حمایت اجتماعی، نفوذ اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر فرزندآوری تأثیر میگذارند. پلتفرمهای تعاملی رسانههای اجتماعی عموماً از طریق قرار گرفتن در معرض روایتهای منفی فرزندپروری و سبک زندگی فردگرایانه با تأخیر در فرزندآوری و کاهش قصد باروری مرتبط بودند، در حالی که جوامع آنلاین حمایتی و محتوای مثبت خانواده محور، آگاهی از باروری، اعتماد به نفس و قصد فرزندآوری را افزایش دادند. شواهد همچنین نشان داد که تأثیر رسانههای اجتماعی بر اساس بافت فرهنگی، نوع رسانه و ویژگیهای شبکه اجتماعی افراد متفاوت است.
استنتاج: این مرور دامنهای نشان میدهد تأثیر شبکههای اجتماعی بر فرزندآوری پیچیده و چند بعدی است و توجه به نقش اعتماد اجتماعی و روایتهای رسانهای در سیاستهای جمعیتی ضروری است. یافتهها میتوانند مبنایی برای طراحی سیاستها و پژوهشهای آینده در حوزه جمعیت و سلامت باروری باشند.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
مامائی